Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE TÜTÜN KULLANIMI VE KONTROLÜ Prof.Dr.Zeki KILIÇASLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DÜNYADA VE TÜRKİYEDE TÜTÜN KULLANIMI VE KONTROLÜ Prof.Dr.Zeki KILIÇASLAN."— Sunum transkripti:

1 DÜNYADA VE TÜRKİYEDE TÜTÜN KULLANIMI VE KONTROLÜ Prof.Dr.Zeki KILIÇASLAN

2 SARS •Ani öldürücü- Korkutucu. •Hızlı global cevap. •Binlerce olgu- Yüzlerce ölüm. •Temas ve seyahat ile yayılma. TÜTÜN SALGINI •Yavaş öldürücü-kabul edilebilir. •Geç global cevap. •Milyarlarca olgu-Milyonlarca ölüm. •Çok Uluslu Şirketler Tarafından yayılır. İKİ SALGIN

3 Dünyada 1.1 milyar, Türkiye’de 17 milyon sigara içici

4 2000 yılında sigaraya bağlanan ölüm: 4.9 Milyon The World Health Report 2002

5 Dünya’ da her yıl 5 milyon insan sigara nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Önlem alınmazsa bu sayı önümüzdeki yirmi yılda 10 milyonu bulacaktır.

6

7 BU SALGIN NASIL OLUŞTU ? •Nikotin ve Toksinler. •Geç etki. •Endüstri desteği. •Politik ilgisizlik- (kazanç alanı) •Önlemek ve bırakmak zor. Ph.Morris BAT JTI Chine National Tob.

8 Tütün endüstrisinin yılı karları: Kazanç (milyon $)Son 3 yılda büyüme British American Tobacco (BAT) 2095%28.16 Japan Tobacco International (JTI) 710%24.96 Altria (Philip Morris)11 102%13.72 Imperial Tobacco Group424%13.15 ALTADIS541% Source: Financial reports from the companies’ web pages. * Final results for 2002 for BAT, Altria and Imperial Tobacco Group.Final results for 2003 for JTI and Altadis. WHO exchange rates as of February 2004.

9 Bazı Ülkelerde Sigara İçme Sıklığı (yetişkinler) Erkek (%)Kadın (%) Çin (1984)617 Japonya (1994)59 (1966; 84) 15 (1966; 15) Kanada (1994)29 (1966; 50) 31 (1966; 50) ABD (1993)28 (1970; 44) 23 (1970; 32) Rusya Fed. (1993)67 (1985; 53) 30 (1985; 10) Singapore (1995)32 (1970; 42) 3 (1970; 5) Yunanistan (1994)46 (1987; 61) 28 (1987; 25) İngiltere (1994)28 (1980; 42) 26 (1980; 37) Türkiye (1993)58 (1988; 62) 13 (1988; 24) DÜNYA4712

10 Dünyada sigara içim oranları Bölge Tüketim Kuzey Amerika% 4.7 Latin Amerika% 8.9 Batı Avrupa% 9.3 Orta ve Doğu Avrupa % 10.8 Afrika ve Orta Doğu% 11.8 Asya% 54.5

11

12 Sigara ihracata hızla artırılmalıdır çünkü Amerikan halkı giderek daha az sigara içmekte. Vice President- Dan Qauyle, 1990

13

14 Kovboy Çin Seddin de ??

15

16

17

18

19

20 Gelişmekte olan Ülkeler Dünya tütün tüketiminde payı 1976 % % % 71

21 Pazarlar arası artış Global artış ( %) Asya’da - 33%

22 Global Yıllık Mortalite Gelişmekte olan ülkeler 7 milyon 3 milyon

23 Sigara alışkanlığı eğitim düzeyi düşük kişilerde daha yaygındır (Hindistan 1997)

24

25

26 Bazı Ülkelerde Sigara İçme Sıklığı (yetişkinler) Erkek (%)Kadın (%) Çin (1984)617 Japonya (1994)59 (1966; 84) 15 (1966; 15) Kanada (1994)29 (1966; 50) 31 (1966; 50) ABD (1993)28 (1970; 44) 23 (1970; 32) Rusya Fed. (1993)67 (1985; 53) 30 (1985; 10) Singapore (1995)32 (1970; 42) 3 (1970; 5) Yunanistan (1994)46 (1987; 61) 28 (1987; 25) İngiltere (1994)28 (1980; 42) 26 (1980; 37) Türkiye (1993)58 (1988; 62) 13 (1988; 24) DÜNYA4712

27

28

29

30 Kaynak: Önder (2002).

31 Tütün Kontrol Programlarının Amacı ‘‘Tütün ürünlerinin kullanımına bağlı hastalık ve ölümleri azaltmak’’

32 Neden Tütün Kontrolü •Sigara Dünya da on erişkinden birini öldürmektedir. •Bu rakam 2030 da altı erişkinden birine yükselecektir. •Uzun süreli sigara içicilerin yarısı sigaradan ölür. –Bunların yarısı ömürlerinden yıl kaybederler. •Sigara kullanımı global olarak yılda net 200 milyar dolar kayba neden olur.

33 Tütün Kontrolünde Engeller •Tütün bağımlılık yapıcı madde olan nikotin içerir. •Sigara şirketleri ekonomik ve politik güçlerini tütün kontrolüne karşı kullanırlar. •Sigara satışları hükümetlerin gelirlerine katkı yapar. •Bazı kişiler sigaraya bağlı hastalıklar konusunda bilgi sahibi değildir.

34 Nikotin Bağımlılık Modeli Etken VektörHost Incidental Host Sigara Şirketleri Sigara içici Tütün ürünleri İstemsiz sigara içici Çevre Kültür,politika ekonomi, tarih NİKOTİN BAĞIMLILIĞI

35 Tütün kontrolü konusunda politikacıların endişeleri •İş kaybı. •Gelirlerde düşüş. •Kaçakçılık artışı. •Fiyat artışlarının düşük gelirli sigara içiciler üzerine kötü etkileri. World Bank, 1999

36 The Advocacy Institute, 1998 Sigara endüstrisinin stratejileri –Halkla ilişkiler. –Para -politik güç. –Tütün çiftçileri gibi kesimleri kendi amaçları doğrultusunda yönlendirmek. –Çeşitli yollarla tütün kontrolü ile uğraşan sağlıkçılar, politikacılar, avukatlar ve gazetecileri “korkutmak”.

37 Tütün kontrolünde talebi azaltıcı temel önlemler. •Fiyatları yükseltmek. •Reklam ve promosyonu yasaklamak. •Dumansız iç ortamların oluşturulması. •Kitle iletişim kampanyaları. •Tütün ürünü paketleri üzerine uyarıcı yazılar. •Sigara bırakma tedavisine ulaşmayı kolaylaştırma. •Gençlik temelli programların uygulanması. –Okul programları –Medya –Gençlik etkinlikleri

38 Tütün fiyatlarının yükseltilmesi •Fiyatlar kısa sürede tütün tüketimini azaltan muhtemel en etkili tek yöntemdir. •Fiyatlar gençlerin sigaraya başlama oranları üzerine çok önemli oranda etki yapar. •Vergi satış fiyatlarının 2/3’ ünü oluşturmalıdır.

39

40 Philip Morris Tekel Sigaraları arasındaki fiyat farkını % 30 oranında tutmak için plan yapar.

41

42

43 Reklam ve promosyonların yasaklanması •Reklam, promosyon ve sponsorluklar satışları artırmak için yapılır. •Sponsorluk firmalar tarafından reklam yasaklarının aşmanın yolu olarak kullanılır. •Avrupa’da reklam yasaklarını aşmak için en çok kullanılan yöntem sigara dışı ürünlerde logolarınkullanılmasıdır. •Reklam, sponsorluk ve promosyonların bütünüyle yasaklanması çok etkilidir.

44

45 Döküman No:

46

47 Formula-1 Marlboro için bulunmaz bir pazarlama aracıdır Reklam yasağı olan pazarlar için hayati önem taşır

48 Dumansız iç ortamların oluşturulması •Uçaklar •İşyerleri •Okullar •Kamu alanları •Lokantalar Reproduced with permission from the National Institute of Respiratory Diseases of Mexico (INER).

49

50 Sigarasız işyeri uygulamalarının sigara kullanımına etkileri Study type N o Studies Δ in prevalence* Δ in cigarettes/day* Community - 13–36%- 7–50% Worksite, retrospective - 11–40%- 4–16% Worksite, cross-sectional - 7– 20%- 3–5% Worksite, cohort - 11– 53%- 0–23% N o – number of; Δ – changes * range of reduction across studies Adapted from Chapman et al, 1999 Çalışam tipi Sigara/günSigara prevelansı

51 Philip Morris Inter-Office Correspondence. Philip Morris, US, 1992 Reproduced with permission from the National Institute of Respiratory Diseases of Mexico (INER). Philip Morris’ e göre sigarasız işyeri uygulamalarının etkisi. •İşyerlerinde tam yasaklama endüstriyi çok etkiler. •Kısıtlamalar tüketimi % azaltır.Ortalama bırakma oranını % 84 artırır. •Hafif kısıtlamalar hem tüketime hem de bırakma eğilimine çok az etki yapar. Philip Morris Inter-Office Correspondence. Philip Morris, US, 1992

52 Arzı azaltıcı tütün kontrol önlemleri. •Tütünün yasaklanması. •Gençlerin erişmesinin kısıtlanması. •Tütün tarımı yerine başka ürünlerin ikamesi. •Uluslar arası ticaretin kısıtlanması. •Kaçakçılığa karşı önlemler.

53 Z.Y.63 yaşında erkek hasta. Rize doğumlu.. 20 sene önce Larinks CA nedeniyle opere edilmiş (Total ). Öksürük şikayeti nedeniyle akciğer grafisi çekilmiş.

54 Hastanın bir sene önceki grafisi 90 paket/yıl Sigara içmiş olan hasta halen paket/gün sigara içmekte

55 Hastaya akciğerlerinde ciddi bir problem olabileceğini, bazı tetkiklerin yapılması gerektiğini söyledim. Önemli bir sorun olduğunu sezmişti... Dedi ki;

56 “Allahın benden başka guli yok mi ? Hep dertleri baa verii.”

57 DERTSİZ VE SİGARASIZ Günler Dilerim.

58

59 CEVAP 2: Dünya Bankası Önerilerilerine Göre Yapılması Gerekenler Sigaranın zararlı etkilerine karşı önlemler alınmalı Reklam yasağı, gençlerin korunması, fiyat politikaları

60 Countries with Partial or Total Tobacco Advertising and Promotion Bans – 1997 Smoking Issues Status Book, 1997 CountryTVRadioPressCinemaSponsorshipPoint of SaleSampling AustraliaXXXXRestrictionsRestrictions Restrictions CanadaXXRestrictionsXRestrictionsX X FranceXXXXXRestrictions X MalaysiaXXXXRestrictionsX X SingaporeXXXXRestrictionsX X ThailandXXXXXX X

61

62

63

64

65

66 TÜRKİYE SİGARA TÜKETİMİ MİLYAR ADET CEVAP:4

67 Türk sigaralarında kullanılan tütün miktarı ve tipi Rapor tahmin edilen (1000 ton) Amerikan tütünü Türk tütünü

68 Türkiye’ye sigara ithalatı (1000 ton)

69 Türkiye’de Sigara İçme Sıklığı (yetişkinler) (Bilir, N., Güçiz, B., Yıldız, N.) GrupSayıYıl Sıklık (%) Doktor Öğretmen Gazeteci Şöför Polis İmam-müezzin Artist Sporcu

70

71 21 Mayıs Dünya Sağlık Asamblesi 192 Ülke Dünyanın İlk Halk sağlığı Anlaşmasını İmzaladılar. Türkiye 28 Nisan 2004’de imzaladı. Tütün Kontrolü Uluslararası Çerçeve Anlaşması

72 Reklam, promosyoni, sponsorluk yasakları Sigara paketlerinin yüzünün en az % 30 kaplayacak uyarıcı yazılar Kamusal kapalı alanlarda, taşıma araçlarında sigara yasakları Tütün ürünlerinin üretim ve ticaretinde kaçakcılığın önlenmesi

73

74 Tablo 2 - Dünya Bankasý Sýnýflamasýna Göre Ülkelerdeki OrtalamaSigara Fiyatlarý ve Vergiler

75 Şekil 2b – Türkiye’de Reel Sigara Fiyatlarý ve Vergiler, Türkiye’de Sigara Fiyatlarý ve Tüketim İliºkisi Zeynep Önder

76 2a – Türkiye’de Nominal ve Reel Sigara Fiyatlarý, Türkiye’de Sigara Fiyatlarý ve Tüketim İliºkisi Zeynep Önder

77 Dünya sigaralarının % 10-35’I kaçakçılıkla satılır.

78 Sigaraya Bağlı Ölümler •Dünyada –1.1 milyar sigara içen –4.5 milyon ölüm / yıl milyon (2025) (günde 12 bin ölüm) •Türkiye’de –17 milyon sigara içen – bin ölüm / yıl (günde ölüm)

79 Sigara İçiminin Yaş ve Cins Dağılımı, Dünya, 1995 Yaş gruplarıErkek (%)Kadın (%) 15 – – – – – Bütün yaşlar4712

80 Industry Opposition to Clean Indoor Air: Creating Scientific Controversy Philip Morris presented… their global strategy on ETS. In every major international area…they are proposing, in key countries, to set up a team of scientists organized by one national coordinating scientist and American lawyers, to review the scientific literature or carry out work on ETS to keep the controversy alive. PM then expect the group of scientists to operate within the confines of decisions taken by PM scientists to determine the general direction of research, which apparently would then be ‘filtered’ by lawyers to eliminate areas of sensitivity…the scientists should be able to produce research or stimulate controversy in a way that public affairs people in their countries would be able to make use of…. Note on a Special Meeting of the UK Industry on Environmental Tobacco Smoke. London, February 17, 1988

81 British Medical Bulletin, % confidence interval Prevalence of smoking (percentages of current smokers) Year * Mass media led campaigns begin Prevalence of cigarette smoking in adults aged 16 or over in Australia 1974–1989 Mass Media Campaigns

82 Health Warning Labels To be effective warnings should: –contain clear unambiguous messages –warn about risk and also about relative size of the risk –include graphics or symbols for those who cannot read –apply to all tobacco products –be prominent at the top of the package covering a minimum 25% of space –disclose all harmful constituents and additives –exclude misleading names such as ‘light’ or ‘ultra-light’ –require manufacturers to rotate a series of warnings Health Canada, 2000

83 Country Warning size (% of package) Argentina 3.0 Australia20.7 Canada25.0 Denmark 6.8 Finland 8.3 France 4.8 New Zealand10.7 Norway 2.9 Singapore14.3 South Africa12.5 South Korea14.4 Thailand17.9 US 5.4 Aftab et al, 1998 Labeling Requirements in Selected Countries The amount of space occupied by warning messages on tobacco packages in selected countries around the world

84 Promote Cessation: Stages of Change in Smoking Cessation Prochaska et al, 1992

85 The Health Professional’s Role in Promoting Smoking Cessation Healthcare professionals should: –ask every patient at every visit if he or she smokes –write a patient’s smoking status on the medical chart under vital signs –ask patients about their desire to quit, reinforcing their intentions to quit –motivate patients who are reluctant to quit –help motivate smokers to set a quit date –prescribe nicotine replacement treatment when appropriate –help patients resolve problems that result from quitting –encourage relapsed smokers to try again

86 Cessation Medications to Treat Tobacco Dependence Four types: –nicotine receptor agonists –nicotine receptor blockers –non-nicotine receptor agents –combination medications

87 School-Based Prevention Programs •Can reach a large number of young people –although those probably at most risk are not in school •Are fairly inexpensive •Can delay smoking initiation •Most are currently based in the teaching of general life-skills

88 Media Literacy •To help young people critically assess how media normalize, glamorize, and create role models for unhealthy lifestyles and behavior •Normalization of tobacco use is portraying the use of tobacco as a routine, natural part of everyday life •Glamorization associates tobacco use with desirable qualities, such as popularity, success, attractiveness, independence, maturity, fun, celebration and an escape from reality

89 Youth Advocacy and Action •Youth action can include: –developing overall program strategies –serving as peer leaders –advocating for tobacco control policies –checking compliance with youth access laws •Examples of youth-driven programs include: –the ‘Truth Campaign’ in Florida (US) developed for and by teenagers –the Massachusetts Tobacco Control Program’s youth tobacco use prevention program

90 Patent claim and compoundPublication year range •Reduce tar1974 to 1998 •Remove/reduce carbon monoxide (CO)1972 to 1997 •Remove/reduce polycyclic aromatic hydrocarbons i.e. benzo[a]pyrene1971 to 1988 •Remove/reduce hydrogen cyanide (HCN)1971 to 1988 •Remove/reduce nitrosamines1979 to 1998 •Remove/reduce nitrogen dioxide/nitrate/nitrite/nitric oxide 1980 to 1998 •Remove potassium nitrate1978 and 1986 •Remove radioactive compounds i.e. polonium1971 and 1980 •Remove metal carbonyls1972 •Reduce aldehyde1988 •Remove/reduce other miscellaneous compounds1976 to 1998 Efforts to Develop a ‘Safer’ Cigarette ASH, 1999

91 Regulation of Tobacco Products •Nicotine is currently most widely available in its deadliest form •Move to develop innovative regulatory approaches •Suggestions for change include: –establishing a single regulatory framework for all nicotine delivery products –prohibiting the use of misleading terms such as ‘light’ –requirement that manufacturers disclose constituents and their effects –seeking genuine harm reduction strategies –studying reduction over time of nicotine and other potentially addictive constituents as harm reduction strategy –increasing access to effective treatment

92 Restrict Minors’ Access •Increase age for legal purchase of cigarettes and increase compliance by vendors •Restrict vending machine use •Prohibit sales of single cigarettes

93 Crop Substitution •Economies of some developing countries’ depend on tobacco production •Tobacco provides high net income per hectare •Tobacco industry provides incentives to farmers •Arguments for substitution have been made based on deforestation

94 Smuggling •Drives down prices and makes sought-after international brands more affordable •30% of internationally exported cigarettes lost to smuggling •Industry involvement •Anti-smuggling measures: –increased penalties –prominent tax stamps –special packaging

95 Summary: WHO Recommendations for Comprehensive Tobacco Control •Comprehensive national programs should employ multiple strategies, including fiscal policy, information policy, establishment of smoke-free public places and provision of treatment •Adequate support is critical and should include support for capacity building, applied research, surveillance and evaluation •Public/media debate on tobacco control-related issues should be encouraged

96 WHO Tobacco Free Initiative •WHO Cabinet project –established in 1998 by the Director General, Dr Gro Harlem Brundtland, to coordinate an improved global strategic response to tobacco as an important public health issue •TFI works to build strong internal and external partnerships to achieve better tobacco control

97 Framework Convention •International legal instrument •Being negotiated by 191 WHO Member States •World Health Assembly has called for adoption, no later than May 2003 •Aim is to improve transnational tobacco control and cooperation

98

99 Early Efforts to Control Tobacco Use King James I of England on active smoking: ‘’Smoking is a custom loathsome to the eye, hateful to the nose, harmful to the brain, dangerous to the lungs, and in the black, stinking fume thereof nearest resembling the horrible Stygian smoke of the pit that is bottomless’’ King James I of England on passive smoking: ‘’The wife must either take up smoking or resolve to live in a perpetual stinking torment’’

100 Borio G. Tobacco Timeline, 1998 Early Efforts to Control Tobacco Use •1620: Tobacco use is prohibited in Japan •1638: Use or distribution of tobacco is made a crime punishable by decapitation in China •1729: Bhutan, in first documented legislation, bans tobacco use in all religious places •1868: UK Parliament passes the railway bill, which mandates smoke-free cars to prevent injury to non-smokers •1890: 26 US states outlaw sale to minors

101 Borio G. Tobacco Timeline, 1998 Modern Efforts to Control Tobacco Use •1970: US ban on TV and radio advertisement also ends free counter advertisement •1970: Singapore bans smoking in buses, cinemas, theatres and specified buildings •1971: Singapore bans tobacco advertising •1975: Norway bans tobacco advertising •1987: Hong Kong bans smokeless tobacco •1987: US Congress bans smoking on domestic flights of less than two hours •1998: California is the first state in the US to ban smoking in bars

102 Borio G. Tobacco Timeline, 1998 Early Indications of Tobacco- related Disease •1600s China: philosopher Fang Yizhi points out “long years of smoking scorches one’s lung” •1701: N. A Boiseregard warns that young people taking too much tobacco have trembling, unsteady hands, staggering feet and suffer a withering of “their noble parts” •1761: John Hill warns of cancer of the nose for snuff users •1795: Sammuel Thomas von Soemmering reports cancers of the lip in pipe smokers

103 Proctor, 1999 The Nazis and Tobacco Control •1920s: Nazi medical elite was very supportive of tobacco hazards •1930s–1940s: Researchers in Nazi Germany first showed an association between lung cancer and tobacco

104 Borio G. Tobacco Timeline, 1998 Early Indications that Tobacco Causes Disease: German Research •1929: Fritz Lickint publishes statistical evidence linking lung cancer and cigarettes •1939: Lickint publishes ‘Tabak und Organismus’ a 1,100 page volume, “the most comprehensive scholarly indictment of tobacco ever published” •1939: Muller presents the world’s first controlled epidemiological study of the tobacco–lung cancer relationship

105 Steptoe, Wardle and Smith, 1995 % current smokers Age-adjusted Prevalence of Smoking Among Men and Women in Europe

106 Number of deaths (millions) WHO, Leading Causes of Death Worldwide in 1990 and Estimated in 2020

107

108 Comparative Causes of Annual Deaths in the US McGinnis and Foege, 1993

109 5,625 2, Seçilmiş risk faktörlerine bağlı küresel ölüm ve sakatlanma, 1990 (x1000)

110 Gelişmekte olan ülkeler Sigara içme oranı Erkek% Kadın% Gelenekler,din,yoksulluk halkın sigaraya başlamasını engellemiştir.

111

112

113

114

115

116

117

118 Sigaraya bağlı sakatlı -yıl, “DALYs ” (disability-adjusted life-years)

119 Sigaraya bağlı ; sakatlı -yıl

120

121

122

123 DİKKAT: KANSER İMPOTANS YAPAR

124 Türkiye’deki ihracat firmaları

125 Tütün Üreticisi Ülkeler Ülke Üretim (1000 ton) Toplamın yüzdesi Çin ABD Hindistan Brezilya Türkiye Zimbabwe Endonezya Diğerleri Dünya toplamı

126 •Sigara günümüzde tüm dünya da her 10 erişkinden birinin ölüm nedenidir. •2030 yılında 10 milyon ölüme ve her altı ölümden birisinin nedeni olacak. •Şu anda yaşayan insan sigaraya bağlı olarak ölecek. •Uzun süredir sigara içenlerin yarısı sagaraya bağlı ölür. Beklenenden 2025 yıl daha az yaşarlar. SİGARA & YAŞAM

127 TÜTÜN KONTROLÜNDE ESASLAR •Bilimsel bilginin artırılması •Halk Sağlığı Eğitimleri •Kamuya açık alanlarda sınırlama ve yasaklar •Tütün Kullanımı ve ticaretini kabul edilir olmaktan çıkarka •Tütün ticareti ve kula

128 SİGARAYA BAĞLI ÖLÜMLER


"DÜNYADA VE TÜRKİYEDE TÜTÜN KULLANIMI VE KONTROLÜ Prof.Dr.Zeki KILIÇASLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları