Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASAL TEHLİKESİNİ ONEMSİYOR MUYUZ?” Filiz HINCAL Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASAL TEHLİKESİNİ ONEMSİYOR MUYUZ?” Filiz HINCAL Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 1 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASAL TEHLİKESİNİ ONEMSİYOR MUYUZ?” Filiz HINCAL Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı HAMER- AFET TIBBI KONFERANSLARI SUBAT 2010

2 2 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASALLAR (TEK)  Yaygın şekilde üretilen, depolanan, taşınan ve kullanılan k.m.  II. Dünya Savaşı sonrası endüstri devrimini takiben modern yaşamın vazgeçilmezleri  Temel hedef yaşam kalitesini yükseltmek

3 3 Toksik endüstriyel kimyasallar (TEK)  Toksisite  Büyük boyutlarda üretim, kullanım  İnsan ve çevre için tehlike potansiyeli  TEK tehlike potansiyelinin gerçek anlamda algılanması YENİ  Binlerce TEK, büyük miktarda  üretim depolanma  endüstride ve günlük yaşam aktivitesi içinde kullanım  milyonlarca taşıt aracıyla yakın çevrede dolaşım  endüstriyel zehirli atıklar olarak çevreye giriş

4 4 NE KADAR KİMYASAL ?!  Bilinen kimyasal madde sayısı: 50 milyon  CAS kayıtlarındaki 50 milyonuncu madde 7 Eylül 2009’da kaydedildi  40 milyonuncu maddenin girişi 9 ay önceydi  1990’da sayı: 10 milyon  Bilimsel bilginin gelişme hızı    Bilinen maddelerin ’i düzenli üretim ve kullanımda  OECD’ye üye 30 ülkede yılda >1 ton üretimi olan madde sayısı 4823 (2004 yılı )

5 5 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASALLAR ve kimyasal silahlar  Tüm dünyada CWC kapsamına giren kimyasalların üretildiği, işlendiği ve depolandığı ~ kimyasal tesis  İki-yönlü kullanılabilen (dual-use) kimyasallar  i- Meşru endüstriyel kullanımı olan  ii- Kimyasal silah olarak kullanılabilen

6 6 TOKSİSİTE  KİMYASAL veya FİZİKSEL BİR ETKENİN NEDEN OLDUĞU BİYOLOJİK ZARAR ya da  KİMYASAL veya FİZİKSEL BİR ETKENİN ZARAR VERME KAPASİTESİ  KİMYASAL MADDENİN YAPISI VE FİZİKO- KİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE İLİŞKİLİ “ZARAR-GÜCÜ” veya “ZARAR KAPASİTESİ”

7 7 TOKSİSİTE-ZEHİRLİLİK “HEP ya da HİÇ “ tarzında ifade edilebilen bir özellik değildir (Paracelsus!) HER KİMYASAL MADDE UYGUN DOZ ve VERİLİŞ YOLUYLA ZEHİRLİ- TOKSİK OLABİLİR ( e.g. SU, TUZ, OKSİJEN bile)

8 8 TEHLİKE bağlı olarak “az toksik” bir madde “çok toksik” bir maddeden daha TEHLİKELİ olabilir KULLANIM KOŞULLARINA TEMAS DERECESİNE

9 9 SORU?  100 kg soman (GB) taşıyan bir bombanın öldürücü gücü mü daha fazladır  litre’lik bir metilizosiyanat (MIC) tankının kazara patlaması sonucu salımı mı daha yüksek letalite gücüne sahiptir????

10 10 TOKSİSİTE  GB X Metilizosiyanat (MIC)  GB (IDLH): ppm  MIC (IDLH): 3 ppm  GB ~ 100 kez daha toksik IDLH (Yaşam ve Sağlık için Akut Tehlike Düzeyi)

11 11 GB X MIC Letalite Potansiyeli  L’lik MIC tankı  L x 0.96 (özgül ağ.) = kg  GB  100 kg’lık füze başlığı ile atış  MİKTAR FARKI : /100 = 1980  TOKSİSİTE FARKI: ~ 100  Bu miktarda MIC ( 1980 /100) = 19.8 ~20 kez daha letal

12 12 TEK MARUZİYETİ  Endüstriyel kazalar  Transportasyon kazaları  Doğal afetler (yangın, sel, fırtına, deprem)  Endüstriyel tesislerin, taşıyıcı araçların kundaklanması, saldırıya uğraması  Endüstriyel tesislerin konvansiyonal silahlarla hasarı  Askeri harekat Kazai Kasıtlı • Terörist saldırı • Sabotaj- kundaklama

13 13 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASALLAR KİMYASAL AFETLER

14 14 ENDÜSTRİYEL KAZALAR  Üretim, depolama  Patlama, yangın, boru patlaması, saçılma, dökülme  Transportasyon  Demiryolu, kara yolu,deniz/nehir taşımacılığı, boru hatları

15 15 KİMYASAL KAZALAR  Herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda olabilir  Kimyasal bir tesisin olmadığı yerde de olabilir  Kamyonlardan sızıp dökülme, tanker devrilmesi  Kimyasal buharlarının rüzgarla yağmurla taşınması  Büyük boyutlarda olmayabilir- medyaya yansımayabilir, ama...

16 16 KİMYASAL KAZALAR- etkileri  Patlama etkisi  Yangın etkisi  Toksik tabiata bağlı etkiler  Sosyal / psikolojik etkiler

17 17 SEVESO KAZASI  Seveso, Italya- 10 Temmuz 1976  Milano’ya 20 km -küçük bir kasaba  ICMESA Chemical Company  Triklorofenol (TCP) üretimi yapan bir reaktörde patlama  Bilinen en zehirli maddelerden biri olan dioksin (TCDD) içeren beyaz bir gaz bulutunun çevreye yayılma

18 18 SEVESO KAZASI  Kısa süre sonra hayvan ölümleri ~3000  Patlamadan 5 gün sonra hastaneye başvuru   15 çocuk ciltde inflamasyon nedeniyle hastaneye yatırıldı  447/1600 kişide cilt reaksiyonları, “klorakne”  Dekontaminasyon ve karantina için 40 milyar liret- 2 yıl sonra bunun 3 katı bütçe  Yıllarca izlem: Periferal nöropati, klorakne ve kc enzim indüksiyonu  Kanserojenite, teratojenite ?!

19 19 ENDÜSTRİYEL KAZALAR  Bhopal- Hindistan, 2/3 Aralık1984  Union Carbide India Limited Union Carbide India Limited • 42 tonluk bir tankdan (basınç artışı sonucu) sızma • Metilizosiyanat bulutu Fosgen+izosiyanat • ≥ 2800 hemen ölüm • toplam ölüm • 1400 kişi hemen yatırıldı • hasar/etkilenme • Yüzlerce körlük • 5 milyon nüfusta panik

20 20 YILŞEHİR/ ÜLKE NEDENİTEHLİKELİ MADDE ÖLÜ YARALI TAHLİYE 1970Osaka/ Japonya PatlamaGaz Duque de Brazil/Caxias Proses hatası Gas (LPG) Fixborough/ İngiltere PatlamaSiklohekzan Houston/ A.B.D. Trafik kazası Amonyak LosAlfaque İspanya Trafik kazası Propilen Bremen/ Almanya Değirmen kazası Flor Mississaug Kanada Tren kazasıKlor

21 21 YILŞEHİR/ÜLKENEDENİ Tehlikeli madde ÖLÜMYARALI Boşaltma 1982Tacoo/ Venezuela Tank patlamasıFuel oil İstanbul/ Türkiye Patlama? River Dee/UKİçme suyunda kontaminasyon Fenol-250 (2milyon maruziyet) 1984San Juanico/ Meksika PatlamaGaz (LPG) Ufa/ Rusya Boru hattı-sızmaDoğal gaz Çorlu/ Türkiye PatlamaMetan Bangkok/ Tayland Oyuncak fabrikası yangın Plastik Tolouse, Fransa Gübre tesisi patlaması Amonyum nitrat

22 22  Günümüzde Savaş  Klasik savaş tanımına uyan savaş alanları- konvansiyonal silahlar  Kitlesel imha silahları  CBW (Kimyasal ve Biyolojik)  NBC (Nükleer, Biyolojik ve Kimyasal)  CBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer) ???????!!!

23 23 BUGÜN- TEK kullanımıyla  KİMYASAL SİLAH KULLANMAKSIZIN KİMYASAL SAVAŞ  TOKSİK SAVAŞ

24 24  İNSANOĞLU TARİHİ BOYUNCA ZEHİRLİ VE ZARARLI MADDELERLE İLGİLENDİ  I. DÜNYA SAVAŞI  ton kimyasal gaz  yaralı (Adolf Hitler dahil)  Tüm savaş yaralılarının % 30’u kimyasal yaralı (% 70’i hardal)  En sık ve kolay olan suların ve besinlerin toksik kimyasallarla kontamine edilmesi

25 25 TOKSİK SAVAŞ/ TOKSİK TERÖR  Amaç  Hasmın etkisiz hale getirilmesi veya yok edilmesi  Askeri ve sivil alt yapıların tahribi, kontaminasyonu  Korku, panik yaratmak, taktik ve psikolojik avantaj elde etmek

26 26 TOKSİK SAVAŞ/ TOKSİK TERÖR Tercih Nedenleri 1. TEK’ların toksisiteleri klasik kimyasal silahlardan düşüktür. AMA, ortama salınan toplam madde miktarının fazlalığı tehlikeyi/riski büyük ölçüde yükseltir

27 27 TOKSİK SAVAŞ/ TOKSİK TERÖR Tercih Nedenleri  2- TEK’lar  Günlük, normal kullanımda  Çok daha az güvenlik önlemi altında  Yasal sınırlamalara tabi değil  Bulunabilirlikleri yüksek  Ulaşılabilirlikleri klasik kimyasal silahlardan  Kolay  Maliyetleri düşük

28 28 TOKSİK SAVAŞ/ TOKSİK TERÖR Tercih Nedenleri 3. TEK’lar letal etki oluşturmaksızın hedef populasyonun etkisizleştirilmesi için de uygun Korkutmak,panik/kaos yaratmak ve oluşan zararlı etkilerin uzun süre rahatsız edici olmasını sağlamak tercih nedenlerinden biri

29 29 KİMYASAL TESİSLERE ASKERİ SALDIRI  YENİ DEĞİL  , Müttefik kuvvetleri, B-17’lerle Mannheim, Munster, Neustadt’daki kimya fabrikalarına saldırdı  Sırp Saldırıları- Kutina/ HIRVATİSTAN  Petrochemia - zehirli gaz/duman çıkışı  Pliva İlaç fabrikası- Zagreb’in kuzeybatısında, hava bombardımanı  Asit, amonyak, klor vd tehlikeli kimyasallar  Hazırlıklılık, iyi planlama ve tahliye ile 1 kurban dışında başarılı savunma

30 30 TEK Salımı Son Balkan savaşında yaşananlar  Etnik temizlik amaçlı TEK salımı  Bosna’da endüstriden sağlanan klorla doldurulmuş el bombaları kullanıldı  Miktar az, etkisi düşük oldu

31 31 TERÖRİST EYLEMLER ve TEK  Nisan 1995, Oklahoma City- ABD  9 katlı Alfred P. Murrah Federal Binası’nın önünde, amonyum nitrat ve petrol ile imal edilen bomba yüklü bir kamyonda patlama  Binanın yarısı havaya uçuyor  168 kişi ölü  800 yaralı

32 32 TERÖRİST EYLEMLER ve TEK  Temmuz Londra metrosu  Aseton peroksit içeren bombaların patlatılması  56 ölü,  700yaralı  Mart Felluce ve Ramadi – Irak  Klor gazı yüklü kamyonlarla 3 intihar saldırısı   2 ölü, 350 yaralı

33 33 KİMYASAL SİLAH/TERÖR AMAÇLI KULLANILABİLECEK MUTAT TEK’LAR  Göz, cilt ve solunum irritanları (asitler, amonyak, akrilat, aldehit ve izosiyanatlar)  Boğucu gazlar (klor, fosgen, H 2 S)  Alev alıcı endüstriyel gazlar (aseton, alkenler, alkil halidler, aminler)  Patlayıcı yapmak için kullanılabilecek oksidanlar (O 2, butadien, peroksitler)

34 34 KİMYASAL SİLAH/TERÖR AMAÇLI KULLANILABİLECEK MUTAT TEK’LAR  Kimyasal asfiksan olarak kullanılabilecek bileşikler (anilin, nitril, siyanür bileşikleri)  Su kontaminasyonu için kullanılabilecek aromatik hidrokarbonlar (benzen)  Kundaklayıcı olarak ve asfiksan olarak kullanılabilecek komprese hidrokarbonlar (doğal gaz, propan, isobutan)

35 35 KİMYASAL SİLAH/TERÖR AMAÇLI KULLANILABİLECEK MUTAT TEK’LAR  Kundaklayıcı ya da su kontamine edici olarak kullanılabilecek sıvı yakıtlar (benzin, jet motoru yağı)  Blister ajan olarak kullanılabilecek endüstriyel bileşikler (dimetilsulfoksit))  OP’li pestisitler (düşük düzeyli sinir ajanı olarak)

36 36 TOKSİK TERÖR için kullanılan TEK’ların kaynakları  Kimyasal üretim tesisleri  Besin üretim ve depolama tesisleri  Hava alanlarındaki jet yakıt depoları  Petrol boru hatları  Rafineriler, benzin istasyonları ve depoları  Petrol taşıyan araçlar (kara,deniz,demiryolu)  Doğal gaz boru hatları ve pompa istasyonları  Siyanür ve cıva bileşikleri kullanılan altın madenleri  Pestisit üreticileri ve dağıtıcıları  Eğitim, araştırma ve medikal lablar

37 37 KLOR  Asfiksan - kimyasal silah ajanı  II. Dünya savaşında yoğun kullanım/büyük zayiat  Günümüzde endüstride çok çeşitli alanlarda  Yağsızlaştırıcı  Ağartıcı  Oksidan  İçme ve kullanma sularının temizlenmesi  Klorlu organik maddelerin sentezi  Arıtma tesislerinde reaktif

38 38 KLOR  Çevreye, kazai veya kasıtlı klor salımı çok kısa sürede (<30 dakika) çok sayıda insanda ani ölüm!  Düşük konsantrasyonda (1-2 ppm) tolere edilebilir  3- 6 ppm - göz, burun mukoz membranlarda iritasyon   6 ppm - daha ağır belirtiler  100 ppm -öksürükle beraber, solunum yolu iritasyonu sonucu boğulma hissi  1000 ppm - 5 dakika inhalasyonla ölüm

39 39 KLOR  90 ton sıvı klor yüklü bir tren vagonuna yapılacak bir saldırı veya bir kazayla  10 dakika içinde 3 km yol alacak toksik bir bulut oluşumu  Bulutun ~20 km’lik bir alana yayılması- öldürücü etki  Şehirsel bir alanda  ölüm  ağır yaralı  kişi hastanelik  kişinin tahliyesi .

40 40 KLOR  Benzer bir senaryo Washington DC’de ABD parlamentosu çevresindeki bir kutlama etkinliği için düşünüldüğünde  Saniyede 100 kişi ölür  İlk 30 dakikada kişi ölür  > 5 milyon dolar ekonomik zarar  Toplam bilanço >> 11 Eylül 2001

41 41 KLOR  Groningen- Hollanda senaryosu  Klor patlaması sonucu 45 dakika içinde 0,5 km²’lik bir alanda  ölü  yaralı

42 42 AMONYAK  Benzer tehlike potansiyeli  Endüstride yoğun kullanım  Besin endüstrisi  Soğutma tesisleri /tankları  Buz sahalarında büyük hacimlerde depolanma

43 43 ÇOK DAHA BÜYÜK TEHDİT!!!  Hava alanlarındaki jet yakıt depoları  Petrol boru hatları  Rafineriler  Benzin istasyonları ve depoları  Petrol taşıyan araçlar (kara,deniz,demiryolu)  Doğal gaz boru hatları ve pompa istasyonları

44 44 Tehlikeli Kimyasal Maddelerin Regülasyonu ve Sınıflandırılması EC - Direktifleri  Temel hedef, insan ve çevre sağlığını endüstriyel kimyasalların olası tehlikelerinden korumak  Kimyasal madde envanterlerine (EINECS ve ELINCS) kayıtlı tehlikeli kimyasal madde sayısı  5000  Üye ülkelerdeki TEK bildirimleri, onay ve izlemleri mevcut AB direktifleriyle uyumlu yasalar çerçevesinde yapılmak durumunda

45 45 ABD  “Acil Planlama ve Toplumun Bilme Hakkı” yasası (EPCRA)  Kimyasal endüstri kuruluşlarının ürettikleri, depoladıkları ve çevreye verdikleri toksik kimyasallarla ilgili  Bildirim yapma  Uygun koruyucu önlemler alma zorunluğu var  “Toksik Maddeler ve Hastalıklar Kayıt Ajansı” (Agency for Toxic Substances and Diseases Registry/ ATSDR)

46 46 ATSDR  SON DERECE TEHLİKELİ MADDELER (akut toksisitesi yüksek, 366 madde)  TEHLİKELİ MADDELER (720 madde)  TEHLİKELİ KİMYASALLAR (kimyasal tesiste belirli miktarın üzerinde bulunuyorsa envanter/“Materyal Güvenlik Data Belgesi” gerekli)  TOKSİK KİMYASALLAR (kronik etkileri olan, 325 kimyasal madde veya sınıf

47 47 NATO’nun TEK Sınıflaması  Nato International Task Force- ITF-25  Bir kimyasal maddenin askeri bir ortamda tehlike oluşturabilmesi için kriterler  Ortamda yeterli miktarda bulunması  Solunum yoluyla yeterli toksisite göstermesi  Solunum tehlikesine neden olacak bir (fiziksel) halde bulunması  TEK tanımı  LCt50  mg.dak/m 3 (Herhangi bir memeli türünde)  Herhangi bir üretim tesisinde yılda  30 ton üretilen endüstriyel kimyasal  20  C’de yeterli buhar basıncına sahip  Toplam 98 TEK

48 48 NATO ITF-25  Listedekilerin çoğunluğu  Evlerde  Günlük yaşamda  Endüstriyel tesislerde  kağıt fabrikaları  plastik imalathaneleri  su arıtma tesisleri  atık yönetim tesisleri  araştırma laboratuvarlarında vd kolayca ve yüksek miktarlarda bulunabilen maddeler

49 49 NATO ITF-25  “ Tehlike Endeksi” (HI)  Toksisite  Fiziksel hal  Global dağılım  Üretici sayısı HI = (toksisite) × (fiziksel hal) × (global dağılım) × (üretici sayısı )

50 50 NATO ITF-25  “Yüksek Ölçüde Tehlikeli” olanlar  Yaygın olarak kullanılan, taşınan ve depolanan  Toksisitesi yüksek  Kolay buharlaşabilen maddeler  “Orta Derecede Tehlikeli” olanlar  Büyük miktarlarda üretilen  Toksisiteleri yüksek olan  Fakat kolay buharlaşmayanlar  “Düşük Derecede Tehlikeli” maddeler  Normal koşullarda tehdit oluşturmayan, teröristlerce silah olarak kullanılma olasılığı düşük olan maddeler

51 51 TEHLİKE İNDEKSİ YÜKSEK  DOKU İRİTANLARI  Amonyak  Boron triklorür  Flor  Formaldehit  Fosfor triklorür  Fosgen  Hidrojen bromür  Hidrojen klorür  Klor  Nitrik asit  Sülfür dioksit  Sülfürik asit  SİSTEMİK ZEHİRLER  Arsin  Boron triflorür  Diboran  Etilen dioksit  Hidrojen florür  Hidrojen sülfür  Karbon sülfür  Siyanür  Tungsten hekzaflorür

52 52 NATO ITF-25  ORTA TEHLİKE  Akrolein  Azot dioksit  Etilen diromür  Fosfin  Hidrazinler  Karbon monoksit  Metil bromür  Metil izosiyanat  DÜŞÜK TEHLİKE  Arsenik triklorür  Brom  Nitrik oksit  Paration  Tetraetil kurşun  Toluen 2,4-diizosiyanat

53 53 TEHLİKE MESAFESİ Bazı Toksik Endüstriyel Kimyasal Depoları için Tehlike Mesafeleri KimyasalMiktarGündüzGece Klor Fosgen Amonyak Hidrojen siyanür (sıcak iklimde) Hidrojen sülfür Metil izosiyanat 100 ton’a kadar 50 ton’a kadar 500 ton’a kadar 50 ton’a kadar 2.5 km5 km Hidrojen siyanür (soğuk iklimde) Hidrojen florür Kükürt trioksit Azot tetraoksit Hidrojen klorür Amonyak Brom Kükürt dioksit Akrilonitril 50 ton’a kadar 100 ton’a kadar 50 ton’a kadar 100 ton’a kadar 50 ton’a kadar 1 km2.5 km

54 54 Endüstriyel Kazalarla İlgili Yasa ve Yaptırımlar  Seveso sonrası, EC’de bir dizi teknik çalışma  1982’de Seveso Direktifi  Patlama, yangın, zehirli gaz salımı gibi büyük endüstriyel kazaların önlenmesi, denetimi ve olası sonuçlarının azaltılması için gerekli önlemlerle ilgili  Bhopal ve Basel kazaları sonrası, elde edilen deneyimlerin ışığında  1996, Seveso 2- Direktifi (Council Directive 96/82/EC on the control of major accident hazards involving dangerous substances. )

55 55 Seveso 2 Direktifi  Yeni yaklaşım! Kimyasal tesislerden kaynaklanan riskleri “halkın bilme hakkı”  Endüstriyel kuruluşların faaliyetleri, kullandıkları TEK’lar ile ilgili halkı bilgilendirmeleri  Olası büyük kazaların halka verebileceği zarar konusunda bilgilendirme  Bir kaza anında halkın haberdar edilmesi ve korunma ve müdahale konusunda bilgilendirme

56 56 ”Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Yönetmeliği” 1. Çevre ve Orman Bakanlığı. Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik Taslağı 1.doc 1.doc  Eğer iyi tartışılır, hazırlanır, ortaya konabilirse, endüstriyel kazaların kontrolü ve önlenmesi için önemli bir adım  Risk yönetimi, risk demokrasisi, büyük kazaları önleme politikası, güvenlik raporları acil durum planları, harici acil durum planları, bilgi edinme gibi kavramlar getiriyor

57 57 Resmî Gazete, 26 Aralık 2008, Sayı: (Mükerrer)  Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik  Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik  Tehlikeli Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik

58 58 ÖNERİLER  TEK’lara maruziyetten kaynaklanan halk sağlığı tehlikelerini önlemek/ en aza indirmek için ön koşullar  Farkındalık yaratmak  Algılamak  Hazırlıklı olmak

59 59 ÖNERİLER  Regülasyonlar  Merkezi otorite  Kurumlar arası koordinasyon  Yöreye özgü plan/program

60 60 ÖNERİLER  Merkezi bir otorite  Yönetim/koordinasyon/informasyon/ rehberlik konularında işlevsel  Olası tehditleri azaltmak için yapılması gerekenleri  her yöreye ve her toplumsal/idari birime özgü olmak üzere belirlemek

61 61 ÖNERİLER  Merkezi otoritenin desteğiyle, her yörede yapılması gerekenler  Her toplumsal/idari birim kendi kimyasal afet riskini değerlendirmeli  Tehdit unsuru TEK’ların yerel kaynakları/ potansiyel kaynaklarını saptamalı  Endüstri  Demiryolları  Ana otoyollar  Askeri cephanelikler  Terörist aktivitesi

62 62 ÖNERİLER  Tehditin tanımlanması, değerlendirilmesi ve öncelik sıralamalarının yapılması  Potansiyel maruziyet yollarının ve etkilenebilecek populasyonların belirlenmesi  Potansiyel akut ve kronik tehlikelerin değerlendirilmesi  Alt yapı ve çevresel faktörlerin potansiyel tehlikeye katkılarının belirlenmesi  Bilgi, plan, eğitim ve yasal yaptırım ihtiyaçlarının belirlenmesi  Tehlikenin hafifletilmesi ve önlenmesine ilişkin ihtiyaç ve önlemlerin belirlenmesi  Acil müdahale planlarının ve eksersizlerinin yapılması

63 63 ÖNERİLER  Kimyasal tesislerin yakın çevresindeki duyarlı populasyon gruplarına DİKKAT!  Bulundurulan, üretilen maddelerin  ayrıntılı envanterlerinin yapılması  akut tehlikelerine ilişkin bilgilerin belirlenmesi  uygun tasnif ve güvenli depolama ile güvenlik ve müdahale ekiplerinin bilgilendirilmesi

64 64 ÖNERİLER  Farklı kimyasallar farklı bakanlıklar tarafından regüle ediliyor  TEK’ların potansiyel tehlikelerinin doğası nedeniyle disiplinler, bakanlıklar, departmanlar ve sektörler arasında yüksek dereceli bir koordinasyon gerekli  Bu konuda ilk adım olarak, TEK’ların risklerini değerlendirme ve bilgi üretip yayma görevi üstlenen, örneğin ABD’deki ATSDR gibi, bir kurumun oluşturulması düşünülebilir

65 65 ÖNERİLER  Bu kurum, ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde  Tehlikeli maddelerin envanter/kayıt işlemleri  Toksisite profillerinin hazırlanması  Araştırma  İnformasyon toplanması  Veri tabanlarının hazırlanması  Kazai, kasıtlı ya da doğal afetler nedeniyle tehlikeli madde salımlarında  Acil müdahale planları dahil eğitim gibi konularda işlevsel olmalı

66 66 BHOPAL KAZASI  Tarihin en büyük endüstriyel afetinden alınacak dersler  Kimi kayıtlara göre kişiyi bulan yüksek hasar/etkilenmenin nedenleri  Acil müdahale çok kötü ve yetersiz  Tıbbi müdahale ve inceleme geç  Etkili TEK (MIC) hakkında bilginin yetersizliği, tanı,tedavi ve müdahalenin geç ve güç olması

67 67 SONUÇ OLARAK  TEK tehditi yabana atılamaz  Bilgi, donanım, planlama ve eksersiz yönüyle “Hazırlıklı olmak” zorunluluktur  Tüm taraflar bu gerçeğin arkasında olmalıdır


"1 TOKSİK ENDÜSTRİYEL KİMYASAL TEHLİKESİNİ ONEMSİYOR MUYUZ?” Filiz HINCAL Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları