Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi."— Sunum transkripti:

1 1 Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi

2 2  DEHB tanım ve belirtiler  DEHB ile ilgili gerçekler  DEHB tanılı öğrencilere yönelik uygulamalar

3 3 • Aşırı hareketlilik, • Dikkat sorunları, • Düşündüğünü hemen yapma (dürtüsellik) belirtileriyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur.

4 4 Müzisyen bir annenin tanımlaması: “Beyni sanki en yetenekli sanatçılarla dolu ama şefi olmayan bir orkestra gibi. Farklı müzisyenler sonuca önem vermeden kendi melodilerini çalıyorlar. Bir uyum yok, hiç bir melodi, canlı bir müzik parçasına dönüşemiyor.”

5 5  Dikkat sorunları,  Aşırı hareketlilik,  İstek ve dürtüleri engelleyememe  Bu belirtiler:  7 yaştan önce başlamış olmalı  Kalıcı ve sürekli olmalı (en az 6 aydır)  Birden fazla ortamda görülmeli ( hem ev hem okul)  Yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayacak düzeyde olmalı TEMEL BELİRTİLER

6 6 1. Uyanık kalma, aktif olma, 2. Belirli bir işe başlayabilme, 3. Belirli bir işi s ü rd ü rme konusunda kendini kontrol edebilme, 4. Ö ncelik belirleme, 5. Ö nemli olanı se ç ebilme, 6. Sıraya koyma, 7. Planlama, d ü zenleme yapabilme, 8. Zamanı ayarlama,

7 7 DEHB TEMEL SORUN ? Harekete geçmeden önce durup düşünebilme yetisi insanları diğer türlerden ayıran en önemli özelliklerden birisidir.

8 8 Davranışlarımızı nasıl kontrol ederiz ? Kendi kendine konuşma Geleceği ön görebilme Geçmişi göz önünde bulundurma Olaya bir bütün olarak bakabilme

9 9 “Freni olmayan bir araçta daha önceki kazalarınızı hatırlasanız bile duramazsınız.”

10 10  Bir şey yapmadan önce durup düşünmeyi sağlayan merkezler yeterince iyi çalışmazlar.  DEHB’de temel sorun davranışları kontrol edememektir.

11 11 Caudat Nukleus Prefrontal korteks Serebellum Dopamin üreten sinir hücresi Dopamin reseptörü Sinaps Serebellar vermis Beyinde dikkat ve davranış kontrolünü sağlayan sistemde sorun vardır.

12 12  Dopamin, noradrenalin sisteminde bozukluk Arnsten AF. J Psychopharmacol 1997;11:151-62; Madras BK, et al. Behav Brain Res 2002;130:57-63; Russell VA. Behav Brain Res 2002;130:191-6; Solanto MV. Behav Brain Res 2002;130: DEHB Nedenleri

13 13 DEHB Kalıtsaldır “Oğlunuzda dikkat dağınıklığı problemi var”

14 14 DEHB KALITSALDIR

15 15 DEHB Yaşam Boyu Devam Eder  Erken çocukluk dönemlerinde başlar,  En sık ilkokul döneminde tanı konulur,  Çocukluğunda bu tanıyı alanların %70-80’i ergenlikte de aynı belirtileri gösterirler.  Bunların da %50-65’i erişkinlikte de aynı tanıyı alırlar.

16 16 BÜYÜDÜKÇE NELER OLUR ? 3 farklı gelişim  %10-15 Ergenlikte önemli düzelme  %60-70 Belirtiler devam eder  %5-10 Daha ciddi problemler

17 17 Ergen/Erişkin DEHB  Hiperaktivite –Durduğu yerde duramama, kıpır kıpır, gergin, huzursuz  Dikkat dağınıklığı –Kitap bitirememe –Toplantılarda dk sonra kopma –Fransız filmlerini izleyememe ?  Dürtüsellik –Ani kararlar verme, sonucunu düşünmeden harekete geçme

18 18 Dürtüsellik Aniden karar verme

19 19 Duygulanımda Ani Değişiklikler

20 20 “Bir anı bir anına uymuyor” “Çok keyifli iken birden öfkeleniyor”

21 21 İşe Başlamada Güçlük  Erteleme  Sürüncemede bırakma

22 22 Aynı Anda Birden Fazla İşle Uğraşma  İşler rutine bindiği anda o işten sıkılma, başka bir projeye başlama (Hiperaktifler başlar, hipoaktifler aklından geçirir)  Sonuç, başlanmış ama yarım bırakılmış bir sürü iş...  Dil kursu, dans, ahşap boyama, yarım bırakılmış resimler, kitaplar, araştırma projeleri...

23 23 İş, Eş Değiştirme  Okul değişiklikleri  İş değişiklikleri  Sık sık eş değiştirme (Bazen tam tersi…)

24 24 Farklı Olma  Herkesin kullandığı yolları kullanmama  Problemleri farklı yoldan çözme

25 25 Risk Alma  Yüksek uyarılma ihtiyacı  Büyük heyecanlar peşinde koşma  Bazen gerekenden fazla ölçüde...

26 26 Dağınıklık  Eşya kaybetme, planlara uyamama, organize olamama  Bazen aşırı düzen takıntısı  Plan değişikliklerinden rahatsız olma

27 27 “Belleği iyi mi kötü mü ? ummadığınız şeyleri hatırlıyor, bir dakika önce söyleneni hatırlamıyor” “Eşyalarını nereye koyduğunu hatırlamıyor” “Yapılacak işleri unutuyor” “Arabasını nereye park ettiğini unutuyor” “Telefon numaralarını çevirirken kimi aradığını unutuyor”

28 28 •Gerçekte ne kadar başarılı olduğundan bağımsız yeterince başarılı olmadığını düşünme •Çocukluktan beri aldığı olumsuz geri bildirimler sonucu var olan olumlu özellikleri görememe •Dışarıdan bakıldığında canlı, aktif içeride kendini yiyip bitirir

29 29 Kapasiteyle Uyumlu Bir Düzeye Ulaşamama  Çocukluktan beri var olan sorunlar nedeniyle gerçek kapasitelerinin altında bir yerlerde bulunurlar.  Doyumsuzluk, mutsuzluk hissi

30 30 DEPRESYON •Kolay öfkelenme, kolay ağlama, mutsuzluk, boşluk hissi, uykuda artma ya da azalma, yemek yemede artma ya da azalma, yaptığı işlerden keyif almama, konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler olur. •Belirtiler değişkendir. •İntihar düşüncesi olabilir, önemle üzerinde durulmalıdır.

31 31 Alkol, uçucu madde ve diğer madde kullanmaya başlama  DEHB+Davranım Bozukluğu olanlarda daha sık.  Kolay risk aldıklarından uygun ortam bulduklarında deneyebilirler.  Bağımlılık daha hızlı gelişiyor.

32 32 DEHB olan gençlerin araba kullanmaları (Barkley ve ark 1993,1996)  Ehliyetsiz araba kullanma,  Hızlı ve tehlikeli kullanma,  Daha sık kaza yapma,  Daha fazla trafik cezası alma (hız, kırmızıda durmama)  Ehliyetin bir süre ya da süresiz geri alınması

33 33 Tehlikeli Araç Kullanma ve Kazalar

34 34  Teorik bilgi açısından fark yok.  PC simulasyonunda düşük performans (çevre kontrolünde zayıflık, sürtme, çapma vb) DEHB olan gençlerin araba kullanmaları (Barkley ve ark 1993,1996) İlaç verilmesinden sonra performans düzeliyor.

35 35 DEHB olan biri olmak nasıl bir şey ?  Yağmurlu bir havada silecekler olmaksızın son sürat ilerlemek gibidir,  Parazitlerle dolu bir radyoda bir programı dinlemeye çalışmak gibidir,  Hem burada hem orada hem her yerde olmaktır...

36 36 DEHB basit bir sorun değildir •Davranışsal •Hiperaktivite •Dürtüsellik • Bilişsel Dikkat Sorunları Bellek • Sosyal İlişkilerde sorunlar Dışlanma Yalnızlık • Duygusal Ani parlamalar Ani iniş çıkışlar Depresyon

37 37 ADHD Low self esteem Academic limitations Relationships Smoking and substance abuse Injuries Motor vehicle accidents Legal difficulties Occupational/ vocational Children Adults Adolescents

38 38 Olası Sorun Alanları Akademik güçlükler Sosyal ilişkiler Yasal sorunlar Sigara vd madde kullanımı Yaralanmalar Trafik kazaları Meslek/iş sorunları

39 39 Erişkinlerde DEHB büyük oranda tanınmıyor* %85 tanı almamış erişkin DEHB %15 tanı konulanlar *1999 analysis of a 1000 adult patient epidemiological database. Data on file, Lilly Research Laboratories.

40 40 1. İ laç tedavisi 2.Aileyle çalı ş ma 3.E ğ itim sürecine ait uygulamalar 4.Bireysel terapi

41 41 İlaçların etki mekanizması Beyinde bulunan ve davranışı etkileyen bazı kimyasal maddelerin (dopamin ve noradrenalin) beyindeki miktarlarını düzenler Dikkat ve davranışların kontrolü ile ilgili olan bölgeleri aktive eder. Dikkati dağıtan uyaranların süzgeçten geçirilmesini sağlar. Dikkatin dağılmasını önler, Davranışların daha kontrollü olmasını sağlar

42 42 Ritalin Beyinde Glukoz Kullanımını Arttırır DEHB: Azalmış glukoz tüketimiRitalin: Normal glukoz tüketimi

43 43 DEHB OLAN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARISI İÇİN OKULDA UYGULANABİLECEK YAKLAŞIMLAR

44 44 Okulda Neler Yapılabilir ?  Akademik personelin eğitimi  DEHB belirtileri gösteren öğrencilerin uzmana yönlendirilmesi  Akademik güçlükler gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi için yönetmelikleri oluşturma  Öğrenci ile birebir görüşme  Öğrenci destek ekibi oluşturulması

45 45 UYGUN AYARLAMALAR (Appropriate Adjustments)  Bireyin gereksinimleri kişiye özeldir.  Hangi düzenleme/ayarlamalara gereksinim duyacağı bireysel olarak görüşülerek belirlenmelidir.

46 46 ÖNERİLER 1.Genel öneriler 2.Öğretme yöntemleri ile ilgili öneriler. 3.Sınıf çalışmaları ve ödev sistemi ile ilgili öneriler. 4.Sınav koşulları ve not verme sistemi ile ilgili öneriler.

47 47 ÖNERİLER  GENEL –Okuma listesi ve kitapların dersler başlamadan önce verilmesi (Sömestrden 15 gün kadar önce) –Yazılı dokümanların elektronik formatta öğrenciye sağlanması. (Bu öğrenciye materyali kendi öğrenmesi için uygun formata dönüştürme olanağı sağlar-daha büyük puntolu çıktı, farklı renkli çıktı vb- )

48 48 ÖNERİLER  ÖĞRETME YÖNTEMLERİ –Farklı öğretme yöntemlerinden yararlanmak (sunumlar, videolar, çalışma kağıtları, grup çalışmaları vb) –Sunumların basit çıktılarının dersten önce öğrenciye verilmesi –Önemli noktaların vurgulanması ve tekrarı –Sunum sırasında yazılı olarak aktarılan materyalin sözlü olarak da aktarılması –Uygun olan konularda renk kodlaması kullanmak –Dersin ses kaydını yapıp kütüphaneye bırakmak –Basit bir dil kullanımı ve konuya bağlı kalmak

49 49  “Bizler hard disk değil çok hızlı işlemcileriz ama program yüklemedikleri için çalışamıyoruz.”  “…biz cpu yuz hard disk değil..bize program yüklemeleri gerekli.”  “Okullarımız bilgi işleme için gerekli becerileri kazandırabilecek donanıma sahip değil.”  “Öğretmenlerimiz de birer hard disk ve sadece kopy paste yapabiliyorlar.”

50 50 ÖNERİLER  Allow extra time in formal exams, school based exams and class tests;  Allow the student to complete oral exams;  Avoid multiple choice questions - particular when there are only slight variations in the answer options;  Allow the student to use a PC with spell check;  Allow the student to use a PC with software that accommodates the needs of students with ADD/ADHD e.g., Voice Activated Software;  The student may require natural or non-fluorescent lighting. They also may require their question and answer sheets to be in large print, and/or on alternative coloured paper etc;  The student may require a reader and/or a scribe (amanuenses);

51 51 ÖNERİLER  May need a private room so they can read the paper and answers aloud (even if they do not need a reader or a scribe);  Keep examination instructions clear and short. Use simple language. Avoid jargon unless it is crucial to the integrity of the exam;  Allow time for rest breaks;  Allow the student to take in food, drink and medication if required;  The student may need to leave the room - allow this and if necessary have an invigilator accompany them.

52 52  Enerjik olma  Yaratıcılık  Sıcak kanlı ve cana yakın olma  Kolay ilişki kurabilme  Esneklik  Hoşgörülü olma  İyi bir espri yeteneğine sahip olma  Risk alabilme (bazen gerekenden fazla oranda)  İnsanlara kolaylıkla güvenebilme ( bazen gerekenden fazla oranda)

53 53 Albert Einstein Galileo Mozart Leonardo da Vinci Tom Cruise Walt Disney John Lennon Winston Churchill Henry Ford Stephen Hawkings Jules Verne Sylvester Stallone Thomas Edison Agatha Christie John F. Kennedy Whoopi Goldberg Robin Williams Louis Pasteur Prince Charles Beethoven Carl Lewis "Magic" Johnson Alexander Graham Bell

54 Tel: (312) Tunalı Hilmi Cad. 31/2

55 55 Te ş ekkürler...


"1 Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları