Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Metin ARTUKOĞLU Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Metin ARTUKOĞLU Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Metin ARTUKOĞLU Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü

2 GİRİŞ Tarım, dünyada stratejik sektör olarak önemini korumaktadır. Günümüzde tarım, ülkeler için sınırlar ötesi bir nitelik kazanmaktadır. Tarımsal üretimde kendi kendine yeterliliğin yanı sıra, dünyanın geri kalanı için üretim ve pazarlama yaklaşımı da ön plana çıkmıştır.

3 Birçok ülke, iklim, ürün çeşitliliği, gen zenginliği gibi sahip oldukları avantajlarını ekonomik ve milli değer haline getirme çabası içine girmişlerdir. Bütün bu çabalar tarıma her zaman gerekli önemi vermeyi zorunlu kılmaktadır. Bu önem tarıma özgü politikaların özenle hazırlanması ve uygulanmasını gerektirmektedir.

4 Tarım sektörü gelişmiş ülkelerin kalkınmasında ve sanayileşmesine kaynak yaratır. Tarım, sermaye devir hızının düşük olduğu, sermaye birikimini sınırlı kaldığı bir yapı arz eder.

5 TARIMSAL KREDİ NEDEN ÖNEMLİDİR ? Sermaye birikiminin sınırlılığı; - küçük aile işletmelerinin gelirlerinin düşük olması, - tarımda üretimin mevsimsel olarak kesikli devam etmesi, - tarım ürünlerinin arz ve talebinin esnek olmaması, - değişen pazar koşullarına uyum sağlamada gecikme, - tarımsal ürünlerin doğa koşullarından etkilenmesi zararlı ve - hastalıklara karşı yetersiz kalınması gibi etkenlerle şekillenir. Tarımın finansmanı ve kredi, tarımdaki sermaye yetersizliğini gidermede önemli birer araç olarak ortaya çıkmaktadır.

6 Tarım işletmelerinde sermaye sağlama kaynakları Dış kaynaklarÖz kaynaklar İşletmenin kendi içinden sağlamış olduğu, uzun süreli kullanım olanağı olan, işletmeye maliyet getirmeyen kaynaklardır. Bu grup içinde işletme sahiplerinin getirdiği parasal fonlar ve oto finansman yer almaktadır. Krediler ve diğer finansman tekniklerinden oluşur. Tarım açısından konuya bakıldığında bu grupta tarımsal krediler önemli bir yer tutmaktadır.

7 TARIMSAL KREDİ NEDİR?  İşletmenin sermaye eksiklerini gideren,  olabildiğince uygun koşullarla sağlanmış ve  yine olabildiğince istenilen miktarda ve zamanda sağlanabilen, kullanım bedeli ödenen,  süresi sınırlı olan parasal kaynaklardır.

8 TARIMSAL KREDİ  Tarımsal kredi, - üretimin ve tarımsal yatırımların finansmanında, - ekonomik ölçekli üretim tesislerinin kurulmasında önemli bir araçtır.  Bu nedenle - sermayesi yetersiz olan üreticilerin üretim faaliyetlerini zamanında ve eksiksiz yerine getirebilmeleri, - satın alma ve yatırımlarını aksatmadan yapabilmeleri için uygun şartlarda tarımsal kredilerle desteklenmeleri gerekmektedir.

9 TARIMSAL KREDİ  Tarımsal krediler gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarım sektöründeki üretimi artırmaya ve  bu sektördeki hayat seviyesini yükseltmeye yardımcı olan en önemli faktördür.

10 TÜRKİYE’DE DURUM NEDİR? TCZB ÖZEL BANKALAR TKK TSK DİĞER KOOP. ÜRETİCİ

11 BANKACILIK SEKTÖRÜ VE TARIMSAL KREDİ 2000’li yıllara kadar özel bankaların tarımsal kredileri, diğer sektörlere verilen kredilere göre sınırlı düzeylerde kalmıştır. 2001 krizinden sonra tarım sektörünün hızla dönüşüme girmesi, makineleşmenin ve modernleşmenin artması ile birlikte T.C. Ziraat Bankası tarımsal kredileri, var olan isteği karşılayamayacak düzeylerde kalmıştır.

12 BANKACILIK SEKTÖRÜ VE TARIMSAL KREDİ Bu açığı gören özel bankalar, kriz ile birlikte atıl kalan kaynaklarını daha iyi değerlendirmek ve kaynakların geri dönüşümünü garanti altına almak amacıyla tarım sektörüne yönelik kredi paketlerine ağırlık vermeye başlamışlardır.

13 Çizelge 1: Türk Bankacılık Sektörünün Kredi Hacmi ve Tarımsal Krediler Cari Değerlerle Reel Değerlerle* YıllarToplam Kredi Hacmi (Milyar TL) (1) Tarımsal Krediler (Milyar TL) (2) (2)/(1)*100Toplam Kredi Hacmi (Milyar TL) Tarımsal Krediler (Milyar TL) 200354.053.977.3454.053.97 200483.385.036.0372.774.39 2005133.237.025.27109.815.79 2006186.328.014.29140.576.04 2007239.709.744.06169.976.91 2008296.0812.854.34186.268.08 2009369.5214.954.05229.649.29 2010526.5222.814.33301.5013.06 * TÜİK 2003=100 bazlı toptan eşya fiyatları indeksi kullanılmıştır. Kaynak: www.tuik.gov.tr (Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri/Sektörlere Göre Banka Kredileri)www.tuik.gov.tr

14 Grafik 1: Toplam Kredi Hacmindeki Değişim (Reel Değerlerle*) * TÜİK 2003=100 bazlı toptan eşya fiyatları indeksi kullanılmıştır. Kaynak: www.tuik.gov.tr (Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri/Sektörlere Göre Banka Kredileri)www.tuik.gov.tr

15 Grafik 2: Toplam Tarımsal Kredi Hacmindeki Değişim (Milyar TL) (Reel Değerlerle*) * TÜİK 2003=100 bazlı toptan eşya fiyatları indeksi kullanılmıştır. Kaynak: www.tuik.gov.tr (Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri/Sektörlere Göre Banka Kredileri)www.tuik.gov.tr

16 Grafik 3: Toplam Kredi Hacmi İçerisinde Tarımsal Kredilerin Payı (%) Kaynak: www.tuik.gov.tr (Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri/Sektörlere Göre Banka Kredileri)www.tuik.gov.tr

17 GSYİH Payı (2011)% 9 (sanayi % 22.5, hizmetler%68.5) İstihdamdaki payı (2010)%25.2 (sanayi %26.2, hizmetler %48.6) İhracattaki payı (2011)% 3.12 İthalattaki Payı (2011)% 3.20 Kırsal Nüfus oranı (2011)% 30.2 Kaynak: www.tuik.gov.trwww.tuik.gov.tr

18 BANKACILIK SEKTÖRÜ VE TARIMSAL KREDİ Takipteki alacaklar içinde en yüksek pay - % 17.9 ile kredi kartları, - % 13.6 ile ihtiyaç kredileri, - % 7.3 ile inşaat ve toptan ticaret, - % 6.6 ile tekstil ve - % 4.1 tarımdır. Takibe düşme oranı - tarım kredilerinde % 3 olup en düşük düzeydir.

19 Çizelge 2 : TCZB’nın Bankacılık Sektörü Toplam Tarımsal Kredileri içindeki Payı Yıllar (%) 200380.60 200571.84 200963.51 201068.76

20 Çizelge 3: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Verilen Tarımsal Amaçlı Kredilerin Genel Durumu (000 TL) YıllarDoğrudan Üreticiye Verilen TKK Kullandırılan TSK Kullandırılan (DFİF) Tar. Kal.Koop Kullandırılan DiğerleriGenel Toplam 2002162 63165 1571 998 62074 587130 7752 431 770 2003221 48725 2992 682 85789 734187 7203 207 097 20041 038 15937 8132 255 932195 501211 4643 738 869 20052 081 18979 3152 366 496336 382226 2545 089 636 20063 268 304253 6511 089 290483 08699 7225 194 053 20074 483 250326 971721 789598 57654 5446 185 130 20085 933 277411 678801 708662 76553 5087 862 936 20097 309 805341 999935 422809 85599 8179 496 898 201013 067 790366 1091 058 662967 919235 81115 696 291 201117 867 111834 6511 164 8261 251 160321 12921 438 877

21 Grafik 4: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Verilen Tarımsal Amaçlı Kredilerin Genel Durumu (000 TL)

22 Çizelge 5: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Verilen Tarımsal Amaçlı Kredilerin Oransal Dağılımı (%) YıllarDoğrudan Üreticiye Verilen TKK Kullandırılan TSK Kullandırılan (DFİF) Tar. Kal.Koop Kullandırılan DiğerleriGenel Toplam 2002 6,692,6882,193,075,38100,00 2003 6,910,7983,652,805,85100,00 2004 27,771,0160,345,235,66100,00 2005 40,891,5646,506,614,45100,00 2006 62,924,8820,979,301,92100,00 2007 72,485,2911,679,680,88100,00 2008 75,465,2410,208,430,68100,00 2009 76,973,609,858,531,05100,00 2010 83,252,336,746,171,50100,00 2011 83,343,895,435,841,50100,00

23 Grafik 5: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Verilen Tarımsal Amaçlı Kredilerin Genel Durumu (%)

24 Çizelge 6: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Doğrudan Üreticiye Kullandırılan Krediler (000 TL) YıllarBitkisel Üretim Hayvansal Üretim Su Ürünleri Tarımsal Mekanizasyon Genel Toplam 200277 55265 81680118 462162 631 2003113 55892 3071 33414 288221 487 2004468 671468 26410 96090 2641 038 159 2005933 803913 37518 342215 6692 081 189 20061 426 8671 362 04830 473448 9163 268 304 20072 027 2551 710 83969 041676 1154 483 250 20083 140 8541 958 88679 668753 8695 933 277 20094 088 8952 344 914114 662761 3347 309 805 20105 516 0366 375 469229 555946 73013 067 790 20117 327 5318 339 820319 0311 880 72917 867 111 Kaynak: TCZB

25 Çizelge 7: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Doğrudan Üreticiye Kullandırılan Kredilerin Oransal Dağılımı (%) YıllarBitkisel Üretim Hayvansal Üretim Su Ürünleri Tarımsal Mekanizasyon Genel Toplam 200247,6940,470,4911,35100,00 200351,2741,680,606,45100,00 200445,1445,111,068,69100,00 200544,8743,890,8810,36100,00 200643,6641,670,9313,74100,00 200745,2238,161,5415,08100,00 200852,9433,021,3412,71100,00 200955,9432,081,5710,42100,00 201042,2148,791,767,24100,00 201141,0146,681,7910,53100,00

26 Grafik 6: T.C.Ziraat Bankası Tarafından Doğrudan Üreticiye Kullandırılan Kredilerin Oransal Dağılımı (%)

27 Grafik 7:TCZB Tarımsal Yatırım ve İşletme Kredilerinin Değişimi (%)

28 Geri Dönüş Oranı TCZB kredilerinde geri dönüş oranı ortalama %98 civarındadır.

29 TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ YÖNÜYLE TARIMSAL KREDİLER Dünya’da kredi kooperatifleri yüzyıllardır tarımın finansmanında önemli bir rol üstlenmişlerdir. Birçok Avrupa ülkesinde halen bu kooperatifler önemlidir. Türkiye’de kooperatifçilik, istenilen düzeye maalesef gelememiştir. Tarım Kredi Kooperatifleri bir yandan kendi öz kaynakları, diğer yandan TCZB tarafından verilen plasmanları kullanarak ortaklarına kaynak sağlamaktadır.

30 Çizelge 8: Tarım Kredi Kooperatiflerinin Kredi Kaynakları (000 TL) YıllarÖzkaynaklardan Gelen TCZB Kaynaklı Toplam Açılan Kredi Özkaynakların Payı (%) 20051 070 68579 3151 150 00093.10 20061 396 349253 6511 650 00084.63 20071 216 029326 9711 543 00078.81 20081 468 322411 6781 880 00078.10 20091 308 001341 9991 650 00079.27 20101 292 556366 1092 658 66548.62 Kaynak: TKK, Tarım Kredi Kooperatifleri 2011-2023 Dönemi Strateji Belgesi ve Eylem Planı, Ankara, Ocak 2011.

31 GENEL DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER ÜRETİCİDEN YANSIMALAR Faiz oranlarının (Özellikle özel bankalar) yüksekliği Özel bank. % 16-37 TCZB % 0-5 Teminat sağlamada yaşanan güçlükler İstenilen miktarda krediye ulaşamama Formalitelerin çokluğu

32 KREDİLERE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ Tarım sektörü mevcut koşulları ile mutlaka desteklenmesi gereken, stratejik konumdadır. Sektör birçok ülkede (özellikle AB) farklı araçlarla önemli bütçelerle desteklenmektedir. Türkiye’de de tarıma yönelik destekler devam etmeli ve arttırılmalıdır.

33 GENEL KREDİLERE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ Tarımsal kredi konusunda birkaç yıldır sürdürülen faiz oranının sübvanse edilmesi uygulaması genişletilerek, sürdürülmelidir. Bu uygulamaların TCZB kredilerinde görüldüğü üzere, yatırım kredilerinin artışında önemli bir etken olduğu göze çarpmaktadır.

34 GENEL KREDİLERE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ Tarımsal kredide önemli maliyet unsuru olan faiz dışı etkenler yeniden değerlendirilmelidir. Bu maliyetlerin azaltılabilmesi için çalışma yapılmalıdır.

35 GENEL KREDİLERE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ TCZB mevcut alt yapısı ve önemli birikimi ile sektörde ayrı bir konuma sahiptir. Bu nedenle bankanın sektörde kalması ya da konuyla ilgili kamunun bir ihtisas bankası kurulmalıdır. Özel bankaların tarım sektörüne yönelik uygulamalarının artması olumlu bir gelişmedir. Tarım sektörü bu bankalar için kredilerin geri dönüşünü garanti eden bir sektör görünümündedir.

36 GENEL KREDİLERE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ Tarımsal kooperatiflerin tarıma girdi sağlama ve ürünlerin pazarlanmasındaki etkinliği ve bu çerçevede kredilerdeki etkinliği arttırılmalıdır. Kooperatifler bankası seçeneği de değerlendirilmelidir.

37 KATILIMINIZ ve KATKILARINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM…


"Prof. Dr. Metin ARTUKOĞLU Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları