Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

LİTERATÜR İNCELEMESİ MAN 701 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ I NESLİHAN İLARSLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "LİTERATÜR İNCELEMESİ MAN 701 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ I NESLİHAN İLARSLAN."— Sunum transkripti:

1 LİTERATÜR İNCELEMESİ MAN 701 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ I NESLİHAN İLARSLAN

2 LİTERATÜR İNCELEMESİ TANIMLAR • Fransızcadan Türkçeye geçmiş olan literatür (littérature) kelimesi Türk Dil Kurumu güncel sözlüğünde edebiyat veya kaynak olarak; yabancı sözlere karşılıklar kılavuzunda ise bir bilim kolunun türlü konuları üzerine yazılmış yazı ve eserlerin bütünü olarak tanımlanmaktadır. • Literatür incelemesi, belli bir amaca dönük olarak kaynakları bulma, okuma, not alma ve değerlendirme işlemlerinin yer aldığı bir süreçtir. • Kaynak taraması ise bir araştırmaya başlamadan ve verilerin toplanmasına geçilmeden önce araştırma konusunun aynı amaçla ve aynı yöntemle başka araştırmacılar tarafından araştırılıp araştırılmadığı; aynı özellikteki benzer konuların ne şekilde araştırıldığı, yapılan bu araştırmalarda kullanılan yöntemler ve analiz teknikleri hakkında kapsamlı bir çalışma yürütülmesidir

3 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİNİN AMAÇLARI • Araştırma ile ilgili kuramsal temellerin kavranması • Araştırma sorularının ve amaçlarının rafine edilmesi • Araştırma sorularına uygun araştırma yöntemi, veri toplama teknikleri ve çözümleme yöntemleri ile ilgili ipuçlarının yakalanması • Yapılması planlanan araştırmanın başarı olasılığının değerlendirilmesi, sonuçlarının faydalı olup olmayacağı konusunda fikir edinilmesi • Araştırma hipotezlerinin, sınırlılıklarının saptanmasında ihtiyaç duyulan özel bilgilerin sağlanması • Önceki çalışmalarda göz ardı edilmiş hususların veya ileri araştırmalar için ortaya konan önerilerin tespit edilmesi • Daha önceden yapılmış çalışmaların tekrarının engellenmesi • Yapılacak araştırmaya ilişkin yeni yaklaşımların, stratejilerin veya tekniklerin bulunması • Tümevarım Yaklaşımı • Tümdengelim Yaklaşımı

4 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİNİN KAPSAMI: • araştırma konusu ile ilgili temel akademik teorilerin kaynaklar arasında yer alması • güncel bilgiye ulaşıldığını gösterir literatür kaynakları • uygun bir referans sistemi oluşturarak okuyucuların orijinal kaynaklara ulaşabilmesinin sağlanması Kritik literatür incelemesinin dört önemli unsuru bulunmaktadır: • Retorik Kritiği: Retorik kritiği ile amaçlanan problemin ortaya konulmasında ve değerlendirilmesinde kullanılan dilin etkililiğidir. Yazarken argümanları etkili bir şekilde ortaya koyabilmek ve bunları değerlendirebilmek retorik açıdan yetkinliği ortaya koymaktadır. • Gelenek Kritiği: O güne kadar ortaya konmuş ve haklılığı var olan geleneksel aklın kritiğini içerir. • Otorite Kritiği: Literatürde yer alan baskın görüşlerin kritiğini içerir. • Nesnellik Kritiği: Araştırmada ortaya konan bilgi ve birikimin değer yargısı olmadığını, objektif olduğu kritiğini gösterir.

5 LİTERATÜR İNCELEMESİ KRİTİK LİTERATÜR İNCELEMESİ: Araştırma konusu için yapılan literatür incelemesi neticesinde elde edilen kaynakların yeterince anlaşılması, analiz edilebilir hale gelmesi ve neticede gerekçelendirilebilir değerlendirmeler yapılması literatür incelemesinin literatür incelemesi kritiği haline gelmesine yardımcı olur. Literatür incelemesinin kritik literatür incelemesi olabilmesi için yapılması gereken çalışmalar şöyle sınıflandırılmıştır: • Araştırma konusu alanında tanınmış uzmanlarca gerçekleştirilen araştırmaların bulunması • Araştırma konusunu destekleyen ve araştırma konusuna karşı görüşler içeren araştırmaların değerlendirilmesi • Gerekçelendirilebilir değerlendirmelerle literatürdeki diğer çalışmaların araştırma konusuyla olan ilgilerinin ortaya konması • Mantık çerçevesi içinde geçerli kanıtlarla araştırma konusunun argümanlarının haklılığının ortaya konması • Olgu ve fikir arasındaki farkın açıkça ortaya konabilmesi

6 LİTERATÜR İNCELEMESİ Literatür İncelemesi Yazımının Adımları: • Literatür incelemesine incelemeyi araştırma sorularına ve konularına daraltmadan önce daha genel bir çalışmayla başlamak • Temel görüşler ve temalara ilişkin genel bir bakış açısı ortaya koymak • Başlıca yazarların araştırmalarının özetlenmesini, karşılaştırılmasını ve farklılıklarının ortaya konmasını sağlamak • Literatürde araştırma konusuyla en ilgili önceki çalışmaları vurgulamak • Araştırmanın bulguları ile ilgili detaylı bilgileri ve bunların ilgisini ortaya koymak • Araştırma konusunun ortaya koyacağı yeni bulguları vurgulamak • Okuyucuları bu konuları açıklayan ilgili bölümlere yönlendirebilmeyi sağlamak

7 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARI Birincil Kaynaklarİkincil KaynaklarÜçüncül Kaynaklar RaporlarKitaplarİndeksler TezlerDergilerÖzetler lerGazetelerKataloglar Konferans DokümanlarıBazı Hükümet YayınlarıAnsiklopediler Şirket RaporlarıSözlükler Bazı Hükümet YayınlarıBibliyografyalar Yayınlanmamış El Yazması Kaynaklar Atıf İndeksleri

8 LİTERATÜR İNCELEMESİ BİRİNCİL KAYNAKLAR: ▫ Raporlar Pazar araştırma raporları, akademik raporlar ya da hükümetler tarafından yayımlanan raporlar bu sınıfa girmektedir. Kitaplar kadar ulaşılması kolay olmayan bu kaynaklara internet üzerinden ulaşmak yine de mümkündür. ▫ Konferans Dokümanları Konferans ya da sempozyum bildirileri olarak da adlandırılan bu kaynaklar genellikle dergilerde ya da kitaplarda özel bir başlık altında yayımlanırlar. Birçok konferansın geniş bir skalada yer alan özel bir konusu bulunmaktadır. Birçok konferans kaynağına internet üzerinden ulaşmak mümkündür. ▫ Tezler Tezler özel bir konu ya da önemli bir araştırma projesi üzerine yazılmış oldukça detaylı kaynaklardır. İleri referans çalışmaları için önemli bir kaynaktır. Ancak ulaşılması oldukça zor olan kaynaklardır. /http://tez2.yok.gov.tr / ( Yök Tez Sayfası.png) Yök Tez Sayfası.png

9 LİTERATÜR İNCELEMESİ İKİNCİL KAYNAKLAR: ▫ Dergiler Dergiler genellikle düzenli aralıklarla yayımlanırlar. Birçok dergi hala yazılı olarak basılmakla birlikte, internet üzerinden de dergilere erişebilmek mümkündür. Hakemli akademik dergilerde makaleler yayımlanmadan önce bir hakem heyeti tarafından kalite ve uygunluk açısından değerlendirilir. Bununla birlikte bütün akademik dergilerde hakem heyeti bulunmamaktadır. Birçok akademik dergide bir editör ve editöryal bir kadro bulunur ve yayımlanacak makaleleri bu kadro seçer. ▫ Kitaplar Kitaplar genellikle akademik çevreye ya da uygulamaya dönük olarak profesyonellere yönelik olarak yayımlanan kaynaklardır. Kitaplar, akademik dergilere oranla daha düzenli ve daha geniş bakış açılıdır. Araştırma konusu ve hedefleri için giriş kaynağı olarak da görülebilir. Kitapların bir kısmı güncelliğinin sağlanabilmesi açısından internet üzerinden de yayımlanmaktadır. ▫ Gazeteler Gazeteler iş ve hükümet dünyasındaki gelişmelere ulaşabilmenin iyi bir kaynağıdır. Zaman zaman yeni araştırma raporları ya da istatistiki bilgilerin de verildiği bu kaynaklara internetten ulaşabilmek de mümkündür.

10 LİTERATÜR İNCELEMESİ ÜÇÜNCÜL KAYNAKLAR: ▫ İndeksler İndeksler, dergilerden, kitaplardan, kitap bölümlerinden, tezlerden, konferans veya araştırma raporlarından indeks makalelerini içerir. Örneğin, indekslerle bir makale için sağlanan bilgiler makalenin yazarı, yayım tarihi, makale adı, dergi adı, derginin sayı ve bölüm numarası, makalenin sayfa sayısı gibi bilgilerdir. ▫ Özetler (Abstractlar) Özetler, indekslerle aynı bilgiyi sağlamakla birlikte makalenin bir özetini de içerir. Bu sayede bir makalenin kopyasını edinmeden önce o makalenin konusuna ve araştırma konusuyla olan ilgililiğine ilişkin bilgi sahibi olmak mümkündür. ▫ Kataloglar Kütüphanelerde basılı kataloglar olarak da görülebilen bu kaynaklar; DPT, TOBB, TÜİK gibi kuruluşlarca, çeşitli Bakanlıkların kütüphanelerince ya da üniversitelerce yeni gelen kitapların da eklenmesiyle ilgililere gönderilmekteydi. Ancak, internet kullanımının yaygınlaşmasıyla artık bu kaynaklara online olarak ulaşabilmek mümkündür.

11 LİTERATÜR İNCELEMESİ ÜÇÜNCÜL KAYNAKLAR: ▫ Ansiklopediler ve Sözlükler: Ansiklopediler, genel veya özel konulara göre hazırlanmış, genellikle alfabetik ya da kronolojik sıraya uygun bir şekilde hazırlanan kaynaklardır. Britannica, Meydan Larousse gibi ansiklopedileri bu kaynaklara örnek vermek mümkündür. Sözlükler ise kelimelerin anlamlarının sorgulanabildiği dil sözlükleri, alıntılar ve terimler sözlüğü gibi edebiyat ile ilgili sözlükler olabileceği gibi tarih sözlüğü, ekonomi sözlüğü gibi alanlarındaki terimlerin karşılığını verebilen sözlükler de olabilir ve araştırmacı araştırmasında yapması gereken tanımlamalar için sözlüğe ihtiyaç duyabilir. ▫ Atıf İndeksleri Atıf indeksleri, bir yazarın yayımlarına atıfta bulunan diğer yazarların gösterildiği bir indekstir. ▫ Bibliyografyalar Bibliyografyalar, bir ülkede belirli bir süre içerisinde çıkan basılı eserlerin tümünü kapsayan kitaplardır. Konu ayrımı yapılmaksızın ülkede yayımlanan tüm eserleri kapsayan bibliyografyalar genel bibliyografyalar olarak sınıflandırılırken, özel amaçlı olarak, belirli konu, yazar ve kurumlara göre düzenlenen bibliyografyalar özel bibliyografyalar olarak sınıflandırılır. Genel bibliyografyalar milli bibliyografyalar olarak da adlandırılır

12 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİ STRATEJİSİNİN PLANLANMASI: Literatür incelemesi stratejisini planlarken aşağıdaki hususların belirlenmesi gereklidir: • Araştırmanın parametreleri • Araştırmada kullanılacak anahtar kelimeler ve terimler • Araştırmada kullanılacak veritabanları ve arama motorları • Taramada bulunacak ilgili ve faydalı çalışmaların seçilme kriterleri Parametrelerin tanımlanmasında dört ana başlıktan faydalanılabilir: • Coğrafi Parametreler: örneğin, coğrafi bölge için Avrupa, örneğin, yayın dili için Türkçe ve İngilizce • Zaman Parametreleri: örneğin, son 15 yıl • Konu Alanı Parametreleri: örneğin, konu alanı için Pazarlama, örneğin, ticari sektör için reklamcılık • Formal Parametreler: örneğin; makale, kitap, vb.

13 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİ STRATEJİSİNİN PLANLANMASI: PARAMETRELERİN TANIMLANMASI ParametreDaraltılmış AlanGenişletilmiş Alan Yayın DiliTürkçeTürkçe ve İngilizce Konu Alanı Cinsiyet KimliğiPsikolojik Faktörler Tüketicilerin Satın Alma Davranışları Tüketici Davranışları ReklamlarPazarlama Ticari SektörReklamcılıkPazarlama Coğrafi AlanTürkiyeAvrupa Yayınlanma YıllarıSon 5 yılSon 15 yıl Literatür TürüHakemli Dergiler ve KitaplarDergiler ve Kitaplar

14 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİ STRATEJİSİNİN PLANLANMASI: Anahtar kelimelerin üretilmesinde araştırmacının faydalanabileceği teknikler aşağıda yer almaktadır: • Tartışma: Danışmanla, kütüphanecilerle ya da çalışma arkadaşlarıyla yüz yüze ya da yolu ile tartışmalar yapmak fikirlerin paylaşılmasını, geri bildirim alınmasını ve yeni fikirler ya da yaklaşımlar edinilmesini sağlayarak araştırma konusunun açıklığa kavuşmasını ve rafine edilmesini sağlar • Ön Okumalar: Çeşitli makalelerin, ansiklopedilerin, sözlüklerin, kitapların okunması anahtar kelimelerin üretilmesinde faydalı olacaktır. Bunun için internet kaynaklarından faydalanmak da mümkündür. • Beyin Fırtınası: Beyin fırtınası tekniği ile araştırma konusu grup ya da bireysel olarak akla gelen düşüncelerin bir kağıda yazılmasıyla gerçekleştirilir. Daha sonra bu düşüncelerin değerlendirilmesi ve anahtar kelimelerin seçilmesi sağlanır. • İlgi Ağaçları: İlgi ağaçları literatür incelemesinin bir forma sokulmasına ve araştırma sürecinin yönlendirilmesine yardımcı olur. Örgüt şemalarına benzeyen ilgi ağaçları ile ana başlıklar ve alt başlıklar belirlenerek araştırma sorusunun, amaçlarının ve anahtar kelimelerin tanımlanması sağlanır. İlgi ağaçları genellikle beyin fırtınası tekniğinden sonra kullanılır.

15 LİTERATÜR İNCELEMESİ ÖRNEK İLGİ AĞACI

16 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: • Üçüncül kaynakların taranması • Okunan kitap ve makalelerdeki ilgili literatür kaynaklarına ulaşılması • Kütüphanedeki ikincil literatür kaynaklarının taranması • İnternet kullanılarak araştırma yapılması Üçüncül kaynakların taranmasında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Anahtar kelimelerin arama yapılan dildeki karşılığını sağlayabilmesi • Uygun yazılı kaynaklara ve veritabanlarına ulaşımın sağlanması • Tarama sürecinde her bir veritabanına ilişkin kaç tarama yapıldı gibi birtakım notların alınması • Bulunan her kaynağa ilişkin referans bilgilerinin kaydedilmesi

17 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: YAZILI KAYNAKLAR Yazılı kaynakların taranmasında kütüphane katalogları, makale indeksleri ve bibliyografyalar önemli yer tutmaktadır: • Kütüphane Katalogları: Kataloglar, kütüphanedeki dergi, kitap gibi basılı kaynaklara ait koleksiyonların belirli sistemlere göre düzenlendiği indekslerdir. Katalog taramada genelden özele doğru geçiş sırası izleyerek konu alanının daraltılması sayesinde ilgili kitap ve benzeri yazılı kaynakların bulunması mümkündür. • Basılı Makale İndeksleri: Basılı makale indeksleri, periyodiklerde yayımlanan makalelerin, bazı kitap bölümlerinin konularına göre düzenlendiği indekslerdir. Makale indeksleri, genellikle kütüphanelerin referans bölümlerinde bulunur. Bununla birlikte, elektronik ortama aktarılmış ve CD-Rom şeklinde hazırlanan makale indeksleri ve web üzerinden kullanıcıların hizmetine sunulmuş makale indeksleri de bulunmaktadır. • Basılı Bibliyografya Kitapları: Bibliyografya kitapları, yayınlanmış kitapların listesini içeren, konularına göre genel veya özel olarak adlandırılan basılı kaynaklardır.

18 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: VERİ TABANLARI Veri tabanları araştırma terimlerinin çeşitli kombinasyonlarının kullanılması suretiyle daha fazla tarama yapılmasına olanak sağlayan kaynaklardır. Veri tabanlarında bulunan indekslenmiş anahtar kelimeler ve deyimler araştırmacı tarafından kullanılan anahtar kelimelerle eşleştirilir. Elektronik veri tabanlarında ileri araştırmalar yapabilmek için Boole işlemcisinden (Boolean Logic) faydalanmak mümkündür. AND, OR ve NOT kelimelerinin kullanılması ile araştırmayı genişletmek ve çeşitlendirmek aşağıdaki şekillerde mümkündür: -ekonomi AND demokrasi -ekonomi OR demokrasi -ekonomi NOT demokrasi -ekonomi AND demokrasi AND değişim -(ekonomi OR iktisat) AND kültür AND (değişim OR başkalaşım) -(ekonomi OR iktisat) AND (kültür NOT din) AND (değişim OR başkalaşım)

19 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: VERİ TABANLARI •Elektronik veritabanlarında araştırma; konu, yazar, makale isimleri, anahtar kelimeler, dergi adı, hakemli dergi ya da tam metinli makaleler gibi başlıklar altında yapılabilir.

20 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: VERİ TABANLARI BAZI ELEKTRONİK VERİ TABANLARI Elsevier E-Book&Journal 6000’den fazla kitap ve 2500’den fazla makaleye erişim imkanı sunmaktadır. Ebrary ’den fazla akademik kitap ve farklı dillerde veri tabanına sahiptir. Ekonomi, işletme, yönetim, enformasyon ve telekomünikasyon teknolojileri konularındaki e- kitapları kapsamaktadır. Sage Ekonomi, insan bilimleri, sosyal bilimler, tıp gibi konularda 485’ten fazla dergiye tam metin erişim imkanı sunmaktadır. World Bank E-Library Dünya Bankası'nın yayımlamış olduğu tüm kaynaklara tam metin erişim imkanı sunmaktadır. Science Direct Elsevier Yayınevinin çıkarmış olduğu fen, mühendislik, tıp ve beşeri bilimlerle ilgili dergilere tam metin erişim imkanı sunmaktadır. Business Source Corporate Ekonomi ve ilişkili disiplinlerde 3.000’den fazla bilimsel dergiye tam metin erişim imkanı sunmaktadır. Ebscohost Basılı dergilerdeki makalelere tam metin olarak erişim imkanı sunmaktadır. Mevzuat Bilgi Bankası Resmi Gazetede yayımlanan tüm kanunlar, KHKler, tüzükler, vd. 61 konu başlığı altında erişim imkanı sunmaktadır. Emerald Full Text Database İşletme, pazarlama, mühendislik gibi konularda tam metin kaynaklara erişim imkanı sunmaktadır. SpringerLink/ Kluwer Springer ve Kluwer Yayınevlerinin dergilerine tam metin erişim imkanı sunmaktadır.

21 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: KÜTÜPHANELERİN TARANMASI • Kütüphaneler, araştırmanın gerektirdiği kitap, dergi, istatistik, yıllık, gazeteler ve raporlar gibi yazılı kaynaklar ile resim, film, afiş gibi görüntü ve ses kayıtlarının bulundukları yerlerdir. • Basılı kaynakların kütüphanelerde araştırılması sürecinde sıkıntı yaşamamak açısından kütüphanelerde kullanılan sınıflandırma sistemlerinin bilinmesinde fayda bulunmaktadır. en çok kullanılan sınıflandırma yöntemleri uluslar arası sınıflandırma sistemleri olan Dewey Onlu Sınıflandırma Sistemi (DDC) ve Amerikan Kongre Kütüphanesi Sistemidir (LC). Hacettepe Üniversitesi Kütüphanelerinde Amerikan Kongre Kütüphanesi sistemi benimsenmiştir. QA 180.A1 S

22 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: İNTERNETİN TARANMASI İnternette tarama yaparken çeşitli yaklaşımlardan yararlanmak mümkündür. Ancak, internet taramalarında göz önünde bulundurulması gereken hususlar: •Kullanılan arama motorlarının kaydedilmesi •Yapılan taramaların kaydedilmesi •Taramanın yapıldığı tarihin kaydedilmesi •Tarama yapılan kaynakların sayısının kaydedilmesi İnternette tarama yapmanın en kolay yollarından biri ilgili web sayfasının adresine girilmesidir. Web sitelerinin adreslerine kitaplar, makaleler, gazeteler gibi birçok kaynaktan ulaşmak mümkündür. Arama motorları, internette tarama yapılabilecek diğer araçlardan biridir. Arama motorları, internette konu, başlık, doküman, indeks ya da diğer dizinlerin aranmasını sağlamaktadır. Araştırmacının yapması gereken anahtar kelimeleri ya da deyimleri arama kutusuna yazarak karşısına çıkan seçenekleri değerlendirmesidir

23 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: İNTERNETİN TARANMASI Arama motorları dört kategoriye ayrılır: • Genel arama motorları: Anahtar kelimeler ya da Boolean Logic kullanarak çalışan bu tür arama motorlarında her türlü taramanın yapılabilmesi mümkündür. Google, Yahoo gibi örnekleri olan bu tür arama motorlarında çok fazla sayıda arama sayfası araştırmacıların karşısına çıkacaktır. • Meta arama motorları: Birden fazla arama motorunda aynı anda tarama yapılmasını sağlayan bu tür arama motorları araştırmanın daha kolay ve hızlı gerçekleşmesini sağlamaktadır. Bununla birlikte genel arama motorlarına oranla daha az güvenilir ve uygun bilgi kaynağı sağlamaktadır. • Özelleştirilmiş arama motorları: Spesifik konu alanları için tarama yapılabilen bu tür arama motorlarında taramaya başlamadan önce araştırma konusunun belirlenmiş olması gerekmektedir. • Konu dizinleri: Bu tür arama motorlarında sadece en önemli internet dokümanları indekslenmektedir. Konuların çeşitli alanlara göre indekslendiği ve hiyerarşik olarak düzenlendiği bu tür motorlarda daha uygun kaynaklara ulaşmak ve diğer tarama araçlarına link sağlamak mümkündür.

24 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: İNTERNETİN TARANMASI ARAMA MOTORLARI ÖRNEKLERİ Yahoo (www.yahoo.com)www.yahoo.com En popüler arama motorlarından biridir. Altavista (www.altavista.com)www.altavista.com Google (www.google.com)www.google.com Lycos (http://lycos.com)http://lycos.com Carneige-Mellon Üniversitesi tarafından geliştirilen bu arama motorunda yaklaşık dokümana ulaşabilmek mümkündür. WebCrawler (http://webcrawler.com)http://webcrawler.com Washington Üniversitesi tarafından geliştirilen bu arama motorunda konu başlığı ve içeriğine göre araştırma yapabilmek mümkündür. Excite (www.excite.com)www.excite.com Web dokümanları için değerlendirmeleri ve ratingleri ölçmeyi sağlamaktadır. Ratingler aranan kelime ile sonuçların ne ölçüde örtüştüğünü gösterir. Open Text Index (www.opentext.com:8080/)www.opentext.com:8080/ Her web sitesinde yer alan her kelimeyi aratabilme seçeneği bu arama motorunda mevcuttur. Dogpile (www.dogpile.com) (meta arama motoru)www.dogpile.comYahoo, Lycos gibi arama motorlarında aynı anda arama yaptırabilen bir arama motorudur.

25 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: İNTERNETİN TARANMASI İnternet üzerinden araştırma yaparken aşağıda yer alan hususlara dikkat etmek araştırmanın sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi açısından önemlidir: • Araştırmanın ortaya konmuş amaçları tekrar gözden geçirilmelidir. Böylece, araştırma konusundan uzaklaşılması ve kaynak taramasının zaman harcayan bir süreç haline dönüşmesi engellenmiş olur • İnternet ortamında her türlü verinin ve bilginin bulunabiliyor olması kaynakların güvenirliğini ve yeterliliğini sorgulamayı gerektirmektedir. İnternete konan bilgilerin dergilerdeki gibi editöryal bir kadro ya da hakemler tarafından değerlendirilerek konmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. • İnternette yer alan web sitelerine ulaşım her zaman mümkün olmayabilir, web siteleri yayından kaldırılmış ya da yayına konmuş bir bilgi değiştirilmiş olabilir. • İnternette bir kaynakta ulaşılamayan bir bilgiye başka bir kaynaktan ulaşmak mümkün olabilir. Bu nedenle aynı arama terimleri farklı arama ortamlarında aratılmalıdır. • İnternette araştırma yaparken bir siteden bir diğerine yönlendirilmek, daha eğlenceli arama başlıkları bulmak gibi zaman kaybına yol açacak dikkat dağıtıcı unsurlarla karşılaşmak mümkündür. Bu nedenle arama yaparken zaman sınırlaması koymak faydalı olabilir. • İnternette ulaşılan kaynakların yer aldığı web sitelerinin isimleri, erişim tarihi, bilgiyi sağlayanın kimliği gibi verilerin mutlaka kaydedilmesi gereklidir.

26 LİTERATÜR İNCELEMESİ KAYNAK TARAMASI: KAYNAK BAŞVURUSUNA DAYALI TARAMA Bir çalışmaya ilk başvuru yapan kaynaklara daha sonra başka kaynaklarda da başvuru yapılması durumunda ilk makale öncü makale durumuna gelir ve daha sonra yapılan çalışmalarda geliştirilir. Böylece, başvuru araması ile birbirini izleyen aşamalarda yapılan tüm kaynak başvuruları listelenebilir. Bu tip kaynak araştırması için webde yayınlanan bazı indeksler mevcuttur. Örneğin, Social Sciences Citation Index, Science Citation Index, Web of Science gibi indeksler alanında yayımlanan makalelere yapılan başvuruların araştırılabileceği kaynaklardır

27 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ EDİNİLMESİ: Gerekli kaynak taramasının yapılmasının ardından faydalı olduğu düşünülen literatür kaynaklarının elde edilmesi gerekmektedir. Bunun için: •Kütüphane kaynaklarının taranması •Kaynağa ulaşılması durumunda gözden geçirilerek faydalı bir kaynak olup olmadığın anlaşılması, benzer kaynakların gözden geçirilmesi: Kaynağın içeriği hakkında bilgi sahibi olmak için içindekiler listesi, giriş ve sonuç bölümleri, kaynakçası ve indeksine bakılabilir. Ayrıca kaynağın yazarı, türü ve yayımcısı da içerik hakkında bilgi edinilmesine yardımcı olabilir. •İlgili kaynağın ulaşılamayacak bir kütüphanede olması durumunda kütüphaneler arası iletişim yoluyla istek formu doldurularak kaynağın istenmesi

28 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Basit Kaynak Formları: Klasik kart yöntemi, defter yöntemi ya da bilgisayar yöntemi bu formlar arasında yer almaktadır. • Klasik Kart Yöntemi: Kaynaklardan elde edilen bilgiler standart ya da özel olarak kestirilmiş kartlara işlenir. Kaynakların kaydedildiği bu kartlar bibliyografya kartları olarak adlandırılırken, alınan notların üzerine kaydedildiği kartlar notlama kartları olarak adlandırılır Hacettepe Beytepe Kütüphanesi Q M4 O Özdamar, Kazım Modern Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 1. Baskı. Eskişehir: Kaan Kitabevi, Bilimsel araştırma yöntemlerini ve tekniklerini inceliyor. Araştırma planlama, toplum ve örnek seçimi, güç analizi, proje hazırlama, veri toplama ve analizi, bilimsel rapor yazımı konularında bilgi veriyor. Bollacker Kurt D, Lawrence Steve, Giles Lee C. “Discovering Relevant Scientific Literature on the Web” IEEE Intelligent Sytems, Volume 15, Number 2 (2000), pp Literatür taramasının webde nasıl yapılacağına dair citeseer adlı web sitesi örneğinden bilgi veriyor.

29 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Detaylı Kaynak Formları: kaynaklar değerlendirilirken aşağıda yer alan hususlar göz önünde bulundurulmalıdır: • Araştırmanın konusu ve kapsamı • Araştırmada ele alınan temel kavramlar, temel tanımlar, terimler ve kısaltmalar • Araştırmanın yeri, tarihi, toplumu, örneklemi, örneklem seçim yöntemi • Araştırmada yer alan deneklerin demografik, sosyoekonomik, kültürel özellikleri • Araştırmanın amaçları ve soruları • Araştırmada karşılaşılan kısıtlar, araştırmanın koşulları • Araştırmada incelenen değişkenler, veri toplama yöntemleri, elde edilen bulgular • Araştırmada elde edilen verilerin analiz yöntemleri • Araştırmada kullanılan hipotezler ve bunların test edilmesi süreci • Araştırmanın sonuçları • Araştırmacının elde ettiği sonuçlar ile benzerlik gösteren diğer kaynaklar, benzerlik göstermeyen kaynaklar • Araştırmacının gelecek çalışmalar için önerileri

30 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Detaylı Kaynak Formları KLASİK KAYNAK BİLGİ FORMU Kart NoDeğerlendirme Yayın Bilgisi Yazar Adı Yayın Adı Yayın Yeri Yayın Yılı Sayfa No İçerik Bilgisi Konu Özeti Terimler Kavramlar Kısaltmalar Yöntemler Değişkenler Bulgular Genellemeler Farklı Görüşler

31 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Detaylı Kaynak Formları GÜNCEL KAYNAK BİLGİ FORMU Kart NoDeğerlendirme Yayın Bilgisi Yazar Adı Yayın Adı Yayın Yeri Yayın Yılı Sayfa No Araştırma Yeri, Zamanı, Birim Bilgisi Araştırma Yeri Yılı Örnek Sayısı Yaş&Cins Dağılımı Gereçler ve Yöntemler Araştırma Birim, Araç, Gereçleri Yöntemler Amaç, Bulgular, İstatistiksel Analizler Araştırılan Değişkenler ve Ölçü Birimleri Bulgular Analizler Sonuçlar Tartışma Genellemeler Uyuşan Sonuçlar Farklı Sonuçlar Öneriler Önemli Kaynaklar

32 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Literatür kaynaklarının değerlendirilmesi sürecinde sorulması gereken iki önemli soru bulunmaktadır. Bunlar: • Okuduğum kaynakların araştırma konumla ilgili olduğunu nasıl bilebilirim? • Yeterince kaynak okuduğumu nasıl bilebilirim? Literatür Kaynaklarının Uygunluğuna-İlgililiğine İlişkin Sorular • Bulunan kaynak ne kadar güncel? • Bulunan kaynak ortaya yeni bir şey koyuyor mu? • Araştırma konusuyla ilişkilendirebilmek için bulunan kaynaktaki araştırma soruları veya amaçları araştırma konusunun sorularıyla ve amaçlarıyla örtüşüyor mu? • Bulunan kaynak, araştırma konusunun ilgililik/uygunluk kriterleri dışında mı? • Bulunan kaynağa başka araştırmalarda atıf yapılmış mı? • Bulunan kaynak araştırma argümanlarını destekler nitelikte mi? Literatür Kaynaklarının Değerliliğine İlişkin Sorular • Bulunan kaynak yanlı bir şekilde kaleme alınmış mı? • Bulunan kaynakta hangi metodolojik ihmaller yapılmış? • Bulunan kaynak ileri araştırmalar için rehberlik sağlıyor mu?

33 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: GEÇİCİ BİBLİYOGRAFYA Literatür taramasında bulunan kaynaklar değerlendirilirken kaynaklara ilişkin olarak aşağıda yer alan hususlar not alınmalıdır: •Konunun kısa bir özeti: Kaynakçada bulunan her bir kaynağın kısa biz özetinin anahtar kelimelerle birlikte tutulması, araştırmaya kolaylık sağlayacaktır •Bibliyografik detaylar: Bibliyografik detaylar, araştırma raporunda direk olarak yer alsın almasın faydalanılan kaynaklara okuyucuların ulaşabilmesini sağlayacak şekilde not alınmalıdır. •Destekleyici bilgiler: Araştırmayla ilgili destekleyici bilgilerin tutulması, araştırma ve yazım sürecinde fayda sağlayacaktır. BİBLİYOGRAFİK DETAYLAR Dergi Kaynakları içinKitap Kaynakları içinEdit Edilmiş Kitap Bölümleri için Yazar (Soyadı, adın ilk harfi) Yayım Yılı (parantez içinde) Makalenin adıKitabın AdıBölüm Adı Derginin adıBaskısıYazar (Soyadı, adın ilk harfi) Sayısı (Volume)Yayım YeriKitabın Adı Bölüm (Part/Issue)YayımlayanBaskısı Sayfa Sayısı (p.57 gibi)Yayım Yeri Yayımlayan Bölüm sayfa numaraları

34 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİNİN NOT ALINMASI: Not etmede özetleme, aktarma ya da her iki yöntem de tercih edilebilir. Özet şeklinde not alma kaynaktaki bilgilerin araştırmacının kendi ifadeleriyle kısaltılmış bir şekilde yazıya geçirilmesidir. Aktarma yönteminde ise bilgilerde kısaltma yapılmamakta, değiştirerek ya da aynen aktarma yapılmaktadır. Değiştirerek aktarma, kaynaktaki bilgilerin kısaltma yapılmadan araştırmacının kendi kelimeleriyle ifade edilerek aktarılmasıdır. Değiştirerek aktarmanın özetten farkı, asıl metnin kısaltma yapılmadan satır satır izlenmesi ve sadece açıklık sağlamak amacıyla bazı kelimelerde ve ifadelerde değişiklik yapılmasıdır. Değiştirerek aktarmanın ana amacı, kaynaktaki metnin dilini açık ve anlaşılır bir şekilde ifade etmektir. Aynen aktarma ise aktarılan kaynaktaki metin noktalama işaretleri dahil olmak üzere aktarılmasıdır. Aynen aktarmanın amacı ise kaynaktaki metnin tam anlamını verebilmek ve doğru anlaşılabilmesini sağlamaktır.

35 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİNİN NOT ALINMASI: Araştırmacı aldığı notları not alma kartlarına, deftere ya da bilgisayarda oluşturduğu bir dosyaya kaydetmelidir. Bilimsel Araştırma ve Yazmada Not Alma Seyidoğlu, ss.79 (AYNEN AKTARMA) Eğer bir yazarın birden çok eseri bulunuyor veya iki yazarın soyadı aynı ise, o takdirde yazar soyadı ile birlikte birinci ad veya kısaltılmış olarak kitap başlığı da belirtilir. Yazarın bulunmadığı durumlarda da bunun yerine kitap veya makalenin başlığını (kısaltılmış biçimde) koymak gerekir.

36 LİTERATÜR İNCELEMESİ LİTERATÜR İNCELEMESİNİN NOT ALINMASI: Kaynaklardan not alırken, not almanın aşağıda yer alan temek ilkelere uygunluğunun sağlanması literatür incelemesinin yazımında kolaylık sağlama ve araştırmanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gereklidir: • Amaca Uygunluk: Araştırmacı, edindiği kaynaklardan not alırken araştırmanın amaçları doğrultusunda bir seçme ve ayırma işlemi yürütmelidir. Böylece, gerekli bilgiyi gereksiz bilgiden ayırarak ihtiyacı olan bilgiyi edinir. Alınan notun hangi ayrıntıları kapsayacağı araştırmanın amaçlarına bağlı olmakla birlikte araştırma soruları, amaçları, yöntemleri, bulguları, yargı ve önerileri göz önünde bulundurularak not alınmalıdır. • Kaynağa Uygunluk: Alınan notların kaynaktaki anlamı yansıtması gerekmektedir. Bu amaçla kaynak dikkatli bir biçimde okunmalı, alınacak notun kaynağın bütünündeki yerini anlamını yansıtacak şekilde olması sağlanmalıdır. • Gerçeğe Uygunluk: Araştırmacı not alırken belgenin gerçekliği ile içeriğin geçerliği ve güvenirliğine dikkat etmelidir. Kaynağın gerçekliğini değerlendirirken geniş bir bakış açısıyla ve başka kaynaklardan doğrulama sağlanarak incelenmesi sağlanmalıdır. Kaynağın içeriğinin geçerliğini ve güvenirliğini değerlendirirken kaynağın yazarı, amacı, yayım bilgileri, araştırmanın sınırlılıkları ve yöntemleri ile ilgili bilgiler değerlendirilmelidir.

37 LİTERATÜR İNCELEMESİ Her nesil yeniden başlamak zorunda olmayan tek hayvan insandır. (George Mouly)

38 LİTERATÜR İNCELEMESİ TEŞEKKÜRLER!! NESLİHAN İLARSLAN


"LİTERATÜR İNCELEMESİ MAN 701 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ I NESLİHAN İLARSLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları