Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çoktan Seçmeli Sorular (MCQ) Y. E. Kocabaşoğlu, MD, MPH, PhD WHO Collaborating Centre for Pharmacotherapy Teaching and Training University of Groningen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çoktan Seçmeli Sorular (MCQ) Y. E. Kocabaşoğlu, MD, MPH, PhD WHO Collaborating Centre for Pharmacotherapy Teaching and Training University of Groningen."— Sunum transkripti:

1 Çoktan Seçmeli Sorular (MCQ) Y. E. Kocabaşoğlu, MD, MPH, PhD WHO Collaborating Centre for Pharmacotherapy Teaching and Training University of Groningen Faculty of Medical Sciences The Netherlands

2  Sahalara göre ÇSS tipleri  Tekniğe göre ÇSS tipleri  ÇSS’nun özellikleri  ÇSS yazma ipuçları  Yaygın hatalardan kaçınma Özet  Kavramlara Bakış

3 Genel Kavramların Gözden Geçirilmesi Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

4 Tarihsel Gelişim  1950’ler: Kaydolan öğrenci sayısında hızlı artış  güvenilir sınav yapma gereksiniminde artma  1960: USA National Board of Medical Examiners MCQ (ÇSS) kullanmaya başladı  1965  ÇSS dünyayı fethetti  1975  ÇSS’nin kısıtlılıklarına bağlı tatminsizlikler

5 Adı nereden geliyor?  Multiple (Çok)  Choice (Seçenekli)  Questions (Sorular)

6 Çoktan Seçmeli Sorular (ÇSS) “en iyi yanıtı seçin” Tamamen Tamamen yanlış x x x x x doğru  Zor kısmı seçenekleri yazmak  Biri HARİCİNDE aşağıdakilerden hepsi doğru…  Birden fazla ‘doğrunun’ kullanılması  En yaygın sınav yapma biçimi

7 Millerin Ustalık Piramidi Miller GE. The assessment of clinical skills/competence/performance. Academic Medicine (Supplement) 1990; 65: S63-S7. Bilir Gösterir Nasıl bilir Yapar Kavrama Davranış Mesleki doğruluk

8 Millerin Ustalık Piramidi Miller GE. The assessment of clinical skills/competence/performance. Academic Medicine (Supplement) 1990; 65: S63-S7. Gösterir Nasıl bilir Yapar Mesleki doğruluk Performans değerlendirme Bilir Yazılı, sözlü, bilgisayarlı değerlendirme

9 ÇSS Neyi Ölçer Bilir Nasıl bilir Gösterir Yapar  Beceriler  Entelektüel  İletişimsel  Uygulamaya yönelik  Bilgi  Davranış

10  Objektiflik, güvenilirlik ve geçerlilik Avantajları  Çok yönlülük: aynı anda çok kapsamlı ve değişik bilgi değerlendirilebilir  Entelektüel becerilerin tam ve belirsizlik içermeyen değerlendirilmesi  Öğrenci ve öğretmene ayrıntılı geri bildirim  Oluşturulması ve kullanılması nispeten ucuz  Puanlamak hızlı ve kolay  Soru analizleri için uygun

11  Belirsizlik içermeyen soruları hazırlamak zaman gerektirir Dezavantajları  Bilginin hatırlanmasına yatkınlık  İpuçları verir  Kullanılmadan önce soruların gerçek zorluğu değerlendirilemez  İletişim ve uygulama becerilerini değerlendirmek için kullanılamaz  İstenmeyen ipuçlarına yatkın  Yanlış yorumlama yaygın  Test bilgisine meyilli

12 Ölçülen Alana Göre Soru Tipleri Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

13  Bilginin hatırlanması Alana Göre ÇSS  Verinin yorumlanması  Problem çözme

14 Öğrenci yeterli performans için gereken doğruları, ilkeleri, etki mekanizmalarını, işlemleri, model ve yöntemleri hatırlayabildiğini gösterir Tip 1: Doğrunun Hatırlanması

15 Aşağıdaki formüllerden hangisi matematiksel olarak Fick prensibini gösterir? A.(A O 2 -V O 2 ) / O 2 Tüketimi (ml/dk) B.Kardiyak Output (litre/dk) / Kalp Hızı (atım/dk) C.Kalp Hızı (atım/dk) / Kardiyak Output (litre/dk) D.O 2 Tüketimi (ml/dk) / (A O 2 -V O 2 ) E.Kardiyak Output (litre/dk) / Vücut yüzeyi (m 2 ) Tip 1: Bilginin Hatırlanması

16 Öğrenci, hatırladığı ilke ve yöntemleri kullanarak veya uygulayarak rutin bir problemi çözebildiğini gösterir Öğrenci mevcut verileri inceledikten sonra yorumlar ve durumla ilişkili bağlantıları kavrar. Tip 2: Verinin Yorumlanması

17 Aşağıdaki verilere Fick Prensibini uygulayın ve bir köpeğin dalağından elde edilen glikoz miktarını (mg/dk olarak) hesaplayın: Kardiyak Output: 2 l/minArteriyel glikoz: 100 mg/ml Atım Volumü: 200 ml/minDalak Veni Glikozu: 96 mg/ml Kardiyak Index: 2.8 l/m 2 Dalak kan akımı: 50 ml/min Hesaplarınıza göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A. 140 B. 178 C. 200 D. 225 E. 250 Tip 2: Verinin Yorumlanması

18 Öğrenci; verilerin analizi, mantık yürütme, kendisine rehberlik edecek emsal teşkil etmeyen bilimsel yöntemlerin özel sentez ve uygulamaları ile alışık olmadığı bir probleme çözümler bulabildiğini gösterir. Tip 3: Problem Çözme

19 Hastaya ait veriler içeren herhangi bir sorunun mecburen problem çözmeyi de kapsayacağı düşüncesine güçlü bir eğilim vardır. Tip 3: Problem Çözme

20 Yapım Tekniğine Göre Soru Tipleri Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

21  En iyi yanıt (A-tip) sorular  Doğru-yanlış (TFQ) sorular  Çoklu Doğru-Yanlış (T/F-type) Soruları  İddia-gerekçe (AR-type) Soruları  Eşleştirme (M-type) Soruları  Genişletilmiş Eşleştirme (xM-type) Soruları  Karşılaştırma (C-type) Soruları  Seçip biriktirmeli (Çoklu yanıt) Sorular Yapıma Göre ÇSS Tipleri

22 Her ‘en iyi yanıt tipi’ soru (A-tip soru) bir kök ve sadece birisinin doğru yada en iyi olduğu genellikle seçenekten oluşur. Tip 1: En İyi Yanıt

23 Doğru cevap Reseptörler için hangi ifade doğrudur? A.İlaç reseptörleri elektron mikroskobunda görülebilen belirgin anatomik yapılardır B.Tüm reseptörler hücre yüzeyinde yer alırlar C.Eğer farklı ilaçlar aynı doku yanıtına neden oluyorsa o zaman hepsi aynı reseptör üzerinden etki ediyor demektir. D.Kompetitif antagonistler genellikle aynı reseptör üzerinden agonist olarak etki ederler. Tip 1: En İyi Yanıt

24 En İyi Yanıt Pseudogut için aşağıdakilerden hangisi en uygundur? (en iyi cevabı seçin) A)Sıklıkla kadınlarda olur B)Nadiren bir eklemde akut ağrı ile ilişkilidir C)Kondrokalsinozis bulgusuyla birlikte olabilir D)Çoğu vaka herediterdir E)Allopurinol tedavisine iyi yanıt verir

25 BC DE A Yanlış Doğru Çağrışımlar kalıtsallık cinsiyetr (A) Rx Tip 1: En İyi Yanıt A) kadınlar B) Akut eklem ağrısı C) kondrokalsinozis D) Çoğunlukla herediter E) Allopurinole yanıt verir

26 Her doğru/yanlış sorusu (TFQ tip) öğrencinin doğru (kabul edilebilir) ya da yanlış (reddedilebilir) olduğuna karar vereceği bütün bir ifadeden ibarettir. Tip 2: Doğru/Yanlış Soruları

27  Yazması kolay görünür  Çoğu seçenekler “bilgi” bütünlüğünün uçlarında yer almazlar Tamamen yanlış x x x x Tamamen doğru  Belirsizlik içermeyen seçenekler sunulmadığı takdirde genellikle en iyi cevap biçimindeki sorulardan daha zordur  D/Y Soruları izole bilginin hatırlanmasını vurgulamaya eğilimlidir

28 Tip 2: Doğru/Yanlış Soruları Bir erkeğin kalbine giden yol: T F Vena Cava T F Pulmoner venler T F Aorta T F Mide

29 Tip 2: Doğru/Yanlış Soruları Sadece bir barometreyi kullanarak bir binanın yüksekliğini ölçmek için hesaplamanız gereken: T F Zeminle çatı arasındaki basınç farkı T F Çatıdan aşağı bırakınca yere düşünceye kadar geçen süre T F yere çarpmasıyla çarpma sesinin gelmesi arasındaki zaman farkı T Fbarometrenin uzunluğu ve gölgesinin uzunluğu

30 Tip 2: Doğru/Yanlış Soruları Gökyüzünün rengi: T F Pembedir T F Mavidir T F Renksizdir T F Bulutluysa beyazdır T F Havaya bağlıdır

31 Yaygın Problemler Tip 2: Doğru/Yanlış Soruları  Belirsizlik yaygındır  Atlama hataları yaygındır  Çoğu seçenekler “bilgi” bütünlüğünün uçlarında yer almazlar (açıkça doğru ya da yanlış değildirler)  Önem vermemeye yol açar  Şansını deneme olasılığı yüksek  Ayırıcılığı diğer ÇSS’lar kadar iyi değildir.

32  T/F-tip sorular izole bilgilerin hatırlanmasını vurgulamaya meyillidir.  T/F-tip sorular dört ya da beş doğru/yanlış ifadenin takip ettiği bir kökten oluşur. Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları  Çoklu doğru-yanlış tip sorular (T/F-tip sorular) öğrencinin bilgisini veya konu, hasta ya da işlemle ilgili değişik yönleri anlayıp anlayamadığını detaylı test etmek içindir.

33  Her soru öyle bir tarzda yazılır ki hiçbir ikili alternatif hepsi doğru seçeneğinin elenmesine yol açmaz.  Öğrenci, 1, 2, 3 veya tüm ifadelerin doğru olabileceği 5 kombinasyon ya da yanıttan birisini seçmesine izin veren kodlama sistemine göre soruyu yanıtlar  Öğrenci bu ifadelerden her birinin doğru (kabul edilebilir) ya da yanlış (kabul edilemez) olduğuna karar vermek durumundadır. Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

34 Sadece 1, 2 ve 3 doğruysa; (A)’yı seçin Sadece 1 ve 3 doğruysa; (B) yi seçin Sadece 2 ve 4 doğruysa (C)’yi seçin; Sadece 4 doğruysa (D)’yi seçin; Hiçbiri doğru değilse (E)’yi seçin. Sık kullanılan (Eğitici): aşağıdaki yarım bırakılmış ifadelerden her birisi için, bir ya da daha fazla tamamlama doğrudur. Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

35 Hayatı boyunca Groningen’de yaşamış 45 yaşında astım hastası bir kadın 4 yıllık guatr öyküsü ve hipotiroidiyi düşündüren klinik özelliklerle kliniğinize başvuruyor. Olası tanınız: 1. İyot eksikliği 2. İlaca bağlı guatr. 3. Dishormonogenezis. 4. Oto immün tiroidit. 5. Tiroid kanseri. Öğrenci şunlarıdeğerlendirmelidir: 1. İyot eksikliği: Hollanda’da hipotiroidizmle ilişkisi yoktur. 3. Dishormonogenez: 45 yaşında ve 4 yıllık öyküyle uyumlu değil 5. Tiroid kanseri: genellikle hipotiroidizmle bir arada bulunmaz 2. İlaca bağlı guatr: astım hastaları iyot içeren ilaçlar alırlar 4. Oto-immün tiroidit: tipik olarak orta yaş kadınlarda ve hipotiroidi ile birlikte görülür (A) Sadece 1, 2 ve 3 doğruysa; (B) Sadece 1 ve 3 doğruysa; (C) Sadece 2 ve 4 doğruysa; (D) Sadece 4 doğruysa; (E) Hepsi yanlışsa Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

36 28 yaşında bir çocuklu bir kadın tirotoksikoz nedeniyle 6 aydır antitiroid ilaçlar almaktadır.Bir arkadaşı radyo aktif iyotla başarılı bir şekilde tedavi edilmiştir. Sık sık ilaçlarını almayı unuttuğunu düşünerek bunun yerine radyoaktif iyot tedavisi almayı istemektedir. 1. Radyoaktif iyot kullanımı ile ilgili sorunları kendisiyle görüşürüm. 2. Olası bir alternatif olarak cerrahiyi kendisiyle tartışırım. 3. Daha ileri bir tedavi biçimi gerektiğini söylerim. 4. Yaşı nedeniyle radyoaktif iyottan kaçınmanın en iyisi olacağını anlatırım. 5. Arkadaşının tedavisini daha fazla soruştururum (A) Sadece 1, 2 ve 3 doğruysa; (B) Sadece 1 ve 3 doğruysa; (C) Sadece 2 ve 4 doğruysa; (D) Sadece 4 doğruysa; (E) Hepsi yanlışsa Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

37 Hafif dehidratasyon ve vücut ısısında hafif yükselme (rektal, 37.9°C) dışında fizik muayenesi normaldir. Akut çocukluk diaresi tanısına karar verdiniz. Yaygın kök (Anne): Osman 4 aylık bir erkek bebek olup, son iki gündür devam eden ishal şikayetiyle size getirilmiştir. Huzursuzdur ve kolaylıkla ağlamaktadır. Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

38 Soru 1 (Çocuk): Osman’a yaklaşımda: 1. Tedavide amaç kaybolan sıvı ve elektroliti yerine koymaktır 2.Ateş kontrolü için parasetamol supozituar reçete edilir 3.Anne sütüyle beslenmeye devam etmesi anneye önerilir 4.Altta yatan sebebi yok etmek için hemen antibiyotik başlanır 5. Tuz alımı kısıtlanır (A) Sadece 1, 2 ve 3 doğruysa; (B) Sadece 1 ve 3 doğruysa; (C) Sadece 2 ve 4 doğruysa; (D) Sadece 4 doğruysa; (E) Hepsi yanlışsa. Olgu özeti: 4 aylık,erkek, 2 gün süren diare. Huzursuzluk ve irritasyon. Vücut Isı 37.9°C, hafif dehidratasyon. Akut diare Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

39 Soru 2 (Çocuk): Osman’ın takibinde: 1.Eğer ORS tedavisine rağmen 72 saatten sonra diare devam ederse izotonik intravenöz infüzyon başlanır 2.Eğer parasetamol ateşi kontrol edemezse Aspirin’e geçerim 3.48 saat devam eden diareden sonra anti motilite ilaçları düşünürüm (örn. Diphenoxylate) 4.72 saatten sonraki diarede bakteriyel etyoloji düşünürüm 5.ORS’ye rağmen 72 saatten uzun süren diarede barsak biyopsisini düşünürüm (A) Sadece 1, 2 ve 3 doğruysa; (B) Sadece 1 ve 3 doğruysa; (C) Sadece 2 ve 4 doğruysa; (D) Sadece 4 doğruysa; (E) Hepsi yanlışsa Olgu özeti: 4 aylık,erkek, 2 gün süren diare. Huzursuzluk ve irritasyon. Vücut Isı 37.9°C, hafif dehidratasyon. Akut diare Tip 3: Çoklu Doğru/Yanlış Soruları

40  Soru, iddia ve gerekçe şeklinde iki ifadeden oluşur.  Öğrenci bunların doğruluğunu belirler  Her ikisi de doğruysa, sonraki basamakta gerekçenin iddiayı doğru açıklayıp açıklamadığına karar verir  Her olası sonuç için bir seçenek vardır Tip 4: İddia-Gerekçe Tip  İddia-gerekçe tip (AR-tip) soru doğru/yanlış soru tiplerini birleştirir, komplike konuları test etmeye izin verir ve daha yüksek öğrenme düzeyi gerektirir.

41 Yaygın kullanım (Eğitici): aşağıdaki her soru bir iddia ve gerekçeden oluşmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden doğru yanıtı seçip yuvarlak içine alınız: A. Her ikisi doğru, gerekçe iddiayı doğru olarak açıklıyor B. Her ikisi doğru, fakat gerekçe iddiayı doğru olarak açıklamıyor C. İddia doğru, fakat gerekçe yanlış ifade edilmiş D. İddia yanlış ancak gerekçe doğru ifade edilmiş E. Hem iddia hem de gerekçe yanlış ifade edilmiş. Tip 4: İddia-Gerekçe Tip

42 İddia Gerekçe A. DoğruDoğru, iddiayı açıklar B.Doğru Doğru, iddiayı açıklamaz C.DoğruYanlış D.YanlışDoğru E.YAnlışYanlış Tip 4: İddia-Gerekçe Tip Hepatektomi sonrası kan şekeri düzeyi süratle düşer. S1S1 Kan şekerinin temel kaynağı karaciğer glikojenidir. çünkü Ailelere ateşli bir hastalık sırasında çocuklarına aspirin vermemeleri önerilir. S2S2 Özellikle ateşli dönemlerde olmak üzere aspirin çocuklarda peptik ülser gelişimini kolaylaştırır çünkü Hipertansiyon ve mikroalbuminemiyle birlikte diabeti olan hastalarda β- blokerler seçkin ilaçlardır S3S3 β-blokerlerdiğer alternatif ilaçlara göre son dönem böbrek hastalığına ilerleyişi yavaşlatır. çünkü

43  Her seçim bir kere, birden fazla yapılabilir ya da hiç seçilmeyebilir  Soru sayısı arasında olmalıdır  Sorular iki sayfayı aşmamalıdır Tip 5: Eşleştirmeli Tip  Eşleştirme tipi ÇSS’lar (M-tip sorular) öğrencinin, bir sorudaki listenin her seçeneğini olası en yakın cevapla eşleştirmesini gerektirir.

44 Yaygın kullanım (Eğitici): Aşağıda A’dan E’ye kadar olan seçeneklerden sonra numaralanmış ifadeler vardır(1 ile 5. Sorular arası). Her ifade için en yakın gelen bir seçeneği seçin. Hiç seçim yapmayabileceğiniz gibi bir ya da birden fazla seçim de yapabilirsiniz. A.Sodyum bikarbonat B.Sodyum karboksimetilsellüloz C.Aliminyum hidroksit jel D.kaolin / pectin E.Yukarıdakilerin hiçbirisi Tip 5: Eşleştirmeli Tip

45 Soru 2: Özellikle bebek ve yaşlılarda alkaloza neden olabilecek bir gastrik antasit. Question 3: Asit-rebound fenomenine yol açma dezavantajı olan bir gastrik antasit. Tip 5: Eşleştirmeli Tip A.sodium bicarbonate B.sodium carboxymethylcellulose C.aluminum hydroxide gel D.kaolin / pectin E.Yukarıdakilerin hiçbirisi Soru 1: Fosfor emilimini azaltıcı özelliğinden dolayı aynı zamanda hipoparatiroidizm tedavisinde de kullanılan Bir gastrik antasit

46 Soru 4: gastrik pepsini çöktüren ve inaktive eden bir gastrik antasit. Tip 5: Eşleştirmeli Tip A.sodium bicarbonate B.sodium carboxymethylcellulose C.aluminum hydroxide gel D.kaolin / pectin E.Yukarıdakilerin hiçbirisi Soru 5: bir gastrik antasit ve karaciğerde glikojene çevrilebilen bir demulsent.

47 Yaygın kullanım (eğitici): karın ağrısı olan her hasta için en olası tanıyı seçiniz A.Abdominal anevrizmaK.Böbrek taşı B.Apandisit L.Mezenterik adenit C.Barsak obstrüksiyonuM.Mezenter arter trombozu D.Koleisitit N.Over kist-rüptürü E.Kolon kanseri O.Pankreatit F.Konstipasyon P.Pelvik İnflamatuar hastalık G.DivertikülitQ.Peptik ülser H.Ektopik gebelik R.Perfore peptik ülser I.Endometriosis S.Piyelonefrit J.Herni T.Torsiyon Tip 5: Eşleştirmeli Tip

48 Sağ alt kadranda derin palpasyonda aşırı hassasiyet ve defans var, rebound yok; barsak sesleri var. Pelvik muayenede sağ tarafta 7 cmlik aşırı hassas kitle bulundu. Hematokrit %32. Beyaz küre 18,000/mm3. Serum amilazı normal. Gaitada gizli kan negatif Tip 5: Eşleştirmeli Tip Soru 1: 25 yaşında kadın hastada, sağ alt kadranda ani başlayan, süreklilik gösteren ve şiddeti gittikçe artan karın ağrısı mevcut. Bulantısı var, kusma yok. Ağrı başlamadan hemen öncesinde barsak hareketleri normaldi.

49 Tip 5: Eşleştirmeli Tip A.Abdominal anevrizmaK.Böbrek taşı B.Apandisit L.Mezenterik adenit C.Barsak obstrüksiyonuM.Mezenter arter trombozu D.Koleisitit N.Over kist-rüptürü E.Kolon kanseri O.Pankreatit F.Konstipasyon P.Pelvik İnflamatuar hastalık G.DivertikülitQ.Peptik ülser H.Ektopik gebelik R.Perfore peptik ülser I.Endometriosis S.Piyelonefrit J.Herni T.Torsiyon 25 yaş, kadın, ani başlayan, gittikçe artan devamlı sağ alt kadran ağrısı. Bulantı +, kusma yok. FM: sağ alt kadranda derin palpasyonda hassasiyet ve defans +, no rebound. Barsak hareketleri: normal. Pelvik : 7 cm, hassas sağ yerleşimli kitle. Hct: is 32%. Beyaz küre: 18,000/mm3.

50 Soru 2: 84 yaşında bir bakım evinde kalan erkek hasta iyi lokalize edilemeyen ve gittikçe artan ve son 3 gündür 3-4 saatte bir tekrarlayan alt karın ağrısı şikayetiyle geliyor. Bulantı kusması yok; son barsak hareketi kaydedilmemiş Tip 5: Eşleştirmeli Tip Muayenede karın yumuşak, sol alt karında ele gelen, hafif hassas kitle. Hematokrit 28%. Beyaz küre 10,000/mm3. Serum amilazı normal. Gaitada gizli kan pozitif

51 A.Abdominal anevrizmaK.Böbrek taşı B.Apandisit L.Mezenterik adenit C.Barsak obstrüksiyonuM.Mezenter arter trombozu D.Koleisitit N.Over kist-rüptürü E.Kolon kanseri O.Pankreatit F.Konstipasyon P.Pelvik İnflamatuar hastalık G.DivertikülitQ.Peptik ülser H.Ektopik gebelik R.Perfore peptik ülser I.Endometriosis S.Piyelonefrit J.Herni T.Torsiyon Tip 5: Eşleştirmeli Tip 84 yaş, erkek, iyi lokalize edilemeyen, gittikçe artan ve son 3 gündür 3-4 saatte bir tekrarlayan alt karın ağrısı. Bulantı, kusma yok. FM: Palpable, hafif hassas, sol alt karında kitle. Hematokrit: 28%. Beyaz küre: 10,000/mm3. Serum amilazı normal. Gizli kan +.

52  C-tip soruları hazırlarken, tezat oluşturan tuzaklardan sakınmak gerekir — bu özellikle sınırdaki marjinal öğrenciye değil de daha fazlasını bilenlere sorun yaratır. Tip 6: Karşılaştırma Tipi  Karşılaştırma tipi sorular (C-tipi sorular) kişinin iki ya da daha fazla hastalık, semptom, bulgu, işlem ve etki mekanizmasını karşılaştırmasına ve farklılıklarını bulmasına izin verir.

53 Yaygın kullanım (eğitici): aşağıda harflerle belirtilen seçenekleri numaralanmış bir dizi ifade izlemektedir ( Sorular) Her ifade için en uygun seçeneği seçiniz: A.İfade sadece B 12 eksikliği anemisi için doğrudur B. İfade sadece demir eksikliği anemisi için doğrudur C.İfade sadece orak hücreli anemi için doğrudur D. İfade hem demir hem de B 12 eksikliği anemisi için doğrudur E. İfade bu anemilerin hepsi için doğrudur Tip 6: Karşılaştırma Tipi

54 Soru 1: Hematopoez için gerekli bir elementin yokluğuna bağlı anemi gelişir Tip 6: Karşılaştırma Tipi A.Sadece B 12 eksikliği anemisinde B. Sadece demir eksikliği anemisinde C.Sadece orak hücreli anemide D. Hem demir hem B 12 eksikliği anemisinde E. Bu anemilerin hepsinde Soru 2: Tedaviye yaklaşımda esas oral replasman yapmaktır Soru 3: Tedavi için intrensek faktör desteği gerekebilir

55 Soru 4: Hastaya yaklaşımda dehidratasyon ve enfeksiyonların önlenmesi gerekir Tip 6: Karşılaştırma Tipi A.Sadece B 12 eksikliği anemisinde B. Sadece demir eksikliği anemisinde C.Sadece orak hücreli anemide D. Hem demir hem B 12 eksikliği anemisinde E. Bu anemilerin hepsinde Soru 5: Bir krizi tetikleyebileceği için ağır egzersizden kaçınmak gerekir Soru 6: Eritrosit yıkımını tetikleyebileceği için diyette tuz kısıtlanır

56  Öğrencinin olası alternatiflerin bulunduğu bir listeden belli sayıda en iyi seçeneği ya da tümünü seçmesi gerekir  Bunlar şu tip seçeneklere iyi alternatiftirler:  yukarıdakilerin hepsi  yukarıdakilerin hiçbiri  A ve D  … haricinde … Tip 7: Çoklu Yanıt Soruları  Seçip biriktirilen yanıtları olan (Çok yanıtlı) sorular bilişsel olarak çoklu doğru/yanlış sorularına eşdeğerdir.

57 Tek yanıt biçimi: temel minerallerden (kalsiyum, fosfor, potasyum, magnezyum, demir) fakir bir diyet şunların gelişimine katkıda bulunabilir: A.Hipertansiyon, osteoporoz, anemi B. Kanser, koroner kalp hastalığı, böbrek yetmezliği C. Obesite, gastrointestinal malabsorbsiyon, diabet D. Yukarıdakilerin hiçbirisi Tip 7: Çoklu Yanıt Soruları

58 Çoklu yanıt tipi: temel minerallerden (kalsiyum, fosfor, potasyum, magnezyum, demir) fakir bir diyet şunların gelişimine katkıda bulunabilir: (en uygun 3 cevabı seçiniz): A. Anemi B. Kanser C. Koroner kalp hastalığı D. Diabet E. Gastrointestinal malabsorbsiyonF. Hipertansiyon G. Obesite H. Osteoporoz I. Böbrek yetmezliği Tip 7: Çoklu Yanıt Soruları

59 Osman 4 aylık bir erkek bebek olup, son iki gündür devam eden ishal şikayetiyle size getirilmiştir. Huzursuzdur ve kolaylıkla ağlamaktadır(irritasyon) Tip 7: Çoklu Yanıt Soruları Hafif dehidratasyon ve vücut ısısında hafif yükselme (rektal, 37.9°C) dışında fizik muayenesi normaldir. Akut çocukluk çağı diaresi tanısına karar verdiniz Osmana yaklaşımınızda (doğru olan bütün yanıtları işaretleyiniz):

60 B. Anneye, anne sütü vermeye devam etmesi önerilir C. Altta yatan nedeni ortadan kaldırmak için hemen antibiyotik başlanır D. ORT’ye rağmen 72 saatten sonra hala diare devam ederse izotonik İV infüzyon başlanır E. Ateşi kontrol etmek için parasetamol supozituar reçete edilir F. Ateş parasetamolle kontrol altına alınamazsa aspirin başlanır G. ORT’ye rağmen 72 saatten uzun süren diarede barsak biyopsisi düşünülür Tip 7: Çoklu Yanıt Soruları 4 aylık, 2 günlük ishal. İrrite ve huzursuz. Hafif dehidratasyon, vücut ısısı 37.9°C. Akut çocukluk çağı diaresi. Tüm doğru yanıtları işaretleyin A.Tedavinin amacı kaybedilen suyu + elektroliti geri vermek

61 Bir Çoktan Seçmeli Soru Sınavının Özellikleri Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

62  Eşitlik  Denge  Geçerlilik  Güvenilirlik  Tarafsızlık  Özgünlük  Uygulanabilirlik  Ayırıcılık Bir ÇSS Testinin Özellikleri  İlgililik

63 Değerlendirme Hazırlama İlkeleri  İçerik ilkesi: önemli ve ilişkili içeriğe odaklanma  Birleştirme ilkesi: ders ve uygulamalarla bilgi ve becerilerin birleştirilmesini sağlama  Geçerlilik ilkesi: Üst düzey bilgi, beceri ve performansa ait geçerli ve güvenilir veri sağlama  Öğrenme ilkesi: öğrencinin öğrenmesini arttırma ve eğitici uygulamalara destek

64 ÇSS’larda Yaygın Hatalardan Kaçınma Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

65  Bütünsel hata  Belirsizlik  Alışkanlık  Taraf tutma(önyargı)  İstenmeyen ipuçları  Küçültme Yaygın ÇSS Hataları  Anlamsızlık

66 Teknik aksaklıklar:Test uyanıklıkları  Gramerle ilgili ipuçları  Mantıksal ipuçları  Mutlak terimler  Uzun yazılmış doğru cevap  Kelime tekrarları  Bir noktaya eğilme stratejisi

67 Aksaklıklar:Konu dışı Zorluklar  Sayısal veriler düzenli ifade edilmemiş (örn. 0-20%, 35%, 60%dan büyük, 90%)  Seçeneklerdeki terimler belirsiz (örn. nadiren, genellikle)  Seçeneklerdeki dil paralel değil  Yukarıdakilerden hiçbirisi seçenek olmuş  Kökler aldatıcı ve gereksiz şekilde karmaşık  Bir sorunun yanıtı ilgili başka bir sorunun yanıtını bilmeye bağlı  Seçenekler uzun, karmaşık veya tekrarlanmış

68 Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? A.Tip 1 Diabette asıl sorun pankreasta insülin üretiminin olmaması ya da çok az olmasıdır B.Metformin’in önemli bir yan etkisi laktik asidozdur. C.Hipertansiyon ve mikroalbuminürisi olan diyabetlilerde ACE inhibitörleri seçkin ilaçlardır. D.Diabet için tanısal eşik değeri 150 mg/dL AKŞ’dir. E.HbA1c kan şekeri regülasyonu için kullanışlı bir göstergedir. Verilen seçeneklerle tamamlanacak ya da cevaplanacak tek ve kesin bir ifade kullanın Köklerin Yazılması Özellikle renal fonksiyon bozukluğu olan ve alkol kullanan diabetik hastalarda, aşağıdakilerden hangisi laktik asidoza yol açabilir?  Metformin  Acarbose  Chlorpropamide  Glibenchlamide  Insulin

69 Diabetes Mellitus ayak amputasyonları, son dönem böbrek hastalıkları ve körlüğün önde gelen nedenlerinden birisidir. Yara iyileşme sürecindeki bozulma diabetik ayağa katkıda bulunan faktörlerden birisidir. Diabetik Ayak gelişimine katkıda bulunan en önemli faktör hangisidir?: A. Kemik kırılmalarının artması B. Derin ven trombozu riskinin artması C. Diabetik nefropati D. Diabetik nöropati E. Kas atrofisi Gereksiz ve ilgisiz materyalden kaçının Köklerin Yazılması Diabetes Mellitus ayak amputasyonları, son dönem böbrek hastalıkları ve körlüğün önde gelen nedenlerinden birisidir. Yara iyileşme sürecindeki bozulma diabetik ayağa katkıda bulunan faktörlerden birisidir. Diabetik Ayak gelişimine katkıda bulunan en önemli faktör hangisidir?:

70 Doğurganlık düzeyi en alt noktaya yaklaştıkça, gelişmekte olan bir ülke vatandaşları için en olası seçenek hangisidir? A. kadın iş gücü katkısının oranında azalma B. nüfus konsantrasyonunda yayılma etkisi C. genç bağımlılığı oranında düşme eğilimi D. nüfus piramidinde tabanın genişlemesi E. artmış bebek ölüm hızı Eğer okuma becerisini ölçen bir test yapmıyorsanız, sorunun kökünde net ve anlaşılır bir dil kullanın Köklerin Yazılması Gelişmekte olan bir ülke için doğurganlık düzeylerindeki azalmanın en olası sonucu nedir?

71 Aşağıdakilerden hangisi osteoporozun bulgu ve belirtilerinden değildir? • kemik dansitesinde azalma • sık kemik kırıkları • vücut ısısında artma • bel ağrısı Negatifleri çok az kullanın. Köklerin Yazılması

72 Tip-2 Diabetes mellitus için hangisi doğru değildir? A. Etyolojide, artmış periferik insülin rezistansının önemli rolü vardır B. Yüksek insülin seviyelerine sahip hastalar nadir değildir C. 35 yaş altında nadiren görülen bir hastalıktır D. Hastaların doğal meyve şekerleri dışında şeker kullanmalarına izin verilmez E.Yukarıdakilerden hiçbirisi Hem soru hem seçeneklerde negatifi asla kullanmayın Köklerin Yazılması

73 Diabetik Ayak gelişimine neden olan en önemli faktör nedir?: A. Diabetin makrovasküler komplikasyonları B. Diabetin mikrovasküler komplikasyonları C. Yara iyileşmesinde bozulma D. Diabetik nöropati E. Hasta eğitimini olmaması Tek cevaplı ÇSS’larda, tartışmasız doğru bir yanıt olduğundan emin olun Köklerin Yazılması

74 Diabetik Ayak gelişimine neden olan en önemli faktör nedir?: A. Kemik kırılmalarının artması B. Derin ven trombozu riskinin artması C. Diabetik retinopati D. Diabetik nöropati E. Egzersiz yapmama Çeldirici olarak akla yatkın ve cazip alternatifleri kullanın Çeldiricilerin yazılması

75 Aşağıdakilerden hangileri vücutta kalsiyum metabolizmasının düzenlenmesinden sorumludur? A. paratiroid glandlar B. tiroid C. dalak D. pankreas E. karaciğer Doğru yanıta yönelik gramer ipuçları vermekten kaçının Çeldiricilerin yazılması

76 Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? A. Albariño B. Viognier C. Cabernet Sauvignon D. Chardonnay E. Yukarıdakilerin hepsi. Yukarıdakilerin hepsi –doğru seçenek olmadığını belirlemek için sadece bir tane yanlış belirle. Çeldiricilerin yazılması Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? A. Albariño B. Viognier C. Cabernet Sauvignon D.Chardonnay E. Yukarıdakilerin hepsi. Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? A. Albariño B. Viognier C. Cabernet Sauvignon D. Chardonnay E. Yukarıdakilerin hepsi.

77 Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? • Albariño • Viognier • Narince • Chardonnay • Yukarıdakilerin hepsi Yukarıdakilerin hepsi –doğru cevap olarak işaretlemek için sadece iki doğru belirle Çeldiricilerin yazılması Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? A. Albariño B. Viognier C. Narince D. Chardonnay E. Yukarıdakilerin hepsi Aşağıdakilerden hangisi beyaz şarap yapımında kullanılan üzümdür? A. Albariño B. Viognier C. Narince D. Chardonnay E. Yukarıdakilerin hepsi.

78 A.Albariño B.Viognier C.Riesling D.Cabernet Sauvignon E.Yukarıdakilerden hiçbirisi Yukarıdakilerin hiçbirisi – öğrencinin doğru yanıtı bilip bilmediğini araştırmaz! Çeldiricilerin yazılması A.Albariño (İspanya) B.Viognier (Rhône vadisi) C.Riesling (Almanya) D.Cabernet Sauvignon (Bordo kırmızı üzüm) E.Yukarıdakilerden hiçbirisi Aşağıdaki üzümlerden hangisi şampanya yapımında kullanılır? Gronlund, NE. How to construct Achievement Tests. Englewood Cliffs, Prentice Hall, 1988.

79 Tablo1: Summatif test sorularının tür ve biçimleri Tip Biçim Soru sayısı Toplamın % ‘si Seçim tipi. En iyi yanıt eşleştirme Doğru-yanlış: basit çoklu iddia Diğer tipler: karşılaştırma sıralandırıcı Sub-total Destek tip. Kısa cevap yazılı Kısıtlı cevap yazılı Sub-total Total

80 Grafik 1: Relevance’a göre soruların dağılımı Grafik 2: Bilişsel düzeylere göre soruların dağılımı

81 Tablo 2: Eğitim amaçlarına ulaşılıp ulaşılamadığını ölçme derecesi (relevance) Tip Biçim Relevance Yüksek Düşük Soru sayısı Toatalin %si Soru sayısı Toplamın %si Seçim tipi. En iyi yanıt eşleştirme Doğru-yanlış İlave tipler Sub-total Destek-tip*. Kısa cevap kısıtlı- yazılı cevap Sub-total * Random sample of 85 items out of 442 supply type items, proportional to the amount of selection-type items of each discipline

82 Tablo 3: Bilişsel düzeylere göre sorular Tip Biçim Bilişsel karmaşıklık derecesi Hatırlama YorumlamaProblem çözme Soru Totalin Soru Totalin Soru Totalin sayısı %si Sayısı %si Sayısı %si Seçim tipi. En iyi yanıt Eşleştirme Doğru-yanlış İlave tipler Sub-total Destek-tip*. Kısa cevap kısıtlı- yazılı cevap Sub-total

83 Tablo 4: Seçme tip sorularda yapı hatalarının dağılımı Soru biçimi Soru sayısı Olası hataların sayısı* Yapılanma hataları Kusur sayısı Olası % En iyi yanıt Eşleştirme Doğru-yanlış Toplam * Number of possible flaws = number of items x number of guidelines (e.g. MCQ – 13 items x 20 guidelines = 260 possible flaws)

84 Tablo 5: Objektif soruların tanımlanması En iyi Yanıt Soruları Eşleştirme soruları Doğru-yanlış soruları Sorudaki Soru sayısı Sorudaki Soru sayısı Sorudaki Soru sayısı Hata sayısı hata sayısı hata sayısı veya fazla veya fazla0 10 veya fazla0 Total13Total 25 Total 36

85 Table 6: En iyi yanıt tipi sorulara uymayan kurallar Kural Kurala uymayan soru toplamı * N.%. Makul seçenekler Tek başına anlamlı kök Sorunun çoğu kökte Yukarıdakilerden hiçbirinden kaçınma Kökte tek bir problem Kökte basit ve anlaşılır bir dil kök/ seçenekler gramer tutarlılığı Yapıya paralel seçenekler Kısa ve gereksiz kelime içermeyen seçenekler Kökte gereksiz materyal yok Homojen seçenekler Sadece tek doğru cevap Benzer uzunlukta seçenekler Kök/ seçenek kelime ilişkileri Kesin terimler Beş seçenekten üçü * Toplam 30 soru incelenmiştir

86 Tablo 7: Eşleştirme tipi sorulara uymayan kurallar Kurallar Kurallara uymayan toplam soru sayısı * N. %. Cevapların kaç kere kullanılabileceğine yönelik talimatlar. Solda uzun tanımlar sağda kısa cevaplar Eşleştirme için temel Mantıksal sırayla düzenlenmiş yanıtların listesi Yanıt ve tanımların eşit sayıda olmaması Yanıtlar birden fazla kullanılabilir ya da hiç kullanılmayabilir Listelerde homojen materyal Tanım ve yanıtta kelime uyumu Basit ve anlaşılır bir dille yazılmış kelime ve cümlelerden oluşan listeler clear. Kısa listeler (10’un altında) * Toplam 25 soru incelenmiş

87 Tablo 8: Doğru/yanlış tipi sorulara uymayan kurallar Kurallar Kurala uymayan toplam soru sayısı* N. %. Her ifadede sadece tek merkezi düşünce Uzun, karmaşık cümlelerden kaçın İfadeler tartışmasız olarak doğru ya da yanlış olmalı Benzer uzunlukta ifadeler Kesin, mutlak terimler Negatif kelime ve ifadelerden kaçın Gerçek ifadeler yerine kitap cümleleri * Toplam 36 soru incelenmiş

88 Daha İyi ÇSS Yazmanın İpuçları ve Sırları Çoktan Seçmeli Sorular February 2002: Y. E. Kocabaşoğlu, University of Groningen, the Netherlands

89 Bir ÇSS’nun Yapısı  Kök (sorunun metin kısmı)  Uyaran (stimulus) (bir diz seçeneğe ya da bir birime destek veren grafik, bilgi, resim vs.)  Seçenekler (alternatifler ya da kökten sonra gelen seçim ifadeleri)  Anahtar (seçenekler listesindeki doğru yanıtlar)  Çeldiriciler (seçenekler listesindeki doğru olmayan yanıtlar)

90 Genel Kurallar  Başlangıçtaki amacınızı daima aklınızda tutun  Sıradanlıktan kaçının: sadece önemli kavramlar üzerinde sorular yazın  Düşünceleri test etmekten kaçının  Her soruda sadece bir yönü test edin  Çok karmaşık ya da tuzak sorulardan kaçının  Basit biçimler kullanın  Sorunun büyük çoğunluğu kökte yer alsın. (İdeal soru= uzun kök, kısa seçenekler)

91 Genel Kurallar  Kök bir ya da birkaç sözcükten değil bütün bir ifadeden oluşmalıdır.  Seçeneklere bakmadan sorunun cevaplanabileceğinden emin olun  Kökte lüzumsuz bilgi bulundurmayın  Yorum problemlerinden kaçının  Mantık olarak belirsizlik oluşturmayan ifadeler kullanın  Sadece bir doğru cevap olduğundan emin olun  Kökteki kelime veya ifadeleri doğru cevap seçeneğinde tekrarlamayın

92 Genel Kurallar  Kökü yazdıktan hemen sonra doğru yanıtı yazın ve tartışmasız doğru olduğundan emin olun.  En iyi seçenek sorularında cevap, otoritelerin kabul ettiği en iyi olmalıdır.  Çeldiricilerle doğru yanıtın uzunluğu, karmaşıklığı, ifadesi ve stili aynı olmalıdır  Makul ve mantıklı seçenekler kullanın: Her seçenek içeriği ve yapısı ile, soruya karşılık olabilecek gibi görünmelidir.

93 Genel Kurallar  Çeldiricilerle doğru cevap arasında sadece ifade veya vurgulama farkı değil tatminkar şekilde farklılık olmalıdır.  İnce ayrımları olan seçeneklerden, bu ayrımları yapma yeteneği dersinizin özel bir amacı değilse kaçının.  Yeterli sayıda seçenek sağlayın  Dolduruculardan kaçının: üçten fazla makul seçenek bulmak imkansız görünüyorsa yer doldurmak adına kendinizi zorlamayın  Seçeneklerin başka yerde bulunmadığından emin olun

94 Genel Kurallar  Yaygın görülen kavram hataları ve öğrenci hatalarına dayalı çeldiriciler oldukça etkilidir.  Sorunun yanıtı olmayan doğru ifadeler genellikle güçlü çeldiricilerdir.  Yaygın hatalar ya da yanlış düşüncelere dayandırarak, çeldiricilerin inanırlığını arttırabilirsiniz.  Öğrencilerin yabancı olduğu terminolojiyi kullanarak yanlış seçenekler oluşturmak adil değildir.

95 Genel Kurallar  Negatif vurgulu sorulardan kaçının eğer kaçınamıyorsanız altını çizin  Çift negatifi asla kullanmayın  ‘Bir içinde iki’ seçeneklerden kaçının  Doğru yanıtı düşündürecek ipuçlarından kaçının  Seçenekleri gramer olarak tutarlı yazın  Seçeneklerde mutlak ifadelerden (hepsi, asla, daima) kaçının, test kurdu öğrenciler bu tip ifadeleri hemen eleyebilirler.

96 Genel Kurallar  Mutlak doğru yanıtın olduğu sorular dışında “yukarıdakilerden hiçbirisi” bir seçenek olarak kullanılmamalıdır, kullanılırsa %25 oranında doğru cevap olmalıdır.  “yukarıdakilerin hepsi“ seçeneğini kullanmaktan kaçının. Seçeneklerin tümünü bilmeksizin,diğer seçeneklerden bir yanlış bilinirse bu seçenek de elenir ya da yukarıdan iki doğru bilinirse cevap bu seçenek olur.  Seçenekleri alfabetik sıraya koyun  Soruların numarası varsa bunları düzene koyun

97 Genel Kurallar  Materyalinizi gözden geçirin:  Kullanılacak en uygun soru tipi bu mu?  Bu soru gerçekçi ve uygulamaya yönelik mi?  Testteki diğer sorulardan bağımsız mı?  Özgün mü?  Net ve anlaşılabilir mi?  Kısa, odaklanmış ve tam mı?  Doğrudan eğitim hedeflerinden mi kaynaklanıyor?  Öğretilen içeriğe uyuyor mu?  Mesleki olarak önemli bir konuyla mı ilgili?  Doğru yanıtı ele veriyor olmaktan kaçınılmış mı?

98 Genel Kurallar  Kök ilgisiz materyalden temizlenmiş mi?  Soru kökü pozitif ifadelerden kurulmuş mu (mümkünse)?  Negatif ifade kullanılmışsa uyarı yapılmış mı(büyük harf, altını çizmek gibi)?  Seçenekler ve kök gramer olarak uyumlu mu?  Seçenekler kısa ve gereksiz kelimelerden temizlenmiş mi?  Açık çeldiriciler yerine makul seçenekler kullanılmış mı?  Sadece tek bir doğru veya açıkça en iyi yanıt var mı?  Kök anlamlı bir problemi mi ortaya koyuyor?

99 Genel Kurallar  Seçenekler yaklaşık aynı uzunlukta ve homojen mi?  Yukarıdakilerin hepsi ve hiçbiri seçeneklerinden kaçınılmış mı?  Bir meslektaş yada kullanıcının görüşlerini alın

100 Genel Kurallar  Kişiler dakikada yaklaşık 300 kelime okurlar  Grafikler, tablolar, savlar, tanımlamalar, bilgi ve kombinasyon  Her uyaran kelime içerir.  Her birim 3-5 soru (max.testin % 25’i)  Öğrenciler uyarana başvurmalı  Aynı kavram ya da beceriyi iki kere test etmekten kaçının  Birim soruları birbirinden bağımsız Soruları Hazırlarken...

101 Genel Kurallar  Her soru diğerlerinden bağımsız olsun  Materyalini gözden geçir:  Sorularınız değişik bilişsel alanları test ediyor mu?  Bilgi hatırlamayı gerektiren soruları toplam soruların küçük bir yüzdesi ile sınırlandırdınız mı?  Doğru yanıt olarak A, B, C, D’leri rasgele ve eşit oranda dağıttınız mı?  Her önemli konu hakkında en az bir soru var mı?  Her konu hakkındaki soru sayısı o konunun önemi ve güçlüğüne uygun mu? Soruları Hazırlarken...

102 This presentation (methods_MCQ.zip) can be found at:

103 © Y. E. Kocabaşoğlu. All rights are reserved. WHO Collaborating Centre for Pharmacotherapy Teaching and Training University of Groningen, Faculty of Medical Sciences Discipline Group for Clinical Pharmacology The Netherlands


"Çoktan Seçmeli Sorular (MCQ) Y. E. Kocabaşoğlu, MD, MPH, PhD WHO Collaborating Centre for Pharmacotherapy Teaching and Training University of Groningen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları