Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bölüm 26 Enflasyon Türkiye için değiştirilerek hazırlanmıştır.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bölüm 26 Enflasyon Türkiye için değiştirilerek hazırlanmıştır."— Sunum transkripti:

1 Bölüm 26 Enflasyon Türkiye için değiştirilerek hazırlanmıştır.

2 Enflasyona ilişkin sorular • Enflasyon nedir? • Enflasyonun nedenleri nelerdir? • Etkileri ve dolayısıyla maliyeti nedir? • Ne yapılabilir? 2

3 Enflasyon... • Fiyatlar genel düzeyindeki ARTIŞtır. • Enflasyon oranı, fiyatlar genel düzeyindeki yüzde değişimdir • Fiyat artışlarının ölçülmesi bir ekonomi için vazgeçilmezdir • İşçiler toplu sözleşmelerde geçmişteki fiyat artışları kadar ya da üzerinde zam bekler, • Kira vb. kontratlarda oluşan fiyatlar geçmişteki fiyat artışlarına bağlıdır. 3

4 Enflasyon • Enflasyonu ölçmek için, fiyat endeksleri kullanılır. • Fiyat endeksleri, belirli bir mal ve hizmet sepetinin fiyat düzeyindeki değişimi, bir baz yıla göre ölçer. 4

5 Fiyat endeksleri 1.Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) 2.Üretici fiyat endeksi (ÜFE) (Daha önce Toptan eşya fiyat endeksi-TEFE ) 3. GSYİH deflatörü • Enflasyon hesaplamalarında daha çok kullanılan TÜFE ve ÜFE’dir. 5

6 Türkiye’de Enflasyon Kaynak: TEPAV

7 7 Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Enflasyon • TÜFE, ortalama bir tüketicinin tüketebileceği mallardan oluşan tüketim sepetinin fiyatını ölçen endekstir. – Tüketim sepetine ekmek, petrol dahilken, tank dahil değildir • TÜFE nasıl hesaplanır? – Öncelikle ortalama tüketicinin bir ayda tüketebileceği ürünler miktarlarıyla beraber belirlenir. Her bir kategori için fiyat artışları bulunur. – Herhangi bir yıl baz olarak seçilir, tüketim sepetinin değeri bulunur. 100’e eşitlenir. – Sepet aynı kalmak koşuluyla her yıl, sepetin değeri ölçülür. Elde ettiğimiz endeks TÜFE’dir. – Enflasyon ise, TÜFE’deki yıllık yüzde değişimdir.

8 TÜFE - Örnek ortalama 4 kişilik bir hanehalkı (2 ebeveyn ve 2 çocuk) • Bir tüketim sepeti için aylık harcamaları (mutfak masrafı, ulaşım, giyim, eğitim, sağlık, eğlence, vb.) • Aralık 2010’de 2000 TL, • Aynı sepetin Aralık 2011’deki maliyeti, 3000 TL’ye çıksın. • enflasyon oranı [(3000 TL – 2000 TL)/2000TL ] x 100 = %50 8

9 TÜFE Örnek (devam) • Bunu fiyat endeksi olarak ifade etmek için, önce bir baz yıl seçmemiz gerekir. Baz yılımız 2010 olsun. • TÜFE = Tüketici sepetinin bu yılki maliyeti x 100 Tüketici sepetinin baz yıldaki maliyeti • TÜFE 2010 = (2000/2000) x 100 = 100 baz yıl için TÜFE hep 100 olacaktır. • TÜFE 2011 = (3000/2000) x 100 = 150 • 2011 TÜFE’nin 150 olması şunu ifade eder: tüketici sepetinin maliyetinde – sepet sabit miktarlardaki aynı mal ve hizmetten oluşmasına rağmen - %50lik bir artış söz konusudur. 9

10 TÜFE Örnek (devam) Enflasyon oranı= TÜFE’deki yıllık % değişim =[(TÜFE yıl2 – TÜFE yıl1 )/TÜFE yıl1 ] x 100 =[(150 – 100)/100] x 100 = %50 10

11 11 TÜFE 851 mal ve hizmete karşılık gelen 12 ana kategoriden oluşur • TÜFE ağırlıkları-Türkiye 2012 (%) 1.Gıda ve Alkolsüz İçecek 26,22 2.Alkollü İçecek ve tütün 5,21 3.Giyim ve Ayakkabı 6,87 4.Konut 16,44 5.Ev Eşyası 7,45 6.Sağlık 2,29 7.Eğitim 2,18 8.Haberleşme 4,6 9.Ulaştırma 16,73 10.Eğlence ve Kültür 2,98 11.Lokanta ve Oteller 5,63 12.Çeşitli mal ve Hizmetler 3,4 TOPLAM 100 Kaynak: TÜİK

12 GSYİH deflatörü GSYİH deflatörü = Nominal GSYİH x 100 Reel GSYİH GSYİH deflatörü ekonomideki ortalama fiyat düzeyini izlemek için kullanılan istatistiklerden biridir. Her yılın çıktısının fiyatını, o çıktının referans alınan bir yıldaki fiyatıyla karşılaştırır. 12

13 Enflasyonun Nedenleri • Talep enflasyonu (demand-pull) – Talebi arttırıcı bir şok ile fiyat düzeyi artar. – Örneğin, bir savaş çıkması ile askeri harcamalardaki patlama – Reel gelirdeki artışın üzerinde para basma • Maliyet enflasyonu (cost-push) – Artan üretim maliyetleri, fiyat düzeyini yukarı çekebilir. 13

14 Hiperenflasyon • Hiperenflasyon fiyatların anormal ölçülerde arttığı dönemlere verilen addır. • Bu dönemlerde insanlar ellerinde nakit tutmaktan olabildiğince kaçınırlar. – Bu dönemler Almanya’da , Macaristan’da , Brezilya’da 1980 lerin sonunda yaşanmıştır. • Bu dönemler aynı zamanda hükümetlerin büyük bütçe açıkları verdiği dönemlerdir. – Düşmemekte inat eden enflasyon oranlarının arkasında para arzında devam eden artış yatar. 14

15 Alman Hiperenflasyonu, (Ocak 1922=1) TarihPara ArzıFiyatlarReel ParaAylık (%) Enflasyon Ocak Ocak Temmuz Eylül Ekim

16 Senyoraj ve Enflasyon Vergisi • Senyoraj: Para otoritesinin para basma yetkisi sonucu elde ettiği reel gelir miktarıdır. • Enflasyon Vergisi: Para otoritesinin yarattığı enflasyon sayesinde ulusal borcun reel miktarını düşürmekle elde ettiği reel gelir miktarıdır. 16

17 Enflasyon Yanılsaması • İnsanlar nominal ve reel değişimi birbirine karıştırdığında enflasyon yanılsaması yaşarlar. • Refah (Welfare) reel değişkenlere bağlıdır, nominal değişkenlere değil. • Tüm nominal değişkenler (fiyatlar ve gelirler) aynı miktarda artıyorsa gerçek (reel) gelir değişmiyor demektir. 17

18 Enflasyonun Maliyetleri (1) • Tam olarak beklenen enflasyon: • Kurumlar yaşanan enflasyona göre adapte ederler kendilerini: – Nominal faiz oranını – Vergi oranlarını – Ve transfer ödemelerini • Burada herhangi bir enflasyon yanılgısı yoktur. • Ancak şu maliyetler halen devam eder: – Kösele (shoe-leather) Maliyeti • Enflasyondan korunmak için bankaya yatırılan parayı ihtiyaçlar için sık sık çekmek gerekir, bu da ayakkabının altını aşındırır. – Menu Maliyetleri • Sık sık değişen fiyatlar dolayısıyla firmalar her seferinde yeni menu ve listeler basmak zorunda kalırlar. 18

19 Enflasyonun Maliyetleri (2) • Enflasyon tam olarak beklendiği gibi çıkmış olsa da, ekonomi kendini bu duruma hemen adapte edememiş olabilir – Faiz oranları enflasyonu tam yansıtmıyor olabilir; negatif reel faiz – Vergiler enflasyon dolayısıyla hakkaniyetten uzaklaşabilir; vergi dilimleri ayarlaması 19

20 Beklenmeyen Enflasyonun Maliyetleri • Gelir Dağılımında istenmeyen değişikliğe yolaçar. – Borç veren zararlı, borç alan kârlı çıkar. – Kaynaklar özel sektörden kamu sektörüne kayar. – Yaşlılardan gençlere kaynak transferine sebep olur. • Belirsizliğe yolaçar. – Firmalar yatırımları zorlaştıracağından enflasyonist ortamlarda daha zor planlama yaparlar. – Bu, enflasyonun sebep olduğu en büyük maliyettir. 20

21 Enflasyonu Yenmek • Maliye Politikası – Devlet bütçesinin açık ya da fazla verdirilmesi yoluyla toplam harcama düzeyinin ve yapısının etkilenmesini amaçlar. • Para Politikası – Ekonomide para arzı yoluyla, faiz oranları ve kredi olanaklarını etkilemeyi ve böylece toplam harcama düzeyini belirli sınırlar içinde tutmayı amaçlar. • Gelir veya Fiyat Politikaları – Fiyat yükselmelerini önleyebilmek için, gelir ve fiyatlara doğrudan müdahale biçiminde kendini gösterir. 21


"Bölüm 26 Enflasyon Türkiye için değiştirilerek hazırlanmıştır." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları