Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

“ GEZI YAZISI” (Türün Özellikleri, Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri)

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "“ GEZI YAZISI” (Türün Özellikleri, Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri)"— Sunum transkripti:

1 “ GEZI YAZISI” (Türün Özellikleri, Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri)

2 Gezi yazılarının genel özellikleri  Bir yazarın yurt içinde ve yurt dışında gezip gördüğü yerlerin ilgi çekici özelliklerini anlattığı yazı türüdür.  Gezi yazıları gezip görmenin, iyi bir gözlemin ürünüdürler.  Okur, anlatılan yerleri bu sayede sanki yazarla birlikte geziyormuş hissine kapılır.

3 Gezi yazısı ile röportaj arasındaki farklar nelerdir?  Röportajlar soru-cevap şeklindedir. Ancak gezi yazılarında böyle bir durum söz konusu de ğ ildir.  Gezi yazılarında foto ğ raf, resim gibi ö ğ eler bulunmaz. Bu ö ğ elerin yerine tasvirlerine yer verilir. Röportajda ise röportajı zenginleştiren ögelerden olması sebebi ile foto ğ raf gibi belgelere çok sık yer verilir.

4 Gezi yazısının belirleyici özellikleri nelerdir?  Gezi yazılarında çoğu kez kronolojik zamanlı plân uygulanır. Gezi için yapılan hazırlıklar; yolculuk, yolculuk sırasında görülen ilgi çekici olaylar; varış, varıştaki ilk izlenimler…  Gezi yazılarında da kendinden önceki söylenmişlerden, yazılmışlardan ayrı olmak önemlidir. Aynı yerler daha önce de başkaları tarafından görülmüş, yazılmış olabilir. İkinci gidişte görülenlerle, ilk gidişte görülenler arasındaki farklara bile değinmek gerekir. Bu da gezi yazılarının zamanla tarihsel belge olduğunu ortaya koymaktadır.  Resim kullanılmalıdır.

5 Gezi yazısının gelişimi  Gezi türünün uzun bir geçmişi vardır. Bu günkü tanımına ve niteliğine tam uymasa da çok eski çağlarda gezi türünden sayılabilecek örneklerin bulunduğu bilinmektedir. Eski Yunanistan’dan başlayarak günümüze kadar çeşitli ülkelerden birçok gezgin, elçi, şair ve yazar gezip gördükleri yerleri anlatan eserler meydana getirmişlerdir.

6 Türk edebiyatında gezi yazısı eserleri  Türk edebiyatının ilk seyahatname eserleri arasında Farsça yazılan Hoca Gıyaseddin Nakkaş’ın Acâibü’l Letâif adlı eseriyle Ali Ekber Hatâî’nin 1515′te yazdığı Hıtâînâme adlı eseri sayılabilir.  Seydî Ali Reis (ö.1562) Mir’atü’lMemâlik (1557) adlı seyahatnamesinde Belücistan, Hindistan, Afganistan, Buhara, Maveraünnehir’le ilgili gözlemlerini ve yaşadığı olayları anlatmıştır. III. Sultan Murat ( ) döneminde Tokatlı İbrahim oğlu Ahmet, Acâibname-i Hindistan adlı eserinde Kabil, Hindistan, Basra, Yemen, Hicaz izlenimlerini aktarır.

7 Dünya edebiyatında gezi yazısı  Dünya edebiyatında gezi yazısının ilk örnekleri sayılabilecek eserleri verenlerin başında Heredotos (Heredot), Marco Polo(Marko Polo, 1254–1324), İ bni Batuda (1304–1369) gelir.

8 Bir Avuç Dünya‘dan… Rio Günlü ğ ü  Rio Havaalanı’na iner inmez bo ğ ulacak gibi oldum. Paris’te akşam uça ğ a binerken ısı eksi on dereceydi, Rio’da, gündo ğ umunda gölgede kırk. Nem oranıysa yüzde seksen. Takside, kuzeyden güneye do ğ ru ikiye böldüm kenti. Sivri tepeler ile okyanus arasına sıkışıp kalmış modern bir kent Rio. Tünellerden geçtik. Gökdelenler, geniş caddeler, yeşil tepelere tünemiş gecekondular. Sonra Copacabana… göz alabildi ğ ine uzanan kumsal. Güzel kızlar, sıcakta çıplak gövdelerin dalgalanışı.  Kolay alıştım Rio’ya. Copacabana, ipanema… Eskiden Portekizlilerin yeni kıtaya ayak basmalarından önce yerlilerin oturdukları bu geniş kumsalda lüks oteller, şık apartmanlar yükseliyor şimdi. Santa Teresa Mahallesi’ni dolaştım ilk gün. Kentin merkezinden tramvaya biniliyor. Neredeyse yüz yaşında, eski mi eski, sarı bir tramvaya. Bir su kemerinin üzerinden geçip tırmanmaya başlıyoruz. Bahçe içinde iki katlı evler, mozaikle kaplı duvarlar. Ve a ğ açlar, kocaman yapraklı bitkiler. Burada meyveleri keşfettim. Guava, mango, kaju, karpuz büyüklü ğ ünde hindistancevizleri. İ ki Rio var. Yoksulluk ile görkemi bir arada barındıran bir kentteyim. İ ki Rio var. Birincisi İ panema’da bosanova dinliyor, ikincisi “favela” adı verilen gecekonduların pencerelerinden aşa ğ ıda lüks içinde yüzen kente bakıyor. “Favela” korku ve endişe uyandıran bir sözcük burada, ama kesinlikle acıma duygusu uyandırmıyor.  Gece herkes uyurken biraz daha yukarıya tırmanıyor gecekondular. Bir zenci çocuk sokak kapısını açınca içeriye bulut giriyor. Derme çatma evler rengârenk. Muz a ğ açları arasından kente bakıyorlar. Ama kent onların farkında de ğ ilmiş gibi akıp gidiyor caddeler boyunca.  “Şeker ekme ğ i’Yıin anlamını bilmiyordum, burada ö ğ rendim. Kervanların yiyecek stokunda önemli bir yeri varmış “şeker ekme ğ i’nin. Uzun, yuvarlak bir nesne. Rio’nun simgesi. Yüksek ve çıplak bir tepenin adı. Teleferikle çıktım. Kent aşa ğ ıda, da ğ la okyanus arasındaki düzlükte, kayalıkların arasında bir yer bulmaya çalışıyordu kendine. Kayaları delip tüneller açıyor, sırtını da ğ a verip ilerliyordu.  Do ğ anın elinden çıkmış bunca ayrıntılı bir danteli ilk kez görüyorum. Uçaklar altımızdan hızla dönüp adaların üzerinden yükseliyorlar, gö ğ ün mavisinde yitip gidiyorlar, irili ufaklı körfezler, denize inen orman ve kayalar. Kent aşa ğ ıda u ğ ulduyor. Rio da, Konstantin gibi uçurumların, derin boşlukların kenti. Dikey bir kent.  16 Şubat 1985, Rio  Nedim GÜRSEL

9 HAZIRLAYANLAR  FAT İ H TEMEL


"“ GEZI YAZISI” (Türün Özellikleri, Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri)" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları