Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Eser Elementler ve İlgili Patolojiler Prof.Dr.M.Koray GÜMÜŞTAŞ İst.Ün.Cerrahpaşa Tıp Fak. Biyokimya A.D.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Eser Elementler ve İlgili Patolojiler Prof.Dr.M.Koray GÜMÜŞTAŞ İst.Ün.Cerrahpaşa Tıp Fak. Biyokimya A.D."— Sunum transkripti:

1 Eser Elementler ve İlgili Patolojiler Prof.Dr.M.Koray GÜMÜŞTAŞ İst.Ün.Cerrahpaşa Tıp Fak. Biyokimya A.D.

2

3

4

5

6 Eser Elementler : Bakır (Cu) Çinko (Zn) Demir (Fe) Selenyum (Se) Krom (Cr) Molibden (Mo) Ultra Eser Elementler : Silisyum(Si) Kadmiyum(Cd) Vanadyum(Va) Brom(Br) Arsenik(As) Nikel(Ni) Eser Elementler : Bakır (Cu) Çinko (Zn) Demir (Fe) Selenyum (Se) Krom (Cr) Molibden (Mo) Ultra Eser Elementler : Silisyum(Si) Kadmiyum(Cd) Vanadyum(Va) Brom(Br) Arsenik(As) Nikel(Ni)

7 Fe - Bileşik HemoglobinMiyoglobinEnzimlerKatalazPeroksidazlarSitokromlarDemir-SülfürTransferin Ferritin, Hemosiderin Fonksiyon O 2 transportu, kan O 2 depolama, kas H 2 O 2 detoksifikasyon Oksidasyon Elektron transferi Demir transportu Demir depolanması

8 Demir(Fe) Metabolizması

9 Demir Yetmezliği (Anemi) Yetersiz alınım (Beslenme alışkanlığı) Bozulmuş alınım (GIS’de malabsorbsiyon ve cerrahi girişimler) Artmış Kayıp (GIS ve menstrual kanama) Teşhiste; Tam kan sayımı (Hemogram) Plazma ferritini, Demir bağlama kapasitesi (TIBC), Plazma demiri ve Aneminin fiziksel bulguları önemlidir.

10 Demir Fazlalığı Alınım ve emilim fazlalığı (akut, kronik) Çocuklarda demir tabletlerinin yanlış alınımı. Asitli diyet ve demirli kaplarda yemek pişirilmesi. Damardan demir yüklenmesi, kan transfüsyonu Aplastik anemilerde İdyopatik hemokromatozis Karaciğerde siroz, pankreasta diabet oluşumu

11 Selenyum (Se)  Glutatyon peroksidaz, iyodotironin deiyodinaz enzimleri yapısında. Dokularda selenosistein ve selenometiyonin formunda bulunur.   Organizmayı oksidatif stresten korumada rolü vardır. Eritrosit bütünlüğünün korunması üremede (dişi sıçanlarda) önemlidir. Tiroid hormonu iyodunu uzaklaştırır. T 3 ’ü aktifleyip T 4 ’ü inaktif kılar. TSH salınımını kontrol eder.  Eksikliği Çin’de Keshan bölgesinde Keshan Hst; «endemik kardiyompati», anemi, sersemlik, anormal EKG bulguları oluşturur.  Kashin-Beck hastalığı Çin’de ergenlik çağı ve öncesinde görülen «endemik osteoartite» neden olan Selenyum eksikliğiyle ilişkili bir hastalıktır.

12

13

14

15  ÇİNKO (Zn) METABOLİZMASI  Yalnız Zn+ 2 değerliktedir, oksidasyona katılmaz.  En çok et, süt ve süt ürünlerinden zengin besinlerde bulunur.  Tahıl, bitki lifleri ve fitatlar emilimini bozar.  Günlük gereksinim 15 mg’dır, bağırsaktan aktif emilir.  Kanda %60 albumine, %40 α 2 -makroglobuline bağlı taşınır.  Atılımı ise ba ş lıca dı ş kıyla, azı safra ve idrarla olur.  Vücut çinkosunun %70’i sabit çinko havuzu olarak deri, kas ve kemiklerde bulunur. ve kemiklerde bulunur.  Serum Zn: µg/dL

16  Zn Fonksiyonları;  Hemoglobin sentezinde, kemik gelişiminde, bağ dokusu kollajen metabolizmasında  Enzim kofaktörü olarak (SOD, Karbonik anhidraz, Alkalen fosfataz, Karboksipeptidaz, Alkoldehidrogenaz vs.)  Pankreas β-hücrelerinde insülin sentez, depolanma ve salınmasında rolü vardır.  DNA ve RNA stabilizasyonu,spermatogenez,embriyonel gelişim,fetal büyümede.  Zn Eksikliği;  Malnutrüsyon, malabsorbsiyon ve liften zengin beslenmede, kronik alkalizmde, kanser ve kronik enfeksiyonlarda (viral) oluşabilir.  İskelet gelişimi bozukluğu, yara iyileşmesinde bozulma, erkek kısırlığına, dermatite ve immun yetmezliğe sebep olabilir.  “Akrodermatis Enteropatika”, kalıtsal, nadir görülen çinko emilim bozukluğudur. Bebeklik çağında deri belirtileri, diyare, immun yetmezlik ve büyüme geriliği ile karakterize edilir. Tedavi edilmezse ölüme sebep olabilir.  Nadir de olsa toksisite, ataksi, pankreatid, anemi, kusma vs. bulgular oluşturabilir.

17 BAKIR (Cu) METABOLİZMASI  +1 ve +2 değerlikleri ile oksido-redüksiyon reaksiyonlarına katılabilir.  Karaciğer, kabuklu deniz ürünleri, fındık, ceviz bazı baklagillerde bol oranda daha az ise süt ve yeşil sebzelerde bulunur.  Bağırsakta yüksek molekül ağırlıklı bir proteine bağlanarak dolaşıma geçer, kanda albümine bağlı taşınır ve büyük kısmı karaciğerde serüloplazmin yapısına katılır.  Başlıca dışkıyla atılır, azı safra, idrar ve ter ile atılır.  Serum Cu: µg/dL  Cu Fonksiyonları;  Kemik gelişiminde,Melanin sentezinde, Oksijen transportunda,Nükleik asid ve protein sentezinde rolü vardır.  Bakır içeren enzimlerde  (SOD, Dopamin β-hidroksilaz, tirozinaz, lizil oksidaz, serüloplazmin vs.)  Metallotiyoneinler bakırlıdır ve Zn, Cd, Fe, Hg bağlayabilir ve vücudu metal toksisitesinden korur.  6-8 bakır içeren serüloplazmin, ‘ferroksidaz’ aktivitesi ile depo demirin oksidlenip (Fe+3) transferrine bağlanmasını sağlar. (Depo demirin mobilizasyonu).

18  Wilson Hastalığı (Hepatolentiküler Dejenerasyon) Otozomal resesif, nadir görülen bir hastalıktır. Serüloplazminin bakır bağlaması bozulmuştur ve karaciğer, böbrek bazal gangliyon (lentiküler dejenerasyon) ve korneada bakır birikimi (Kayser-Fleischer halkası) söz konusudur. Menkes Sendromu Menkes Sendromu  X-bağlı geçiş gösteren nadir bir hastalıktır. Cu+2 taşıyan ATP az kusurludur, yeni doğan plazma Cu+2 seviyesi düşüktür. Fakat bir çok dokuda bakır birikimi ve idrar atılımında artış söz konusudur. Nörolojik bozukluk cilt ve saç bulguları söz konusudur. Cu Toksisite ; Bakırlı kaplar, bazı yanık pomadları ve fungusidler, hemodiyaliz bakırlı tüplerin yoluyla oluşabilir. GIS’de kanama, böbrek fonksiyon bozukluğu, nörolojik bulgular söz konusudur. Cu Toksisite ; Bakırlı kaplar, bazı yanık pomadları ve fungusidler, hemodiyaliz bakırlı tüplerin yoluyla oluşabilir. GIS’de kanama, böbrek fonksiyon bozukluğu, nörolojik bulgular söz konusudur. Cu Eksikliği ; Anemi büyüme yetersizliği,defektif keratinizasyon ve saç pigmentasyonu,hipotermi,aortik elastinde dejenerasyon,osteopeni,mental gerilik. Cu Eksikliği ; Anemi büyüme yetersizliği,defektif keratinizasyon ve saç pigmentasyonu,hipotermi,aortik elastinde dejenerasyon,osteopeni,mental gerilik.

19 Mangan (Mn) Metabolizması  Mn +2, Mn +3 formunda birçok metalloenzim yapısında bulunur. Günlük gereksinim 2,5-5 mg’dır. Plazmada ‘transmanganin’ e (β 1 -globulin) ba ğ l ı ta ş ınır. Geni ş doku da ğı l ı m ı ile kemik, karaciğer ve pankreasta özellikle hücre mitokondrisinde bulunur. Göz ya şı nda plazmanın 50 kat ı Mn bulunur. Fonksiyonları; Fonksiyonları;  Piruvat karboksilaz, mitokondriyal Mn-SOD yapısında bulunur (Arginaz, hidroksilaz, kinaz, dekarboksilaz ve transferaz vs.).  Polisakkarit ve glikoprotein sentezinde aktivatördür.  Kollesterol sentezinde, glukoz tolerans e ğ risi üzerine etkileri vardır.  Hipoglisenik özellik ta şı d ığı ileri sürülmü ş tür.  Eksikliği ; Fe, Cu, Mg enzim aktivitörü olarak Mn etkilerini sa ğ lad ığı ndan eksikli ğ inin saptanması zordur.Eksikliği kemik demineralizasyonu, ataksi ve konvülsyon. Toksisite; Madenci, kaynakçı, ilaç, seramik, cam sanayiinde çal ış anlarda olu ş abilir. Nörolojik bulgular yanında üreme ve fetal anormalite,solunum bozuklu ğ u olu ş turur (Tedavi: EDTA ). Toksisite; Madenci, kaynakçı, ilaç, seramik, cam sanayiinde çal ış anlarda olu ş abilir. Nörolojik bulgular yanında üreme ve fetal anormalite,solunum bozuklu ğ u olu ş turur (Tedavi: EDTA ).

20  Mantar, etli gıda ve tahıllarda bulunur.  Cr +3 değerlilikte biyo yararlıdır.  Cr +6 Çelik birleştirmede kullanılır,pulmoner kanserojen,ayrıca karaciğer,böbrek ve MSS de hasar yapar  İnsülin etkinliğini arttıran glukoz toleransı geliştiren bir elementtir.  Elektrokaplama, çelik, fotoğraf, boya ve deri sanayiinde toksik etki gösterebilir. Allerjik belirtiler, ödem, dermatit bulguları yanında kronik toksisite, akciğer ve karaciğer malignitesi oluşturabilir. Kanda; <0.05 – 0.5 µg/dL Kanda; <0.05 – 0.5 µg/dL Krom (Cr) Metabolizması

21 Molibden (Mo); Bitkisel besinlerle µg al ı n ı r. İ nce barsakta emilir. İ drar ve safra ile at ı l ı r. Ksantin oksidaz, aldehid oksidaz, sülfit oksidaz yapısında karaciğer,iskelet ve böbrekte bulunur.Esikliğinde iskelet ve beyin lezyonları.Az toksik etkiyle kanda ürik asit artışına bağlı GUT insidansı oluğturur. ( Kanda 0.1 – 3.0 Ug/dL ) ( Kanda 0.1 – 3.0 Ug/dL ) Silisyum (Si); Rafine edilmemi ş tahıllarda bulunur. Glikozaminoglikan, elastin ve kollajen metabolizmasında, kemik kalsifikasyonunda rolü vardır. Antiatherojenik rolü oldu ğ u dü ş ünülmektedir. Kadmiyum (Cd); İ çme suyu, bitkisel ve hayvansal besinlerde bulunur. Endüstriyel atıklarda yüksek miktarlarda bulunur. Geli ş mi ş sanayi ülkelerinde hipertansiyonla ili ş kili oldu ğ u dü ş ünülmekte, ayrıca ateron plaklarda yüksek oranda bulunması atherosklerozla ili ş kili olabilece ğ ini dü ş ündürmektedir.

22 Vanadyum (V); Tiroid metabolizması ile ilgili olduğu, V +4 / V +3 redoks çifti ile bazı enzim düzenleyici ve kofaktör görevi yaptığı düşünülmektedir. Brom (Br); Deniz suyunda Br -1, omurgalı deniz canlılarında bulunur. İnsanlarda en fazla hipofiz bezinde bulunur, sinir sistemine sedatif etkilidir, fazlalığı psikiyatrik bozukluğa yol açabilir. Arsenik (As); Karsinojenik ve aterojenik etkili olduğu ileri sürülmüştür. Eski dönemlerde antisfilitik ajan olarak kullanılmıştır. Toksisitesi sülfidril grupları bağlama yoluyla olur. BAL ile tedavi edilir. BAL-As kompleksi suda çözülür, idrarla atılır. Kronik toksikasyon saçta, akut toksikasyon idrardaki düzeyi ile tayin edilir. Nikel (Ni); Bakterilerde üreaz ve hidrojenazların kofaktörüdür. 150 µg günlük gereksinim çikolata, kabuklu kuruyemiş ve tahıllardan sağlanır. Eksikliği B12, folat ve demir metabolizmasında bozulmaya sebep olur. Endüstriyel gaz olarak nikel karbonik karbonmonoksitten 100 kez daha toksik ve kanserojendir.


"Eser Elementler ve İlgili Patolojiler Prof.Dr.M.Koray GÜMÜŞTAŞ İst.Ün.Cerrahpaşa Tıp Fak. Biyokimya A.D." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları