Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DOĞUM SONRASI NÖRONAL GELİŞİM Prof Dr Süheyla ÜNAL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DOĞUM SONRASI NÖRONAL GELİŞİM Prof Dr Süheyla ÜNAL."— Sunum transkripti:

1 DOĞUM SONRASI NÖRONAL GELİŞİM Prof Dr Süheyla ÜNAL

2 Prenatal Postnatal……juvenile…..adult Birth Neurogenesis and Migration Synaptogenesis & LTP Myelination Gliogenesis Selective apoptosis Slotkin

3 Beyin gelişimi

4 Thompson ve Nelson (2001) Developmental science and the media: Early brain development. American Psychologist, 56(1), 5-15

5 Beyin gelişimi •Duyu sistemleri doğum öncesinde ve doğumdan sonraki ilk aylarda hızla gelişir •İşitme doğumdan önce başlar •Görme duyusu ilk yıl yetişkin düzeyine ulaşır

6 Beyin gelişimi •1-2 yaş: Hemisferler arası bağlantıların artışı, görsel-uzaysal ve görsel duyusal-motor becerilerin gelişmesi •2-12 yaş: Konuşma alanlarında belirgin dentritik dallanma

7 Beyin gelişimi  2 temel aşamada gerçekleşir; –Dallanma –Budanma  Kritik dönemler – in utero – 0-3 yaş –10-13 yaş  Bu 3 dönemde beyinde oluşan hızlı gelişimi budanma ve organizasyon izler  Bazı alanlarda özel beceri gelişimi için fırsat yaratır

8 Kritik peryodlar • İlk 3 yaş (özellikle 18 ay) –Duyusal ve motor projeksiyonlar (Arkadan öne gelişir) –Beyaz madde önden arkaya gelişir •6-13 yaşlar arasında •Temporal ve parietal alanlar arasında bağlantılar oluşturulur • Puberte öncesi –Frontal korteks

9 Binocular vision High Low Years Habitual ways of responding Language Emotional control Symbol Peer social skills Relative quantity Central auditory system Kritik dönemler

10

11 Deneyim temelli gelişim  Deneyim beklentili plastik değişimler –SSS kritik peryodlarda deneyimlere bağlı olarak bazı özel sinaptik bağlantılar oluşturur –Birincil duyusal korteksin gelişimi için normal düzeyde uyarı almak gereklidir  Deneyime bağlı plastik değişimler –Kritik dönemdeki özel yaşantılar beynin gelişimini etkiler (örn: müzik eğitimi ile sensorimotor korteks ve birincil işitme korteksinin gelişmesi)

12 Sinaps oluşumu Conception MonthsYears AGE Sensing Pathways (vision, hearing) Language Higher Cognitive Function C. Nelson, in From Neurons to Neighborhoods, 2000.

13 Sinaps oluşumu  Doğumda– 50 trilyon  1. yaş– 1000 trilyon  20. yaş– 500 trilyon Grafton ve Mazziotta

14 Time Course of Critical Events in the Determination of Human Brain Morphometry Neurodevelopmental processes, cortical synapse density, and their relationship to gray and white matter volumes on MRI. Giedd et al. 1999, Sowell et al Puberty Birth 18 years1 year20 weeks Relative Volume/Density 10 years Neurogenesis Synaptogenesis Dendriticand Axonal Development/Remodeling Myelination Synaptic Elimination Synapses White Matter Gray Matter Migration

15 Myelinizasyon  Doğumda beynin ağırlığı, yetişkinlikteki beyin ağırlığının % 25’ini oluşturur  6. yaşta %95’e ulaşır  Bu artış myelinizasyon, sinaps oluşumu, nöron olgunlaşması ve glia hücresi gelişimi ile olur  Doğumda myelinizasyon talamusta başlar  Myelinizasyon kısmen deneyimlerle bağlantılıdır

16 Nöronal gelişim Perry • Sinir sisteminin organizasyonel ve işlevsel kapasitesi aşağıdan yukarıya aşamalı bir gelişim izler

17 Beyin gelişimi  B eyin sapı - Prenatal dönem- erken bebeklik - Prenatal dönem- erken bebeklik  Limbi k s i stem ( Am igdala, hipokampus) - Geç bebeklik-4 yaş - Geç bebeklik-4 yaş  Serebral korteks - Yeni yürümeye başlama- ….. - Yeni yürümeye başlama- ….. - Dil, işitme korteksi- 1 yaş - Dil, işitme korteksi- 1 yaş - Mantıklı düşünme- 4 yaş - Mantıklı düşünme- 4 yaş

18 5 gün 1 yıl 28 yıl 2 ay

19 Peak 12 y 12 yrs 16 ys 20 yrs Giedd et al., Nature Neuroscience, 1999

20 Gray matter maturation Gogtay, Giedd et al PNAS N = 13 (7 male, 6 female) typical subjects

21 Beyin gelişimi • Hipokampus 1 yaşta gelişmeye başlar, otobiyografik bellek 4. yaşta gelişir • Motor korteks 9. yaşta sefalokaudal (baş, kollar- bacaklar) ve proksimodistal ( baş, gövde, kollar, eller, parmaklar) olarak gelişir • 6. yaşa kadar PFK’in gelişimi ile yönetici işlevler gerçekleştirilir • 14. yaşta yargılama yetisi gelişir

22 Beyin gelişimi  Duyusal ve motor sistemler 7. yaşa gelişmeye devam eder  6. yaşta sensorimotor bölge gelişiminin pik yapması ile mantıksal çıkarım gelişir  10. yaşta görsel ve işitsel merkezler olgunlaştığı için hesaplama, bildik nesnelerden yeni anlamlar çıkarma yetisi gelişir

23 Beyin gelişimi  yaşlarda görsel-uzaysal ve görsel- işitsel alanların olgunlaşmaya devam eder  yaşlarda bu alanlarla birlikte somatik sistemler de olgunlaşmada pik yapar  yaşlar arasında frontal yönetici işlevler olgunluk kazanır

24 Beyin gelişimi  Temel bilgiler üzerine yeni bilgiler eklenerek beyin her an yeniden yapılandırılır  Giderek daha karmaşık yapılar ve işlevler geliştirilir  Beceriler kullanıldıkça yeni beceriler kazanılır

25 (eyes) (ears) (auditory cortex) (visual cortex) Uyaran- Deneyim- Gelişim  Duyu yollarından gelen uyaranlar, gen transkripsiyonunu etkileyerek beynin çeşitli bölgelerindeki nöronların farklılaşmasına temel oluşturur

26 1 month 2 months 3 months •Vision very poor at birth –Acuity about 1/30 th adult level, 20/600 Görme

27 Görme  Sub kortikal görme mekanizmaları kortikal mekanizmalardan daha önce gelişir  Yeni doğanda varolan geriye dönüş inhibisyonu ile yeni uyarana yönelim, 2-3. aylarda kaybolur  4-6. aylarda kortikal mekanizmaların gelişmesiyle tekrar ortaya çıkar

28 Görme  Yeni doğan hareketi farkeder ancak nesne ayırımı yapamaz  Nesneye dikkati yöneltmek üzere gözlerini ve başını hareket ettirebilir  İlk ayın sonunda karşıdakinin gözüne bakabilir (bazal gangliyondan superior kollikulusa bağlantı)  Parietal lobun maturasyonu ile (2-4 ay) periferik bakış gelişir

29 Bakış- Dikkat  Bakım verenin davranışları bebeğin dikkatini nasıl kullanacağına rehber olur  Aşırı uyarandan rahatsız olur  3-4. aylarda beklediği bir görsel uyarana gözlerini çevirmeye başlar

30 Görme yollarının oluşumu  Uyaran yaşamı tehdit edici özelliğe sahipse optik sinir yolu görsel talamus tarafından kesintiye uğratılır  Uyarı amigdalaya iletilir, korku tepkisi uyarılır  Yaş ve deneyimle beyin ağları gelişir ve netleşir

31 Infancy to Childhood Hermove et al., NeuroImage 2005

32 Beyin gelişimi dönemleri- HastalıklarBirthChildhoodAdolescence Adult Time Brain Development Psychiatric Illness Onset ADHD OCD Mood Disorders Psychosis DLPFC Pituitary Limbic Striatum Prefrontal


"DOĞUM SONRASI NÖRONAL GELİŞİM Prof Dr Süheyla ÜNAL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları