Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Etem AKGÜNDÜZ Daire Başkan V. GPS Ölçü Sistemleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Orman ve Su İşleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Etem AKGÜNDÜZ Daire Başkan V. GPS Ölçü Sistemleri."— Sunum transkripti:

1

2 Orman ve Su İşleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Etem AKGÜNDÜZ Daire Başkan V. GPS Ölçü Sistemleri

3 2 Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

4 3 GPS ve Ülke Nirengi Ağı Her iki sistemin jeodezik altyapısı birbirinden farklıdır. Sistemler farklı datumlara sahiptir ve farklı koordinat sistemleri ile çalışmaktadır GPS teknolojisinin getirdiği katkıların yanında, ülkemiz bazında bu sistemin etkili ve doğru olarak kullanımını sağlamak için GPS ile ülke sistemi arasındaki ilişkileri tanımlamak gerekliliğidir Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

5 4 YERİN ŞEKLİ ve REFERANS YÜZEYLER YERYÜZÜ DÖNEL ELİPSOİDE BENZER Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

6 5 YERİN ŞEKLİ ve REFERANS YÜZEYLER Koordinat Sistemleri

7 6Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı İsimYılabbasıklık Hayford /297 GRS / WGS / Koordinat Sistemleri Elipsoit Bilgileri

8 7 Yerden Küreye, Küreden Haritaya Küresel Mesafe Arazi Mesafesi = Harita ölçeği: Harita projeksiyonu: Ölçek faktörü Harita Mesafesi Küresel Mesafe = (e.g. 1:25,000) (e.g ) Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

9 8 Küre Üzerinde Enlem ve Boylam Boylam Enlem   X Y Z N E W   =0-90°S P O R  =0-180°E  =0-90°N • Greenwich meridian  =0° • Equator =0° • •  =0-180°W  - Coğrafi Boylam  - Coğrafi Enlem R – Ortalama Dünya Yarıçapı O – Yer Merkezi Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

10 9 Koordinat Sistemleri Elipsoit Koordinatları

11 10 Coğrafi ve Projeksiyon Koordinatları (  ) (x, y) Harita projeksiyonu Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

12 11 GAUSS-KRUGER PROJEKSİYONU (TM) •Deformasyonların önlenmesi için teğet meridyenden fazla uzaklaşılmaması gerekir. •Bu amaçla 3 derecede bir silindir geçirilir  Ekvator 80 Kuzey 80 Güney Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

13 12 UTM PROJEKSİYONU •Gauss-Kruger esasına dayanır, •Dünya, 60 adet, 6 derecelik dilimlerde iz düşürülür. •Her bir dilim bir projeksiyon sistemini belirtir. •Silindir, dilim orta meridyeni boyunca dünyaya teğettir, •DOM nin 3 derece sağı ve 3 derece solu aynı dilimdedir, •1: ve daha küçük ölçekli haritaların yapımı için 6° lik dilimler, 1: ve daha büyük ölçekli haritaların yapımı için ise 3° lik dilimler esas alınır. •UTM projeksiyonunda deformasyonu azaltmak için 6° lik dilimler de x,y koordinat değerleri küçültme faktörü ile çarpılır. •DOM nin solundaki y değerlerini eksi değerden kurtarmak için y değerine m. eklenir. Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

14 13 UTM Koordinatları Tek mi? Her bölgede olan yerlerin koordinatları aynıdır. Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

15 14Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı UTM KOORDİNATLARI Koordinat Sistemleri Sağa Değer (Y) : rakam Yukarı Değer (X) : rakam Dilim Numarası Koordinata eklenir. Sağa Değer (Y) : rakam Yukarı Değer (X) : rakam

16 15 UTM PROJEKSİYONU •Türkiye’de 6 derecelik DOM’leri : 27,33,39,45 dir. •Bunların bulunduğu zone’lar : 35,36,37,38 dir. •Zone numaraları 180 dereceden itibaren 1 ile başlıyor. •36 inci zone: 36x6=210 – 180 – 3 = 33 o Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

17 16 Ekvator X=0 Yukarı değer= m DİK (Projected) KOORDİNAT SİSTEMİ 250km 270km Koordinatların, düzlemde, ekvatordan “X(yukarı değer)”, dilim orta meridyeninden “Y(sağa değer)” olarak ifade edildiği koordinat sistemidir. DOM= Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

18 17 Topoğrafik Haritalar Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

19 18 Koordinat Sistemleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

20 19 HARİTA İNDEKSLERİ (1: )  İsimlendirme Türkiye’ye özgüdür ve 1: den başlar.  6° doğu boylamından başlanarak 30’ lık sütunlara bölünür.  75 den başlanarak numara verilir. 99’dan sonra tekrar 1’den başlar. 92 6° 7°8° 9°10°11° ° 13° 14°15° 16°17°18° ° 20° 21°22° 23°24°25° ° 27° 26° 25°  Enlemlerde 55° 30’ kuzey paralelinden 21° enlemine kadar 30’ lık satırlara bölünür.  Satırlara ABCDEFGHİJKLMNOPRSTUVYZ harfleri verilir. 44° ile 32° 30’ arasında bu harfler kullanılıyor.  55° 30’ ile 44° arasında harflerin önüne Z harfi, 32° 30’ ile 21° arasında harflerin sonuna A harfi ekleniyor. Pafta İndeksleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

21 20Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

22 21 Küresel Konum Belirleme Sistemi (Global Positioning System) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

23 22 Global Konumlandırma Sistemi(GPS) “Ne zaman?”, “hangi konum?”, “ne hız?” gibi sorulara hızlı, doğru ve ucuz şekilde dünyanın neresinde ve ne zaman olursa olsun, her türlü meteorolojik koşulda yanıt veren, uydulara dayalı bir radyo navigasyon sistemidir. Sistem ile dünya üzerinde herhangi bir noktada 3 boyutlu konum belirleyebilmek için en az 4 uydunun aynı anda GPS alıcısının görüş alanına girmesi şarttır. Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Küresel Konumlandırma Sistemi

24 23Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı  NAVSTAR GPS (NAVigation System with Time and Ranging Global Positioning System), başlangıçta askeri gereksinimler doğrultusunda navigasyon amacıyla üretilmiş, ancak sonraları sivil kullanıcılar tarafından da yüksek doğruluklu konum belirleme çalışmalarında kullanılmaya başlanan ve günümüzde sivil yaşamda pek çok alanda kullanılmakta olan bir konum belirleme sistemidir.  Uydulara dayalı bir radyo navigasyon sistemi olan GPS ile uygun donanıma sahip kullanıcılar, 3 boyutlu presizyonlu konum, navigasyon ve zaman bilgisini, dünyanın her yerinde, günün her saatinde, meteorolojik koşullardan etkilenmeksizin elde edebilirler. NAVSTAR GPS Küresel Konumlandırma Sistemi

25 24Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Kontrol Bölümü 1 Ana İstasyon 5 İzleme İstasyonu Kontrol Bölümü 1 Ana İstasyon 5 İzleme İstasyonu Uzay Bölümü NAVSTAR : NAVigation Satellite Time and Ranging 24 Uydu Km Uzay Bölümü NAVSTAR : NAVigation Satellite Time and Ranging 24 Uydu Km Kullanıcı Bölümü Uydu Sinyallerini Toplama Kullanıcı Bölümü Uydu Sinyallerini Toplama GPS Bileşenleri Küresel Konumlandırma Sistemi

26 25  ABD Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilmiş uydu bazlı konumlandırma sistemidir  Sistem her biri yeryuvarından yaklaşık 20,200 km yükseklikte yörüngeye yerleştirilmiş 24 uydudan oluşur  Bu uydular her bir yörüngede 4 tane olmak üzere, eğimi 55, dolanım süresi 12 saat olan 6 yörünge üzerinde hareket etmektedirler  Genel bir koordinat sisteminde (WGS84) 3 boyutlu (3D) konum bilgisi dünyanın her yerinde gün boyu (24 saat) elde edilebilir  Hava şartlarından bağımsızdır  Ölçülen noktalarda görüş şartlarının sağlanması gerekmez  Gece ve gündüz ölçme yapılabilir  Yeryuvarı yüzeyindeki noktalara ilişkin 3 boyutlu vektörlerin değerlendirilmesi ile yüksek doğruluk veren, yaygın uygulama alanları olan bir sistemdir  GPS uyduları yeryuvarının merkezine göre konum bilgilerini yayınlayan yörüngesel kontrol istasyonları olarak düşünülebilir Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Küresel Konumlandırma Sistemi

27 26Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı GPS tek yönlü bir ölçme sistemidir. Temel ölçü, sinyalin uydu ve alıcı saatleri arasında yol alma süresidir. Sistematik saat senkronizasyon hatası (time bias) nedeniyle ölçülen uzunluklar “pseudorange” olarak adlandırılır. Küresel Konumlandırma Sistemi

28 27Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Nokta Konumlandırma Uzayda bir noktanın üç boyutlu koordinatlarını belirlemek için eş zamanda ölçülmüş üç uzaklık gereklidir, dördüncü uzaklık saat senkronizasyon hatasını belirlemek için kullanılır. Ayrıca uydu koordinatları ve zamanı da bilinmelidir. Küresel Konumlandırma Sistemi

29 28Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Fundamental Frequency MHz x 154 x 120 L MHz L MHz C/A Code MHz P-Code MHz ÷ BPS Uydu mesajı GPS Sinyal Yapısı • GPS uyduları iki taşıyıcı dalgayı ve bu dalgalar üzerindeki kodları kullanarak aşağıdaki bilgileri kullanıcılara iletir; • GPS uyduları istenilen bilgileri farklı frekanstaki L1 ve L2 taşıyıcı dalgalarını kullanarak gönderirler. Her bir taşıyıcı dalga üzerine kodlanmış bilgileri taşır. ZAMANALMANAKEFEMERİS P Kod Presizyonlu Kod C/A Kod Kaba Kod Küresel Konumlandırma Sistemi

30 29Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Efemeris Nedir ? Efemeris, uydunun yörünge konum bilgilerini içerir. Küresel Konumlandırma Sistemi

31 30Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı alıcı Zaman kodlu kaplumbağalar veri dosyalarında depolanır Zaman 19 cm Kaplumbağalar kod (zaman) taşır L1 kaplumbağları 19 cm uzunluğunda L2 kaplumbağaları 24 cm uzunluğunda Kaplumbağalar taşıyıcılardır Küresel Konumlandırma Sistemi

32 31Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Kötü uydu geometrisi zayıf konum çözümü verir İyi uydu geometrisi güçlü konum çözümü verir Ambiguity (belirsizlik) çözümünde uydu geometrisinin doğrudan etkisi vardır Konum Doğruluğu Küresel Konumlandırma Sistemi

33 32Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Dönüşüm (Transformasyon) Koordinat Dönüşümü

34 33Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı ParametreED50ITRFGPS/Google ElipsoidHayford İnt.1909 GRS-80WGS84 DatumED-50ITRF-96WGS84 ProjeksiyonTM, UTM GeoidTG-50TG KOORDİNAT SİSTEMLERİ Koordinat Dönüşümü

35 34Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı  Transformasyon, bir koordinat sistemindeki nokta koordinatlarının başka bir koordinat sisteminde ifade edilmesidir  Herhangi bir dönüşümün ana unsuru nokta koordinat bilgisidir  Noktanın fiziksel konumu daima aynı kalacaktır, değişen sadece koordinat değerleridir  Yatayda ve de düşeyde her iki sistemde koordinatları bilinen ortak (eşlenik) noktalar olmalıdır Transformasyon Nedir ? P   h P Z X Y Koordinat Dönüşümü

36 35Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı  GPS ile elde edilen koor- dinatlar Enlem, Boylam ve Elipsoidal Yükseklik ya da X, Y, Z Kartezyen Koor- dinatları ile ifade edilir  Yersel ölçümlerden el- de edilen koordinatlar Sağa, Yukarı ve Orto- metrik Yükseklikle ifade edilirler Ne Yapmak İstiyoruz ?   h Z X Y P P Yükseklik Sağa Yukarı WGS84 Sisteminden Ülke Koordinat Sistemine geçmek istiyoruz Koordinat Dönüşümü

37 36Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı ZSZS ZLZL P X S =sR( wx, wy, wz)X L +X 0 XSXS YSYS XLXL YLYL wywy wxwx wzwz XSXS XOXO XLXL 3 Boyutlu, 7 Parametreli Helmert Dönüşümü Bilinen Noktalar Dönüşüm •Yatayda ve düşeyde 3 yada daha fazla koordinatı bilinen ortak nokta •X, Y ve Z eksenleri boyunca 3 öteleme bileşeni •X, Y ve Z eksenleri etrafında 3 dönme bileşeni •1 ölçek faktörü Koordinat Dönüşümü

38 37 Koordinat Dönüşümü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

39 38 Koordinat Dönüşümü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

40 39 Koordinat Dönüşümü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

41 40 Koordinat Dönüşümü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

42 41Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Koordinat Dönüşümü Dönüşüm Yolları •ArcGIS, Netcad, Mapinfo gibi CBS Yazılımlarında bulunan dönüştürme araçları ile •J-Trans gibi bağımsız yazılımlarla •Hazır katsayılarla (1/ Ölç. Top. Har. Olduğu gibi) •Manuel olarak 7 Parametreli Helmert Dönüşümü

43 Etem AKGÜNDÜZ Daire Başkan V. Teşekkürler. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı


"Orman ve Su İşleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Etem AKGÜNDÜZ Daire Başkan V. GPS Ölçü Sistemleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları