Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye Doğal Gaz Piyasasında Liberalizasyon ve Yaşanan Son Gelişmelerin Değerlendirilmesi Yeşim Akcollu 9-10.Haziran.2009, Ingas2009,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye Doğal Gaz Piyasasında Liberalizasyon ve Yaşanan Son Gelişmelerin Değerlendirilmesi Yeşim Akcollu 9-10.Haziran.2009, Ingas2009,"— Sunum transkripti:

1 Türkiye Doğal Gaz Piyasasında Liberalizasyon ve Yaşanan Son Gelişmelerin Değerlendirilmesi Yeşim Akcollu 9-10.Haziran.2009, Ingas2009, İstanbul

2 2 İçerik  Avrupa Birliğinde Liberalizasyon  4646 S.K. ile Öngörülen Liberalizasyon  Türkiye Doğal Gaz Piyasasında Hedeflenen Liberalizasyon Ne Aşamada?  BOTAŞ ve BOTAŞ’ın Hakim Durum Analizi  Tavsiyeler

3 3 AB’de Liberalizasyon  Piyasa açıklığı – 2004: Hanehalkı dışındaki tüm tüketicilerin serbest tüketici olması – 2007: Tüm tüketicilerin serbest tüketici olması  Ocak.2007: Rekabet Soruşturması Sonuçları – Yüksek Konsantrasyon – Dikey Kapama (Vertical Foreclosure) – Pazar entegrasyonu yok – Şeffaflık yok – Fiyatlar etkin rekabet koşullarında belirlenmiyor.

4 4 AB’de Liberalizasyon  Eylül.2007: 3. Enerji Liberalizasyon Paketi – Hukuki ayrıştırma yetersiz => 3 opsiyon  Mülkiyet ayrıştırması  Bağımsız sistem operatörü (ISO)  Bağımsız iletim operatörü (ITO) – Gazprom maddesi – Arzın çeşitlendirilmesi (Nabucco’nun hızlandırılması, vb.)

5 5 AB İlerleme Raporu (2008)  Doğal gaz piyasasında sınırlı ilerleme – Dağıtım ihaleleri ve Başkentgaz’ın özelleştirilmesi – Kanun değişikliği (Spot LNG)  Gaz devirlerine ilişkin gelişme yok  Rekabet sınırlı  EPDK yetkilerini daha kesin bir şekilde kullanmalı

6 S.K. ile Öngörülen Liberalizasyon

7 7 Hedeflenen Liberalizasyon Ne Aşamada?  2009 yılına gelindiğinde, en çok gelişme dağıtım piyasasında yaşandı. – Yeni dağıtım bölgeleri ihale edildi ve lisansları verildi. – BOTAŞ’ın mülkiyeti ve işletmesindeki iki dağıtım bölgesi (Eskişehirgaz ve Bursagaz) özelleştirildi => BOTAŞ dağıtım piyasasından çıktı (2004).

8 8 Hedeflenen Liberalizasyon Ne Aşamada?  Doğal gaz dağıtım piyasası – Belediyelere ait dağıtım bölgeleri:  İZGAZ özelleştirildi (2008, GdF).  Başkentgaz için ihale yapıldı. İhale sonucunda teklifler: –1-Global-AAICM-STFA Ortak Girişim Grubu: X. –2- Elektromed Elektronik Sanayi ve Sağlık Hizmetleri A.Ş –3- Çalık Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. – ’da Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne tanınan süre doldu.  RK ihale öncesi görüşü: Dağıtım ve diğer piyasa faaliyetlerinin hukuki ayrıştırılması  İGDAŞ’ın özelleştirilmesi

9 9 Hedeflenen Liberalizasyon Ne Aşamada?  Doğal Gaz Piyasasında Lisans Alan Teşebbüsler – İthalat  5 (Doğal gaz için)  4 (Spot LNG) – Toptan Satış: 27 – Depolama: 3 – Dağıtım  Eski Bölgeler: 7  Yeni Bölgeler: 53 –53 bölgenin 41’i 7 teşebbüste: Anadolu (11), Energaz (10), Aksa (9), Arsan (3), Zorlu (2), Çorum (2), Cengiz (2), Palmet (2)

10 10 Hedeflenen Liberalizasyon Ne Aşamada?  Türkiye Doğal Gaz Piyasası Rekabetçi mi?  Tüketiciler Kendi Sağlayıcısını Rahatça Seçebiliyor mu? – Serbest tüketici olma sınırı:  Eski dağıtım bölgelerinde: 1 mcm  Yeni dağıtım bölgelerinde:15 mcm (ilk 5 yıl için) – Serbest tüketici sınırını aşağı çekmek piyasayı daha rekabetçi yapar mı?

11 11 Doğal Gaz Toptan Satış Piyasası Toptan Satış Pazarındaki Şirketlerin Tahmini Satış Rakamları ve Pazar Payları (2009 sonu) *Spot LNG hariç rakamlar Tahmini Miktar (milyon m 3, %) Tahmini Pazar Payı BOTAŞ % 87.8 Shell 250% 0.61 Bosphorus 750% 1.83 Enerco 2.500% 6.10 Avrasya 500% 1.22 Yerli Üretim ~1.000% 2.44 Toplam %100

12 12 BOTAŞ  Dağıtım piyasasındaki varlıklarını devretti => alt pazarda faaliyet göstermiyor.  Üst Pazar: 2005 yılında gerçekleştirilen kontrat devir ihalesi ile devredilen gaz: 4 bcm, ~10% <<< hedeflenen %80.  Muhasebe ayrıştırması √

13 13 BOTAŞ  2009 yılına kadar BOTAŞ’ın yeniden yapılandırılarak hukuki olarak ayrıştırılması gerçekleşmedi. – Hukuki ayrıştırmanın amaçları:  Aynı alt piyasadaki şirketler arasında ayrımcılığı engellemek  Farklı alt piyasalardaki şirketler arasında çapraz sübvansiyonu engellemek  Şeffaflığı ve rekabeti artırmak

14 14 BOTAŞ: Hakim Durum Analizi  Doğal gaz toptan satış pazar payı: % 87.8 & 4646 S.K.’dan kaynaklanan ithalat yasağı – => Doğal gaz toptan satış piyasasında hakim durumda  Mevcut iletim hatları onun mülkiyetinde ve işletiyor.  Mevcut yer altı depolarını (Değirmenköy ve Marmara) işletiyor.

15 15 BOTAŞ: Hakim Durum Analizi  BOTAŞ Hakim Durumunu Kötüye Kullanıyor mu? – Şikayetler:  BOTAŞ 2008 yılında artan döviz kuru ve petrol fiyatlarına rağmen yeterince fiyat artışı yapmamıştır. => “Yıkıcı Fiyat” => Rakiplerini pazar dışına itiyor.  BOTAŞ düşen enflasyon ve döviz kurlarına rağmen fiyat indirimi yapmamıştır.=> “Fahiş Fiyat” =>Alt pazardaki şirketleri ve tüketiciyi mağdur ediyor.

16 16 BOTAŞ: Hakim Durum Analizi  RK Önaraştırması (2008) Bulgular: – BOTAŞ toptan satış pazarında hakim durumdadır. – 18 ay (2007 yılı ve 2008 yılının ilk 6 ayı) için 4 farklı senaryo üzerinden maliyet, gelir, kar hesaplanması. – BOTAŞ’ın ilk 2 senaryoda 1 ayda, son 2 senaryoda ise 2 ayda zararına satış yaptığının tespiti.

17 17 BOTAŞ: Hakim Durum Analizi  RK Önaraştırması ( 2008) Sonucu: – BOTAŞ’ın incelenen dönemde bazı aylarda maliyetinin altında gaz satışı gerçekleştirdiği tespit edilmekle birlikte bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına ve şikayetin reddine, – Pazarın yapısı & tarihli Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Mekanizması => BOTAŞ’ın fiyat ve maliyetlerinin izlenmesine karar verilmiştir.

18 18 Tavsiyeler  Gaz Devir Programı – Karşılaştırma:  İngiltere: <%5, 4 yıl  İspanya: %9, 3 yıl  Fransa: %3.5, 3 yıl  Türkiye: %80, 8 yıl olarak planlanmıştı. Gerçekleşen: %10. – BOTAŞ için hedef pazar payı: %88 > X=? > %20  Eşitler arasında ayrımcılık olmaması açısından, diğer ithalat şirketlerinin pazar paylarının da aynı şekilde revize edilmesi

19 19 Tavsiyeler  İthalat kısıtının -uygun bir zamanda- kaldırılması  BOTAŞ’ın hukuki ayrıştırılması  Dağıtımda fiyat regülasyonunun EPDK tarafından çok dikkatle yürütülmesi

20 20 İLETİŞİM ADRESİ: Yeşim AKCOLLU İlgili Makale: “Major Challenges to the Liberalization of the Turkish Natural Gas Market”


"Türkiye Doğal Gaz Piyasasında Liberalizasyon ve Yaşanan Son Gelişmelerin Değerlendirilmesi Yeşim Akcollu 9-10.Haziran.2009, Ingas2009," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları