Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YEREL KATILIM GÜLEMSAL AKYÜZ 080351001. YEREL KATILIM Katılım kavramı, "bir kararın hazırlanması, olgunlaştırılması, alınması ve uygulanması aşamalarından.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YEREL KATILIM GÜLEMSAL AKYÜZ 080351001. YEREL KATILIM Katılım kavramı, "bir kararın hazırlanması, olgunlaştırılması, alınması ve uygulanması aşamalarından."— Sunum transkripti:

1 YEREL KATILIM GÜLEMSAL AKYÜZ

2 YEREL KATILIM Katılım kavramı, "bir kararın hazırlanması, olgunlaştırılması, alınması ve uygulanması aşamalarından birine, bir kaçına veya bütününe o kararlardan doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenecek kişilerin güçleri oranında katkıda bulunması" (DemirAcar, 2002: 237)olarak tanımlanmaktadır.

3 Yerel yönetimler düzeyinde yönetime katılımı ifade eden yerel katılım kavramı, daha çok şehir yönetiminde ve yerel yönetimlerle ilgili işlerde şehirdeki aktörlerin sürece dahil edilmesi ve bunun bir mekanizmayla kurumsallaşması anlamında kullanılmaktadır (Akdoğan, 2008: 44).

4 Yerel katılım, halk ile yönetim arasındaki kopukluğu ortadan kaldırarak, kolektif kararların kabulünü kolaylaştırabilmesi ve doğal olarak da halkın yönetimle uzlaşmasını sağlayabilmesi bakımından önemli görülmektedir. Ek olarak karar alma süreçlerine katılım, halkın yapıcı gücünü harekete geçirerek kişisel etkinliği ve kendine güveni arttırarak bir anlamda demokratik eğitim sağlarken müşterek yararlar adına dayanışma ve iş birliğini de beraberinde geliştireceği düşünülmektedir (Gökçe, 1999: 57). Bununla beraber, yönetilenlerin yönetime katılamaması ya da katkıda bulunmaması, yapılan hizmetlere sahip çıkmaması ve hizmetleri korumaması sonucunu doğurmaktadır. Bu durum hizmetlerin gelişmemesine, yetersiz, verimsiz ve etkisiz kalmasına yol açmaktadır. Yönetime katılmadan yönetimin sunduğu hizmeti almak, genellikle ‘üretmeden tüketmek’ olarak kavramlaştırılır (Aydın, 2007: 192).

5 Yerel katılımı sağlayabilmek açısından, halkın yönetsel etkinlikleri artırıcı ve yaşam çevresini biçimlendirebileceği birçok yöntem uygulanmaktadır. Bunlar, kent planlaması, çevre koruma, halk oylaması, seçilmişleri görevden düşürme, önemli konularda halka danışma, halkın çeşitli konularda yakınmaları ve kentsel toplumsal hareketler olarak sıralanabilir (Kozan, 2002: 84). Ayrıca yerel kamuoyu yoklamaları, yerel kamusal araştırmalar, kamusal toplantılar, yerel yönetim ve danışma organlarına katılma, yerel sivil toplum örgütlerine katılım, çevre sorunlarıyla ilgili olarak yargıya başvurma ve kent kurultaylarına katılım gibi yöntemler de bulunmaktadır (Adıgüzel, 2003: 49)

6 Bütün bu açıklamalardan sonra kısaca kavram olarak katılmayı şu şekilde tanımlayabiliriz:“Kamu işlerinin yönetimine bütün vatandaşların doğduran doğruya ve demokrasinin gereği katılmasıdır.” Katılma kavramını sadece seçimlerde oy kullanmak olarak değerlendirmek yanlış olur. Vatandaşın karar alma sürecini etkileyen bütün davranışları, bir sonuca ulaşsın veya ulaşmasın katılma olarak değerlendirilmelidir

7 demokrasi öz olarak katılımı içerir. Yani katılım olmadığı zaman demokrasinin diğer özellikleri pek bir anlam ifade etmeyecektir. Yönetime katılma hakkı bütün yurttaşlara verilmiş bir haktır. Yani hiçbir grup bu hakkın sadece kendi tekelinde olduğu iddiasında bulunamaz. Katılımın hedefi siyasal karar alma mekanizmalarını etkilemektir.

8 Bu anlamda katılım sadece seçim sürecinde oy vermek anlamında değerlendirilemez. Türk idare geleneğinde “insanı yaşat ki devlet yaşasın” anlayışı vardır. Yani devletin vatandaşlarına dayanması gerekir. Ayrıca vatandaşların devlet yönetiminde söz sahibi olması lazımdır. Aksi durumda devlet cansız bir kalıp olmaktan öteye gidemez. Günümüzde katılım vatandaşlara verilmiş bir lütuf olarak değil sahip olunması gereken yaşamsal bir hak olarak değerlendirilmektedir.

9 HUKUKİ BOYUTU VE YASAL DÜZENLEMELER Genel olarak 50’li yıllardan itibaren ülkemizde demokrasinin ve katılımın arttığı düşünülmektedir. Ancak o günden günümüze bu konuda istenilen anlamda bir mesafe alınamamıştır. Türkiye’de katılımın istenilen seviyede olmamasında;  eğitim seviyesinin yetersizliği  ekonomik durumun kötü olması gibi faktörlerin yanında yasal düzenlemelerin yetersizliği de önemli bir rol oynamaktadır.

10 Vatandaşın yönetsel kararlara katılmasının devlet tarafından endişeyle karşılanması ve bundan dolayı vatandaşın karar süreçlerinde devre dışı bırakılmak istenmesi önemli sorunlardandır. Hükümetler vatandaşın sadece 4 yılda bir yapılan seçimlerle bu sürece katılmasına müsaade etmek eğilimindedirler. Bunun başlıca sebeplerinden birisi yerel yönetimlerle ilgili yapılan yasal düzenlemelerin demokrasi ve katılımdan daha ziyade kalkınma amacı gütmesidir.

11 BELEDİYELERDE YÖNETİME KATILIM KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER • 1580 sayılı eski belediye yasasında katlımla ilgili sınırlı sayıda madde vardır Bunlarda bir tanesi olan 13. maddede şöyle denilmektedir: “...hemşerilerin belediye işlerinde reye, intihaba, belediye idaresine iştirake ve belde idaresinin devamlı yardımlarından istifadeye hakları vardır.” Bu madde vatandaşların belediyenin kararlarına katılma hakkından sınırlı şekilde bahsetmiştir. Ancak bu katılmanın yollarını, yönetimini ve sınırlarını açıklamamıştır. Bundan dolayı sorunlara yeterince çözüm getirememiştir.

12 Ancak 5393 sayılı yeni belediyeler yasası katılma konusunda yeni açılımlar sağlamıştır. Anılan yasanın hemşehri hukuku başlığını taşıyan 13. maddesi “Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.

13 Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.

14 Belediyelerin Yapısı, Temsil Organları ve Katılım Kanalları 5393 sayılı Belediye Kanununa göre, belediye yönetiminin, Belediye Meclisi, Belediye Encümeni ve Belediye Başkanı olmak üzere üç temel organı vardır. Belediye meclisleri belediyenin karar organıdır ve yerel halk tarafından seçilen üyelerden oluşmaktadır. Siyasi partiler aldıkları oy ile orantılı olarak belediye meclislerinde üye bulundurmaktadırlar. Meclis, her ayın ilk haftasında toplanmakta ve belediyenin çalışma programı, bütçesi, imar ve diğer hizmetler konusunda kararlar almaktadır. Belediye Encümeni ise atanmış ve seçilmiş üyelerden oluşur ve meclisin toplantıda olmadığı zamanlarda belediye hizmetlerine ilişkin kararlar alır (Bulut ve Tanıyıcı, 2008: 174).

15 Bu organların oluşumunda, 2972 sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanuna göre, Türkiye’de uygulanan mevcut yerel seçim sistemi olarak, İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanmaktadır (Şentürk, 2008: 16).

16 Belediyelerin seçilmiş organlarının oluşturulması için düzenlenen seçimler bazı yönlerden eleştirilmektedir. Bu bağlamda, yerel yönetim seçimlerinde var olması beklenen yüz yüze ilişkilerin ve yakınlığın neticesinde aday-seçmen ilişkisinin daha sağlıklı bir şekilde gelişeceği beklentisi, bu konuda elde edilen verilerle çoğu zaman uymadığı dile getirilmektedir. Bir yandan yerel yönetimlerde oy verme davranışını, büyük oranda ulusal sorun ve politikalar belirlerken, diğer yandan yerel temsilci adaylarının belirlenmesinde yerel seçmenin etkinliği çok sınırlı kaldığı görülmektedir.

17 Bunun sonucu olarak da aday seçmen ilişkisi değil de, parti seçmen ilişkisi geliştiği görülmektedir. Neticede siyasal imkanlara sahip olanlar partilerce aday gösterilmekte ve halk da önüne konan listeyi onaylamak zorunda kalmaktadır. Aday belirleme konusunda, seçmeler daha çok yerel parti örgütlerinde yapılmakta, kimi zamanda parti genel merkezleri, bu konuda karar verebilmektedir. Böyle olunca da, temsilciler halkın çıkarlarından çok, parti çıkarlarına göre hareket edeceği düşünülmektedir (Baraç, 2005: 26-27).

18 Gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu gerekse 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda halkın yönetime katılımı için çeşitli düzenlemeler yer almaktadır. Bu çerçevede 5393 sayılı Kanunun 9. maddesinde, belediyelerin, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlayacağı, belediye kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulunduracağı ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışacağı belirtilmektedir. Aynı Kanunun 13. maddesinde, herkesin ikamet ettiği beldenin hemşehrisi olduğu; hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları bulunduğu; Belediyenin, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapması gerektiği ve bu çalışmaları yaparken de üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemleri alacağı vurgulanmaktadır

19 • Bu çerçevede, 5393 sayılı Belediye Kanunu hemşehrilerin belediye yönetimlerine karşı olan yükümlülükleri konusunda 1580 sayılı Kanun’u örnek almıştır. Bununla birlikte gerek hemşehrilerin yönetime karşı hakları gerekse Belediyenin beldeye ve hemşehrilere karşı sorumluluklarında artış getirmiştir (Keleş, Güner, Öner, 2009: 16) Belediye Kanununun 15. maddesinde; belediyenin, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabileceğini belirtmektedir sayılı Kanunun 24. maddesinde, 5216 sayılı Kanununda 15. maddesinde, İhtisas Komisyonları hakkında bilgi verilerek, mahalle muhtarlarının ve ildeki kamu kuruluşlarının amirlerinin ile ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, üniversitelerin, sendikaların ve gündemdeki konularla ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcilerinin, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü İhtisas Komisyonu toplantılarına katılabilecekleri ve görüş bildirebilecekleri belirtilmiştir.

20 Ayrıca yine aynı yasa da önemli bir katılım aracı olan kent konseyleri şu şekilde açıklanmıştır: “Kent konseyi, kent yaşamında; kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım veyerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışır.

21 İL ÖZEL İDARELERİNDE YÖNETİME KATILIM KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER Ülkemizde belediyelerden sonra diğer önemli yerel yönetim birimi olan özel idarelerle ilgili yapılan yeni düzenlemeler ile yönetime katılım arttırılmaya çalışılmış ve yasal anlamda bu konuda önemli adımlar atılmıştır. Bununla ilgili olarak 5302 sayılı il özel idaresi yasasının 12. maddesi ve aynı yasanın 16. Maddesinide örnekl verebiliriz

22 YÖNETİME KATILIM KONUSUNDA YAPILAN DİĞER DÜZENLEMELER 9. beş yıllık kalkınma planının ( ) “Bölgesel Gelişmenin Sağlanması” başlığı altında da yönetime katılmanın önemini vurgulayan ve katılımın arttırılmasını teşvik eden maddelere yer verilmiştir.

23 Örneğin 671. madde de: “ kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör ve STK’ lar arasındaki işbirliği ve ortaklıklar desteklenecek, işbirliği ağlarının oluşturulması yoluyla bilgi alışverişi özendirilecektir.”, 673. madde de: “bölgesel gelişme ve yerel kalkınma uygulamalarında yerindelik esas alınacak, katılımcılık geliştirilecek, kalkınmaya ilişkin paydaşlar arasında ortak kültür oluşturularak uygulamaya yönelik sinerjinin, sahiplenmenin ve farkındalığın arttırılması sağlanacaktır. Öncelikle az gelişmiş bölgelerden başlamak üzere sivil toplum kuruluşlarının yerel ve bölgesel kalkınma çabalarına katkı sağlamaları özendirilecektir.” denilmiştir.

24 Bu maddelerde görüleceği gibi kalkınma planlarında yerel yönetimlere katılımı özendirme çalışmaları artmakta, bu yolda gerekli yasal düzenlemeler yapılmaktadır.


"YEREL KATILIM GÜLEMSAL AKYÜZ 080351001. YEREL KATILIM Katılım kavramı, "bir kararın hazırlanması, olgunlaştırılması, alınması ve uygulanması aşamalarından." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları