Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 ERGONOMİ. 2 Konunun Genel Amacı • Katılımcıların, ergonomi ve iş fizyolojisi konusunda temel kavramları bilmelerini ve işyerinde ergonomik düzenlemeler.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 ERGONOMİ. 2 Konunun Genel Amacı • Katılımcıların, ergonomi ve iş fizyolojisi konusunda temel kavramları bilmelerini ve işyerinde ergonomik düzenlemeler."— Sunum transkripti:

1 1 ERGONOMİ

2 2 Konunun Genel Amacı • Katılımcıların, ergonomi ve iş fizyolojisi konusunda temel kavramları bilmelerini ve işyerinde ergonomik düzenlemeler ve çalışma ortamı tasarımları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır

3 3 Öğrenme Hedefleri • Bu dersin sonunda katılımcılar; – Ergonomiyi ve temel kavramlarını tanımlar – Ergonomik risklerin etkilerini belirler – Ergonomik risklerin etkilerinin önlenmesi konusunda yapılacak çalışmaları açıklar

4 4 7% 8% 3% 40% 16% 14% 9% Kaynak: Brigitte Froneberg, ILO 07/2005 Dünyada Meslek Hastalık Dağılımları Kas – İskelet Hastalıkları Kalp Hastalıkları Kazalar Solunum Hastalıkları S. Sinir Sistemi Hastalıkları Mental Hastalıklar Tümörler Cilt Hastalıkları

5 5 ERGONOMİ  Fizyoloji, psikoloji, antropoloji, diğer tıp ve mühendislik alanlarının bir karışımı olan yeni bir bilimsel ünitedir  Yunancada ; Ergon: İş Nomos: Yasa Ergonomi: İş (Çalışma) Yasası (Kuralları)  Yaşamın insana uygun hale getirilmesidir

6 6 Ergonomi; Endüstriyel iş ortamındaki  Sistem verimliliği ve  İnsan-makine-çevre uyumunun temel yasalarını ortaya koymaya çalışan çok disiplinli bir bilim dalıdır

7 7 Çalışma ortamında;  Güvenliğini sağlamak,  Verimliliğini artırmak ve  İş koşullarını iyileştirmektir Ergonominin Temel amacı;

8 8  İş – İnsan uyumu  Ortam – İnsan uyumu  Donanım – İnsan uyumu  Sistem – İnsan uyumu  İnsan – İnsan uyumu  İşyeri – Çevre uyumu Ergonominin Temel Amaçları;

9 9 1- Fiziksel ergonomi 2- Organizasyonel ve yönetimsel ergonomi 3- Bilişsel ergonomi Ergonominin sınıflandırılması (1995 Prof. Dr. Ahmet F. Özok)

10 10  Fiziksel çevrenin tasarımı;  Gürültü  Aydınlatma  Titreşim  Isıtma ve havalandırma  Kimyasal zararlılar  Sağlık ve Güvenlik tasarımı;  Yaralanma riskleri ve kontrol  El ile taşıma  Koruyucu araç gereç  Performans modelleme  Vücut konumunun incelenmesi  Uzanma mesafesi  Mühendislik antropometrisi  Ekran önü çalışmalar  Robotlar ve insanlar Fiziksel Ergonomi

11 11  Çalışanların katılımı  Teknoloji yönetimi ve organizasyonel değişim  İş programlama  Performans modelleme  Toplam kalite yönetimi  Sosyo-teknik organizasyon tasarımı  Proje yönetimi  Yönetim değişimi  Bilgisayar destekli yönetim  Bakımda insan öğesi  Yönerge ve standartlar  Katılımcı ergonomi  Makro ergonomi Organizasyonel ve yönetimsel ergonomi

12 12 Bilişsel kavramı, i nsanın çevresinden çeşitli yollarla aldığı bilgiyi işlemesi ve bir tepki oluşturması süreci olarak tanımlanır ve bilişsel eylemler  Düşünme  Sorun çözme  Karar verme fonksiyonlarını içerir Bilişsel ergonomi: İnsan-makine sistemlerinde;  Daha etkin  Daha verimli çalışma sağlanabilmesi için Kullanıcı – Eylem – Sistem etkileşimini inceler Bilişsel Ergonomi

13 13 Ergonominin bileşenleri  Antropometri  Fizyoloji  Psikoloji  Mühendislik  Enformasyon  Organizasyon  İSG

14 14 • İnsanın vücut ölçüleri ve vücut hareketleri ile bu hareketlerin frekans ve sınırları gibi vücut özelliklerini inceler • «Vücut ölçüleri bilimi» olarak antropometri, insan vücut ölçü ve hareketleri ile üretim araçları ve çalışma ortamının uyum içinde olmasını sağlamayı amaçlar Antropometri

15 15 Antropometrik ölçülerin kullanıldığı temel tasarımlar  Çalışma yeri yüksekliği  Vücut duruşu  Görme açısı  Çalışma alanı genişliği

16 16 Antropometri

17 17

18 18  Nötral pozisyon  Yer çekimi olmasaydı, vücudumuzun alacağı pozisyon  Tekrarlayıcı baskıların en az olacağı vücut pozisyonu  Statik pozisyon  Kan dolaşımının güçleşebildiği ve bir süre sonra kas güçsüzlüğüne neden olabilen pozisyonlar Statik kas kasılması  Kas gerginliği  Kan akımının zayıflaması  Kas beslenmesinde azalma  Atık (laktik asit) seviyesinde artma  Kas ağrısı/ Güçsüzlük  Yaralanma / Yetersizlik Occupational Health & Safety Unit

19 19  Bedensel ve  Zihinsel enerji harcar (Aslında Zihinsel+Bedensel) İş kazaları daha çok; Bedensel ağırlıklı çalışmalarda ortaya çıkmaktadır NEDEN? ERGONOMİK AÇIDAN ÇALIŞAN İNSAN

20 20 Çalışma sırasında meydana gelen değişiklikler  O 2 gereksinimi artar  Kalp atım hızı artar  Dinlenme sırasında kanın %15-20 si kaslara giderken, çalışma sırasında %75-80 i kaslara gider  Beyin ve böbreklere giden kan azalır  Enerji gereksinimi artar

21 21  Çalışma yöntemi  Çalışma pozisyonu  Çalışma temposu  Alet tasarımları Enerji tüketimine etki eden faktörler

22 22  Cinsiyet  Yaş  Antropometrik özellikler  Yetenekler  İşe alışma hareketleri  Çevresel faktörler  Algılama  Güdülenim (motivasyon) Performansı etkileyen faktörler

23 23  Birikici travmaya bağlı bozukluklar  Tekrarlayıcı hareketlere bağlı bozukluklar  İş ile ilgili Kas – İskelet hastalıkları Ergonomik Bozukluklara Bağlı Sağlık Sorunları

24 24  İnsan ölçüleri  Yetenekleri  Kısıtlılıkları  Beklentileri  Mobilya  El araçları  Ekipmanlar  İşin gereklilikleri  İşyeri çevresi UYUMLULUK OFİS - İNSAN ARASINDAKİ İLİŞKİ

25 25 Çalışma alanı ve düzeni uygun olmadığında;  Göz yorulmasına neden olabilir  Kas ve eklem hastalıklarına zemin hazırlayabilir  Çarpma ve kazalara yol açabilir  Düşme ve kayma nedeni olabilir

26 26 Ofislerde Çevre Koşulları  Temizlik ve bakım  20 – 22⁰ C civarında sıcaklık  Uygun havalandırma: min. 10 m³/kişi hava düşecek şekilde düzenleme yapılmalı, uçuşan partiküller için portatif hava temizleyiciler kullanılmalı  Ofis içi min. 2 m²/ kişi hareket olanağı sağlanacak alan  Personelin vücut ölçülerine göre ayarlanabilir eşyalar seçilmeli  Sürekli kullanılan eşya ve araçlar kol erişim mesafesinde yerleştirilmeli

27 27 Ofislerde Çevre Koşulları  Tavan aydınlatmaları çalışma yüzeyi ile 45⁰ açı yapmalı, direk çalışma noktasına vurmamalı  Genel aydınlatmada ışık kaynakları mümkün olduğu kadar yükseğe yerleştirilmelidir  Alçak ışık kaynakları yansımayı ve kamaşmayı artırır  Hassas ve gözü yoran işlerde lokal aydınlatma  Açık renkli eşyalar, camlar ve parlak yüzeyler, ışığı yansıttığı için kamaşmaya sebep olurlar  Böyle bir durumda, aydınlatma azaltılmalı ve mat eşyalar tercih edilmeli

28 28 Çalışma Alanı

29 29 Ofislerde Çevre Koşulları  Ofislerde dikkati dağıtan, sürekli gürültü önlenmeli, yüksek ses çıkaran cihazlar izole edilmeli  Statik hareketler daha az olmalı ve dinamik hareketler hedeflenmeli  Dinlenme araları;  1 saatlik çalışma sonunda 5 – 10 dakika  2 saatlik çalışma sonunda 15 – 20 dakika  bu süre ekrandan uzakta, mümkünse dinamik hareket içeren bir şekilde değerlendirilmelidir Napo  )

30 30 OFİSTE ÇALIŞMA DÜZENİ Koltuk ve oturma  İyi bir duruş sağlayan, ayarlanabilir koltuk  Okuma-yazma düzeyi dirsekten 5 cm yukarıda olmalı  İşe uygun kullanım, depolama, okuma alanları oluşturulmalı

31 31  Kalçalar dizden yukarı seviyede  Ayaklardan destek  Bel hizasından destek  Bel dik veya hafifçe eğik  Kollar gevşek ve destekli Ergonomik oturma

32 32

33 33 Monitör  Monitör gözlerden cm uzakta bulunmalıdır  Genel olarak monitörü mümkün oldukça uzağa yerleştirmek ve yazı karakteri boyutunu artırmak tavsiye edilir 33

34 34 Klavye ve Fare  Klavye ve fare kullanırken; dirsek dik ve bilek düz olarak uzanır durumda olmalı  Fare klavye ile aynı seviyede ve kolay ulaşılabilir bir mesafede olmalı  Klavye ve fare için ayarlanabilir sürgülü yüzeyler kullanılmalı, bu ek yüzeylerle bacak – masa mesafesi uygun olmalı

35 35 Tasarlanacak sistemler;  Antropometrik ölçülere  Anatomik – Fizyolojik özelliklere  Yeteneklere – Becerilere  Kendisini geliştirmeye  Yanlışı telafi etmeye uygun olmalıdır Ergonomik tasarımlarda göz önüne alınacak hususlar;

36 36  İnsanın meslek hastalığı ve iş kazası riski en az olmalı  Zorlanma düzeyi mesai boyunca sürdürülebilir olmalı  Tehlike sinyallerinin özel bir ayırdedilebilirliği olmalı  Sinyaller; Kolay algılanabilir, anlaşılabilir ve yorumlanabilir olmalı  Birbirleri ile ilgili kumanda elemanları birbirlerine yakın olmalı  Sistem içindeki nesneleri tutma ve taşımak kolay olmalı  Tehlike anında hızla yer değiştirmek olanaklı olmalı  Çevre koşulları ergonomik sınırlar içinde olmalı  Yapılan iş tekdüze olmamalı  Sosyal ve kişisel gereksinimleri karşılamalı Ergonomik tasarımlarda göz önüne alınacak hususlar;

37 37 %90 %5 Ergonomik tasarımlarda göz önüne alınacak hususlar; Tasarımlarda antropometrik ölçümlere göre oluşturulan çan eğrisinde %90’lık dilim dikkate alınır

38 38 Doğrular ve Yanlışlar

39 39 Doğrular ve Yanlışlar

40 40 Doğrular ve Yanlışlar

41 41 Doğrular ve Yanlışlar

42 42 Baş yüksekliği

43 43 Omuz yüksekliği:  Kontrol panelleri insanın beli ile omuz arasında olmalıdır  Sık kullanılan cisimler ve malzemeler omuz seviyesinin üstünde olmamalıdır!

44 44 Kol uzanma mesafesi:  Malzemeler en kısa kolun yetişebileceği uzaklıkta olmalı ve malzemelere uzanırken eğilme veya bükülme yapılmamalıdır  Uzun boylular malzemelere ulaşırken aşağıya doğru eğilmemelidir  Malzemeler vücudun ön kısmına yakın olmalıdır Doğrular ve Yanlışlar

45 45 Ergonomik Tasarımlar

46 46 Doğrular ve Yanlışlar

47 47 Doğrular ve Yanlışlar

48 48 Doğrular ve Yanlışlar

49 49 Ergonomik tasarımlar

50 50 Ergonomik tasarımlar Dirsek yüksekliği:  Çalışma yüzeyi yüksekliği yapılan işin niteliğine göre ayarlanarak masanın altında veya üstünde olmalıdır

51 51 Doğrular ve Yanlışlar

52 52 Doğrular ve Yanlışlar

53 53 Ergonomik tasarımlar Ayakta çalışma; Olanaklı ise uzun süreli ayakta çalışma önlenmelidir Uzun süre ayakta çalışma sırt ağrısına, ayaklarda şişmelere, kan dolaşım sistemlerinde problemlere ve kas yorgunluklarına neden olur  Yüz işe dönük olmalı,  Vücut işe yakın olmalı,  Eğer bir tarafa dönülecek ise bel ve omuz bükülerek değil, ayaklar üzerinde dönülerek sağlanmalı

54 54 Doğrular ve Yanlışlar

55 55 Doğrular ve Yanlışlar

56 56 Doğrular ve Yanlışlar

57 57 Doğrular ve Yanlışlar

58 58 Doğrular ve Yanlışlar

59 59 Doğrular ve Yanlışlar

60 60 YANLIŞ DOĞRU Doğrular ve Yanlışlar

61 61 Doğrular ve Yanlışlar

62 62 Doğrular ve Yanlışlar

63 63 ÖZET

64 64 Ergonomik tasarımlarda göz önüne alınacak noktalar;  Meslek hastalığı ve iş kazası riskini azaltmalı  Zorlanma düzeyi mesai boyunca sürdürülebilir olmalı  Tehlike sinyalleri kolay algılanabilir, anlaşılabilir ve yorumlanabilir olmalı  Birbirleri ile ilgili kumanda elemanları birbirlerine yakın olmalı

65 65 Ergonomik tasarımlarda göz önüne alınacak noktalar;  Sistem içindeki nesneleri tutma ve taşımak kolay olmalı  Tehlike anında hızla yer değiştirmek olanaklı olmalı  Çevre koşulları ergonomik sınırlar içinde olmalı  Yapılan iş tekdüze olmamalı  Sosyal ve kişisel gereksinimleri karşılamalı

66 66 Üretim sistemleri tasarımlarında ve işletiminde ergonomik faktörler dikkate alınmazsa;  Verim azalır  Kayıp zamanlar artar  Devamsızlıklar ve işten ayrılmalar artar  İşle ilgili hatalar artar  İş kalitesi düşer  Çalışanların fiziksel ve psikolojik sorunları artar  İş kazaları – Meslek Hastalıkları artar

67 67 SORULAR

68 68 Hangi seçenekte verilen bilgi Ergonomi tanımı için doğru değildir? A)Ergonomi, sistemler ile onları işleten ve bakımlarını yapan insanlar arasındaki etkileşimlerle ilgilenen bir uygulamalı bilimsel/mühendislik disiplinidir B)İşin insana göre tasarlanmasıdır C)Ekipman tasarımıyla ilgili insanoğlunun yapabilirliklerini, sınırlarını ve diğer özelliklerini içeren bilgi bütünüdür D)İşçilerin uymaları gereken iş güvenliği ilkeleridir.

69 69 Hangi seçenekte verilen bilgi ergonomi tanımı için doğru değildir? A)Ergonomi, sistemler ile onları işleten ve bakımlarını yapan insanlar arasındaki etkileşimlerle ilgilenen bir uygulamalı bilimsel/mühendislik disiplinidir B)İşin insana göre tasarlanmasıdır C)Ekipman tasarımıyla ilgili insanoğlunun yapabilirliklerini, sınırlarını ve diğer özelliklerini içeren bilgi bütünüdür D)İşçilerin uymaları gereken iş güvenliği ilkeleridir

70 70 Aşağıdakilerden hangisi Ergonomi’nin amaçlarından biri değildir? A)Çalışanların moral ve motivasyonlarını artırmak B)Verimliliği artırmak C)Kas ve eklem yakınmalarını azaltmak D)İşin gerekleri ile çalışanın kapasitesinin uyumunu sağlamak E)İş akış planını değiştirmek

71 71 Aşağıdakilerden hangisi Ergonomi’nin amaçlarından biri değildir? A)Çalışanların moral ve motivasyonlarını artırmak B)Verimliliği artırmak C)Kas ve eklem yakınmalarını azaltmak D)İşin gerekleri ile çalışanın kapasitesinin uyumunu sağlamak E)İş akış planını değiştirmek

72 72 Hangisi ergonomik risk faktörlerinden biri değildir? A)Vücudumuzu dinç ve zinde tutmak için spor yapmak B)Aşırı tekrarlı hareketler C)Yüksekliği bele kadar olan yükleri taşımak D)Belden eğilerek iş yapmak E)Statik hareketin dinamik hareketten fazla olması

73 73 Hangisi ergonomik risk faktörlerinden biri değildir? A)Vücudumuzu dinç ve zinde tutmak için spor yapmak B)Aşırı tekrarlı hareketler C)Yüksekliği bele kadar olan yükleri taşımak D)Belden eğilerek iş yapmak E)Statik hareketin dinamik hareketten fazla olması

74 74 Hangi ifade bel yaralanmalarından korunmak için doğrudur? A)Belden eğilerek yük kaldırmak ve indirmek B)Bel eğilmeden, dizler üzerinde eğilerek yük kaldırmak C)Belden yükle birlikte dönüş yapmak D)Kaldıramayacağınız kadar ağır yükleri taşımak

75 75 Hangi ifade bel yaralanmalarından korunmak için doğrudur? A)Belden eğilerek yük kaldırmak ve indirmek B)Bel eğilmeden, dizler üzerinde eğilerek yük kaldırmak C)Belden yükle birlikte dönüş yapmak D)Kaldıramayacağınız kadar ağır yükleri taşımak E)Yükü taşıma yüksekliğinden daha yükseğe bırakmak

76 76 Üst beden zorlanmalarında hangi faktörün etkisi yoktur? A)Duruş B)Uygulanan güç C)Biriken eylem D)Gece çalışmak E)Tekrar sayısı

77 77 Üst beden zorlanmalarında hangi faktörün etkisi yoktur? A)Duruş B)Uygulanan güç C)Biriken eylem D)Gece çalışmak E)Tekrar sayısı

78 78 BA Ş ARILAR….


"1 ERGONOMİ. 2 Konunun Genel Amacı • Katılımcıların, ergonomi ve iş fizyolojisi konusunda temel kavramları bilmelerini ve işyerinde ergonomik düzenlemeler." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları