Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DUYULARIMIZ Yaşadığımız çevreyi algılamada insana yardımcı olan vücut kısımlarına duyu organları denir.Çevremizde olan değişiklikler almaç(Reseptör) denen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DUYULARIMIZ Yaşadığımız çevreyi algılamada insana yardımcı olan vücut kısımlarına duyu organları denir.Çevremizde olan değişiklikler almaç(Reseptör) denen."— Sunum transkripti:

1 DUYULARIMIZ Yaşadığımız çevreyi algılamada insana yardımcı olan vücut kısımlarına duyu organları denir.Çevremizde olan değişiklikler almaç(Reseptör) denen sinir hücreleri ile alınır.

2

3 Tat ve koku  Tat duyusu  Dil, a ğ ız boşlu ğ unda hareket yetene ğ i sayesinde çi ğ neme,yutma ve konuşmaya yardımcı olur.Dil çizgili kastan yapılmış olan bir organ olup epitel doku ile örtülüdür.Dilin üzerindeki epitel hücreleri mitozla bölünerek reseptör hücrelerini, reseptör hücreleri de tat alma tomurcuklarını oluşturur.Bu tat alma tomurcukları dil üzerinde papilla denilen yapılarda bulunur.  İ nsanda dört çeşit tat alıcı bulunmaktadır.Bunlar tuzlu,tatlı,acı ve ekşiye karşı duyarlıdır.Dilin orta kenarları tuzlu, uç kısmı tatlı, arka kısmı acı ve di ğ er kenarları ise ekşi tatları ayırt eder.

4

5 Koku duyusunun oluşması  Burnun içini epitel doku örter.Epitel dokuda koku alma hücreleri ve mukus salgılayan goblet hücreleri bulunur.Burunda hava hem temizlenir hem nemlenir. Her iki burun boşlu ğ unun üstünde, koku reseptörlerinin bulundu ğ u sarı bölge bulunur.Birer sinir hücresi olan reseptörlerin genişlemiş dendritlerine koku çomakçıkları denir.Koku reseptörlerinin aksonları, kalbur kemi ğ ini geçer ve üzerinde bulunan koku so ğ ancı ğ ına girer.Koku veren maddeler mukus içerisinde çözünerek koku reseptörlerini uyarırlar.  Koku alma duyusu çabuk yorulur.Kuvvetli ve devamlı olarak aynı koku alınırsa alıcılar yorgun düşebilir.Bu koku hissedilmez olur.

6 yutak

7 Dokunma ve Dokunma ile ilgili duyular  Derimiz üst deri ve alt deri olmak üzere iki tabakadan oluşur.  a.Üst Deri (epidermis):Çok tabakalı yassı epitel dokusundan ibarettir.Bu hücreler içlerinde keratin birikmesinden ötürü ölüdürler.Üst derinin alt kısmında canlı olan malpighi tabakası bulunur.Burada deriye rengi veren melanin sentezlenir. Melanin vücudu güneşin zararlı etkilerinden korur.Güneşin etkisiyle deri altındaki bir kısım ya ğ lar D vitamini haline dönerler.  b.Alt Deri (dermis): Üst derinin altında yer alan canlı tabakadır. İ nsan derisinde duyular mekanik reseptörler ile alınır.Sinir uçları alt derinin uç kısmına ve içine da ğ ılmışlardır.Bunlara duyu cisimci ğ i denir.Bunların içerisindeki hücreler dokundu ğ umuz cisimlerin sıcaklık ve so ğ ukluk (krause ve ruffini cisimci ğ i) sertlik ve yumuşaklık (meissner cisimci ğ i ve merkel diskleri) basınç (pacini cisimci ğ i) ve a ğ rı gibi etkileri alır.

8

9

10 Görme  Görmeyi sa ğ layan yapılar,ışık almaçları,göz merce ğ i ve sinirlerdir. Koruyucu yapılar ise kaşlar,göz kapakları,kirpikler,göz yaşı bezleri, ya ğ bezleri ve kaslardır.  Gözün yapısında dıştan içe do ğ ru üç tabaka bulunur.  a.Sert tabaka (sklera):Göz yuvarla ğ ını en dıştan saran beyaz tabakadır. Sert tabakanın ön tarafı hafifçe ileriye do ğ ru şişkin ve cam gibi saydamlaşmıştır. Işı ğ ı kıran bu kısma saydam tabaka (kornea) denir.  b.Damar tabaka (koroid):Sert tabakanın altında bulunur.Gözü besleyen kan damarları bakımından zengindir.  Damar tabaka, gözün ön tarafında düzelerek irisi yapar. İ ris gözün rengini verir. İ risin ortasında, ışı ğ ın girmesini sa ğ layan küçük bir delik vardır.Buna göz bebe ğ i denir.Göz bebe ğ i iristeki düz kaslar sayesinde bol ışıklı ortamlarda küçülür, karanlıkta büyür.

11  İ ris ve göz bebe ğ inin arkasında ince kenarlı bir mercek olan göz merce ğ i bulunur.Mercek, göz bebe ğ inden giren ışınların kırılarak a ğ tabakası üzerine düşmesini sa ğ lar.Mercek, kaslar sayesinde kalınlaşır yada inceleşir. Böylece uzak yada yakındaki cisimlerin görme ayarı yapılır.Buna göz uyumu denir.  Gözde iki odacık bulunur.Saydam tabaka ile iris arasındaki boşlu ğ a ön oda, göz merce ğ i ile iris arasındaki boşlu ğ a arka oda denir.Mercekle a ğ tabaka arasında kalan kısım, camsı cisim denilen berrak ve jelatinimsi bir madde ile doludur.

12  A ğ tabaka (retina):Göz yuvarla ğ ının en içte bulunan tabakasıdır.Bu tabakada ışı ğ ı alan, ışık almaçları (fotoreseptörler) ve a ğ gibi da ğ ılmış sinirler bulunur.Işık almaçlarından siyah-beyaz renkleri algılayan hücreler çubuk şeklinde; renkleri algılayan hücreler ise koni şeklindedir.  Göz sinirlerinin gözden çıktı ğ ı bölgede almaç bulunmadı ğ ı ve görüntü oluşmadı ğ ı için buraya kör nokta denir. Saydam tabaka ile göz merce ğ inden geçen eksenin, gözün arka bölümünde retinayı kesti ğ i yerde çukur bir bölge vardır.Burada a ğ tabaka daha incedir ve sarı benek adını alır.

13 Görme olayı Nasıl olur?  Işık ışınları saydam tabakada kırıldıktan sonra,göz bebe ğ inden içeri girerek merce ğ e gelir.Göz merce ğ i ışı ğ ı bir kez daha kırar.Kırılan bu ışınların camsı cismi geçtikten sonra a ğ tabaka üzerinde ters bir görüntü meydana getirir.Bu şekilde a ğ tabakaya gelen ışınlar çomak ve koni hücrelerini uyarır.Bu hücreler ışı ğ a bir tepki olarak, görme sinirleriyle beyne gönderilen uyartıları başlatır.  Üç tip renk konisinden bir veya ikisi bulunmaz ise yeşil ve kırmızı renkler tam ayrılamaz. Bu hastalı ğ a renk körlü ğ ü (daltonizm) denir.

14 Göz kusurları nelerdir  Miyopluk:Gözün önden arkaya olan çapının normalden uzun veya göz merce ğ inin normalden daha şişkin olmasıyla do ğ an bir kusurdur.Bu tip bozukluklarda görüntü a ğ tabakanın önüne düşer.Bunun sonucu olarak uzaktaki cisimler iyi görünmez.Kalın kenarlı mercekler kullanmakla bu kusurlar düzeltilebilir.  Hipermetropluk:Gözün önden arkaya olan çapının normalden kısa veya mercek normalden daha ince oldu ğ u zaman ortaya çıkar.Bu tip bozuklukta görüntü a ğ tabakasının arkasında oluşur.Uza ğ ı gördükleri gibi yakını göremezler. İ nce kenarlı mercekler kullanmakla bu kusurlar giderilebilir.  Astigmatlık:Saydam tabaka ve göz merce ğ i yüzeyinin kavislenmesinden ortaya çıkar.Böyle kişilerde gelen ışınlar bir noktada toplanamayaca ğ ından cismin görüntüsü bozuk ve bulanık olur.Görüntüyü netleştirmek için, düzensiz olarak sıkıştırılmış silindir mercekli gözlükler kullanır.

15

16  Presbitlik:Yaşlandıkça göz merce ğ inin esnekli ğ i kaybolarak gözün uyum yapma yetene ğ i azalır.Bu gibi kişilerde ışık az kırılaca ğ ından görüntü retinanın arkasında oluşur.Böyle kişiler 40 cm’den yakını göremezler. İ nce kenarlı mercekle düzeltilir.  Şaşılık:Göz yuvarla ğ ını hareket ettiren kasların, normalden uzun yada kısa olmasından oluşur.Gözler farklı eksenlere bakar.Ameliyatla düzeltilir.  Göz tansiyonu:Gözde ön ve arka odanın içinde bulunan sıvının salgılanması ve boşaltılması arasında bir denge vardır.Bu denge bozulursa basınç artarak göz tansiyonu oluşur.

17 İ şitme ve Denge  Kulak dış, orta ve iç kulak olmak üzere üç ana kısımda incelenir.  a.Dış kulak:Ses dalgalarını toplayıp orta kula ğ a iletmeye yarar.Kulak kepçesi,kulak yolu ve kulak zarı dış kula ğ ı meydana gelir.  b.Orta kulak:Orta kulakta şekillerine göre adlandırılan çekiç,örs ve üzengi kemikleri bulunur.Çekiç kemi ğ i kulak zarına, üzengi kemi ğ i ise, iç kulak başlangıcındaki oval pencereye ba ğ lanır.Orta kulak ayrıca oval pencerenin alt kısmında yer alan yuvarlak pencere ile de ilişkilidir.Orta kulak östaki borusu denilen ince bir kanalla yuta ğ a ba ğ lanır.  c. İ ç kulak:Dışları kemik yapılı,içleri zar yapılı dolambaç ve torbalardan meydana gelmiştir.Oval penceresinin iç kula ğ a bakan tarafındaki iç kulak boşlu ğ una dalız denir.Dalız orta yerinden bo ğ umlanarak üstte tulumcuk (utrikulus), altta kesecik (sakkulus) olarak adlandırılan torbaları oluşturur.

18

19  Tulumcuk yarım daire kanalları ile kesecik salyangoz ile birleşmiştir. Tulumcuk ve kesecik içinde otolit denilen küçük kristaller bulunur.Denge bozulursa bu kristaller kenarlardaki almaçlara dokunur ve uyartı oluşur.  İ ç kula ğ ın bu kısmı vücudun dengesini sa ğ lamakla görevlidir.  Dolambacın işitme ile ilgili kısmı kendi etrafında iki buçuk defa helezon şeklinde kıvrılmıştır.Bu kısma salyangoz (Kohlea) denir.Üst kanal (vestibular kanal) oval pencereye ba ğ lıdır. İ çi perilenf sıvısıyla doludur.  Orta kanal (kohlear kanal) içi endolenf sıvı ile dolu olan kısımdır.Asıl işitmeyi sa ğ layan korti organı bu kanalda yer alır.Alttaki kanal (timpanik kanal) ise yuvarlak pencereye ba ğ lıdır. İ çi endolenf sıvısı ile doludur.

20  İ şitmenin olabilmesi için kulak kepçesi tarafından toplanan ses dalgalarının kulak yolunu geçerek, kulak zarını titreştirmesi gerekmektedir.Kulak zarında oluşan titreşimler orta kulaktaki çekiç, örs ve üzengi kemiklerine yükseltilerek aktarılır.Üzengi kemi ğ i bu titreşimleri oval pencere yoluyla perilenfe geçirir. Vestibular ve timpanik kanalda oluşan bu basınç, zarlar üzerindeki korti hücrelerini ve kohlear kanaldaki endolenfi titreştirir.Bu titreşimleri alan korti hücreleri impulsları beynin işitme merkezlerine ileterek ses olarak algılanmasını sa ğ lar.

21 DOLAŞIM S İ STEM İ  A-Kalbin yapısı: 1-Perikard:  Ba ğ dokudan oluşmuş çift katlı zardır  İ ki zar arasında perikard sıvısı bulunur  Devamlı çalışan kalbin di ğ er organ ve yapılara sürtünüp zarar görmesini önler  2-Miyokard:  Kalbe özgü kas dokudan oluşmuştur.(Başka hiçbir organda bulunmaz)  Kalbin esas yapısını oluşturur  Kalbin çalışmasını sa ğ layan esas dokudur  Karıncıklarda daha kalındır.Sol karıncıkta daha kalındır  Beslenmeleri aorttan ayrılan kroner damarlarla sa ğ lanır

22  3-Endokard:  Tek katlı yassı epitelden oluşmuştur  Kanın hareketini kolaylaştırır  Beslenmelerini direkt kandan sa ğ larlar  4-Kapacıklar:  Ba ğ dokudan oluşmuştur  Kanın tek yönde hareketini sa ğ larlar  Kalbin Sa ğ kulakçı ğ ı ile sa ğ karıncı ğ ı arasında üçlü,sol kulakçı ğ ı ile sol karıncı ğ ı arasında ikili kapakçık bulunur.  Ayrıca kalbin odaları ile damarlar arasında üçlü yarım ay kapakçıkları bulunur

23  B-Kalbin çalışması  Kalbin enerji kayna ğ ı:glikoz,laktat ve ya ğ asitleridir.  Kasılmasına sistol,gevşemesine ise diastol denir  Miyokard (Kas dokusu )Tarafından gerçekleştirilir  Embriyonal evreden ölünceye kadar çalışmasını sürdürür  Çalışması ile ilgili uyaran kendisi tarafından oluşturulur  Otonom sistem tarafından çalışması kontrol edilir  Kalbin çalışması özelleşmiş kas fibrillerinden oluşmuş sinoatrial (S.A.)ve Antrioventriküler (A.V.)dü ğ ümler tarafından oluşturulan ve Antrioventriküler dü ğ üme ba ğ lı his demetleri tarafından yayılması sa ğ lanan uyarılarla gerçekleşir

24  Kalbin çalışmasını artıran etkenler:  Sempatik sistem  Kanda CO2 (Asidik etken) fazlalı ğ ı  Adrenalin  Vücud ısısının yükselmesi  Tiroksin  Kafein vb. kimyasallar ve bazı ilaçlar  II-Kalbin çalışmasını azaltan etkenler:  parasempatik sistem  Asetil kolin  Bazlar

25 Kalbe ba ğ lı damarları: Kalbe kan toplar damarlarla kulakçıklardan girer,atar damarlarla karıncıklardan çıkar. a-Sa ğ kulakçık:Üst ve alt ana toplar damarlar ba ğ lıdır.Vücuttan kirli kan taşırlar. b-Sol kulakçık:Akci ğ er toplar damarları ba ğ lıdır. Akci ğ erlerden temizlenmiş kan taşırlar c-Sa ğ karıncık:Akci ğ er atar damarı.Akci ğ erlere kirlenmiş kan taşırlar. d-Sol karıncık:Ana atar damar(Aort) Vücuda temiz kan taşırlar

26  Kan damarları: a-Atar damar ve özellikleri:  Dış,orta ve iç olmak üzere üç tabakadan oluşur  Dış gömlekte temel yapı fibröz ba ğ dokusudur  Dış gömlek kan basıncına karşı sa ğ lam ve esnek yapının oluşumunu sa ğ lar  Orta gömlek temel yapısı düz kas dokusu olup elastik lifler taşır  Orta gömlek kan damarlarının çapını kan hacmine ve akışkanlı ğ ına göre ayarlayarak tansiyonun korunmasını sa ğ lar  Organlara gidecek kan miktarını ayarlar  İ ç gömlek yassı epitel dokudan oluşmuş olup yapıda elastik lifler taşır  İ ç gömlek kaygan bir yüzeyin oluşumunu sa ğ layarak damar içinde kanın hareketini kolaylaştırır  İ ç yapıda kapakçıklar bulunmaz  Duvar kalınlı ğ ı fazladır

27  Toplar damar ve özellikleri  Dış,orta ve iç olmak üzere üç tabakadan oluşur  Dış gömlekte temel yapı fibröz ba ğ dokusudur  Dış gömlekte esnek liflerin oranı azdır  Orta gömlek temel yapısı düz kas dokusu kas oranı azdır ve elastik lifler taşımaz  Orta gömle ğ in esnekli ğ inden dolayı daha fazla esneme ve kan depolama özelli ğ i vardır  İ ç gömlek sadece yassı epitel dokudan oluşmuştur  İ ç gömlek kaygan bir yüzeyin oluşumunu sa ğ layarak damar içinde kanın hareketini kolaylaştırır  Kalp seviyesinin altındaki büyük damarlarda kalbe do ğ ru açılan kapakçıklar vardır  Duvar kalınlı ğ ı azdır  Çap büyüktür

28  Kılcal damar ve özellikleri  Sadece iç gömlek bulunur  Yapısı tek katlı yassı epitelden oluşmuştur  Not:Damar çapları büyükten küçü ğ e do ğ ru:  Toplar damar > Atar damar > Kılcal damar  Not kanın akma hızı: Çoktan aza do ğ ru  Atar damar > Toplar damar > Kılcal damar

29  - Atar damarda kanın akışını sa ğ layan faktörler  Karıncıkların kasılması ile oluşan basınç  Atar damarın esnek yapısı  e-Toplar damarlarda kanın hareketini sa ğ layan faktörler  Kalbe do ğ ru açılan kapakçıklar  Soluk alıp verme esnasında gö ğ üs boşlu ğ unda oluşan negatif basınç  Kalbin üst seviyesindeki kanın yer çekim etkisi ile kalbe dönüşü  İ skelet kaslarının kasılıp gevşemesi  Kulakçıklarda oluşan emme kuvveti  Kılcal damarlarda kanın hareketini etkileyen faktörler  Kalbin oluşturdu ğ u basınç etkisi ile gerçekleşir  Not:Kılcal damarlar kornea ve mercekte bulunmaz.Ya ğ dokuda çok az bulunur.Beyin,karaci ğ er kaslarda ise çok fazla kılcallaşma görülür

30  Kan dolaşımı E-Küçük kan dolaşımı  Kalp ile akci ğ erler arasında olur  Akci ğ er atar damarı ile akci ğ er toplar damarı arasında olur  Sa ğ karıncık ile sol kulakçık arasında olur  Kalpten çıkan kan kirli kalbe dönen kan temizdir  Amaç kanın O2 bakımından zenginleşmesidir  F-Büyük kan dolaşımı  Kalp ile akci ğ er hariç di ğ er organlar arasında olur  Aort ile ana atar damarlar arasında olur  Sol karıncık ile sa ğ kulakçık arasında olur  Kalpten çıkan kan temiz kalbe dönen kan kirlidir  Temel amaç di ğ er sistem ve organların beslenme,solunum,boşaltım vb. yaşamsal ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.


"DUYULARIMIZ Yaşadığımız çevreyi algılamada insana yardımcı olan vücut kısımlarına duyu organları denir.Çevremizde olan değişiklikler almaç(Reseptör) denen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları