Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ŞAP HASTALIĞI • Halkımız tarafından Tabak Hastalığı" da denilen şap hastalığı virus adı verilen çıplak gözle görülmeyen küçük canlılar tarafından meydana.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ŞAP HASTALIĞI • Halkımız tarafından Tabak Hastalığı" da denilen şap hastalığı virus adı verilen çıplak gözle görülmeyen küçük canlılar tarafından meydana."— Sunum transkripti:

1 ŞAP HASTALIĞI • Halkımız tarafından Tabak Hastalığı" da denilen şap hastalığı virus adı verilen çıplak gözle görülmeyen küçük canlılar tarafından meydana getirilen çift tırnaklı hayvanlara özgü bir hastalıktır.

2 ŞAP HASTALIĞI

3 KONAKÇILAR ~70 tür

4 Çeşitli sıcaklıklarda dayanıklılık

5 Çeşitli ürünler ve şartlarda dayanıklılık

6

7 Sığırlarda çeşitli sekret ve ekskretlerde şap virusunun bulunma süreleri Sekret veya ekstretBulunma Süresi Solunan Hava5 gün Salya14 gün Burun akıntısı7 gün Osefago-farengeal sekret>530 gün Süt9 gün Semen10 gün Dışkı15 gün

8 Çeşitli materyallerde şap virusunun yaşama süreleri MateryalSüre Yapağı14 gün Saman, Ot vs.15 gün Kuru hayvan gübresi14 gün Sıvı hayvan gübresi (kış)6 ay Toprak yüzeyi (sonbahar)28 gün Toprak yüzeyi (yaz)3 gün İdrar39 gün

9 Direk temasla bulaşma • % 95 • Aerosol bulaşma • Hayvan hareketleri – Klinik semptomlu – Hastalığı atlatmış

10 Türlerin virusa duyarlılıkları

11 Türlerin çevreye saçtıkları virus

12 İndirek bulaşma • Hayvan Pazarları*** • Hayvan nakilleri***CELEPLER*** • Kontamine materyaller ( Yem, ot, su vs..) • Süt kamyonları • Hastalığı takiple görevli sağlık personeli • Suni tohumlama ve embriyo transferi • İnsan ve konakçı olmayan hayvanlar vasıtasıyla bulaşma

13 Sığırda ağız lezyonları sonucu salivasyon

14 Düvede 1 günlük veziküller (+/-1 gün).

15 Dil üzerinde ve dişetinde 2-3 günlük veziküller

16 Damakta 3-4 günlük lezyonlar

17 Sığırda 4-7 günlük lezyonlar, iyileşme başlamış.

18 Dilde 3 günlük lezyonlar (+/-1 gün).

19

20 Tırnak arasında parçalanmamış vezikül 1-2 günlük (+/-1 gün).

21 2-3 günlük tırnak arası lezyonu

22 1 günlük

23 1-2 günlük

24 koyunda 1-2 günlük

25

26 Koyunda damakta 2 günlük lezyonlar (+/-1 gün).

27 2-3 günlük

28 2-4 günlük

29

30 4-7 günlük

31

32 Koyunda damakta 4-7 günlük lezyonlar

33

34

35 1-3 günlük

36

37 Şap hastalığı değil

38 • Hayvanlarda ilk belirti yüksek ateştir. • Bunu ağız mukozasında • ayaklarda • tırnak arası • memelerde veziküllerin oluşumu takip eder..

39 • Sığırlarda ağız lezyonları koyun, keçi ve domuzlardan daha şiddetlidir. • Veziküllerden dolayı ağızdan bol miktarda ip gibi uzayan salya akmaya başlar.

40 • Daha sonra ağızda veziküllerden dolayı iştahsızlık ve depresyon görülür. • Şap virusunun en çok yayıldığı dokular özellikle ağız, ayak ve meme epitelidir.

41

42 • Ağızda bol salya mevcut olup, mukoza kırmızı ve sıcaktır. Dil ve dudakların iç yüzeyinde, yanak, dişetleri ve damakta veziküllerin oluştuğu görülür

43 • Koyunlarda klinik belirtiler hafif seyreder Virus miktarına bağlı olarak hastalığın inkubasyon süresi 2-14 gün arasında değişmektedir. • Koyunlarda belirtiler sığırlardakine benzermektedir; fakat daha hafif seyreder ve bazen varlığı bile anlaşılamaz. • Ağızdaki lezyonlar küçük ve çabuk kaybolan niteliktedir. • Çoğu zaman ayaklar daha duyarlıdır, topallık klinik belirtilerin başında gelir

44 • Öncelikli olarak hayvanın ağız içi, tırnaklar, memeler, işkembe de çeşitli (kesecikler) yaralarla karakterizedir. Hayvan, yaşına ve cinsiyetine göre hassasiyet gösterir. Şap hastalığının etkeni bir virüs olup, birbirinden farklı 7 tipi mevcuttur. Bunlar A, O, C, Sat 2, Sat 3 ve Asya 1 Tipi olarak adlandırır. Tiplerin içinde ayrıca çok sayıda alt tipler mevcuttur. Koruyucu aşılar buna göre hazırlanır.

45 BULAŞMA • Hasta hayvanların sağlamlara teması, idrar, gübre, süt, sparma ile bulaşma olur. • Ayrıca hastalık etkeninin bulaşmış olduğu deri, yem, yataklık, ot, su, bakıcı, nakil vasıtaları, hastalıklı etlerden yapılan salam, sosis, gibi ürünler ile fare, kuş, yılan, kaplumbağa, gibi taşıyıcılarla da bulaştırma mümkündür.

46 • Şap, sürüler arasında direk temas ve havadaki virüsün teneffüs edilmesiyle bulaşıyor. • Sap virüsü, karada rüzgar yoluyla kilometrelerce uzaklara taşınabiliyor. • Suda ise mesafe daha da artıyor. • Hasta hayvanların hareket etmesi şapı ayrı sürülere bulaştırabiliyor. • Araçlar, aletler, tarım ürünleri ve insanlar da taşıma görevi görüyor. • Virüs uzun süre etlerde,iliklerde, iç organlarda ve pastörize edilmemiş ürünlerde yaşayabiliyor

47 HASTALIĞIN BELİRTİLERİ • İçi su dolu kabarcıklar ilk belirtiler. Diğer belirtiler arasında ise topallık, uyuşukluk, iştah kaybı ve sütten kesilme bulunuyor. Hastaların ağızlarından ip gibi salya akar, ateş C, ağız şapırdatması ve sütten kesilme, dilinde, dişetlerinde, dudağın iç kısmında mercimek veya fındık büyüklüğünde su keseleri (veziküller) görülür. • Takip eden günlerde ayak tırnak aralarında, memelerde, boynuz diplerinde, burunda enfekte yaralar oluşur.

48

49 • Kültür ırkı sığırlarda ve körpe buzağılarda hastalık çok çabuk seyreder. • Hastalık belirtileri tam olarak meydana çıkmadan solunum güçlüğü ve kalp yetmezliğinden aniden ölebilirler.

50 Etkenin (Virüsün) Dayanıklılığı: • 1) Direkt güneş ışınları karşısında kısa zamanda harap olur. 2) Isıya dayanıksız olup, oC de, 30 dak. 85 oC de ise derhal ölür. 3) Çevre şartları: Etken, kuruluğu, soğuk ve karanlığı sever 4) Sığır derisi ve kıllarda, 4 hafta; • Lastik çizmelerde, 14 hafta; • Samanda, 15 hafta; • Toprakta, 4 hafta; • Kuru otlarda ve danelerde, 5 ay hastalık yapma gücünü korur. 5) % 3-5 Çamaşır Sodası; % 4-5 lik Sodyum Karbonat (Soda); 1 / 10 oranında sulandırılmış sirke gibi antiseptiklere karşı hassastırlar.

51 • İşletme dezenfeksiyonu için, ahırın kapısına cm derinlikte uygun uzunlukta beton havuzlar yapılarak, içerisine %2 lik çamaşır sodası veya %5 lik formolün göz taşı doldurarak hayvanlar içerisinden geçirilir.

52 • Şap hastalığı ile mücadele stratejileri şöyle sıralanabilir. • 1- Aşılama • 2- Aşılama + Karantina (Türkiye'de uygulanan) • 3- Kesim + Karantina • 4- Kesim + Aşılama

53 • En duyarlı hayvan ırkı sığırlar olup. sıra ile domuz, koyun, keçi ve mandalar gelir. • Vahşi çift tırnaklı hayvanlar da bu hastalığa duyarlıdır. • Ayrıca duyarlılık hayvanın yaş ve cinsiyetine göre değişmektedir. • Ölüm oram (mortalite) % 2-5 arası değişir ve ölüm genellikle genç hayvanlarda görülür. • Bazı salgınlarda bu oran % 50'ye kadar çıkabilir.

54 • Mortalitenin düşüklüğüne rağmen hassas hayvanlarda ölüm oram % 100'e yaklaşır. Süt. Et ve iş verimini düşürerek büyük ekonomik kayıplara sebep olur. Hastalık çok hızlı ve akla gelebilecek her vasıta ile yayılır

55 • Şap hastalığıyla bulaşık bölgelerde: Gebe sığırların kanındaki antikor titresi hem anne için hem de doğacak buzağı için önemlidir. • Çiftliklerde iyi bir aşılama programı yaparak gebe ineklerin en uygun gebelik döneminde aşılanmasıyla, şap hastalığına karşı iyi bir antikor düzeyi oluşturmak mümkündür. • Gebeliğin son dönemine giren sığırlarda sığırlarda antikor düzeyi düşükse şap hastalığına her an yakalanma riski vardır. bu durum doğacak yavru için çok daha büyük tehlikedir. • Türkiye'de aşısız sığır ve koyunlardan doğan kuzu ve buzağılarda %70-100'e varan ölümler görülmüştür. • Özellikle gebe olarak ülkeye sokulan ithal sığırlar için bu durum çok önemlidir. • Ölümler hiçbir semptom ortaya çıkmadan, 2 gün ile 4 aylık yavrularda aniden şekillenmektedir.

56 • BULAŞMASI : • Şap hastalığı hasta bir hayvandan diğerine direkt veya indirekt yol ile bulaşmaktadır. Hastalık çok hızlı olarak yayılmaktadır

57 • 1-Direkt bulaşma • a- Hayvan hareketleri:Sağlam görülen hayvanların da virus taşıdıkları tespit edilmiştir. Özellikle mandaların ve koyunların uzun zaman virusu taşıdıkları ve gittikleri yerdeki hayvanlara hastalığı bulaştırdıkları tespit edilmiştir. • b- Hasta hayvanların sağlamlar ile teması sonucu gerçekleşir. • c- Hastalığı ateşli döneminde ayak ve ağızdaki vesikullerin yırtılması veya salva, idrar, gaita ve süt ile virusun etrafa saçılmasıyla enfeksiyon yayılır

58 • 2- İndirekt bulaşma • Sağlam hayvanların kontamine materyal ile teması sonucu oluşur. • a- Hayvan sahibi ve bakıcılar. • b- Virus ile bulaşmış yem, yataklık ot ve su gibi kontamine materyal. • c- Enjektörle muayene ve tedavi amacı ile kullanılan alet ve malzeme. • d- Fare ve kuşlar. • e- Araba, kamyon ve tren gibi nakil araçları. • f- Ateşli dönemde kesilen hayvanların iç organları ile karkası • g- Hava yolu ile bulaşma : Virusun rüzgar ile bir bölgeden diğerine taşındığı kanıtlanmıştır. • h- Hasta hayvanların etlerinden yapılan hayvansal ürünler (salam,sosis)

59 • - Persiste enfekte hayvanlar (portör) virusu sağlam hayvanlara ulaştırmaktadırlar. Sığırlar yaklaşık 9 ay-2 yıl, koyunlar 9 hafta-11 ay arasında kendilerinde hiçbir hastalık belirtisi görülmeksizin enfeksiyonu etrafa bulaştırabilirler. • i- Suni tohumlama yolu ile (Enfekte sperma ve embriyo ile) • ii- Enfekte hayvanların sütleri ateşli dönemden önce ve sonra virus içerir. Böyle sütler buzağıları enfekte edebilir.

60 Hastalığa Hangi Hayvanlar Yakalanır • Sığırlar • Koyunlar • Keçiler • Domuzlar hastalığa çok çabuk yakalanırlar.

61


"ŞAP HASTALIĞI • Halkımız tarafından Tabak Hastalığı" da denilen şap hastalığı virus adı verilen çıplak gözle görülmeyen küçük canlılar tarafından meydana." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları