Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ZARF(BEL İ RTEÇ)  Hazırlayan: İ BRAH İ M ÇAKIR ZARF(BEL İ RTEÇ) Fiillerin, eylemsilerin, sıfatların ya da zarfların anlamlarını durum, zaman, yer-yön,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ZARF(BEL İ RTEÇ)  Hazırlayan: İ BRAH İ M ÇAKIR ZARF(BEL İ RTEÇ) Fiillerin, eylemsilerin, sıfatların ya da zarfların anlamlarını durum, zaman, yer-yön,"— Sunum transkripti:

1

2 ZARF(BEL İ RTEÇ)  Hazırlayan: İ BRAH İ M ÇAKIR

3 ZARF(BEL İ RTEÇ) Fiillerin, eylemsilerin, sıfatların ya da zarfların anlamlarını durum, zaman, yer-yön, nicelik(miktar) ve soru yönlerinden çeşitli yönlerden niteleyen, ya da pekiştiren sözcüklere zarf denir. NOT: Tek ba ş ına sıfat olmadı ğ ı gibi, tek ba ş ına zarf da yoktur. Zarflar da sıfatlar gibi tek ba ş ına isimden ba ş ka bir ş ey de ğ ildir.

4 Zarflar fiillerin sıfatlarıdır denebilir. Örnek: Buraya yarın gelirler. Ak ş ama kadar sohbet ettiler. Küçük, olanları bir bir anlattı Çocuk ko ş a ko ş a kapıdan içeri girdi; Nefes nefese konu ş uyor.

5 * Zarfların asıl görevi fiilleri nitelemek olmakla birlikte, zarflar anlam derecesi bakımından sıfatları ve ba ş ka zarfları da niteler. Örnek; Göreviniz en do ğ ru cevabı bulmaktır. O çok zor i ş in altından kalkamaz. Yukarıdaki örneklerde zarflar sıfatları derecelendirmi ş tir. A ş a ğ ıdaki örneklerde ise zarflar ba ş ka zarfları nitelemi ş tir. Örnek; Resmi pek iyi çizememi ş. Çok hızlı konu ş uyor, Oldukça güzel oynuyorlar.

6 * Zarflar, adla ş mı ş sıfat durumundaki sözcükleri de derece yönüyle niteliyebilir. Örnek; Çok uzun boylu olanı getir Daha dar yakalı olanı getir. Pekçok kanadı kırık ku ş var. Biraz pantolonu eski gibi.

7 Zarflar, görevleri bakımından be ş e ayrılır. 1) Durum (hal) zarfları 2) Zaman zarfları 3) Yer (yön) zarfları 4) Azlık-çokluk (miktar) zarfı 5) Soru zarfları

8 1-Durum (hal) Zarfları: Eylemlerin ya da eylemsilerin nasıl yapıldıklarını, ne durumda olduklarını belirten sözcüklerdir. *Durum zarfları fiile sorulan “NASIL” sorusunun cevabıdır. Böyle gelmi ş, böyle gider. Çocuk bize öyle anlattı. Adam çekine çekine içeri girdi. A ğ ır a ğ ır çıkacaksın bu merdivenlerden. Çocukça seviniyor. Delice gülüyordu.

9

10

11 * Niteleme sıfatlarının pek ço ğ u durum zarfı olarak kullanılabilir. İ yi insan yolda anla ş ır. Sıfat Güzel bir kitap insanı mutlu eder. Sıfat *A ş a ğ ıdaki örneklerde ise niteleme sıfatları, durum zarfı olarak kullanılmı ş tır: İ yi söylüyorsun Güzel dü ş ün, iyi hisset. E ğ ri oturalım, do ğ ru konu ş alım. Eli çok kötü yanmı ş.

12 * İ kilemeler de durum zarfı olarak kullanılır. Kalbi küt küt atıyordu. Kar ş ısındaki adama dik dik baktı. Yata ğ ın üzerine boylu boyunca uzandı.

13 -Ayrıca ba ğ -fiiller, deyimler, yansımalar da durum zarfı olarak kullanılır. Ko ş a ko ş a geldi. (Ba ğ -fiil) Dü ş ünmeden konu ş uyorsun.(ba ğ -fiil) Gözü arkada kalarak gitti. (Deyim) Sular gürül gürül akacakmı ş. (Yansıma) Paldır küldür yerinden kalktı.(yansıma)

14 2) Zaman Zarfları: Eylemlerin ve eylemsilerin yapılı ş zamanlarını belirten sözcüklerdir. Eyleme sorulan NE ZAMAN sorusunun cevabıdır. Az önce gitmi ş ti. Yarın gelecekti. Geç anladım, hayatın vefasızlı ğ ını

15 * Türkçedeki belli ba ş lı zaman isimleri ş unlardır. Dün, yarın, ş imdi, gece, gündüz, demin, geç, erken, ak ş am, sabah, sabahleyin, geceleyin, sonra, ö ğ le vakti, kı ş ın, yazın, önceden, sonradan, bazen, hemen... Örnek: Biz gitmeden gitmi ş ler Henüz sorular bitmedi... Bugün yola çıkar; yarın varır.

16

17

18

19

20

21 Örnek; Ayda bir bize gelirler. Önceden burada bahçeler vardır. Bayramda bütün aile bir araya toplanır. *Zaman anlamı ta ş ıyan ba ğ -fiiller de zaman zarfı olarak kullanılır. Buraya gelmeden haber veriniz. Bizi kar ş ısında görünce ş a ş ırdı. Ya ş adıklarını anlatırken gözleri ya ş ardı. İ stanbul’a geleli iki yıl oldu.

22 3) Yer (Yön) Zarfları: Fiilin yapılı ş yerini, daha do ğ rusu yönünü belirten sözcüklerdir. Eyleme sorulan NEREYE sorusunun cevabıdır. Beri gel, barı ş alım. Bu yoldan geri dönülmez. Tela ş la içeri girdi; odaya bir göz atıp dı ş arı çıktı. Yukarı çıkma, a ş a ğ ı in. Yer(yön)anlamlı sözcüklerin sayısı çok de ğ ildir: “ İ leri, geri, a ş a ğ ı, yukarı, içeri, dı ş arı, öte, beri.”

23

24 Yer,yön zarfı olan sözcükler çekimsiz olarak kullanıldı ğ ında zarftır. Artık a ş agı gel. Canım biraz beri gelir misin ? O senden önce içeri girdi Hep birlikte yukarı çıktın. Çocuk bir anda ileri fırladı. Öfkeyle dı ş arı fırladı. Sen biraz öte git. Sen biraz geri dur. Bu sözcükler e ğ er hal ekleri veya bir ba ş ka çekim eki alırsa zarf olmaktan çıkar, artık yön bildirmezler. Top a ş a ğ ıya dü ş tü. İ sim Dalgın dalgın dı ş arıya bakıyor. İ sim

25

26 Yukarıya biri çıktı. Geride kalan olmasın A ş a ğ ıya kim gelecek. İ çeriyi temizleyin. Koltukları beriye koyun. Biraz öteye git. İ leriden sa ğ a dön

27 4) Azlık-Çokluk (miktar) Zarfları: Fiilleri, sıfatları ve ba ş ka zarfları azlık çokluk bakımından niteleyen sözcüklerdir. Fiile sorulan NE KADAR sorusunun cevabıdır. Senin kadar güzel konu ş an görmedim Az ye çok ya ş a Be ş dakika kadar dinlendi. Yeme ğ i fazlaca yemi ş. Bugünlerde az uyuyor.

28 *Azlık çokluk zarflarının sayısı fazla de ğ ildir. En, daha, pek, çok, az, biraz, kadar, fazla. Pek az, çok fazla,gayet,en, epey, epeyce, oldukça, hayli. *“ Örnek; En iyi görünen buydu.  Daha güzel konu ş an var mı ?  Sigarayı çok fazla içiyorsun.  Sen fazla okuyorsun.  Bugün pek yoruldum.  Seninle biraz konu ş alım  Gayet canlı bakıyor

29

30 * İ kilemelerde azlık – çokluk zarfı olarak kullanılır. Bursa’da a ş a ğ ı yukarı tam bir ay kaldık. Ankara’dan ayrılalı ş öyle böyle 6 ay oldu. Hakkımda ileri geri konu ş ma.

31 Nicelik zarfları kendi içinde e ş itlik, üstünlük, en üstünlük, ve miktar zarfları diye bölümlenir  E ş itlik zarfı: Kadar ve denli sözcükleriyle yapılır. Cennet kadar güzel vatan. Seni bu denli özlemi ş. Onun kadar a ğ lamadı. O denli içlenmi ş.

32 Üstünlük zarfı: DAHA sözcü ğ ü ile yapılır.  Sen daha iyi hazırlanmı şş ın.  Ondan daha iyisini görmedim.  Yarın daha çok çalı ş ırız.  NOT: DAHA sözcü ğ ü HENÜZ anlamında kullanılırsa zaman zarfı olur.  Babam daha gelmedi.  Onu daha göremedim.

33 En üstünlük zarfı: EN sözcü ğ üyle yapılır  En iyi görünen buydu.  En güzel ses sende.  En güzel film sende.  En içten konu ş ma onunki.

34 Azlık çokluk: Az, azıcık, çok, çokça, pek, pek çok, çok fazla.... Bugün pek yoruldum. Bundan sonra daha fazla çalı ş malısın. Burası en çok yirmi milyar eder.

35 5)Soru Zarfları Eylemlerin, eylemsilerin anlamlarını soru yoluyla belirleyen zarflardır. Eyleme sorulan NASIL, NEDEN, NE ZAMAN, NE KADAR.... Sorularının cevabıdır. Örnek: Bu ya ğ murda eve nasıl gideceksin ? Msn’de i ş ini ne zaman bitireceksin ? Burada ne kadar beklediniz ? Ak ş am Facebook’a neden gelmedin ? Bu olanları niye anlatmadın ?

36

37

38

39 * YAPI BAKIMINDAN ZARFLAR Yapı bakımından zarflar 3’e ayrılır: 1-Basit zarflar 2-Türemi ş zarflar 3-Bile ş ik zarflar

40 1- Basit zarflar: Ek almamı ş, kök durumundaki sözcüklerdir: Buraya gece geldi, yarın gidecek. Derslerine çok çalı ş ır. Arkada ş larımla pek görü ş müyorum. Fazla konu ş mana gerek yok Yarın ak ş am bize gel. Ba ş lıca basit zarflar ş unlardır: “Dün, yarın, gece, çok, pek, az, fazla, sık, iyi, hiç, sabah...”

41 2-Türemi ş zarflar: İ sim ya da fiil köklerinin bazı ekleri almasıyla olu ş an zarflardır. Örnek: Sabırlı davrandı. Sabahleyin yola çıkacaklar. Buralar kı ş ın so ğ uk olur. • Saçlarını koparırcasına çekti. •

42 3) Bile ş ik Zarflar: Birden fazla sözcü ğ ün bir araya gelip zarf görevinde kullanılmasıyla olu ş an bile ş ik sözcüklerdir. Örnek: Bugün çok yoruldu. Biraz dinlenseniz. Çok fazla dikkat çekiyorsun Birdenbire kar ş ıma çıktı Pek az konu ş ur  Bile ş ik zarfların çe ş itlerine örnek verirsek: “Biraz, Bugün, böyle, ş öyle, birdenbire...”

43 Senin yoklu ğ unda vazgeçtim Geceleri mutluluk hayalleri kurmaktan. Gözya ş ıyla kalkıp acıyla savurdum kendimi odadan odaya. Kalbimin içini dı ş arı dökmek istedim. Ama yapadım, kıyamadım, en masum, en güzel acılarımı ayak altına almaya. Sen nasıl seversin kalbine ne zaman söz geçirirsin bilemiyorum. Ama ben seni kalbimin daha önce hiç kimseyle payla ş ılmamı ş kısmında En açılmaz kilitlerinin vuruldu ğ u yerde saklıyorum. Ve ko ş arak gidiyorum ölüme, yüre ğ im avucumda. Çünkü sen, hiçbir zaman benim olmayacaksin Kabirde geçirece ğ im günler dı ş ında.

44 A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde ‘’ güzel ‘’ kelimesi ötekilerden farklı görevde kullanılmı ş tır? a) Yaz kı ş ye ş illi ğ ini yitirmeyen çam korusu penceremden ne güzel görünür. b) Uzaklardan gelen o tatlı, güzel sesin etkisiyle bir an durakladı. c) Güldü ğ ü zaman, ı ş ıltıyla parlayan güzel di ş leri ortaya çıkıyordu. d) Sarı ş ın, mavi gözlü çocu ğ un güzel bir yüzü vardı. e) O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler, çekip gittiler.

45 A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde ‘’ iyice ‘’ sözcü ğ ü ötekilerden farklı görevde kullanılmı ş tır? a) Nihayet bir ş irkette iyice bir i ş bulabilmi ş. b) Arkada ş ları onun iyice bir ö ğ renci oldu ğ unu söylüyor. c) Ay ş e yarınki sınav için iyice hazırlanmı ş. d) Fazla tanımıyorum ama iyice bir insana benziyor. e) İ yice bir film ama dereceye girece ğ ini sanmıyorum.

46 A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde yer-yön belirteci, tamlayan oldu ğ u için adla ş mı ş tır. a) Dı ş arının gürültüsü hepimizi rahatsız etti. b) Kapının önünde oturmu ş, geleni geçeni izliyor. c) Bizi oyalamak için yalandan bir kavga çıkardılar. d) Aklına ba ş ına alsın, yalandan dolandan vazgeçsin! e) İ yiyi kötüden, do ğ ruyu yalandan ayırt etmesini bil!

47 ‘’ Sabaha kadar mı ş ıl mı ş ıl uyumu ş tu.’’ cümlesindeki ‘’ mı ş ıl mı ş ıl ‘’ ikilemesiyle görev yönünden özde ş olan öge a ş a ğ ıdakilerden hangisinde vardır? a) Radyoda adım adım Anadolu’yu tanıtan bir program izledik. b) Masaya saçak saçak bir örtü örtmü ş lerdi. c) Onlarla sesimizi hiç yükseltmeden a ğ ır a ğ ır konu ş tuk. d) İ ç cebinden deste deste paraları çıkarıp attı. e) De ğ i ş ik renklerden demet demet güller hazırladı.

48 A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde ‘’ üstünlük ‘’ bildiren bir zarf vardır? a) Yol yapım çalı ş maları devam ediyor. b) Burada göç, daha çok büyük merkezlere do ğ rudur. c) Kentlere do ğ ru büyük bir nüfüs hareketi görülmektedir. d) Burası, nüfüs bakımından ikinci büyük kentimiz. e) Nüfüs planlamasıyla ilgili büyük sorunlarımız var.

49 A ş a ğ ıdakilerin hangisinde zarf kullanılmamı ş tır A) onlara konuyu anlatmanın zamanı geldi. B) Sizi burada çok bekledik. C) Birçok soruyu do ğ ru cevapladım. D) Gezdi ğ imiz yerler çok güzeldi. E) Kimse beni neden ziyaret etmiyor.

50 A ş a ğ ıdaki peki ş tirilmi ş sözcüklerin hangisi türü yönüyle farklıdır. A) Hep gezmek istemi ş imdir yemye ş il ovalarda. B) O, her zaman tertemiz giyinir. C) Upuzun yollar vardı yürümesi gereken D) Ormanda bata çıka ilerliyorduk. E) Ak ş am vakti sokaklar bombo ş du.


"ZARF(BEL İ RTEÇ)  Hazırlayan: İ BRAH İ M ÇAKIR ZARF(BEL İ RTEÇ) Fiillerin, eylemsilerin, sıfatların ya da zarfların anlamlarını durum, zaman, yer-yön," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları