Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© 2011 IFRS Foundation 1 IFRS for SMEs Konu 1.6 Bölüm 23 Hasılat © 2011 IFRS Foundation.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© 2011 IFRS Foundation 1 IFRS for SMEs Konu 1.6 Bölüm 23 Hasılat © 2011 IFRS Foundation."— Sunum transkripti:

1 © 2011 IFRS Foundation 1 IFRS for SMEs Konu 1.6 Bölüm 23 Hasılat © 2011 IFRS Foundation

2 2 This PowerPoint presentation was prepared by IFRS Foundation education staff as a convenience for others. It has not been approved by the IASB. The IFRS Foundation allows individuals and organisations to use this presentation to conduct training on the IFRS for SMEs. However, if you make any changes to the PowerPoint presentation, your changes should be clearly identifiable as not part of the presentation prepared by the IFRS Foundation education staff and the copyright notice must be removed from every amended page. This presentation may be modified from time to time. The latest version may be downloaded from: The accounting requirements applicable to small and medium ‑ sized entities (SMEs) are set out in the International Financial Reporting Standard (IFRS) for SMEs, which was issued by the IASB in July The IFRS Foundation, the authors, the presenters and the publishers do not accept responsibility for loss caused to any person who acts or refrains from acting in reliance on the material in this PowerPoint presentation, whether such loss is caused by negligence or otherwise.

3 © 2011 IFRS Foundation 3 Bölüm 23 – Genel bakış •Bölüm 23 şu konuları ayrı ayrı değerlendirerek birleştirir –IAS 18 Hasılat –IAS 11 İnşaat Sözleşmeleri •Bölüm 23’ün temel ilkeleri IAS 18 ve IAS 11’in temel ilkeleri ile aynıdır •Bölüm 23 örnekler ekini içerir.

4 © 2011 IFRS Foundation 4 Bölüm 23 – Kapsam •Bölüm 23 aşağıdaki işlemlerden kaynaklanan hasılatı kapsar –Mal satışı –Hizmet sunumları –İnşaat sözleşmeleri –İşletmenin varlıklarının başkaları tarafından kullanılmasından kaynaklanan: –faiz, –İsim hakkı, –alınan temettüler

5 © 2011 IFRS Foundation 5 Bölüm 23 – Kapsam dışındakiler •Bazı özellikli hasılat kalemleri IFRS for SMEs’in diğer bölümlerinde düzenlenmektedir –Kiralama işlemleri (Bölüm 20) –Finansal araçlar (Bölüm 11 ve 12) –İştirakler ve iş ortaklıkları (Bölüm 14 ve 15) –Yatırım amaçlı gayrimenkuller (Bölüm 16) –Tarımsal faaliyetler (Bölüm 34)

6 © 2011 IFRS Foundation 6 Bölüm 23 – Kapsadığı ana konular •Bölüm 23 ilkeler –Hasılat nedir –Hasılat nasıl ölçülür –Hasılat ne zaman muhasebeleştirilir –Hasılat oluşturan işlemin niteliği –Çok bileşenli işlemler –Açıklamalar

7 © 2011 IFRS Foundation 7 Bölüm 23 – Hasılatın tanımı •Hasılatın tanımı Bir işletmenin, bir dönemdeki normal faaliyetleri süresince brüt ekonomik fayda tutarı girişidir. –‘Brüt’ olarak ölçülür (kazançlardan farklıdır) –‘Ekonomik faydalar’ nakit veya diğer varlıklar anlamındadır –Özkaynaktaki artıştan kaynaklanır (döviz hasılat değildir) –‘Olağan faaliyetler’ (kazançlar bir kerelik değildir)

8 © 2011 IFRS Foundation 8 Bölüm 23 – Örnek: tanım •Örnek: Yeni ve ikinci el bisiklet satışı ve bisiklet kiralaması yapan 10 mağazadan oluşan bir mağazalar zinciri vardır. Mağazalar zinciri bu yıl kapanan bir mağazanın arsa ve binasını satmıştır. –Hasılatın kaynağı 3 adettir: Yeni bisikletlerin satışından, ikinci el bisiklet satışından ve bisikletlerin kiralanmasından. –Arsa ve bina satışından kaynaklanan süreç, hasılat değildir (“olağan” değildir); aksine, bu net bir kazanç veya kayıp olarak sunulur.

9 © 2011 IFRS Foundation 9 Bölüm 23 – Ölçüm ilkeleri •İlke: Alınan ve alınacak olan bedelin gerçeğe uygun değeri. –Ticari iskontolar, zamanında ödeme indirimleri, miktar indirimlerinin net tutarları –Başkaları adına toplanan tutarları içermez, örneğin: –Satış vergisi, katma değer vergisi, mal ve hizmet vergisi –Esas satıcıdan ziyade bir aracı gibi faaliyette bulunulduğunda elde edilen tutarlar.(sadece komisyon hasılattır.)

10 © 2011 IFRS Foundation 10 Bölüm 23 – Örnek: nakit iskontosu •Örnek: 60 gün vadeli 500 PB’lik mal satılmıştır. Tüketiciye 30 gün içinde öderse %10 iskonto yapılabilir. – Tüketiciye iskonto yapılması durumunda, hasılat 450 PB’dir. – 500 PB hasılat tutarı ve 50 PB faiz veya diğer bazı giderler olarak gösterilseydi yanlış olurdu.

11 © 2011 IFRS Foundation 11 Bölüm 23 – Örnek: acenteye “satış” •Örnek: %10 komisyon alan bir acente aracılığıyla 100 PB’lik mal satışı yaptık. Son kullanıcılara satılana kadar malın sahibiyiz. Son kullanıcıların kusurlarından ve iadelerinden sorumluyuz. – Yalnızca acente son kullanıcıya malı sattığında, 10 PB komisyon gideri ve 100 PB hasılatı muhasebeleştiririz. – Mal acenteye gönderildiği zaman hasılat muhasebeleştirilseydi yanlış olurdu.

12 © 2011 IFRS Foundation 12 Bölüm 23 – Örnek: Satıcıya Satış •Örnek: Malı, 100 PB’den satan bir satıcıya bu malı 90 PB’den sattık. Satıcıdan malın iadesini kabul ettik. – Mal satıcıya satıldığında, 90 PB tutarında hasılatımız var. Aynı zamanda, tahmini iadeyi tahakkuk ettiririz.

13 © 2011 IFRS Foundation 13 Bölüm 23 – Örnek: Satış Vergisi Toplanması •Örnek: 100 PB artı 10 satış vergisi tutarında mal sattık. İdareye vergiyi aylık olarak yatırmaktayız. Alıcı bize hemen 110 PB öder. – 100 PB hasılat olarak muhasebeleştirilir – 10 PB vergi gideri ve 110 PB hasılat muhasebeleştirilseydi yanlış olurdu

14 © 2011 IFRS Foundation 14 Bölüm 23 – Ertelenen Ödemeler •Hasılat girişinin ertelenmesi –Erteleme sektördeki normal kredi koşullarından kaynaklanıyorsa, hasılat = sözleşme tutarı (iskonto edilmez) –Ancak, erteleme bir finansal işlemden kaynaklanıyorsa, hasılat = tüm beklenen tahsilatların bugünkü değeri. İskonto oranı aşağıdakilerden biri olabilir: –Benzer finansal araçlar için geçerli olan faiz oranı –Nominal değeri nakit satış fiyatına indirgeyen zımni faiz oranıdır.

15 © 2011 IFRS Foundation 15 Bölüm 23 – Örnek: Ertelenen Ödemeler •Örnek: PB maliyeti olan malı PB’ye 2 yıl vadeli faizsiz sattık. Geçerli nakit fiyatı PB olması gerekirdi. –Finansman işlemi PB olumlu hasılattır PB kardır. –BD = (GD) / ((1+faiz oranı) dönem ) – = ( ) / ((1+faiz oranı) 2 ) –Faiz oranı = 0,10 (%10) denklemi çözerek

16 © 2011 IFRS Foundation 16 Bölüm 23 – Örnek - devam • Örneğin devamı: –1 yıllık faiz geliri = x %10 = PB, ödenmemiş, alacak tutarını PB’ne yükseltiyor. –2 yıllık faiz geliri = x %10 = PB, ödendikten sonraki alacak tutarını PB’ne yükseltiyor.

17 © 2011 IFRS Foundation 17 • Örnek, devamı: Yevmiye maddeleri 1 Ocak 01Alacak hesabı Hasılat Aralık 01Alacak hesabı Faiz geliri Aralık 02Alacak hesabı Faiz geliri Aralık 02Kasa Alacak hesabı Bölüm 23 – Örnek - devam

18 © 2011 IFRS Foundation 18 Bölüm 23 – Mal veya Hizmetlerin Takası •Mal veya hizmetlerin takası –Hasılat, aşağıdaki durumlarda muhasebeleştirilmez: –Mal ve hizmetlerin takası, veya –İşlemin ticari özünün olmaması –Hasılat, aşağıdaki durumlarda muhasebeleştirilir: –Birbirine benzemeyen mal veya hizmetlerin takası, ve –İşlemin ticari özünün bulunması

19 © 2011 IFRS Foundation 19 Bölüm 23 – Mal veya Hizmetlerin Takası İşleminin Ölçümü •Mal veya hizmetlerin takasından sağlanan hasılat muhasebeleştirilirse, ölçüm hiyerarşisi: 1.Alınan mal veya hizmetin GUD’i (transfer edilen nakit ve nakit benzerlerinin tutarının düzeltilmiş hali) 2.Elden çıkarılan mal veya hizmetlerin GUD’i (transfer edilen nakit ve nakit benzerlerinin tutarının düzeltilmiş hali) 3.Her ikisi de (1 ve 2 nolu seçenekler) güvenilir bir şekilde ölçülebiliyorsa, hasılat = elden çıkarılan varlığın defter değeri (transfer edilen nakit ve nakit benzerlerinin tutarının düzeltilmiş hali)

20 © 2011 IFRS Foundation 20 Bölüm 23 – Hasılat Doğuran İşlemin Belirlenmesi •Normalde her satış işlemi ayrı ayrı değerlendirilir •Ancak, ‘çok bileşenli işlem’ söz konusu olursa her parçanın hasılatı için ayrı ayrı muhasebeleştirme gerekebilir, örneğin: –Ürünün satışı ve satış sonrası servis –Ürünün satışı ve kurulumu –Donanım ve yazılımın satışı –Programın satışı ve sonraki bakımı

21 © 2011 IFRS Foundation 21 Bölüm 23 – Örnek: Çok Bileşenli İşlemler •Örnek: Bir araba galerisi normalde PB’ye araba satmakta ve fazladan 400 PB ödenmesi durumunda 3 yıllık servis hizmeti sunmaktadır. Bu promosyona göre satıcı için 3 yıllık servis hizmetini içeren bir araba için satış fiyatı PB’dir. –Çok unsurlu işlem –Araba satışından kaynaklanan hasılat = / x = PB (mal tesliminde muhasebeleştirilir) –Servis hizmetinden kaynaklanan hasılat 392 PB’dir ve 3 yıllık servis hizmeti döneminde muhasebeleştirilir

22 © 2011 IFRS Foundation 22 Bölüm 23 – Çok Bileşenli İşlemler •Bazen çoklu işlemler, ticari önemi bulunan tek bir işlem gibi muhasebeleştirilmelidir: –Ürün satışının, sonraki bir tarihte,bu ürünü yeniden satın almak için ayrı bir sözleşme ile yapılması

23 © 2011 IFRS Foundation 23 Bölüm 23 – Müşteri Hediye Puanları •Müşteri hediye puanları ile mal veya hizmetlerin satışı –Bu durumda, bu satış bir çoklu işlemdir –Alınan bedelin gerçeğe uygun değerinin dağılımı (a) ana satış ve (b) gerçeğe uygun değerden ölçülen hediye puanlar. Hediye puanlar geri ödenene kadar ertelenmiş hasılat (borç) haline gelir.

24 © 2011 IFRS Foundation 24 Bölüm 23 – Muhasebeleştirme İlkeleri •Muhasebeleştirme aşağıda belirtilen kriterlere uyduğu zaman kar veya zararda hasılatın tanımını karşılayan bir birleştirme kalemidir: –Hasılat kalemi ile ilgili bir ekonomik yararın işletmeye nakit akışı sağlama olasılığının olması, ve –Hasılat tutarının güvenilir bir biçimde ölçülebilir olması

25 © 2011 IFRS Foundation 25 Bölüm 23 – mal satışının muhasebeleştirilmesi •Mal satışı: Aşağıdaki durumlarda hasılat muhasebeleştirilir –Risk ve getiriler devredilmiştir; –Satıcının (işletmenin) ilgisini sürdürmemesi; –Hasılatın tutarının, güvenilir bir biçimde ölçülebilmesi; –Satıcının (işletmenin) hasılatı elde etme olasılığının olması; ve –Gerçekleşen veya gerçekleşmesi beklenen maliyetlerin güvenilir bir biçimde ölçülebilmesi.

26 © 2011 IFRS Foundation 26 Bölüm 23 – mal satışının muhasebeleştirilmesi •Mal satışı: Risk ve getiriler ne zaman devredilecek? –Normalde: İlgili risk ve getiriler karşı tarafa devredilir ve/veya alıcı bunları üstlenir –Aşağıdaki durumlarda risk karşı tarafa devredilmemiş sayılır: –Normal garantinin ötesinde performans zorunluluğu –Satışın, alıcının yeniden satma şartına bağlı olması –Montajın büyük bir bölümünün henüz tamamlanmamış olması –Alıcının malı iade etmesinin belirsiz olması

27 © 2011 IFRS Foundation 27 Bölüm 23 – Örnek: Mal Satışı •Örnek: 2 yıl vade ile garantili mal satışı yapılmıştır – Tahmin edilen maliyet ölçülebiliyorsa, garanti hasılatın muhasebeleştirilmesine engel değildir. Normalde, ayrı bir işlem değildir. •Örnek: Son ödeme tahsil edilene kadar satılan malın mülkiyeti satıcıda kalmıştır. – Tamamen kesin ve ölçülebilir olursa, hasılatın muhasebeleştirilmesine engel değildir

28 © 2011 IFRS Foundation 28 Bölüm 23 – Hizmet Sunumunun Muhasebeleştirilmesi •Hizmet sunumu: –İşlemin sonucunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebildiği durumlarda hasılat tutarı, tamamlama düzeyi esas alınarak muhasebeleştirilir (sonraki slaytta). –Birçok hizmet faaliyeti varsa, doğrusal yöntem –Önemli faaliyet(ler) –İşlemin sonucunun güvenilir bir biçimde tahmin edilemediği durumlarda hasılat tutarı, geri kazanılabilir maliyet yöntemine göre muhasebeleştirilir

29 © 2011 IFRS Foundation 29 Bölüm 23 – Örnekler: Hizmet Sunumu •Örnek: Güvenlik firması kurduğu alarm sistemi ve 2 yıllık dönemi kapsayan sözleşmedeki hizmetleri sağlama yükümlülüğü karşılığında, alıcıdan PB almıştır. – Hizmet sözleşmesinin tamamlanma düzeyi iki yıllık dönemdir / 24 = 417 PB hasılat tutarı aylık muhasebeleştirilir. •Örnek: Hukuk hizmeti sunan firmanın alacağı ücret, davayı kazanmasına bağlıdır, aksi takdirde hiçbir ücret talep etmeyecektir. Dava sonucu henüz bilinmemektedir. Yapılan masraflar vardır. –Hizmet sözleşmesi, sonuç güvenilir bir biçimde tahmin edilemez. Maliyetler = gider.

30 © 2011 IFRS Foundation 30 Bölüm 23 – Tamamlanma Düzeyi •Tamamlanma düzeyi – aşağıdaki durumlarda sonuç, güvenilir bir biçimde tahmin edilebilir: –Hasılatın tutarının ölçülebilir olması –Tamamlamanın muhtemel olması –Raporlama dönemi sonundaki tamamlanma düzeyinin, güvenilir bir biçimde ölçülebilir olması –Katlanılan maliyetlerin veya gelecek maliyetlerin güvenilir bir biçimde ölçülebilir olması

31 © 2011 IFRS Foundation 31 Bölüm 23 – İnşaat Sözleşmeleri •İnşaat sözleşmeleri: –İşlemin sonucunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebildiği durumlarda hasılat tutarı, tamamlama düzeyi esas alınarak muhasebeleştirilir –İşlemin sonucunun güvenilir bir biçimde tahmin edilemediği durumlarda hasılat tutarı, geri kazanılabilir maliyet yöntemine göre muhasebeleştirilir. –Normalde her bir sözleşme ayrı ayrı gösterilir; ancak bazı durumlarda: –Tek bir sözleşmenin birden fazla sözleşmeye bölünmesi –Birden fazla sözleşmenin tek bir sözleşme altında birleştirilmesi

32 © 2011 IFRS Foundation 32 Bölüm 23 – İnşaat Sözleşmeleri •İnşaat sözleşmeleri: Tamamlanma düzeyi aşağıdaki yollarla tahmin edilir –Gerçekleşen maliyetlerin esas alınması: Toplam maliyetlerin gerçekleşen maliyet kısmının tahmin edilmesidir (En yaygın olarak kullanılan yöntem budur). –Sonuçların esas alınması: –Tamamlanan işin mühendislik çalışması ile ölçümü –Tamamlanmış işin fiziksel oranı (örneğin yolun döşenmiş kilometresi) –Gelecekte gerçekleştirilecek faaliyetler için katlanılan maliyetlerin dikkate alınmaması (örneğin, malzemelerin stokları ve peşin ödemeler)

33 © 2011 IFRS Foundation 33 •İnşaat sözleşmeleri: Diğer hususlar –Geri kazanılma olasılığı olmayan maliyetler mevcut bir giderdir. –Sözleşmenin bir zararla sonuçlanması muhtemel ise, zarar ve karşılık hemen muhasebeleştirilir. (tek taraflı sözleşme – Bölüm 21) Bölüm 23 – İnşaat Sözleşmeleri

34 © 2011 IFRS Foundation 34 •Örnek: 20X1 yılında PB’lik bir sözleşme yapılmıştır. Başlangıçtaki maliyet tutarı tahmini PB’dir. 20X1 yılında gerçekleşen maliyet tutarı 800 PB’dir. Tahmin edilen ek maliyet 400 PB’dir. –20X1 Yılı için: Maliyetlerin tamamlanma yüzdesine göre = 800 / = %66,7. Hasılat = x 0,667 = PB. Maliyet = 800 PB. Kar = 533 PB. –20X2 yılı için: 20X2 yılının ortasında sözleşme bitmiştir. Toplam maliyet = PB. Hasılat 667 PB. Maliyet = 450 PB. Kar = 217 PB. Bölüm 23 – İnşaat Sözleşmeleri

35 © 2011 IFRS Foundation 35 •Sonuçların güvenilir bir biçimde tahmin edilemediği durumlarda inşaat sözleşmeleri: –Geri kazanılabilir maliyet yönteminin kullanılması: –Yalnızca katlanılmış sözleşme maliyetlerinin geri kazanılabilme olasılığı olan kısmı kadar hasılat muhasebeleştirilir –Sözleşme maliyetleri, oluştukları dönemin gideri olarak muhasebeleştirilir Bölüm 23 – İnşaat Sözleşmeleri

36 © 2011 IFRS Foundation 36 Bölüm 23 – Örnek: geri kazanılabilir maliyet yöntemi •Örnek: Bir işletme PB tutarındaki sözleşmeyi sabit fiyatlı olarak 5 yıl için imzalamıştır. 1. yıl gerçekleşen maliyet tutarı PB’dir. Ek maliyetler tahmin edilememekte; ancak (a) zarar olasılığı düşüktür. (b) tamamlanabilirliği yüksek derecede muhtemeldir. –Geri kazanılabilir maliyet yöntemi kullanılır –1. Yılda PB hasılat, PB maliyet ve 0 PB kar söz konusudur.

37 © 2011 IFRS Foundation 37 Bölüm 23 – Faiz, İsim Hakkı ve Temettüler •Faiz: Etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir •İsim Hakkı: İlgili sözleşmenin özü dikkate alınarak, tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilir •Temettüler: Hissedarların ödemeyi alma hakkı oluştuğu zaman muhasebeleştirilir •Bunların hepsinin tamamlanabildiği ve güvenilir biçimde ölçüldüğü kabul edilir

38 © 2011 IFRS Foundation 38 Bölüm 23 – Örnek: Faiz Geliri •Örnek: PB tutarında sıfır kupon faizli ve 6 yıl vadeli bir tahvil satın aldık. İhraççı, 6. yılın sonunda bize, tahvilin itfası için PB ödeyecektir. •BD = (GD) / ((1+faiz oranı) dönem ) • = ( ) / ((1+faiz oranı) 6 ) → faiz oranı = 0,05 = %5 Yıl%5 Faiz Oranı x AlacakTahvil Alacağı Kredi Faiz Getirisi

39 © 2011 IFRS Foundation 39 Bölüm 23 – Açıklama •Hasılatın muhasebeleştirilmesi için muhasebe politikaları •Her bir kategori için hasılatın tutarı: –Mal satışı –Hizmet sunumu –Faiz –İsim hakları –Temettüler –Komisyonlar –Devlet teşvikleri –Diğer hasılat türleri

40 © 2011 IFRS Foundation 40 Bölüm 23 Muhasebe Politikası Açıklaması Hasılatın muhasebeleştirilmesi “ Ürünün satışından kaynaklanan hasılat,ürün teslim edildiğinde ve mülkiyet karşı tarafa devredildiğinde muhasebeleştirilir. Kişilere kullandırılan lisanslardan elde edilen isim hakkı geliri, lisans (telif hakkı) süresince doğrusal yönteme göre muhasebeleştirilir. Hasılat, alınan veya alınacak olan bedelin her türlü indirim ve satış vergisi düşüldükten sonra kalan net tutarı üzerinden gerçeğe uygun değer ile ölçülür.”

41 © 2011 IFRS Foundation 41 Bölüm 23 Kategorilerine Göre Hasılat Dipnot X Hasılat 20X220X1 Mal satışıXX.XXX.XXX İsim hakkı – patentin telif hakkı X.XXX.XXX XX.XXX.XXX

42 © 2011 IFRS Foundation 42 Bölüm 23 – Açıklama: sözleşmeler •İnşaat sözleşmeleri için aşağıdaki konularda ek açıklamalar yapılır: –Muhasebeleştirilen hasılat tutarı –Hasılatın belirlenmesinde kullanılan yöntem –Tamamlanma derecesinin belirlenmesinde kullanılan yöntem –Müşterilerden alınacak brüt alacak tutarı (bir varlık olarak) –Müşterilere olan brüt yükümlülük tutarı (bir borç olarak)


"© 2011 IFRS Foundation 1 IFRS for SMEs Konu 1.6 Bölüm 23 Hasılat © 2011 IFRS Foundation." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları