Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KÜTÜPHANELERDE KULLANICI GİZLİLİĞİ Derya Soğuksu & Emre Ocaklı Suna Kıraç Kütüphanesi Koç Üniversitesi 22 - 24 Eylül 2005 Kadir Has Üniversitesi - İSTANBUL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KÜTÜPHANELERDE KULLANICI GİZLİLİĞİ Derya Soğuksu & Emre Ocaklı Suna Kıraç Kütüphanesi Koç Üniversitesi 22 - 24 Eylül 2005 Kadir Has Üniversitesi - İSTANBUL."— Sunum transkripti:

1 KÜTÜPHANELERDE KULLANICI GİZLİLİĞİ Derya Soğuksu & Emre Ocaklı Suna Kıraç Kütüphanesi Koç Üniversitesi Eylül 2005 Kadir Has Üniversitesi - İSTANBUL "Bilgi Hizmetlerinin Organizasyonu ve Pazarlanması"

2 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği  Neden kullanıcı gizliliği?  Kütüphanelerde kullanıcı gizliliğine yönelik örnek olaylar  Kullanıcılar hakkında edinilen bilgiler  Gizlilik nedir?  Veri koruması ve kullanıcı gizliliği üzerine kısa bir tarihçe  A.B.D, Avrupa Birliği, Türkiye  Kullanıcı gizliliği üzerine bir anket çalışması  Örnek bir politika

3 Kullanıcı Gizliliğine Yönelik Örnek Olaylar - 1  Danışma ya da dolaşım masalarında kullanıcının bir başka kişinin hesabındaki yayınları öğrenmeye çalışması  Kullanıcının bir başka kişinin kişisel bilgilerini öğrenmeye çalışması,  Kütüphanecilerin, kullanıcılarının kişisel bilgilerini farklı amaçlarla öğrenmesi ve kullanması,

4 Kullanıcı Gizliliğine Yönelik Örnek Olaylar -2  Kullanıcıların okudukları yayınların, girdikleri web sitelerinin izlenmesi,  Kullanıcının bir bulaşıcı hastalık (Ör. Aids) hakkındaki tüm yayınları taraması ve kütüphaneciye hastalığın insan üzerine etkileri, bulaşma yollarını vb. sorması. Kütüphanecinin bunu deşifre etmesi.

5 Kütüphaneler Kullanıcıları Hakkında Çeşitli Yollardan Bilgiler Toplar! - 1  Kütüphaneye üye olmak amacıyla kullanıcılar; isim, adres ve telefon numaralarını vermektedirler.  Kütüphane kayıtları; kurum kimlik numarası, elektronik posta adresi ve vatandaşlık kimlik numarası gibi bilgiler içerir.

6 Kütüphaneler Kullanıcıları Hakkında Çeşitli Yollardan Bilgiler Toplar! - 2  Kütüphanelerarası ödünç verme kayıtlarından da kişisel bilgilere erişilebilir.  Kütüphaneler, çevrimiçi veri tabanlarını kullananların isimlerini ve kimlik numaralarını sorgularlar.  Ayrıca web sayfasına yapılan ziyaretlerde kullanıcı hakkında pek çok bilgi edinilebilir:  Bilgisayarın IP adresi  İşletim sistemi  Sitenin açıldığı gün ve zaman  Görüntülenen sayfalar  Taramalar sırasında kullanılan sözcükler, terimler...

7 Gizlilik Nedir? - 1  Birine ait herhangi bir bilginin başkalarından saklı tutulması.  “Bireylerin, kendi kişisel bilgilerinin ne zaman, ne şekilde ve hangi dereceye kadar diğer kişilerin erişimine açık tutulacağına karar vermeleridir” (Winter, 1997).

8 Gizlilik Nedir? -2 “Kütüphanecilik Açısından” Kullanıcı gizliliği, kullanıcının araştırma konusunun, edindiği bilgilerin, danıştığı soruların, ödünç aldığı kütüphane kaynaklarının, kullandığı web sitelerinin, ya da kişisel bilgilerinin hiçbir koşul altında başkaları ile paylaşılmamasıdır..

9 Kullanıcı Gizliliği Tarihçesi - 1 A.B.D  ALA Ahlak Kuralları - Code of Ethics (1939) ALA  Kütüphane Hakları Beyannamesi - Library Bill of Rights (1948) ALA  FBI vb. örgütlerin çalışmaları  P.A.T.R.I.O.T. Sözleşmesi – USA PATRIOT Act (Uniting and Strengthening America by Providing Appropriate Tools Required to Intercept and Obstruct Terrorism Act of 2001) Amerikan Kongresi

10 Kullanıcı Gizliliği Tarihçesi - 2 Avrupa Birliği  1981 Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması – no Council of Europe Data Protection Convention  95/46/EC – Kişisel Veri Koruma Yönergesi - Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Serbest Dolaşımı Hususunda Bireylerin Korunması  97/66/EC - Telekomünikasyon sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunması – 2002’de güncellendi.

11 Kullanıcı Gizliliği Tarihçesi - 3 TÜRKİYE  Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi – 1954  108 Sayılı Sözleşme – 28 Ocak 1981  Bilgi Edinme Hakkı Kanunu – 9 Ekim 2003  Kişisel Verilerin Korunması Kanun Tasarısı – Adalet Bakanlığı 2004  Türk Kütüphaneciler Derneği – Mesleki İlkeler

12 Kullanıcı Gizliliği Tarihçesi - 4 TÜRKİYE  Kişiler hakkında bilgi sağlarken hem doğru bilgi verir, hem de özel yaşamın gizliliğini korur.  İstenen veya sağlanan bilgi ile ilgili olarak her kullanıcının özel yaşamın gizliliğine saygı gösterilmesi ilkesine bağlı kalır

13 Kullanıcı Gizliliği Üzerine Bir Anket Çalışması - 1

14 Kullanıcı Gizliliği Üzerine Bir Anket Çalışması - 2

15 Görüşler  “...Kullanıcı belirli bir politika ve yasal çerçeve içinde hizmet bilgi merkezlerinden özgürce yararlanabilmeli ve yararlandığı konu ve aldığı hizmetler hasta-doktor ilişkisi gibi kullanıcı-kütüphaneci ilişkisi içinde kalmalıdır.”  “Araştırıcıların neyi, nasıl, ne zaman ve ne için araştırdıkları kütüphanelerin araştırmaları gereken bir konu veya vazife olmayıp, ancak en iyi araştırma olanaklarının sağlaması vazifedir.”  “...kendilerine ait her türlü bilgiyi, bilgiyi verdikleri kurumun nasıl kullanacağını da bilme hakkına sahiptirler. Ve de bu bilgini üçüncü şahıslara verilmesi/ verilmemesi konusunda da söz sahibi olduklarına inanıyorum...”  “Kullanıcının aksi yöndeki talebi olmadığı sürece gizliliğe gerek olmadığı kanaatindeyim.”

16 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 1 KAPSAM:  Kullanıcının araştırma konusu, edindiği bilgiler, danıştığı sorular, ödünç aldığı kaynakların, kullandığı web sitelerinin bilgisi; kişisel bilgileri ya da kütüphanelerarası kayıtları başkaları ile paylaşılmamalıdır.  Kütüphane kayıtları yalnızca yetkili personel tarafından görüntülenmeli,  Kullanıcının kendisini güvende hissedeceği ortam hazırlanmalı,  Her tür kullanıcı işleminde gizlilik hakkı korunmalıdır.

17 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 2  Dolaşım:  Kullanıcı kimlik bilgileri yalnızca bir kullanıcı hesabı açmak ve gerektiğinde güncellemek amacıyla yapılmalı,  Ödünç verme kayıtları sürekli tutulmamalı,  Ödünç alınan materyallerin bilgisi açıklanmamalı,  Dolaşım hizmetlerindeki işlemlere ait bilgiler (kişisel bilgilerin güncellenmesi, uyarı iletileri, vs.) üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır.

18 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 3  Kütüphanelerarası Ödünç Verme / Belge Sağlama:  Dış kullanıcı kayıtları ve ödünç aldıkları kaynak bilgileri gizli tutulmalı,  Hizmetten yararlanmak için sağlanan kişisel bilgiler yetkili personel ile diğer kütüphane yetkili personeli arasında kalmalıdır.

19 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 4  Danışma Hizmetleri / Araştırma Başvuruları:  Kullanıcı araştırmaları kapsamındaki bilgiler gizlidir.  Araştırma sorgularına dair kayıtlar gerekmedikçe tutulmamalıdır.  Elektronik ortamda gelen danışma soruları ve ilgili bilgiler 5 gün içinde silinmelidir.

20 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 5  Web Sitesi  Web sitesine girişte kaydedilen bilgiler yalnızca analiz ve raporlar için kullanılmalı,  Cookie’ler aracılığıyla edinilen bilgiler konusunda kullanıcılar bilgilendirilmeli  Web log, IP bilgileri gizli tutulmalı ve amacı dahilinde kullanıldıktan sonra silinmelidir.  Bilgi işlem merkezi ile işbirliği yapılmalı

21 Kütüphanelerde Kullanıcı Gizliliği Politikası İçin Bir Örnek - 6  Kütüphane Anketleri / Değerlendirme Projeleri:  Kütüphane anketlerinden elde edilen kişisel bilgiler gizlidir.  E-posta adresine gelen sorular kullanıcılara sağlanan hizmetin etkili olup olmadığını ölçen analizlerde kullanılmalıdır.

22 SONUÇ VE ÖNERİLER  Bilgi paylaşımı artıkça kullanıcı güvenliği tehlikesi artar  Uluslararası alandaki hukuki çalışmalar  Kütüphanecilerin sorumluluklarından biri kullanıcılar için güvenli ortamlar hazırlanmalı  Bilgi Edinme Özgürlüğü ve Kullanıcı Gizliliği konularında literatür çalışması yapılmalı  Ulusal ve uluslararası belgelerden ve örnek uygulamalardan yararlanmalı  Kullanıcı gizliliği politikaları hazırlanmalı

23 SONUÇ VE ÖNERİLER-2  Kütüphanelerarası işbirliği çalışmaları ve kütüphane dernekleri ile etkinlikler düzenlenmeli  Bilişim sektöründe çalışanlar ve hukukçular ile ortak çalışmalar yapılmalı  Kullanıcı gizliliği anlayışı her kütüphaneci tarafında benimsenmeli  Kütüphanede kullanıcılara verilen eğitimlerde gizlilik konusuna da değinilmelidir.

24


"KÜTÜPHANELERDE KULLANICI GİZLİLİĞİ Derya Soğuksu & Emre Ocaklı Suna Kıraç Kütüphanesi Koç Üniversitesi 22 - 24 Eylül 2005 Kadir Has Üniversitesi - İSTANBUL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları