Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr. Murat Api ANEAH 1.  Gerekli mi?  DÖB amacı nedir?  Kaç kez bakılmalı?  Türkiyede ve dünyada durum nedir?  Kim yapmalı?  Ne zaman neler bakılmalı?

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr. Murat Api ANEAH 1.  Gerekli mi?  DÖB amacı nedir?  Kaç kez bakılmalı?  Türkiyede ve dünyada durum nedir?  Kim yapmalı?  Ne zaman neler bakılmalı?"— Sunum transkripti:

1 Dr. Murat Api ANEAH 1

2  Gerekli mi?  DÖB amacı nedir?  Kaç kez bakılmalı?  Türkiyede ve dünyada durum nedir?  Kim yapmalı?  Ne zaman neler bakılmalı? 2

3 3 Herbal supplements in pregnancy: unexpected results from a multicentre study STUDY QUESTION How common is the use of herbal supplements during pregnancy and does it adversely affect the pregnancy outcome? SUMMARY ANSWER The use of herbal products during pregnancy is very common and daily almond oil spreading is associated with preterm birth (PTB). WHAT IS KNOWN AND WHAT THIS PAPER ADDS Herbal drugs are often promoted as ‘natural’ and ‘safe’ and such claims attract pregnant women. More than a quarter of Italian pregnant women consume herbs every day for at least 3 months during pregnancy. We raise an alert over the habit of daily almond oil spreading since it seems to be associated with PTB. DESIGN A multicenter retrospective cohort study performed over a 15-month period. PARTICIPANTS AND SETTING Seven hundred women interviewed within 3 days of childbirth, in three public hospitals in northern Italy. MAIN RESULTS AND ROLE OF CHANCE One hundred and eighty-nine women were considered ‘regular users’, since they consumed herbs every day, for at least 3 months. Almond oil, chamomile and fennel were the most commonly used herbs. Both length of gestation and birthweight were affected by herb consumption. Almond oil users showed more pre-term birth (29 of 189) than non-users (51 of 511). After adjusting for multiple pregnancies, smoking, advanced age and drug intake, almond oil users maintained an increased risk to give birth <37th week (odds ratio = 2.09, 95% confidence interval: 1.08–4.08). Human Reprod 2012

4  Yüksek maternal Hb düzeyle ri (>13.9g/dL), PIH,GDM geli şimi ve düşük do ğ um a ğ ırlı ğ ı ile ilişkilidir.

5  Prenatal bakımın amacı; 5 -Perinatal ve Maternal Morbiditeyi ve Mortaliteyi en aza indirmek -Gebe ve fetusun sa ğ lık durumunu belirlemek - Fetusun gebelik yaşını belirlemek - Obstetrik bakım planını oluşturmak

6  1900’lü yılların başlarında oldukça yüksek olan anne ölümlerine odaklanmıştır.  Gebelik sırasında düzenli izlem fikri ilk kez 1930’lu yılların sonlarında ortaya çıkmış ve çeşitli uygulama modelleri tanımlanmıştır.  Bu modellerde ortalama 10 – 12 kez izlem tanımlanmıştır.  Genel olarak; - Proteinüri ve infeksiyon için idrar analizi - Hemogram ve kan gruplarına bakılır 6 Maternal ölüm; ’de ’de ’de ’de 50 - Günümüzde ’de 8

7 Düşük doğum ağırlıklı bebekler ve erken doğumlar azalmaktadır(x 0.5) (Kogan et al, 1998, Herbst et al, 2003)

8 Antenatal bakımFetal ölüm oranı Almayanlar 14.1 / 1000 Alanlar 2.7 / 1000 Vintizileos ve ark (ABD, verileri) x 5

9  Antenatal Bakım Neonatal Mortalite Geç Neonatal Mortalite Almayanlar % o 37 % o 58 Alanlar % o 23 % o 5 TNSA 1998,2003 Doğum ö ncesi bakım doktordan alan annelerin oranının%6071 doğum ö ncesi herhangi bir bakım almayan %3223

10 10

11 GENELGE 2008/13 19 ŞUBAT 2008

12  Risk de ğ erlendirme formunu kullanarak, gebenin kuruluştaki izlenebilirli ğ ini tekrar de ğ erlendiriniz. Herhangi bir risk varlı ğ ında buna uygun izleme planı yapılarak gebe takip edilir.  Yukarıda detayları belirtilen izlemler gebelik boyunca yapılması öngörülen asgari izl emlerdir. İ zlemi yapan sa ğ lık çalışanın veya gebenin ihtiyaç duyması halinde izlem sa yısı ve yöntemi yeniden düzenlenir.  Bu rehber, uygulamada birlikteli ğ i sa ğ lamak ve hekimlerin klinik pratiklerinde yol g österici olması amacı ile, Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derne ğ i, Türk Perinatoloji Derne ğ i, Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derne ğ i işbirli ğ inde Sa ğ lık Bakanlı ğ ı A na Çocuk Sa ğ lı ğ ı ve Aile Planlaması Genel Müdürlü ğ ü Do ğ um Öncesi Bakım Bilim Kurulu tarafından hazır lanmıştır.  Do ğ um Öncesi Bakım Rehberi de ğ işmez kurallar dizisi de ğ ildir ve hastaya sunulan hizmetlerin hukuki standartlarını oluşturmaz. Tıbbın ana prensibi olarak hastalık de ğ il hasta vardır kuralına uygun olarak her hastanın durumunun kendi özel koşulları içerisinde de ğ erlendirilmesini temel prensip olarak kabul eder.

13  Dünya Sa ğ lık Örgütü (DSÖ) ve di ğ er ilgili uluslar arası kaynaklardan yararl anılarak gebelere standart bir hizmetin sunumu için Bakanlı ğ ımızca ö ğ reti m üyeleri ve ilgili meslek örgütlerinden teşkil edilen bir Bilim Kurulu tarafın dan DÖB protokolü (Ek:1-14 sayfa) geliştirilmiştir. Bu protokole göre;.  Tüm gebeler tespit edilecek ve ilk izlemde risk de ğ erlendirmesi formu (Ek: 2-1 sayfa) kullanılarak de ğ erlendirilecek ve risk durumu belirlenerek izleml erin nasıl yapılaca ğ ı kararlaştırılacaktır.  DÖB protokolünde belirtilen muayene ve tetkikler belirlenen haftalarda yu karıda adı geçen form ile herhangi bir risk tespit edilmeyen tüm gebelere, e n az dört izlem olarak sunulacaktır. Sa ğ lık personeli tarafından herhangi bir risk tespit edilmesi halinde izlem planı ve sayısı yeniden belirlenecektir. Ayrı ca kişinin talep etmesi halinde de daha fazla izlem yapılacaktır.  İ l düzeyinde sa ğ lık personeli hizmet içi e ğ itimleri ekli protokol esas alınara k Güvenli Annelik modülü ile yürütülecektir.

14  Bu risk de ğ erlendirme formu “yüksek riskli gebele ri” saptamak için kullanılır; tüm gebelere uygulanır. Bu form uzman görüşü alınarak izlem sayısı ve izlemin ne rede, nasıl yapılaca ğ ı konusunda karar verilmesi içindi r. Risk de ğ erlendirme formu sevk kriterlerini içermez. Sevk kriterleri do ğ um öncesi bakım protokolünün i çende yer almaktadır. Bunlardan herhangi biri olmaya n gebede de gebelik süresi içerisinde sevki gerektiren bir komplikasyon yaşanabilir.

15  Hastanın Adı: Klinik Kayıt Numarası:  Adres: Telefon:  TC Kimlik Numarası:  Aşa ğ ıdaki tüm soruları karşılık gelen kutuyu işaretleyerek cevaplandırınız.  OBSTETRIK ÖYKÜHayırEvet  1. Önceki gebeliklerde ölü do ğ um veya yeni do ğ an kaybı □□  2. 3 veya daha fazla ardı ardına spontan düşük öyküsü □□  3. Erken do ğ um öyküsü (22-37 hf.arası) □□  4. Anomalili bebek do ğ urma öyküsü □□  5. Son bebe ğ in do ğ um a ğ ırlı ğ ı < 2500g □□  6. Son bebe ğ in do ğ um a ğ ırlı ğ ı > 4500g □□  7. Son gebelik: Yüksek tansiyon veya pre-eklampsi/eklampsi □□  nedeniyle hastaneye yatış  8. Üreme organlarına yönelik daha önce geçirilmiş operasyon? □□  (Miyomektomi, septum ameliyatı, kone biyopsi, klasik CS  servikal serklaj)  MEVCUT GEBEL İ KHayırEvet  9. Tanı konmuş veya şüpheli ço ğ ul gebelik □□  yaşından genç □□  yaş ve üstü □□  12. Mevcut veya önceki gebeliklerde Rh uygunsuzlu ğ u □□  13. Vajinal kanama □□  14. Pelvik kitle □□  15. Diastolik kan basıncının 90 mmHg üstünde olması □□  16. Anemi öyküsü □□  GENEL TIBB İ ÖYKÜSÜ Hayır Evet  17. İ nsülin ba ğ ımlı diyabet hastası □□  18. Renal hastalık □□  19. Kardiyovasküler hastalık □□  20.Tiroid hastalı ğ ı □□  21. Talasemi taşıyıcılı ğ ı □□  22. Sigara, alkol veya di ğ er madde ba ğ ımlılı ğ ı □□  23. Di ğ er ciddi tıbbi hastalık veya durum □□  Lütfen belirtin.

16  E ğ er risk de ğ erlendirme formundaki kriterlerden bir ine bile “evet” cevabı verilir ise, mutlaka Kadın-Do ğ u m Uzmanı bulunan bir sa ğ lık kuruluşuna sevk edilmel idir. Uzman hekimin de ğ erlendirmesi sonucu önerisi do ğ rultusunda izlemler birinci veya ikinci basamakta devam ettirilir. Gebenin izlemi birinci ve ikinci basama ğ ın koordineli çalışması ile sürdürülür, gerekirse izle m sayısı arttırılır.

17  Gebeyi nazik bir şekilde karşılama  Gerekli mahremiyeti sa ğ lama  Kendini tanıtma  Gebenin adını ö ğ renme ve kullanma  Gerekli olumlu beden dilini kullanma  İ letişim için gerekli mesafeyi ayarlama  Gebe ile yüz yüze olma, göz teması kurma  Her aşamada soru sorabilece ğ ini belirtme

18  (Gebeli ğ in 14. haftasında veya ilk 14 hafta içerisinde, süresi 30 dakika olmalı)  Gebeyi de ğ erlendirme basamaklarını uygulayınız.

19 1.1Kişisel bilgilerini alınız.  T.C Kimlik Numarası (biliniyorsa)  Yaş (Do ğ um tarihi)  Adres ve telefon numarası  Medeni hali  Akraba evlili ğ i/derecesi 1) Birinci derece akraba (kardeş çocukları arasında) 2) İ kinci derece akraba (kardeş torunları arasında)  Yaşadı ğ ı ev tipi,büyüklü ğ ü ve hane halkı sayısı  Yaşadı ğ ı mekanın alt yapı koşulları; tuvalet, su kayna ğ ı  Yaşadı ğ ı mekanın elektrik ve ısınma kayna ğ ı  E ğ itim düzeyi  Ekonomik kaynakları; 1) Kendi mesle ğ i ve çalışma durumu 2) Eşinin mesle ğ i ve çalışma durumu  Yaşadı ğ ı yerin en yakın sa ğ lık kuruluşuna uzaklı ğ ı  Ulaşım şartları  Sosyal güvencesi

20 1.2 Tıbbi öykü alınız. Kronik sistemik hastalıklar (Diabetes Mellitus, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, kr.böbrek hastalı ğ ı, epilepsi, tiroid hastalıkları vb.) Geçirilmiş veya tedavisi sürmekte olan enfeksiyon hastalıkları (Tüberküloz, Brucella, paraziter hastalıklar, vb) CYBE öyküsü Madde ba ğ ımlılı ğ ı Toprak vb yeme Psikiyatrik hastalıklar Kan transfüzyonu Talasemi taşıyıcılı ğ ı Geçirilmiş operasyonlar Geçirilmiş jinekolojik operasyonlar ( Histerotomi, myomektomi vb) İ laç allerjisi Aile öyküsü (Diabetes mellitus, tekraralayan fetal anomaliler, çift yumurta ikizi vb.) Sürekli kullanmak zorunda oldu ğ u ilaçlar (Antiepileptikler, insülin, antihipertansifler vb). Gebelik öncesi kullanılan aile planlaması yöntemi İ nfertilite mevcut ise süresi, gördü ğ ü tedaviler

21 1.3Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili) alınız. Bu gebeli ğ i dahil toplam gebelik sayısı ( Gravida) Daha önceki do ğ um sayısı (Parite) Yaşayan çocuk sayısı Son gebeli ğ in sonlanma tarihi-yeri Gebenin her gebeli ğ i ile ilgili öyküsünün ve gebelik sonucunun aşa ğ ıdakilere göre irdelenmesi; Do ğ umların kim tarafından nerede yapıldı ğ ı Gebeliklerin sonlanma şekli ve gebelik haftası (Canlı do ğ um, ölü do ğ um, kendili ğ inden düşük, isteyerek düşük, ektopik gebelik, mol gebelik) Bebek ölümü ve nedenleri Çocuk ölümü ve nedenleri Prematür do ğ um Postmatür do ğ um İ kiz veya ço ğ ul gebelik Tekrarlayan birinci trimester düşükleri Tekrarlayan ikinci trimester düşükleri Yasal tahliye ve isteyerek düşük ve komplikasyonları

22 1.3Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili)alınız. Gebelik sırasında yaşanan komplikasyonlar (Kanama,preeklampsi, eklampsi, gestasyonel diyabet, tromboz, emboli) Do ğ um sırasında yaşanan komplikasyonlar (Plasentanın erken ayrılması, plasenta previa, makat, transvers ve di ğ er prezentasyon anomalileri, uzamış d o ğ um eylemi, üçüncü derece perine yırtıkları ve masif kanama, plasentanın elle çıkarılması ) Do ğ umun şekli (Normal do ğ um, sezaryen do ğ um, forseps veya vakumla müdahaleli do ğ um) Do ğ um sonrası dönemde yaşanan komplikasyonlar (Sepsis, kanama, depresyon, meme absesi vb.) Daha önceki canlı do ğ umlara ait yaşanan komplikasyonlar (Hidrops Fetalis, resüsitasyon veya başka tedavi almış yenido ğ an, kromozomal anomali veya malformasyon, düşük do ğ um a ğ ırlı ğ ı, intrauterin gelişme gerili ğ i ve makrozomi) Daha önceki canlı do ğ umlara ait bilgiler (cinsiyeti, do ğ um a ğ ırlı ğ ı, anne sütü alma süresi) Tetanoz toksoid immünizasyon uygulaması

23 1.4Mevcut gebelik öyküsünü alınız. Son Adet Tarihi (Son adetin ilk günü) Son adet tarihine (SAT) göre tahmini do ğ um tarihi Nagele kanununa göre hesaplanır: Tahmini Do ğ um Tarihi = SAT -3 ay + 7 gün Adetleri düzenli olmayan hastalarda gebelik haftasının SAT ile uyumlu olmayabilece ğ i unutulmamalıdır. Bilinmiyorsa; İ lk gebelik testi tarihi Gebelikten ilk şüphelendi ğ i tarih Fetus hareketlerinin ilk hissedildi ğ i tarih Adetlerinin düzeni Beklenen do ğ um tarihi Gebelik yakınmaları (Bulantı kusma, aşırı tükrük salgılanması, toprak vb.yeme, sık idrara çıkma, meme hassasiyeti, kabızlık, mide yanması, bacakla rda kramplar, nefes darlı ğ ı, çarpıntı, halsizlik vb...) Gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmalar (Vajinal kanama, yüksek ateş, karın a ğ rısı, solunum güçlü ğ ü veya sık solunum, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi) Alışkanlıkların sorgulanması (sigara, alkol, madde ba ğ ımlılı ğ ı) Kullandı ğ ı ilaçlar

24  Gebenin boy ve kilosunu ölçünüz.  Kan Basıncını ölçünüz ( Sistolik kan basıncının 140, diastolik kan basıncının 90 mm Hg altında olması normal kabul edilir).Nabzını sayınız.  Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz  El tırnakları, konjunktiva, a ğ ız mukozasında solukluk,  nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı  Hastalı ğ ı gösteren di ğ er tehlike işaretlerini kontrol ediniz  Nefes darlı ğ ı, öksürük, yüksek ateş vb.  Gö ğ üs ve kalp oskültasyonu yapınız  Gebelik haftası ile uterus büyüklü ğ ün uygunlu ğ unu de ğ erlendirmek için vajinal mua yene yapınız.  Semptomatik CYBE bulgusu varsa de ğ erlendiriniz  Fetus kalp seslerini de ğ erlendiriniz.  Fetüs kalp atımları fetal steteskop ile , el Doppleri ile haftalardan itibaren duyulabilir  Bebe ğ in ilk hareketlerini hissetme zamanını kaydetmesini isteyiniz.

25  E ğ er risk de ğ erlendirme formundaki kriterlerden birine bile “ evet” cevabı verilir ise, izlemin uzman hekim danışmanlı ğ ı alına rak hangi basamakta devam edilece ğ ine karar verilir. İ zlem iki nci basamakta devam edecek ise gebenin yapılan müdahaleler v e izlem hakkında birinci basama ğ a bilgi vermesi konusunda ger ekli danışmanlık verilir. Gebenin izlemi birinci ve ikinci basama ğ ın koordineli çalışması ile sürdürülür.

26  İ drar tahlili: Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubu ğ u ile ve mümkü nse mikroskobik olarak idrara bakınız  Kan sayımı veya Hb-Hct ölçümü: Her izlemde gebe hemoglobinine bakınız.  Kan grubu tayini: İ lk izlemde gebenin ve eşinin kan grubuna Rh uygunsuzlu ğ u açısından mutlaka bakınız.  Gebenin semptomlarına göre gereken di ğ er testler için sa ğ lık kuruluşunda yapılamıyor ise bir üst basama ğ a yön lendiriniz.

27  Gebeli ğ e ba ğ lı ola ğ an yakınmalar hakkında gebeyi bilgilendiriniz.  Yorgunluk  Bulantı ve kusma  Sık idrara çıkma  Baş dönmesi  Varis ve hemoroid  Kabızlık  Mide yanması  Bacaklarda kramplar  Nefes darlı ğ ı  Ciltteki de ğ işiklikler  Memelerde hassasiyet  Meme başındaki glandlarda belirginleşme  Kolostrum salınımı  Aşırı tükürük salgılanması  Toprak vb. yeme

28  Aşa ğ ıdaki konularda gebeye danışmanlık veriniz. Beslenme ve diyet Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları Gebelikte cinsel yaşam Hijyen ve genel vücut bakımı A ğ ız ve diş sa ğ lı ğ ı Sigara alışkanlı ğ ı Alkol alışkanlı ğ ı ve madde ba ğ ımlılı ğ ı İ laç kullanımı Tetanoz toksoid immünizasyonu Gebelikte tehlike işaretleri: Vajinal kanama Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar) Başa ğ rısı ile beraber görmede bozulma Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük Ciddi karın a ğ rısı Solunum güçlü ğ ü veya sık solunum Suyunun gelmesi Yüz, el ve bacaklarda şişme Acil durumlarda gebe ve ailesinin izleyece ğ i yöntem konusunda bilgilendirilmesi Do ğ um eylemi ve do ğ um Do ğ umun nerede ve kim tarafından yapılaca ğ ının planlanması Emzirme Postpartum aile planlaması danışmanlı ğ ı Fetal anomaliler, tarama testleri ve USG incelemeleri hakkında bilgilendirme yapınız.

29  İ zlem sırasındaki tüm ayrıntıların izlem fişine yazılıp yazılmadı ğ ına dikkat ediniz.  İ zlem fişinin bir örne ğ ini gebeye veriniz.  Gebe başka bir sa ğ lık kuruluşuna başvurdu ğ unda tüm gebelik süreci hakkında bilgi edinilmesi sa ğ lanır ve acil obstetrik yaklaş ımlar da buna göre planlanır.  Bir sonraki izlem tarihini haftalar (tercihan haftala r) olarak belirleyerek randevu kartına yazınız.  Kuruluşun telefon numarası, ilgili sa ğ lık personelinin adı ve soy adını da aynı karta not ediniz.

30  ( Gebeli ğ in haftaları (tercihan haftalar) arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır.)   Gebeyi de ğ erlendirme basamaklarını uygulayınız.

31 1.1Kişisel bilgilerini alınız İ lk izlemin ardından herhangi bir de ğ işiklik olup olmadı ğ ını sorgulayınız. 1.2Tıbbi öykü alınız İ lk izlemde kayıt edilen tıbbi öyküyü gözden geçiriniz. İ lk izlemden bu yana oluşan hastalık, kaza, yaralanma, hastaneye yatış varsa sorgulayınız. 1.3Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili)alınız. İ lk izlemde kayıt edilen obstetrik öyküyü gözden geçiriniz. 1.4Mevcut gebelik öyküsünü alınız. Alışkanlıkları sorgulayarak (sigara, alkol, madde ba ğ ımlılı ğ ı) kontrol ediniz. İ lk izlemden bu yana olan gebelik yakınmalarını sorgulayınız. (Bulantı kusma, aşırı tükürük salgılanması, toprak vb. yeme, sık idrara çıkma, meme a ğ rısı, kabızlık, mide yanması, bacaklarda krampla r, nefes darlı ğ ı, çarpıntı, halsizlik vb...) İ lk izlemden bu yana olan gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmaları sorgulayınız. (Vajinal kanama, kasılma nöbeti, baş a ğ rısı ile beraber görmede bulanıklık, yüksek ateş, karın a ğ rısı, solunum güçlü ğ ü veya sık solun um, yüz parmak ve bacaklarda şişme, fetus hareketlerinin hissedilmemesi, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi, sular ın gelmesi) Demir dışında ilaç alımı varsa kayıt ediniz. Demir alımı ile ilgili yakınması varsa sorgulayınız.

32  Gebenin kilosunu ölçünüz.  Kan basıncını ölçünüz ve nabzını sayınız.  Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz  El tırnakları, konjunktiva, a ğ ız mukozasında solukluk, nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı  Hastalı ğ ı gösteren di ğ er tehlike işaretlerini kontrol ediniz.  Nefes darlı ğ ı, öksürük, yüksek ateş vb.  Gö ğ üs ve kalp oskültasyonu yapınız. (Hekim Tarafından)  Uterus yüksekli ğ ini ölçünüz ve kaydediniz.  Yaygın ödem kontrolünü yapınız.  Gebeli ğ in son aylarında ayaklarda hidrostatik basınca ba ğ lı olarak ödem ortaya çıkabilir.  Vücudun üst kısmında (eller, göz kapakları) ödem gözlenmesi preeklampsinin ilk belirtisi olabilir.  Di ğ er sistemik muayenelerini yapınız  (varis, tromboflebit bulguları açısındsan muayene edilir.)  Vajinal muayene, karın a ğ rısı olan gebelerde yapılır. Suyu gelen ve kanaması olan gebelerde ise spekulum mu ayenesi yapılır. Bu hastalar II. basamakta takip edilir.  Semptomatik Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon bulgusu varsa de ğ erlendiriniz.  Fetüs kalp seslerini uygun teknikle de ğ erlendiriniz  (Fetal kalp atımı /dakika olmalı)

33 İ drar tahlili: Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubu ğ u ile ve mümkünse mikroskobik olarak idrara bakınız Kan sayımı veya Hb-Hct ölçümü: Her izlemde gebe hemoglobinine bakınız. Kan grubu tayini: İ lk izlemde bakılmadı ise gebenin ve eşinin kan grubuna Rh uygunsuzlu ğ u açısından mutla ka bakınız. Anne Rh (-), baba Rh (+) ise İ ndirekt Coombs Testi yapılmalıdır. İ ndirekt Coom bs testi sonucu (-) olanlar I.basamakta, (+) olanlar II. basamakta takip edilmelidir. Di ğ er muayene ve testler: Sa ğ lık kuruluşunda yapılamıyor ise bir üst basama ğ a yönlendiriniz. (Glukoz tarama testi) Bu izlemde Temel Obstetrik Ultrasonografi önerilir. ( Fetus sayısı, fetal kalp atımı, fetal bio metrik ölçümler, plasenta lokalizasyonu, amniyotik sıvı miktarı de ğ erlendirilir.)

34  Başlamış oldu ğ unuz, günde mg/gün demi r preparatı deste ğ ine devam ediniz.  “Gebelere Demir Destek Programı” akış çizel gesini kullanarak destek veya tedavi dozuna ka rar veriniz.  Gerekiyorsa tetanoz toksoidi ile aşılamanın 20. ve 24. haftalarda birinci ve ikinci dozunun yapılı p yapılmadı ğ ını kontrol ediniz.

35  Gebeli ğ e ba ğ lı yakınmalar hakkında gebeyi bilgilendiriniz.  Yorgunluk  Bulantı ve kusma  Sık idrara çıkma  Baş dönmesi  Varis ve hemoroid  Kabızlık  Mide yanması  Bacaklarda kramplar  Nefes darlı ğ ı  Ciltteki de ğ işiklikler  Mastodini  Meme başındaki glandlarda belirginleşme  Kolostrum salınımı  Aşırı tükrük salgılanması  Toprak vb. yeme

36  Beslenme ve diyet  Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları  Gebelikte cinsel yaşam  Hijyen ve genel vücut bakımı  A ğ ız ve diş sa ğ lı ğ ı  Sigara alışkanlı ğ ı  Alkol alışkanlı ğ ı ve madde ba ğ ımlılı ğ ı  İ laç kullanımı  Tetanoz toksoid immünizasyonu  Gebelikte tehlike işaretleri:  Vajinal kanama  Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar)  Başa ğ rısı ile beraber görmede bozulma  Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük  Ciddi karın a ğ rısı  Solunum güçlü ğ ü veya sık solunum  Suyunun gelmesi  Yüz, el ve bacaklarda şişme  Fetus hareketlerinin hissedilememesi  Hızlı kilo alımı  Acil durumlarda gebe ve ailesinin izleyece ğ i yöntem konusunda bilgilendirilmesi  Do ğ um eylemi ve do ğ um  Do ğ umun nerede ve kim tarafından yapılaca ğ ının planlanması  Emzirme  Postpartum aile planlaması danışmanlı ğ ı

37  Hemoglobinin 7 gr/dl ve altında olması  Kanama ve lekelenme olması  Preeklampsi belirtileri, hipertansiyon ( 140/90mmHg üzerinde olması, başlangıç tansiyonunun sistolik 30 veya diastolik 15 m mHg’dan daha fazla yükselmesi) ve/veya proteinüri olması  Uterus yüksekli ğ i de ğ erlendirildi ğ inde beklenen haftayla uyu mlu olmaması (büyük veya küçük)  Gebenin fetus hareketlerini hissetmemesi veya el doppleri ile f etal kalp seslerinin duyulmaması  Bir önceki izlemde bakteriüri tespit edilen gebenin tedaviye ra ğ men bakteriürinin devam ediyor olması  Tehlike işaretlerinin varlı ğ ı

38  * İ kinci basamak sa ğ lık kuruluşlarında yukarıdaki durumların her biri için ayırıcı tanı yapılarak tedavinin planlanması gereklidir.  Risk de ğ erlendirme formunu kullanarak, gebenin kuruluştaki izlenebilirli ğ ini tekrar de ğ erlendiriniz.

39 İ zlem sırasındaki tüm ayrıntıların izlem fişine yazılıp yazılmadı ğ ına dikkat ediniz. İ zlem fişinin bir örne ğ ini gebeye veriniz. Gebe başka bir sa ğ lık kuruluşuna başvurdu ğ unda tüm gebelik süreci hakkında bilgi edinilmesi sa ğ lanır ve acil obstetrik yaklaşımlar da buna g öre planlanır. Bir sonraki izlem tarihini hafta olarak belirleyerek randevu kartına yazınız. Bu muayenenin yapıldı ğ ı sa ğ lık kuruluşunun telefon numarası, ilgili sa ğ lık personelinin adı ve soyadını da aynı karta not ediniz.

40  ( Gebeli ğ in haftaları arasında yap ılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır.)  Gebeyi de ğ erlendirme basamaklarını uy gulayınız

41 1.1Kişisel bilgilerini alınız  İ kinci izlemin ardından herhangi bir de ğ işiklik olup olmadı ğ ını sorgulayınız. 1.2Tıbbi öykü alınız  İ lk ve ikinci izlemde kayıt edilen tıbbi öyküyü gözden geçiriniz.  İ kinci izlemden bu yana oluşan hastalık, kaza, yaralanma, hastaneye yatış varsa sorgulayınız. 1.3Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili)alınız.  İ lk izlemde kayıt edilen ve ikinci izlemde kontrol edilen obstetrik öyküyü gözden geçiriniz. 1.4Mevcut gebelik öyküsünü alınız.  Alışkanlıkları sorgulayarak (sigara, alkol, madde ba ğ ımlılı ğ ı) kontrol ediniz.  İ kinci izlemden bu yana ortaya çıkan gebelik yakınmalarını sorgulayınız. (Bulantı kusma, aşırı tükürük salgılanması, toprak vb. yeme, sık idrara çıkma, memede hassasiyet, kabızlık, mide yanması, bacaklarda kramplar, nefes darlı ğ ı, çarpıntı, halsizlik vb...)  İ kinci izlemden bu yana ortaya çıkan gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmaları sorgulayınız. (Vajinal kanama, konvülziyon, baş a ğ rısı ile beraber görmede bulanıklık, yüksek ateş, karın a ğ rısı, solunum güçlü ğ ü veya sık solunum, yüz parmak ve bacaklar da şişme, fetus hareketlerinin hissedilmemesi, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi, suyunun gelmesi)  Fetus hareketlerinin varlı ğ ını sorgulayınız.  Demir dışında ilaç alımı varsa kayıt ediniz.  Demir alımı ile ilgili yakınması varsa sorgulayınız.

42  Gebenin kilosunu ölçünüz.  Kan basıncını ölçünüz ve nabzını sayınız.  Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz  El tırnakları, konjunktiva, a ğ ız mukozasında solukluk, nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı  Hastalı ğ ı gösteren di ğ er tehlike işaretlerini kontrol ediniz.  Nefes darlı ğ ı, öksürük, yüksek ateş vb.  Uterus yüksekli ğ ini ölçünüz ve kaydediniz.  Ço ğ ul gebelik varsa karın palpasyonu ve oskültasyonu ile tespit edilmesi  Yaygın ödem kontrolünü yapınız.  Gebeli ğ in son aylarında alt ekstremitede hidrostatik basınca ba ğ lı olarak ödem ortaya çıkabilir. Vücudun üs t kısmında (eller, göz kapakları) ödem gözlenmesi preeklampsinin ilk belirtisi olabilir.  Di ğ er sistemik muayenelerini yapınız  (Varisler, tromboflebit bulguları vb)  Meme muayenesini yapınız.  Semptomatik CYBE bulgusu varsa de ğ erlendiriniz.  Fetus kalp seslerini el Doppleri veya fetal steteskop ile de ğ erlendiriniz  (Fetal kalp atımı /dakika olmalı)

43 3.1 İ drar tahlili:  Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubu ğ u ile ve mümkünse mikroskob ik olarak idrara bakınız 3.2Kan sayımı veya Hb-Hct ölçümü:  Her izlemde gebe hemoglobinine bakınız. 3.3Kan grubu tayini:  İ lk iki izlemde bakılmadı ise gebenin ve eşinin kan grubuna Rh uygunsuzlu ğ u açısından mutlaka bakınız. 3.4Gebenin semptomlarına göre gereken di ğ er testler için sa ğ lık kuruluşund a yapılamıyor ise bir üst basama ğ a yönlendiriniz.

44 Başlamış oldu ğ unuz, günde mg demir prep aratı deste ğ ine devam ediniz.. “Gebelere Demir Destek Programı” akış çizelgesini kullanar ak destek veya tedavi dozuna karar veriniz. Tetanoz toksoidi ile aşılamanın iki dozunun da ya pılıp yapılmadı ğ ını kontrol ediniz. Gelişen idrar yolu enfeksiyonu ve di ğ er enfeksiy onlarla ilgili gereken tedavileri veriniz.

45  Gebeli ğ e ba ğ lı yakınmalar hakkında gebeyi bilgilendiriniz.  Yorgunluk  Bulantı ve kusma  Sık idrara çıkma  Baş dönmesi  Varis ve hemoroid  Kabızlık  Mide yanması  Bacaklarda kramplar  Nefes darlı ğ ı  Ciltteki de ğ işiklikler  Memede hassasiyet  Meme başındaki glandlarda belirginleşme  Kolostrum salınımı  Aşırı tükürük salgılanması  Toprak vb. yeme

46 Aşa ğ ıdaki konularda gebeyi danışmanlık veriniz. Beslenme ve diyet Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları Gebelikte cinsel yaşam Hijyen ve genel vücut bakımı A ğ ız ve diş sa ğ lı ğ ı Sigara alışkanlı ğ ı Alkol alışkanlı ğ ı ve madde ba ğ ımlılı ğ ı İ laç kullanımı Tetanoz toksoid immünizasyonu Gebelikte tehlike işaretleri: Vajinal kanama Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar) Başa ğ rısı ile beraber görmede bozulma Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük Ciddi karın a ğ rısı Solunum güçlü ğ ü veya sık solunum Suyunun gelmesi Yüz, el ve bacaklarda şişme Fetus hareketlerinin hissedilememesi Hızlı kilo alımı Acil durumlarda gebe ve ailesinin izleyece ğ i yöntem konusunda bilgilendirilmesi Erken do ğ um eylemi (rahim kasılmalarının düzenli ve kuvvetli gelmesi, kanamanın buna eşlik etmesi, nişan gelmesi) konusunda gebenin bilgilendirilmesi Do ğ um eylemi ve do ğ um Do ğ umun nerede ve kim tarafından yapılaca ğ ının planlanması Emzirme Postpartum aile planlaması danışmanlı ğ ı

47  Hemoglobinin 7 gr/dl ve altında olması  Kanama ve lekelenme olması  Preeklampsi belirtileri, hipertansiyon ve/veya proteinüri olması  Uterus yüksekli ğ inin (fundus – pubis mesafesi) beklenen haftaya göre b üyük veya küçük olması ( +4cm.)  Gebenin fetus hareketlerini hissetmemesi veya el Doppleri ile fetal kal p seslerinin duyulmaması  Bir önceki izlemde bakteriüri tespit edilen gebenin tedaviye ra ğ men ba kteriürinin devam ediyor olması  Tehlike işaretlerinin varlı ğ ı  Ço ğ ul gebelik şüphesi olması (Do ğ rulamak ve do ğ umu planlamak üzer e)

48  İ kinci basamak sa ğ lık kuruluşlarında yuk arıdaki durumların her biri için ayırıcı ta nı yapılarak tedavinin planlanması gerekl idir.  Risk de ğ erlendirme formunu kullanarak, gebenin kuruluştaki izlenebilirli ğ ini tekr ar de ğ erlendiriniz.

49 İ zlem sırasındaki tüm ayrıntıların izlem fişine yazılıp yazıl madı ğ ına dikkat ediniz. İ zlem fişinin bir örne ğ ini gebeye veriniz. Gebe başka bir sa ğ lık kuruluşuna başvurdu ğ unda tüm gebelik süreci hak kında bilgi edinilmesi sa ğ lanır ve acil obstetrik yaklaşımlar da buna göre pl anlanır. Bir sonraki izlem tarihini hafta olarak belirleyerek randevu kartına yazınız. Kuruluşun telefon numarası, ilgili sa ğ lık personelinin adı ve soyadını da aynı karta not ediniz.

50  (Gebeli ğ in haftaları arasında yapı lmalı, süresi 20 dakika olmalıdır.)  Gebeyi de ğ erlendirme basamaklarını uy gulayınız

51  Kişisel bilgilerini alınız  Üçüncü izlemin ardından herhangi bir de ğ işiklik olup olmadı ğ ını sorgulayınız.  Tıbbi öykü alınız  İ lk üç izlemde kayıt edilen tıbbi öyküyü gözden geçiriniz.  İ lk üç izlemden bu yana oluşan hastalık, kaza, yaralanma, hastaneye yatış varsa sorgulayınız.,  Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili)alınız.  Obstetrik öykünün son kez gözden geçiriniz.  Mevcut gebelik öyküsünü alınız.  Alışkanlıkları sorgulayarak (sigara, alkol, madde ba ğ ımlılı ğ ı) kontrol ediniz.  Üçüncü izlemden bu yana ortaya çıkan gebelik yakınmalarını sorgulayınız.  (Karın a ğ rısı, kasılmalar, bulantı kusma, ptializm, pika, sık idrara çıkma, memede hassasiyet, kabızlık, mide yanması, bacaklarda kramplar, nefes darlı ğ ı, çarpıntı, halsizlik vb…)  Üçüncü izlemden bu yana ortaya çıkan gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmaları sorgulayınız.  (Vajinal kanama, konvülziyon, baş a ğ rısı ile beraber görmede bulanıklık, yüksek ateş, karın a ğ rısı, solunu m güçlü ğ ü veya sık solunum, yüz parmak ve bacaklarda şişme, fetus hareketlerinin hissedilmemesi, kost overtebral açı hassasiyeti günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi, suların gelmesi)  Fetus hareketlerinin varlı ğ ını sorgulayınız.  Demir dışında ilaç alımı varsa sorgulayınız  Demir alımı ile ilgili şikayeti varsa sorgulayınız

52  Gebenin kilosunu ölçünüz.  Kan basıncını ölçünüz ve nabzını sayınız.  Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz  El tırnakları, konjunktiva, a ğ ız mukozasında solukluk, nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı  Hastalı ğ ı gösteren di ğ er tehlike işaretlerini kontrol ediniz.  Nefes darlı ğ ı, öksürük, yüksek ateş vb.  Uterus yüksekli ğ ini ölçünüz ve kaydediniz.  Fetusun gelen kısmı ve pozisyonunun de ğ erlendirilmesi açısından Leopold manevralarını yapınız.  Ço ğ ul gebelik varsa karın palpasyonu ve oskültasyonu ile tespit edilmesi  Yaygın ödem kontrolünü yapınız.  Gebeli ğ in son aylarında alt ekstremitede hidrostatik basınca ba ğ lı olarak ödem ortaya çıkabilir. Vücudun üs t kısmında (eller, göz kapakları) ödem gözlenmesi preeklampsinin ilk belirtisi olabilir.  Di ğ er sistemik muayenelerini yapınız (varisler, tromboflebit bulguları vb)  Meme muayenesini yapınız.  Semptomatik CYBE bulgusu varsa de ğ erlendiriniz.  Fetus kalp seslerini el Doppleri veya fetal steteskop ile de ğ erlendiriniz.  ( Fetal kalp atımı /dakika olmalı)  Obstetrik de ğ erlendirme amaçlı vajinal muayene yapınız (pelvik yapı, serviks, prezente olan kısım)

53  İ drar tahlili:  Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubu ğ u ile ve mümkünse mikroskobik olarak idrar a bakınız.   Kan sayımı veya Hb-Hct ölçümü:  Her izlemde gebe hemoglobinine bakınız.

54  Başlamış oldu ğ unuz, günde mg demir pr eparatı deste ğ ine devam ediniz..  “Gebelere Demir Destek Programı” akış çizel gesini kullanarak destek veya tedavi dozuna ka rar veriniz.  4.2Gelişen idrar yolu enfeksiyonu ve di ğ er enf eksiyonlarla ilgili gereken tedavileri veriniz.

55  Gebeli ğ e ba ğ lı yakınmalar hakkında gebeyi bilgilendiriniz.  Yorgunluk  Bulantı ve kusma  Sık idrara çıkma  Baş dönmesi  Varis ve hemoroid  Kabızlık  Mide yanması  Bacaklarda kramplar  Nefes darlı ğ ı  Ciltteki de ğ işiklikler  Meme hassasiyeti  Meme başındaki glandlarda belirginleşme  Kolostrum salınımı  Aşırı tükürük salgılanması  Toprak vb. yeme

56  Aşa ğ ıdaki konularda gebeyi danışmanlık veriniz.  Beslenme ve diyet  Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları  Gebelikte cinsel yaşam  Hijyen ve genel vücut bakımı  A ğ ız ve diş sa ğ lı ğ ı  Sigara alışkanlı ğ ı  Alkol alışkanlı ğ ı ve madde ba ğ ımlılı ğ ı  İ laç kullanımı  Tetanoz toksoid immünizasyonu  Gebelikte tehlike işaretleri: *  Vajinal kanama  Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar)  Başa ğ rısı ile beraber görmede bozulma  Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük  Ciddi karın a ğ rısı  Solunum güçlü ğ ü veya sık solunum  Sularının gelmesi  Yüz, el ve bacaklarda şişme  Fetus hareketlerinin hissedilememesi  Do ğ um eylemi ve do ğ um *  Do ğ umun nerede ve kim tarafından yapılaca ğ ının planlanması *  Emzirme *  Postpartum aile planlaması danışmanlı ğ ı *

57  *Özellikle bu konulardaki danışmanlıkların verilmesi bu haftalardaki izlem için önceliklidir.  *40. haftaya kadar do ğ um gerçekleşmezse gebenin do ğ umun yapılaca ğ ı sa ğ lık kuruluşuna hemen başvurması konusunda bilgi verilmelidir.

58  Hemoglobinin 7 g/dl ve altında olması  Kanama ve lekelenme olması  Preeklampsi belirtileri, hipertansiyon ve/veya proteinüri olması  Gebenin fetus hareketlerini hissetmemesi veya el Doppleri ile fetal kalp ses lerinin duyulmaması  Bir önceki izlemde bakteriüri tespit edilen gebenin tedaviye ra ğ men bakter iürinin devam ediyor olması  Tehlike işaretlerinin varlı ğ ı  Ço ğ ul gebelik şüphesi olması (Do ğ rulamak ve do ğ umu planlamak üzere)  Makat prezentasyonu şüphesi  * İ kinci basamak sa ğ lık kuruluşlarında yukarıdaki durumların her biri için ayırıcı tanı yapılarak tedavinin planlanması gereklidir.

59  İ zlem sırasındaki tüm ayrıntıların izlem fişine yazı lıp yazılmadı ğ ına dikkat ediniz.  İ zlem fişinin bir örne ğ ini gebeye veriniz. Gebe başka bir sa ğ lık kuruluşuna başvurdu ğ unda tüm gebelik süreci hakkında bilgi edinilmesi sa ğ lanır ve acil obstetrik yaklaşımlar da buna g öre planlanır.

60  DSÖ ile benzer bir model tanımlanmış  Her gebenin en az 4 kez nitelikli bir şekilde; 60 1.Gebeliğin ilk 14 haftasında (Süre 30 dakika) 2.Gebeliğin 18 – 24. haftaları (tercihen 20 – 22. haftalarda) (Süre 20 dakika) 3.30 – 32. haftalar arasında (Süresi 20 dakika) 4.36 – 38. haftaları arasında (Süresi 20 dakika)

61  Her izlem 5 basamaktan oluşmakta; Öykü, Fizik muayene, Laboratuar testleri, İ laç deste ğ i-tedaviler-ba ğ ışıklama, Bilgile ndirme ve Danışmanlık  Az gelişmiş ülkeler için hazırlanmış bir model  Tüm izlemlerde gebenin kilosu ve kan basıncının kontrol edilmesi ve idrar analizi ile kan grubu (ilk izlemde) kan sayımı yapılması önerilmekte  İ lk izlemde HBsAg bakılması, ikinci izlemde glukoz yükleme testinin yapılması öneriliyor 61

62  Kılavuzda kromozom anomalileri ile ilgili tarama testleri belirtilmemiş  Bir kez obstetrik USG önerisi mevcut (20 – 22. haftalar arasında Temel Obstetrik USG)  Daha çok birinci basamak için hazırlanmış bir model, çünkü riskli olguların saptanıp uzmana yönlendirilmesi üzerine kurgulanmış 62

63

64  Düşük riskli olgularda 6 izlem önerilmiş 64 1.İzlem; İlk 10 hafta içerisinde 2.İzlem: 11 ile 14. haftalar arasında, bu izlem kaçırıldıysa haftalarda 3.İzlem: haftalarda 4.İzlem: haftalarda 5.İzlem: 32. haftada 6.İzlem: gebelik haftasında

65  İ lk izlem; kan basıncı ve kilo ölçümü, açlık kan şekeri, kan grubu ve HBsAg bakılması, Pap smear,  İ kinci izlemde; 11 – 14 taraması, kaçırılırsa hafta taraması önerilmekte  Üçüncü izlem: Hemogram, Ayrıntılı sonografi (?)  Dördüncü izlem: 50 gr glukoz yükleme testi  Beşinci izlem: Obstetrik USG (fetal gelişimi de ğ erlendirmek için)  Altıncı izlem: Tahmini fetal a ğ ırlı ğ ı de ğ erlendirmek için USG 65

66 66

67  Önerilen izlem sayısı nulliparlar için gebelik öncesi bakım eklenirse 12, multiparlar içinse 7 izlem 67 İzlem Haftaları; 1.İzlem: 6 – 8 haftalar 2.İzlem: 11 – 14. haftalar 3.İzlem: 16 – 18 haftalar 4.İzlem: 22 – 24. haftalar 5.İzlem: 28. hafta 6.İzlem: 32. hafta 7.İzlem: 36. hafta 8.İzlem: 38. hafta 9.İzlem: 39. hafta 10.İzlem: 40. hafta 11.İzlem: 41. hafta

68  Erken do ğ um yönünden risk faktörleri de ğ erlendirilmeli  Kullanılan ilaçlar ya da reçetesiz satılan ilaçlar  İ ş yerinde karşılaşılan kimyasala maddeler ya da infeksiyon ajanları  Kalıtımsal hastalıklar  Emosyonel öyküsü ya da cinsel suistimaller  Beslenme yeterlili ğ i  Madde ba ğ ımlılı ğ ı  İ mmünizasyon durumu de ğ erlendirilir. 68

69  Fizik muayene ve tarama işlemleri; Tüm izlemlerde kilo, kan basıncının bakılması,  Danışmanlık ve e ğ itim; İ zlemin yapıldı ğ ı gebelik haftası ile ilgili bilgiler verilir, folik asit kullanımı  İ mmünizasyon ve kemoprofilaksi; Tetanoz, prekonsepsiyonel dönemde Kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı, HBV aşı 69

70  Hemogram; ilk antenatal izlem ve 28. hafta  İ lk izlemde HBV, Rubella ve HIV bakılmalı  Uygun gebelik haftalarında anomali taramalarının (11-14 veya 16-18) yapılması önerilmekte  22 – 24. haftalarda gebe kabul ederse ayrıntılı obstetrik USG yapılması, di ğ er haftalarda obstetrik USG yapılması hekime bırakılmış  28. haftada GDM taraması, influenza aşısı ve Rh uygunsuzlu ğ u olan olgularda RhoGAM yapılması önerilmekte 70

71 71

72 ACOG ve AAP  28. gebelik haftasına kadar 4 haftada bir  29 – 35. haftalar arasında 2 ile 3 haftada bir  36. haftadan sonra haftalık izlem önermekte 72

73  Tahmini gebelik haftası  Kilo  Kan basıncı  İ drarda protein ve glukoz  Fetal aktivite  Fetal pozisyon (geç gebelik)  Ödem de ğ erlendirmesi  Sevikal muayene (gerekirse)  Fundus yüksekli ğ i  Fetal kalp sesi  Erken do ğ um belirtileri  Risk de ğ erlendirmesi 73

74  Hematokrit ya da hemoglobin düzeyleri  İ drar analizi (mikroskopik de ğ erlendirme dahil)  Asemptomatik bakteriüri de ğ erlendirmesi  Kan grubu ve Rh tipinin belirlenmesi  Rubella virüs immünitesinin taraması  Sifiliz taraması  Klamidya taraması  Servikal sitoloji (gerekirse)  HBsAg  HIV taraması 74

75 HaftalarÖnerilen Test 11 – 14 hafta veya 15 – 18. hafta 11 – 14 hafta arasında kombine test veya Üçlü test için bilgilendirme Diabet taraması 28Endikasyon varsa Rh(D) immünglobulin 32 +CYBH 35 – 37Grup B streptokok kültürü 75 Fetal görüntüleme; İlk trimester, 20 – 22. haftalarda (Temel Obstetrik USG) ve 32. haftada önerilmekte

76 76

77  Az gelişmiş ülkeler için önerilmiş bir model  Do ğ um öncesi 4, do ğ umdan sonra 1 adet olmak üzere toplam 5 izlem önerilmekte 77  İ lk izlem; 12. haftadan önce  İ kinci izlem; 26. haftaya yakın  Üçüncü izlem; 32. hafta civarında  Dördüncü izlem; 36 – 38. haftalar arasında

78 78 DSÖ gebeleri 2 gruba ayırmakta;  Rutin bakım gerekenler (gebe popülasyonunun %75)  Özel bakım gerektirenler (%25) İ lk gruptaki olgulara standart 4 antenatal izlem önerilmekte; Yalnızca gebe muayenesi ve amaca yönelik testler yapılmakta. Bu testler;  Kan basıncı ölçümü  Orta idrar analizi  Bakteriüri  Anemi testleri  Sifiliz taraması  Kilo – boy ölçümü tercihe ba ğ lı

79 79

80  Komplike olmayan gebeliklerde 10, multiparlarda 7 izlem önerilmekte  Nullipar; ilk trimester (ideali 10. haftaya kadar), 16, 25, 28, 31, 34, 36, 38, 40 ve 41. haftalar  Multiparlarda ilk trimester (10. haftaya kadar), 16, 28, 34, 36, 38 ve 41. hafta 80

81 81 İ lk izlem ( İ deal olarak 10. haftaya kadar);  Ek izlem gereken olgular saptanır  VK İ hesaplanır  Kan basıncı ölçümü ve proteinüri taraması  Preeklampsi ve gestasyonel diabet için risk faktörleri belirlenir  Kan grubu ve Rh durumuna bakılır ve anemi, hemoglobinopati, eritrosit alloantikorları, HBV, HIV, rubella duyarlılı ğ ı ve sifiliz taraması  Asemptomatik bakteriüri için tarama  < 25 yaş olan olgularda Klamidya taraması  Down sendromu taraması önerilir  Gebelik yaşını belirlemek ve yapısal anomaliler için USG taraması  Genital mutilasyonu olan olguların belirlenir

82  Taramayı seçen olgularda; 82  Kan testleri (kan grubu, Rh durumu, anemi, hemoglobinopatiler, eritrosit alloantikorları, HBV, HIV, rubella duyarlılı ğ ı ve sifiliz), ideal olarak 10. haftadan önce  İ drar testleri (proteinüri ve asemptomatik bakteriüri)  Gebelik yaşını belirlemede; - 10 hafta ile 13 hafta 6 gün arasında CRL - CRL> 84mm ise HC ölçülür  İ ki yöntemden birisi kullanılarak Down sendromu taranır: - ‘kombine test ‘(11 hafta ile 13 hafta 6 gün arasında) - serum tarama testi (üçlü ya da dörtlü test) (15 – 20 hafta)  Kan testleri (kan grubu, Rh durumu, anemi, hemoglobinopatiler, eritrosit alloantikorları, HBV, HIV, rubella duyarlılı ğ ı ve sifiliz), ideal olarak 10. haftadan önce  İ drar testleri (proteinüri ve asemptomatik bakteriüri)  Gebelik yaşını belirlemede; - 10 hafta ile 13 hafta 6 gün arasında CRL - CRL> 84mm ise HC ölçülür  İ ki yöntemden birisi kullanılarak Down sendromu taranır: - ‘kombine test ‘(11 hafta ile 13 hafta 6 gün arasında) - serum tarama testi (üçlü ya da dörtlü test) (15 – 20 hafta) Anomali taraması: 18 – 20 hafta  Gebe tercih ederse, 18 – 20 hafta 6 gün arasında yapısal anomali taraması için USG yapılır • Plasenta internal servikal os’u kapatıyorsa 32. haftadan USG tekrarı önerilir

83  Tekrarlayan maternal a ğ ırlık ölçümü  Meme muayenesi veya pelvik muayene  Demir veya A vitamini deste ğ i  Rutin klamidya, CMV, HCV, grup B streptokok, toksoplazmozis, bakteriyel vajinozis taraması  Kuşkulu LGA için fetal a ğ ırlı ğ ın USG ile belirlenmesi  Preterm eylem için rutin tarama  Gestasyonel diabet taraması  Rutin fetal hareket sayımı  Rutin fetal kalp oskültasyonu  Rutin antenatal elektronik kardiyotokografi  24. haftadan sonra rutin USG 83

84

85  ’den fazla olguyu içeren 7 çalışmayı içeriyor  4 çalışma gelişmiş ülkelerden, 3 çalışma az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden 85 Birincil hedefler; • Preeklampsi • Maternal ölüm • Bebek ölümü (ölü do ğ um, perinatal ölüm, neonatal ölüm, bebek ölümü) • Preterm do ğ um • SGA İ kincil hedefler; • Eklampsi • Gestasyonel HT • Anemi • Üriner sistem enfeksiyonu • Sezaryen • Do ğ um indüksiyonu • Antepartum kanama • Postpartum kanama • Düşük do ğ um a ğ ırlı ğ ı • Yenido ğ an yo ğ un bakım gereksinimi İ yi planlanmış azaltılmış izlem ve standart izlem arasında sonuçlar yönünden anlamlı bir fark saptanmamış

86 (TNSA-2003)

87

88  Ülkemizde doğum öncesi bakım almayan oranı %18.6 ; 4 ve üzeri takip alanlar ise %53.9’dur.  Gebeliğin ilk 4 ayı içerisinde bakıma gelenler %58 civarındayken; 6.ayından sonra bakım alanlar %7, 8.ayından sonra bakım alanlar %2,3’e kadar düşmektedir.Oysa k i 28.haftaya kadar ayda bir; 28.haftadan sonra 2 haftada bir; 36.haftadan sonra ise he r hafta bakıma gelinmelidir.  Doğum öncesi bakım alanlarda ilk bakıma gelme ayı ortalama 2,8 kırsal kesimde 3,5 aydır.Bunların ortalama değer olduğunu gözönünde bulundurursak doğum öncesi ba kımın bir parçası olan 3’lü test gibi imkanlardan faydalanmada önemli sayıda gebe g eç kalmaktadır.

89 (TNSA-2003)

90 EN AZ 4 KERE ANTENATAL TAKİP(%) TÜRKİYE4254 İTALYA68 GÜRCİSTAN75 KAZAKİSTAN 70 MOLDOVA89 ROMANYA76 TÜRKMENİSTAN 83 DÜŞÜK DOĞUM AĞIRLIKLI YENİDOĞAN(% 0 ) TÜRKİYE 16 AMERİKA 8 İTALYA 6 JAPONYA 8 FRANSA 7 (WHO )

91 91


"Dr. Murat Api ANEAH 1.  Gerekli mi?  DÖB amacı nedir?  Kaç kez bakılmalı?  Türkiyede ve dünyada durum nedir?  Kim yapmalı?  Ne zaman neler bakılmalı?" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları