Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUK VE ERGENLERDE ÖFKE KONTROLÜ Uzm. Psk. Öznur Turan.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUK VE ERGENLERDE ÖFKE KONTROLÜ Uzm. Psk. Öznur Turan."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUK VE ERGENLERDE ÖFKE KONTROLÜ Uzm. Psk. Öznur Turan

2 “Herkes öfkelenebilir, bu kolaydır. Ancak; doğru kişiye, doğru ölçüde, doğru zamanda, doğru nedenle ve doğru şekilde öfkelenmek, işte bu zordur.” ARİSTO

3 ÖFKE  Öfke, tıpkı sevinç, heyecan, ya da korku gibi her insanda doğuştan var olan, normal ve yaşanması gereken bir duygudur. Ancak önemli olan ve çoğu zaman problem olarak görünen, öfkenin dışarıya nasıl yansıtıldığıdır.

4 ÖFKE  Özellikle ergenlik, kolay bir geçiş dönemi değildir. -Okul ve eğitim düzeni, -Sınav ve başarı kaygısı, -Aile içi problemler, aile baskısı, -Arkadaş çevresi, -Kardeş ilişkileri ve hormonsal değişimler ergenlerin çocukluktan yetişkinliğe geçişini sorunlu hale getiren etmenlerden sadece birkaçıdır.

5 ÖFKE  Tüm ergenler zaman zaman öfkeli tutumlar sergileyebilirler. Bazı ergenler öfkelerini ifade etmek için daha yapıcı davranışlar ve sözler kullanırken, bazıları öfkelerini yıkıcı şekillerde dışa vururlar.

6 ÖFKE  Öfkelerini yıkıcı şekillerde dışa vuran ergenler genellikle saldırgan, agresif, kavgacı, inatçı bir tutum sergilerler. Aşırı durumlarda, karşılarındakileri fiziksel ya da psikolojik olarak acıtma, ve zarar verme yoluna gidebilirler.

7 ÖFKENİN NEDENLERİ • Kendilerini sözlü olarak doğru ifade edemediklerinde • Karşılarındakilerin onlara karşı saldırıda olduklarını hissettiklerinde • Haksızlığa uğradıklarını düşündüklerinde • Engellendiklerini düşündüklerinde • Baskı altında kaldıklarında • Yetersizlik / başarısızlık duygusu hissettiklerinde • Hayal kırıklığına uğradıklarında

8 ÖFKE  Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta ise öfke ve saldırganlığın birbiri ile karıştırılmamasıdır.  Öfke normal ve insani bir duygu durumu iken, saldırganlık öfkenin yapıcı olamayan bir şekilde dışarıya vurumudur.

9 ÖFKE  Genel olarak öfkeli ergenleri iki farklı gruba ayırabiliriz: 1) Saldırgan ergenler: Bu gruptaki ergenler, öfkelerini içlerinde tutamayan, kontrollü ve yapıcı bir şekilde dışarıya vuramayan, agresif, kavgacı, düşmanca tavırlar sergilerler.Öfkenin dışa vurumu genelde aşağıdaki şekillerdedir:

10 SALDIRGAN ERGENLER • Öfkeyi bağırarak, haykırarak gösterme • Ortalığı yıkma, devirme / fiziksel yıkıp dökme • Büyüklere karşı çıkma, kuralları reddetme • Küfür / kötü söz kullanma • Kontrolsüz davranışlar sergileme • Kavga başlatma • “Hayır” kelimesini kabul etmeme • Tehdit edici sözler söyleme

11 2) İÇİNE DÖNÜK ERGENLER  Bu gruptaki ergenler ise diğer gruptan farklı olarak, içe kapanık, aşırı sessiz, inatçı, düşmanca ve depresif tavırlar sergilerler.  Öfkenin dışa vurumu genelde aşağıdaki şekillerdedir:

12 İÇİNE DÖNÜK ERGENLER • Zamanının çoğunu yalnız geçirme Öfkeyi içine atma / bazen birdenbire parlama • Depresif / mutsuz görünme • Duygularını ifadede güçlük çekme • Dışarıdan bakıldığında duygusuz görünme • İçine kapanıklık • Pasif, güçsüz görünme • Kendini nedensiz yere suçlama • Kendine ya da duvarlara/kapılara fiziksel zarar verme • Sık sık fiziksel problemlerden şikayet etme:

13 ÖFKE KONTROLÜ  Öfkesiyle baş edemeyen bir çocuğa yardım ederken ilk yapılması gereken, niye öfkeli olduğunu anlamak ve onun da anlamasını sağlamaktır. Bu da, dinlemeyi bilmek anlamına gelir.  Öfkeli çocuklar açık, sakin, anlayışlı ve kendini anlayacak yetişkinlere ihtiyaç duyarlar.

14 ÖFKE KONTROLÜ  Çocuğu, öfkelendiği için azarlamak veya ona kızmak, öfkesini nasıl ifade edeceği ve nasıl sakin olacağı konusunda ona fikir vermez. O konuşurken ona ilgi göstermek, onu dinlemek ve onun söylediklerini dikkatle değerlendirmek yerinde olacaktır.

15 ÖFKE KONTROLÜ  Öfkeli bir çocuğun, kırgınlık duygularına ya da başkalarının sataşmalarına vereceği tepkilerde her zaman seçim şansının olduğunu ona göstermek gerekir.  Bağırmayı, vurmayı, öfke nöbetleri geçirmeyi değil; öfkelendiği kişiye neler hissettiğini söylemeyi tercih edebilir. Bu konuda hangi eylemin iyi sonuç doğuracağını düşünmesi teşvik edilmelidir.

16 ÖFKE KONTROLÜ  Çocuğun öfkeyi ve öfkeyle ilişkili diğer duyguları fark etmesi ve adlandırması için yardımcı olmak önemlidir.  Öfke buzdağının görünen kısmına benzetilir. Gordon, insanın yaşadığı öfkenin yalnızca buzdağının görünen kısmı olduğunu, altta kalan büyük bölümde de öfke duygusunun altında yatan başka gizli duyguların bulunduğunu ifade eder.

17 ÖFKE KONTROLÜ  Suyun altında kalan bu gizli duygular birikip, sertleşip, katılaşınca buzdağının tepesindeki öfkeyi oluşturur.  Yani, kişinin öfkelenmesine neden olan aslında çoğu zaman fark etmediği üzüntü, merak, kıskançlık,suçluluk, yalnızlık, anlaşılamama, çaresizlik, umursanmama, haksızlığa uğrama gibi başka duygulardır.

18 ÖFKE KONTROLÜ  Çocuğa duygularını anlattığı bir günlük tutması önerilebilir. Yazı yazmak zor geliyorsa resim de yapabilir.  Bu yolla; kendisini öfkelendiren problemi, bu probleme nasıl tepkide bulunduğunu, bu tepkinin ne gibi sonuçlar doğurduğunu ve problemi halletmek için iyi bir yol olup olmadığını anlatabilir.

19 ÖFKE KONTROLÜ  Çocuk, öfkeli olmadığı anlarda ya da az da olsa sakin kalarak zor bir durumla başa çıktığında takdir edilmelidir.  Sesini yükselten ergene karşılığında ses yükseltilmemelidir. Ancak, bu şekilde konuşmasının uygun olmadığı kararlı bir şekilde ona ifade edilmeli, sorunu çözmek için sakinleşene kadar beklenmelidir.

20 ÖFKE KONTROLÜ  Sakinleştiği takdirde, alternatif çözüm tekliflerini beraberce gözden geçirilmelidir.  Anne ve babalar birbirlerinin otoritesini ergenin önünde çiğnememelidirler. Farklı şekilde, çelişkili ifadeler kullanılması ergeni olumsuz yönde etkileyecektir.

21 ÖFKE KONTROLÜ  Ergenler verilen sözlere büyük önem verirler. Yerine getirilmeyecek sözler asla verilmemelidir. Dürüstlük ve şeffaflık hususunda ona örnek olunmalıdır.

22 ÖFKE KONTROLÜ  Çocuk ya da ergen yaşadığı duyguyla ilgili farkındalık kazandıktan sonra problemi çözmesi ve/ veya olumsuz duygularla baş etmesi için rehberlik etmek gerekmektedir.

23 PROBLEM ÇÖZME 1) Öfkeye neden olan sorun nedir? 2) Çocuk ya da ergen ne olmasını istiyor? (amaç) 3) Neler yapılabilir? (çözümler) 4) En uygun çözüm hangisi? 5) Planın uygulanması

24 BAŞ ETME BECERİLERİ  Eğlenceli bir etkinlik  Rahatlatan bir etkinlik (derin nefes alıp verme, gevşeme, dikkati dağıtma)  Enerji harcatan bir etkinlik (koşmak, bisiklet vb.)  Birileriyle konuşma  Düşünce biçimini değiştirme

25 TEŞEKKÜRLER Uzm. Psk. Öznur Turan


"ÇOCUK VE ERGENLERDE ÖFKE KONTROLÜ Uzm. Psk. Öznur Turan." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları