Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dünyada uygulanan sistemler

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dünyada uygulanan sistemler"— Sunum transkripti:

1 OECD Ülkelerindeki Gelir Vergisi Sistemleri Vergi Konseyi Gelir Vergisi Çalışma Grubu

2 Dünyada uygulanan sistemler
Üniter-Toplu (comprehensive) İkili (dual) Karma (semi dual) Sabit (flat tax) Harcama bazlı (expenditure tax)

3 Üniter-Toplu (comprehensive)
Gelirlerin tamamına aynı tarife uygulanır Aynı gelir seviyesine eşit vergileme Gelirin yeniden dağıtımını hedefler Yönetilmesi kolaydır OECD ülkelerinin çoğunda temel alınmıştır Örnek:Almanya,Türkiye,İspanya,İngiltere

4 Üniter-Toplu (comprehensive)
Eleştiriler Sermayenin başka ülkelere kaçışı Verimliliği teşvik etmez

5 İkili vergi sistemi (dual ,nordic)
Esası sermaye gelirlerinin ayrı ve daha düşük ,diğer gelirlerin ayrı ve daha yüksek oranda vergilendirilmesi Norveç ; Tüm gelirler %28 Belli tutarın üzerindeki ücretlere ilave %15.5 oranında vergileme Kar paylarında çifte vergileme yok

6 Karma (semi dual) Yarı üniter ya da yarı ikili sistem
Gelir türlerine göre farklı, sabit ya da artan oranlı vergi OECD ülkelerinin çoğunda kullanılıyor Hollanda Box sistemi örnek Avusturya,Fransa,İtalya,Çek C.,Belçika,Polonya,Yunanistan,Japonya vergi sistemleri bu sisteme yakın

7 Sabit vergi oranı(flat tax)
Genel indirimsiz sabit oran ya da Genel indirimli sabit oran şeklinde uygulanıyor. İlk uygulamacı Estonya : %20 Rusya :%13 Slovakya :%19 Polonya : 2008 de geçecek

8 Sabit vergi oranı Avantajları ; Basit
Şahsi mükellefiyetten kurumsal mükellefiyete kayıp, vergiden kaçınma yok Çalışmayı teşvik edici Yatırım tercihinde tarafsız

9 Harcama bazlı vergi sistemi
Bugünkü ve yarınki tüketimi eşit vergiler Vergi matrahını bulmak kolay Gelir dağılımı fonksiyonu yetersiz Harcamalar başka ülkelere kayabilir. OECD ülkelerinde tek başına kullanılmıyor

10 Vergi reformunun nedenleri
Basitliği sağlamak Ekonominin verimliliğini artırmak Gelir dağılımını düzeltmek Vergiden kaçma ve kaçınmayı önlemek Vergi gelirlerini artırmak

11 Gelir vergisindeki son eğilimler
Ücretler üzerindeki vergi yükü azalışı Kar payı ve faiz gelirlerinde vergi oranı azalışı Aileye sağlanan faydalarda artış Vergi dilimlerinde azalış

12 Vergi reformundaki konular
Ana sistem Artan oranlı mı – ikili sistem mi Gelir üzerinden mi – harcamadan mı Vergi ünitesi Aile beyanı mı – şahsi beyan mı Vergi tablosu (Tarife) Sabit oran mı – artan oran mı Vergi oranı ve oran sayısı

13 Vergi reformundaki konular
İndirimler Vergiden indirim- matrahtan indirim Sermaye gelirleri Kişi düzeyinde vergileme-şirket düzeyinde vergileme Vergi reformu Yeni düzenleme eski hakları korumalı mı

14 Gelir Vergisi’nde Örnek Ülke Uygulamaları Vergi Konseyi

15 Ülkeler Almanya Hollanda İsrail İspanya Güney Kore Avusturya Slovakya
AB Rusya İtalya

16 Almanya

17 Örnek Ülke: Almanya Tam Mükellefiyet Almanya’da mükellefiyet aşağıdaki kriterlere bakılarak belirlenir. İkametgahı Almanya’da olanlar tam mükellef sayılır ve tüm dünyadaki gelirleri üzerinden vergilendirilir. Almanya’da ev sahibi olmak, Almanya’da 6 aydan fazla kalmış olmak (6 ayı bölen kısa ayrılmalar dikkate alınmaz), Geçici nedenlerle (seyahat, tedavi, nekahet vb.) Almanya’da kalışları 1 seneyi geçmek

18 Örnek Ülke: Almanya Tam Mükellefiyet Yabancı ülkelere taşınan Almanya uyruklu kişiler aşağıdaki koşullar altında 10 yıl boyunca “dar mükellef olarak genişletilmiş vergi mükellefliği” statüsüne tabi olacaklardır. 10 yılın en az 5 yılı boyunca tüm gelirleri üzerinden vergilendirilmiş olmak taşınılan ülke hiç veya daha az vergi uyguluyorsa Almanya ile önemli ekonomik bağlar korunuyorsa Almanya mukimi bir şirkette önemli oranda hisse sahibi olmak ve, Tüm gelirinin %30’undan fazlasını Almanya’dan almak veya € almak Almanya’da yerleşik olunsaydı, sınırsız Alman vergisine tabi olacak varlıkların tüm varlıklarının %30’ unu aşması veya € değerinde olması

19 Örnek Ülke: Almanya Dar Mükellefiyet Kanuni ikametgahı Almanya’da olmayanlar dar mükellef sayılırlar. Dar mükellefler yalnız Almanya kaynaklı gelirlerinden vergilendirilirler. Dar mükellefler, uyruğa bakılmaksızın, tüm gelirlerinin en az %90’ı Almanya’da vergiye tabi ise veya Almanya’da vergiye tabi olmayan gelirleri € 6 136’yu aşmıyorsa, Almanya’da tam mükellef olarak addedilmeyi seçebilirler.

20 Örnek Ülke: Almanya Gelirin Tanımı Almanya’da tam mükellef kişiler aşağıdaki 7 gelir kategorileri üzerinden vergiye tabidir. Tarım ve ormancılık kazançları Ticari ve işletme kazançları Serbest meslek kazançları Ücretler (bağlı personel hizmetleri) Menkul sermaye iratları Gayrimenkul sermaye iratları Diğer kazanç ve iratlar (e.g. tahvil, tekrarlayan cins gelirler). Her bir kategorinin matrahın tespiti ve verginin hesaplanması için özel kurallar vardır.

21 Örnek Ülke: Almanya Gelirin Tanımı Vergi matrahına, yukarıda sayılan 7 kategorideki gelirlerden kanunda belirtildiği şekilde çeşitli gider kalemleri (örn. Ticari giderler, özel giderler, olağanüstü giderler ve kişisel indirimler) düşüldükten sonra ulaşılır. İlk 3 kategori için matrah, yıl sonunda meydana gelen net değer farkıdır. (çeşitli düzeltmeler hariç) Diğer kategoriler için, matraha, elde edilmiş brüt gelirden çeşitli giderler indirilerek ulaşılır.

22 Örnek Ülke: Almanya Ticari Faaliyet ve serbest meslek faaliyeti kapsamındaki istisnalar ve indirilecek giderler Ticari Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti İstisnalar: 55 yaşına gelmiş ve devamlı surette çalışmaya devam edemeyen vergi mükelleflerinin ticari faaliyetini sürdürdüğü işletmenin satılması ve tasfiye sonucu ortaya çıkan değer artış kazancının Euro’ya kadar tutarı İndirilecek Giderler Amortismanlar Stoklar ve gayrimenkullerin alımında oluşan giderler (örn. Sigorta, taşıma masrafları vs.) Rezervler ve karşılıklar

23 Ücret gelirlerinde istisnalar ve indirilecek giderler
Örnek Ülke: Almanya Ücret gelirlerinde istisnalar ve indirilecek giderler Ücret Gelirleri İstisnalar İşveren tarafından işçiye çocuk bakımı için yapılan ödemeler İşçilere çocuk doğumu ve evlilik için verilen hediyeler (315 Euro’ya kadar) İşle ilgili olarak taşınma masrafların geri ödenmesi Belli bir miktara kadar aile fertlerinin (çocukların) eğitim masrafları Kıdem tazminatı (7.200 Euro’ya kadar) İndirilecek Giderler İşe gidiş ile ilgili seyahat masrafları

24 Örnek Ülke: Almanya Menkul Sermaye ve Gayrimenkul sermaye İradlarında istisnalar ve indirimler Menkul Sermaye ve Gayrimenkul Sermaye İratları İstisnalar Elde edilen temettülerin brüt tutarının yarısı İndirimler Temettünün elde edilmesinde gerçekleşen masrafların %50’si Gayrimenkulden elde edilen gelirlerde alım esnasında (özelllikle mükellefin kendi oturacağı yerleşim mekanları için) ödenen alım bedelinin %6’sı veya arsanın %50’si (alım tarihinden itibaren 3 yıl içinde)

25 Değer artış kazançlarında istisnalar ve indirimler
Örnek Ülke: Almanya Değer artış kazançlarında istisnalar ve indirimler Değer Artış Kazançları İstisnalar İştirak hisselerinin satışından elde edilen değer artış kazançlarının %50’si İndirimler Alım satım zararları Alım satım esnasında ödenen genel masraflar

26 Örnek Ülke: Almanya Kişisel İndirimler Kişisel indirim kalemleri yukarıda sayılan gelir türlerinden indirilir A . Özel indirimler Sigorta ve emeklilik planı primleri Çalışanların özel emeklilik planın katkı payları Mali müşavir danışmanlık ücretleri Dini, bilimsel ve kültürel derneklere yapılan bağışlar Nafakalar (yıllık Euro’ya kadar)

27 İdame ettirmeye yönelik giderler
Örnek Ülke: Almanya İdame ettirmeye yönelik giderler B. Olağanüstü indirimler Tıbbi masraflar Yardıma muhtaç çocukların bakım masrafları Aylık çocuk masrafları indirimi Yardıma muhtaç çocukların eğitim masrafları C. Diğer Kiraya verilen evlerle ilgili ödenen ipotek kredisi faizleri

28 Örnek Ülke: Almanya Verginin Tarhiyatı Gelir vergisi bir takvim yılı içinde elde edilen gelir ve iratlar üzerinden alınır. Alman Gelir Vergisine tabi olan tüm kişiler, senede bir ikametgahlarının bulunduğu yerdeki vergi dairesine gelir beyannamelerini vermek zorundadırlar. Ücret geliri üzerinden vergilendirilen kişilerin, birden fazla işten gelir elde etmemeleri ve ücret geliri dışında 410 EURO’yu aşmayan başka bir gelirlerinin olmaması şartıyla beyanname verme yükümlülükleri yoktur.

29 Örnek Ülke: Almanya Verginin Tarhiyatı Evli çiftler eğer tercih ederlerse, ayrı ayrı beyanname verebilirler. Evliliğin vergi matrahının hesaplandığı yıl gerçekleşmesi durumunda bile, aksi belirtilmediği sürece, çiftlerin gelirleri vergilendirilirken beraber dikkate alınır. Ücretlerden yapılan kesintilerin ve gelir vergisinin toplanması birbirinden farklılık gösterir. Ücretlerden yapılan kesintiler işveren tarafından vergi dairesine ödenirken, gelir vergisi bireyin kendisi tarafından ödenmektedir.

30 Beyanname Verme Süresi
Örnek Ülke: Almanya Beyanname Verme Süresi Vergi yılını takip eden senenin 31 Mayıs’ına kadardır. Eğer beyanname bir vergi danışmanı veya muhasebeci tarafından hazırlandıysa, beyanname verme süresi, vergi otoritesi tarafından otomatik olarak 30 Eylül’e kadar uzatılır. Bazı özel durumlarda, mükellef vergi dairesinden sürenin daha fazla uzatılmasını talep edebilir.

31 Örnek Ülke: Almanya Verginin Ödenmesi Vergi dairesi mükellefin beyanının ulaşmasından itibaren 2 ila 6 ay içersinde vergiyi tarh eder ve tarh edilen vergiyi mükellefe gönderir. Mükellef vergi dairesinden gelen tarh bildirisini aldıktan sonra, tarh edilen vergiyi ilgili vergi dairesine 1 ay içinde ödemekle yükümlüdür. Olağandışı durumlarda ve mükellefin isteği üzerine, vergi dairesi taksitle ödemeyi kabul edebilir ya da ödeme süresini uzatabilir. Verginin geç ödenmesi durumunda, gecikme faizi ve ceza uygulanır.

32 Stopajın Kapsamı Ücret geliri, Temettü geliri, Faiz geliri,
Örnek Ülke: Almanya Stopajın Kapsamı Ücret geliri, Temettü geliri, Faiz geliri, Gayrimaddi hak geliri, kesinti yoluyla vergilendirilmektedir.

33 Stopaj Uygulaması Ücret geliri
Örnek Ülke: Almanya Stopaj Uygulaması Ücret geliri İşverenler çalışanlara ödedikleri ücret üzerinden ücret vergi tablolarına göre stopaj yapıp vergi dairesine ödemekle yükümlüdürler. Ücret gelir vergisine ek olarak işverenler %5,5 oranında “solidarity surcharge” isimli fon payını da stopaj usulüyle vergi dairesine öderler. Aşağıda belirtilen taban gelirlerin altındaki ücretler gelir vergisi ve fon payından istisnadır: Bekar vergi mükellefleri için Euro Evli vergi mükellefleri için Euro

34 Stopaj Uygulaması Temettü geliri
Örnek Ülke: Almanya Stopaj Uygulaması Temettü geliri Temettü geliri %20 oranında stopaja tabi tutulur. %5,5 fon payının da eklenmesiyle temettü geliri üzerinden hesaplanan stopaj oranı %21,5 olur.

35 Stopaj Uygulaması Faiz geliri Faiz geliri stopaja tabi değildir.
Örnek Ülke: Almanya Stopaj Uygulaması Faiz geliri Faiz geliri stopaja tabi değildir. Ancak, hisse senedine dönüştürülebilir tahvil, rüçhan hakkı, sendikasyon kredisi ve komanditer ortağın iştirak geliri üzerinden hesaplanan stopaj oranı %25 olup, bu oran %5,5 fon payı ile %26,38’e çıkmaktadır. Bankalar tarafından vergi mükelleflerine ödenen faizler ile, devlet tahvili ve hazine bonosu faizleri üzerinden %30 kesinti yapılır. Bu kesinti %5,5 oranındaki fon payı ile birlikte %31,6 olur. Ayrıca karşı tarafın bilinmediği borsa dışı işlemler %35 kesinti oranına eklenen fon payı ile birlikte %36,93 oranında vergi kesintisine tabi tutulurlar. Tam mükellefler stopaj yoluyla ödedikleri vergi tutarını yıllık gelir vergisi beyannamelerinde ödenecek vergilerinden mahsup ederler.

36 Stopaj Uygulaması Gayrimaddi hak geliri
Örnek Ülke: Almanya Stopaj Uygulaması Gayrimaddi hak geliri Gayrimaddi haklar üzerinden dar mükelleflere stopaj uygulaması ikili vergi anlaşmalarının izin verdiği ölçüde bulunmaktadır. %20 olan lokal oran fon payı ile birlikte %21,1 olmaktadır.

37 Vergi Oranları Bekar mükellefler için dilimler ve vergi oranları:
Örnek Ülke: Almanya Vergi Oranları Bekar mükellefler için dilimler ve vergi oranları: Evli mükellefler için dilimler ve vergi oranları Yıllık Gelir ( Euro) Vergi Oranı (%) Ödenecek Vergi (Euro) 7.664 altında 15,00-23,97 0-988 23,97-42 989-13,989 üzerinde 42 13,99 Yıllık Gelir ( Euro) Vergi Oranı (%) Ödenecek Vergi (Euro) altında 15,00-23,97 23,97-42 üzerinde 42 27.980 Yukarıda hesaplanan vergi tutarlarına ek olarak %5,5 fon payı bu tutarlara eklenmektedir.

38 Güvenlik Müesseseleri
Örnek Ülke: Almanya Güvenlik Müesseseleri Mükellefin vergi dairesine kendisinden istenilen tüm bilgiyi sağlamaması durumda, mükellefin gerçek gelirini belirlemek mümkün olamayacağından dolayı, vergi dairesi resen tarhiyat yapma yetkisine haizdir. Ücretlerden yapılan kesintiler: İşverenler çalışanların ücretlerinden ilgili yasal kesintileri yaptıktan sonra bu tutarı vergi dairesine öderler. Her çalışan, bağlı olduğu yerel belediyeden ücret vergisi kartı edinmek ve işverenine vermek zorundadır. Bu kart, sene içinde elde edilmiş olan ücretleri, ücret üzerinden yapılmış olan yasal kesintileri ve işverenin ödediği sosyal güvenlik primlerini gösterir.

39 Güvenlik Müesseseleri
Örnek Ülke: Almanya Güvenlik Müesseseleri Almanya, vergi kaçakçılığı ve vergisel suçları tespit etmek amacıyla Convera’s RetrievalWare adında özel bir yazılım programı kullanmaktadır. Bu program, çeşitli kaynaklardan toplanan büyük ölçekteki verilerin mali idare tarafından vergi suçlarının tespit edilmesinde kullanılmasına yardımcı olmaktadır.

40 Güvenlik Müesseseleri
Örnek Ülke: Almanya Güvenlik Müesseseleri Eğer mükellefin geliri stopaja tabi değilse ve vergi yükümlülüğünün 200 EURO ya da daha fazla olduğu tahmin ediliyorsa, vergi dairesi bir önceki senenin gelirini göz önünde bulundurarak 3 ayda bir ödenecek gelir vergisini belirler. Vergi dairesince belirlenen bu tutar, mükellef tarafından vergi yılını takip eden yılın 10 Mart, 10 Haziran, 10 Eylül ve 10 Aralık’ında ödenmek zorundadır. Fazla ödenen vergi mükellefe ya geri iade edilir ya da ödenecek vergilerden mahsup edilir.

41 Güvenlik Müesseseleri
Örnek Ülke: Almanya Güvenlik Müesseseleri Temettü geliri, vadeli mevduat faiz geliri, devlet tahvili ve belli bonolardan elde edilen faiz geliri stopaja tabidir. Kaynakta kesinti uygulaması, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasında yer almak kaydıyla, dar mükellefe yapılan royalty ödemelerinde de uygulanır.

42 Hollanda

43 Örnek Ülke: Hollanda Tam Mükellefiyet Kanuni ikametgahı Hollanda olanlar tüm dünyadaki gelirleri üzerinden vergileneceklerdir. Kanuni ikametgahın tespitinde dikkate alınan başlıca kriterler şöyledir: Kişinin evinin hangi ülkede olduğu, Kişinin çalıştığı ülke, Kişinin ailesinin nerede ikamet ettiği, Kişinin yerel makamlarda kayıtlı olduğu ülke, Banka hesapları ve diğer varlıkların bulundurulduğu ülke, Hollanda’da planlanan kalış süresi

44 Örnek Ülke: Hollanda Tam Mükellefiyet %30 Kuralı Hollanda vergi otoritelerine yapılan başvuru neticesinde çeşitli şartları sağlayan yabancı çalışanlar, kendilerine sağlanan ücret ve menfaatlerin %30’unu vergisiz alabilme imkanına sahiptirler. Bu şartlardan bazıları: İşverenin yabancı olması Yabancı çalışanın görevinin geçici nitelikte olması Yabancı çalışanın Hollanda iş piyasasında az rastlanan bilgi ve deneyime sahip olması

45 Örnek Ülke: Hollanda Tam Mükellefiyet Bir yıl boyunca en az 6 ay kesintisiz beraber yaşayan ( evli veya evli olmayan) kişiler vergisel açıdan ortak kabul edilir ve her ikisinin elde ettiği toplam gelir üzerinden vergilendirilirler.

46 Örnek Ülke: Hollanda Mükellefiyet Tam mükellefler, bir takvim yılı boyunca en az altı ay kesintisiz olarak biriyle beraber yaşamaları halinde (evli veya evli olmaksızın) vergisel açıdan ortak kabul edilirler. Bu kişilerin vergilenecek geliri her ikisinin elde ettiği toplam ortaklık geliridir.

47 Örnek Ülke: Hollanda Dar Mükellefiyet Tam mükelleflik şartlarını yerine getirmeyenler dar mükellefler sayılır ve sadece Hollanda kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir. Dar mükellefler Hollanda kaynaklı bazı gelirleri üzerinden vergilendirilmezler. Hollanda ile arasında vergi antlaşması olan veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşları tam mükellef olarak vergilenmeyi seçebilirler.

48 Gelirin Tanımı 1) Kazanılmış gelir ve gayrimenkul geliri
Örnek Ülke: Hollanda Gelirin Tanımı Hollanda vergi sistemi geliri 3 ana başlık altında inceler. 1) Kazanılmış gelir ve gayrimenkul geliri Örn: ücret geliri serbest meslek geliri ticari faaliyet kapsamında elde edilen gelir kira geliri 2) İştirak hisselerinden elde edilen gelir ve değer artış kazançları 3) Yatırım ve birikimlerden elde edilen gelirler

49 Örnek Ülke: Hollanda Gelirin Tanımı Elde edilmiş olan gelirin vergilenebilecek bir gelir olarak nitelenebilmesi için yukarıda sayılan 3 ana başlıktan birine girmesi ve aşağıdaki 3 şartı yerine getirmesi gerekmektedir. 1) Gelir, bir ekonomik aktivite sonucunda meydana gelmiş olmalı 2) Gelir, elde edilmesi amaçlanmış olmalı 3) Makul bir kar beklentisi olmalı

50 Gelir Vergisinde Genel istisnalar
Örnek Ülke: Hollanda Gelir Vergisinde Genel istisnalar Gelir Vergisinde genel istisnalar Miras, bağış ve hibeler Şans oyunlarından elde edilen kazançlar Çocuk yardımları Çeşitli sosyal güvenlik ödemeleri

51 Örnek Ülke: Hollanda Ticari Faaliyet ve serbest meslek faaliyeti kapsamındaki istisnalar ve indirilecek giderler Ticari Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti İstisnalar Ormancılık faaliyetinden elde edilen ticari kazançlar Tarım faaliyetinde kullanılmak üzere tutulan arazilerin elden çıkartılmasından elde edilen kazançlar Kredi veren kuruluşların borçlarından vazgeçmesi sonucu doğan gelirler Hastalık sigortası kanununa bağlı olarak yapılan ödemeler İndirilecek Giderler Prensip olarak ticari faaliyetin devam ettirilmesi ile alakalı bütün giderler İçki eğlence, seyahat, kongreler, seminerler ile ilgili giderlerin belli bir kısmı Amortismanlar Rezervler ve provizyonlar

52 Ücret gelirlerinde istisnalar ve indirilecek giderler
Örnek Ülke: Hollanda Ücret gelirlerinde istisnalar ve indirilecek giderler Ücret Gelirleri İstisnalar Hastalık sigortası kanunu, işsizlik sigortası kanunu ve malullük sigortası kanununa bağlı olarak yapılan ödemeler İş kazası sonucu ölüm veya sakat kalma durumunda yapılan ödemeler 25 ile 40 yıl arasında çalışmış olan işçilerin 1 aylık maaşları Erken emeklilik ile ilgili olarak talep edilen ödemeler İndirilecek Giderler İşe gidiş ile ilgili seyahat masrafları

53 Örnek Ülke: Hollanda Menkul Sermaye ve Gayrimenkul sermaye İradlarında istisnalar ve indirimler Menkul Sermaye ve Gayrimenkul Sermaye İratları İstisnalar Maaşa bağlı tasarruf hesaplarından elde edilen gelirlerin Euro’luk kısmı Yurtdışından elde edilen faiz gelirleri Miras yoluyla elde edilen sabit menkul kıymetlerden elde edilen gelirler İndirimler Kullanılan krediler Kira gelirlerinde, ipotek faizleri ile kiralamaya ilişkin giderler

54 Değer Artış Kazançlarında istisnalar ve indirimler
Örnek Ülke: Hollanda Değer Artış Kazançlarında istisnalar ve indirimler Değer Artış Kazançları İstisnalar Genel prensip olarak değer artış kazançları gelir vergisine tabi değildir. Ticari faaliyet kapsamında iktisap edilen hisse senetleri ile tahvillerin elden çıkarılmasından elde edilen değer artış kazançları hariç ve; İştirak hisselerinin elden çıkarılması hariç İndirimler Kullanılan kredi faizleri Alıma ilişkin giderler Alım satım zararları

55 Örnek Ülke: Hollanda Kişisel İndirimler Kişisel indirim kalemleri yukarıda sayılan gelir türlerinden sırasıyla indirilir: İdame ettirmeye yönelik giderler (örn. 65 yaş öncesi çalışanlara Euro 1894 tutarında genel indirim) Olağanüstü giderler (örn. tıbbi harcamalar) Hediye ve bağışlar (örn. dini, kültürel ve bilimsel kurumlara yapılan hediye ve bağışlar)

56 İdame Ettirmeye Yönelik Giderler
Örnek Ülke: Hollanda İdame Ettirmeye Yönelik Giderler 65 yaş altı için 65 yaş üstü için Genel indirim 1,894 € 910 € Çalışanlara verilen indirim -57 – 59 yaş arası -60 – 61 yaş arası -62 – 65 yaş arası 1,532 € 1,775 € 2,019 € 969 € Çocuk yardımı İlave çocuk yardımı - geliri 28,491 € altında olanlar için - geliri 28,491 € ile 30,225 € arasında olanlar için - 3 veya 3’ ten fazla çocuğu olan mükellefler için ek olarak 112 € 690 € 504 € 65 € 54 € 332 € 243 € 32 €

57 Örnek Ülke: Hollanda Verginin Tarhiyatı Vergi dairesi gelir vergisi ödemekle yükümlü her mükellefin ev adresine beyanname gönderir. Mükellef o sene için ödenecek gelir vergisi çıkmasa bile beyanname vermekle yükümlüdür. Beyanname, vergi yılını takip eden senenin 1 Nisan’ına kadar verilmek zorundadır. Aynı yılın 1 Temmuz’una kadar da vergi dairesi mükellefe ödemekle yükümlü olduğu vergiyi bildirir. Eğer ödenecek gelir vergisi 13 Euro’dan az çıkıyorsa, tarhiyat yapılmaz. Serbest meslek kazançlarında stopaj uygulaması yoktur. Serbest meslek çalışanları, diğer gelir vergisi mükellefleri gibi vergi yılını takip eden yılın 1 Nisan’ına kadar bağlı oldukları vergi dairesine gelirlerini beyan etmek zorundadırlar.

58 Örnek Ülke: Hollanda VERGİNİN TARHİYATI Mükellefin vergi yükümlülüğünün doğduğu yılı takip eden seneden itibaren, vergi dairesi mükellefin bir önceki seneye ait gelirlerini göz önünde bulundurarak ayda bir ödenecek gelir vergisini belirler. Sene sonunda, mükellefin sene içinde ödemiş olduğu vergi tutarına bağlı olarak vergi dairesi belli tutarda vergi indirimi sağlar. Gelir vergisi mükellefi olan her birey, ücretliler de dahil olmak üzere, beyanname vermekle yükümlüdür. 3 ana başlık altında toplanan gelir türlerinden elde edilen kazançlar, mükellef tarafından aynı beyannamede beyan edilir.

59 Örnek Ülke: Hollanda Verginin Ödenmesi Gelir vergisi, mükellefe vergi dairesince gönderilen tarhiyat bildirisinin üzerinde belirtilen tarihten itibaren 2 ay içinde ödenir.

60 Örnek Ülke: Hollanda Stopajın Kapsamı Hollanda vergi mevzuatında 2 gelir türü için stopaj tanımlamıştır: Ücret geliri Temettü geliri Faiz geliri ve gayrimaddi haklar üzerinden elde edilen gelir üzerinden stopaj uygulanmamaktadır.

61 Stopaj Uygulaması Ücret geliri
Örnek Ülke: Hollanda Stopaj Uygulaması Ücret geliri İşverenler çalışanlara ödedikleri ücret üzerinden ücret dilimlerine karşılık gelen vergi oranları doğrultusunda stopaj yapıp vergi dairesine ödemekle yükümlüdürler. Yabancı sporcuların gelirleri üzerinden %20 stopaj uygulanır.

62 Stopaj Uygulaması Temettü geliri
Örnek Ülke: Hollanda Stopaj Uygulaması Temettü geliri Temettü geliri %25 oranında kesintiye tabi tutulur.

63 Vergi Oranları Yıllık Gelir ( Euro) Vergi Oranı (%)
Örnek Ülke: Hollanda Vergi Oranları Ücret Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları -Kutu 1 Gelirleri Yıllık Gelir ( Euro) Vergi Oranı (%) Euro altında 34,4 41.95 42 Euro üzerinde 52

64 Vergi Oranları İştirak Kazançları- Kutu 2 Gelirleri
Örnek Ülke: Hollanda Vergi Oranları İştirak Kazançları- Kutu 2 Gelirleri Bir Hollanda şirketinin %5 oranında hisselerine sahip olan vergi mükellefleri, bu hisselerden elde edilen temettü gelirleri, ya da söz konusu hisselerin satışından elde edilen değer artış geliri üzerinden %25 oranında vergi öderler.

65 Vergi Oranları Birikim ve Yatırım Gelirleri- Kutu 3 Gelirleri
Örnek Ülke: Hollanda Vergi Oranları Birikim ve Yatırım Gelirleri- Kutu 3 Gelirleri Kutu 1 ve Kutu 2 gelirlerine girmeyen temettü , faiz gelirleri gibi gelirler sabit bir gelir kaynağı olarak düşünülüp %30 oranından vergilendirilirler.

66 Güvenlik Müesseseleri
Örnek Ülke: Hollanda Güvenlik Müesseseleri Sadece ücretler ve temettü ödemeleri için stopaj uygulanır. Faiz ve royalty ödemeleri için stopaj uygulaması yoktur. Sosyal güvenlik numarası olmayan kişinin bankada hesap açtırması mümkün değildir. Hollanda kanunlarına göre, her banka sene sonunda mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine, mükellefin bankadaki hesaplarına ilişkin hesap hareketlerini göndermek zorundadır. Bu hesap hareketleri, mükellefin sene içerisinde elde etmiş olduğu faiz gelirlerini, bir önceki seneye oranla mevduatındaki artış oranını ve sene içerisinde yapmış olduğu yatırımları gösterir. Eğer mükellef bir şirkette hisse sahibi ise ve kardan pay alıyorsa, elde edilen temettü geliri %25 oranında stopaja tabidir.

67 İSPANYA

68 Gelir Vergisinin Mükellefleri
Örnek Ülke: İspanya Gelir Vergisinin Mükellefleri İspanya’da mukim sayılan kişiler: * Bir takvim yılı içinde 183 günden fazla İspanya’da kalanlar, * Hayati menfaatlerinin merkezi İspanya’da olanlar, Mukim kişiler, tüm dünyada elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilirler. Mukim olmayan kişiler ise, sadece İspanya’da elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilirler. Eğer bir kişinin ailesi İspanya'da ikamet ediyorsa, bu kişinin İspanya mukimi olduğu konusunda bir gösterge sayılır. Mukimlik yıl bazında değerlendirilmekte olup; mali yıl içerisinde mukimlik durumunun değiştirilmesi, İspanyol vergi idaresi tarafından kabul edilmemektedir. İspanya mukimliğinden ayrılan bir İspanyol vatandaşı, eğer bir vergi cennetinde mukim haline geldiğini iddia ediyorsa, gelecek dört yıl için de İspanya'da vergi kanunları açısından mukim kabul edilmektedir.

69 Mükellefiyet ile İlgili Özel Koşullar
Örnek Ülke: İspanya Mükellefiyet ile İlgili Özel Koşullar 1 Ocak 2004’te yürürlüğe giren yeni bir uygulamaya göre, İspanya’ya bir görev ile atanmış olan bir yabancı çalışan, mukim bir gerçek kişi olarak değil, mukim olmayan bir gerçek kişi olarak vergilendirilmeyi seçebilmektedir. Bu hakkın kullanılabilmesi için; * Bu kişinin son on yıl boyunca İspanya mukimi olmamış olması, * Kişinin bir iş akti ile İspanya’ya gelmiş olması, * Bu seçimin kişinin İspanya’da mukim hale geldiği yıl içerisinde yapılması gerekmektedir. Bu durumda, kişi mukim olmamayı seçerse, ücret gelirleri üzerinden artan oranlı vergi yerine, 25 % oranında sabit oranlı vergiye tabi olmaktadır. Bu hak, kişinin seçim hakkını kullandığı yıl ve takip eden beş yıl boyunca geçerli olmaktadır.

70 Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İspanya Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi Ücret gelirleri, kişinin hizmet karşılığı elde ettiği tüm gelir unsurlarını kapsamaktadır. Bu unsurlar içerisinde, maaş ve ücret benzeri ödemeler, işle ilgili bazı giderler için çalışanlara yapılan ödemeler, emekli aylıkları, konut veya diğer ihtiyaçlar için ödenen ayni veya nakdi tüm tazminatlar yer almaktadır. Yurtdışı görevleri bulunan İspanya mukimleri, belirli koşulların sağlanması koşuluyla yurtdışından elde ettikleri kazançların Euro’ya kadar olan kısmının, vergiden istisna edilmesini talep edebilmektedirler. Bu koşullar aşağıdaki gibidir: * Hizmetler yabancı bir şirket için ya da yurtdışında bulunan bir daimi temsilci için verilmiş olmalıdır, * Bu gelirler, hizmetlerin verildiği ülkede İspanya’nın gelir vergisine benzer bir vergiye tabi olmalıdır, * Hizmetlerin verildiği ülke bir vergi cenneti olmamalıdır.

71 Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İspanya Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi Düzensiz olarak elde edilen ücret gelirleri (iki yılı aşan bir süre içerisinde elde edilenler), belirli koşulları sağlamaları halinde % 40 vergi indiriminden yararlanabilmektedir.

72 Örnek Ülke: İspanya Serbest Meslek Kazançlarının ve Ticari Kazançların Genel Olarak Vergilendirilmesi Her türlü sınai, ticari, serbest meslek ve sanatsal faaliyetler sonucu elde edilen tüm kazançlar, gelir vergisine tabidir. İspanya mukimi olan kişilerin bu türdeki kazançları, normal gelir vergisi tarifesi ile vergiye tabi tutulmaktadır. Mukim olmayan gerçek kişilerin (dar mükelleflerin) bu tür kazançları ise % 25 oranında düz oranlı gelir vergisine tabidir

73 Gayrimenkullerden Elde Edilen Rant Gelirlerinin Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İspanya Gayrimenkullerden Elde Edilen Rant Gelirlerinin Vergilendirilmesi Gerçek kişilerin, şehir ve kırsal bölgelerde yer alan gayrimenkullerinin kiralamalarından dolayı elde ettikleri kazançlar, normal vergi tarifesi ile vergilendirilmektedir. Vergiye tabi kira gelirleri, eğer gayrimenkul konut olarak kullanılıyor ise, % 50 oranında dikkate alınır. İkinci bir konut olarak kullanılan ya da kiraya verilmemiş bulunan kırsal bölgedeki gayrimenkulün vergiye tabi değeri üzerinden yıllık % 2 oranında varsayımsal gelir elde edildiği kabul edilmektedir.

74 Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İspanya Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi Gerçek kişilerin temettü gelirleri, faiz gelirleri, telif haklarından elde ettikleri gelirler, kişisel varlıklar üzerinden elde edilen gelirler olarak sınıflandırılmaktadır. İspanya’da mukim gerçek kişilerin bu türdeki kazançları normal vergi tarifesinde yer alan oranlar ile vergiye tabi tutulur. İspanya’da mukim olmayan gerçek kişilerin (dar mükelleflerin) bu türdeki kazançları ise % 15 oranında düz oranlı vergiye tabidir

75 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İspanya Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi Değer artış kazançlarında, vergiye tabi gelir, satış fiyatı ile elde ediş fiyatı arasındaki fark olarak belirlenmektedir. Gayrimenkullerin elden çıkarılmasında, alış fiyatı devlet tarafından belirlenen katsayılar ile endekslenmektedir. Bir yıldan az elde tutulan varlıkların elden çıkarılmasından dolayı oluşan değer artış kazançları, beyan edilecek gelirler arasında sayılır ve normal vergi tarifesi ile vergiye tabi tutulur. Bir yıldan uzun süre elde tutulan varlıkların satışından doğan değer artış kazançları ise % 15 vergiye tabidir. Bir yıldan az elde tutulan varlıklar için, alım satım zararları, karlara mahsup edilebilmektedir. Zararlar, aynı zamanda düzenli gelirlerin % 10'una kadar mahsup edilebilmektedirler. Eğer o dönem için gelir oluşmamışsa zarar takip eden dört yıl boyunca taşınabilir

76 Örnek Ülke: İspanya Dar Mükellefler Tarafından Elde Edilen Yatırım Kazançlarının Vergilendirilmesi İspanya'da mukim olmayan gerçek kişiler tarafından elde edilen, dar mükellef kurumların veya gerçek kişilerin İspanya'da çıkarmış oldukları menkul kıymetlerden elde edilen faiz gelirleri ve değer artış kazançları ile İspanya'nın borçlarını kapatmak üzere çıkarılmış olan tahvillerden elde edilen gelirler, vergiye tabi değildir. İspanya'da mukim kurumlar veya gerçek kişiler tarafından çıkartılan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler, eğer elde eden kişi Avrupa Birliği üyesi bir ülkenin mukimi ise, vergiye tabi değildir.

77 Örnek Ülke: İspanya Çalışanların “Stock Option” Planlarından Elde Ettikleri Gelirlerin Vergilendirilmesi Çalışanların stock option planları çerçevesinde, piyasa rayicinden daha ucuza elde ettikleri hisse senetleri için vergiye tabi gelir, çalışanların bu hisse senetlerini elde etme günleri itibariyle belirlenmektedir (exercise date). Vergiye tabi gelir, çalışanın hisse senedini ucuza almaya hak kazandığı fiyat ile hissenin bu tarihteki borsa rayici arasındaki fark olarak hesaplanmaktadır. Stock option’lardan elde edilen gelirler, aynı zamandan sosyal sigorta kesintilerine de tabi tutulmaktadır.

78 Örnek Ülke: İspanya Çalışanların “Stock Option” Planlarından Elde Ettikleri Gelirlerin Vergilendirilmesi Ancak, işverenler tarafından stock option’lar aracılığıyla çalışanlara sağlanan menfaatler aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi halinde vergiden istisna edilebilmektedir: * Çalışanın stock option planları ve benzeri şekilde elde ettiği gelirlerin Euro’yu aşmaması, * Stock option planlarının, şirketin genel ücret politikası ile uyumlu olması, * Çalışanın, şirketteki hisse payının toplam % 5’i geçmemesi, * Çalışanın, söz konusu hisseleri en az üç yıl boyunca elde tutması. Ayrıca, eğer stok optiondan elde edilen gelir, hisse senedinin iki yıldan fazla elde tutulmuş olması ve bu gelirin düzenli bir hal almamış olması halinde, % 40 vergi indiriminden yararlanabilmektedir. Ancak, bunun için elde edilen gelirin en fazla Euro olması gerekmektedir (2005 için). Stock option’lar vasıtasıyla elde edilen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artış kazancı olarak vergilemeye tabi tutulurlar.

79 İndirilebilecek Giderler
Örnek Ülke: İspanya İndirilebilecek Giderler Ücretlerin vergiye tabi matrahının hesaplanmasında, sosyal sigorta katkı ödemeleri indirim olarak dikkate alınmaktadır. Kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, brüt geliri aşmamak şartıyla faiz giderleri, gelirin elde edilebilmesi için gerekli olan masraflar ve amortisman giderleri indirim olarak dikkate alınabilmektedir. Ticari kazancın elde edilmesinde, kazancın kazanılması ve devam ettirilmesi ile ilgili olan masraflar ile işle ilgili kıymetlerin amortismanından kaynaklanan giderlerin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

80 Ücretlerde İndirimler
Örnek Ülke: İspanya Ücretlerde İndirimler Aşağıdaki kalemlerin indirimine izin verilmektedir: * Kişinin yıllık net ücret geliri 8.113,60 Euro'nun altında ise, 3.005,06 Euro tutarında standart bir indirim mümkündür. * 8.113,60 Euro ile ,24 Euro arasındaki ücret gelirleri için, 3.005,06 Euro'dan 8.113,60 Euro'yu aşan gelirin % 19,23'ünün çıkartılması ile bulunan rakam indirilebilmektedir. * Yıllık ücret gelirinin ,24 Euro'yu aşması halinde, 2.253,80 Euro tutarında indirim yapılmaktadır. Yukarıda sayılan indirim tutarları sakat vergi mükellefleri ile 65 yaşın üzerindeki çalışanlar için daha da arttırılabilmektedir.

81 Ücretlerde İndirimler
Örnek Ülke: İspanya Ücretlerde İndirimler Emeklilik planlarına işveren ya da işçi tarafından yapılan katkı ödemeleri vergi matrahından indirilebilmektedir. Yıllık olarak toplam indirim miktarı Euro'yu aşamaz. 52 yaşın üzerindeki çalışanlar için, bu indirim miktarı her sene için Euro arttırılmaktadır (maksimum Euro'ya kadar) Vergiye tabi kira kazançlarının belirlenmesinde, amortisman giderleri, faiz giderleri ve gelirin elde edilmesi yapılması zorunlu olan giderler indirilebilmektedir. Genel prensip olarak, dar mükelleflerin elde ettikleri gelirler, için herhangi bir gideri indirim konusu yapmalarına izin verilmemektedir.

82 Özel İndirimler Kişisel indirim: 3.400 Euro
Mukim gerçek kişiler aşağıdaki indirimlerden yararlanabilirler: Kişisel indirim: Euro 65 yaşın üzerindeki mükellefler için indirim: Euro 75 yaşın üzerindeki mükellefler için indirim: Euro 65 yaşın altındaki sakatlar için indirim: Euro (ek olarak) 65 yaşın üzerindeki sakatlar için indirim: Euro (ek olarak) Geliri Euro’nun altındaki ailelerinin yanında yaşayan 25 yaşın altındaki * ilk çocuk için: Euro * İkinci çocuk için: Euro * Üçüncü çocuk için: Euro * Dördüncü çocuk için: Euro * Üç yaşın altında çocuklar için: Euro (ek olarak) Üç yaşın altındaki çocuğu bulunan ve çalışan anneler için: Euro (ek olarak) Tüm bunların yanında, İspanya’daki yerel yönetimler, kendileri, özel indirimler ya da indirilebilecek giderlere izin verme hakkına sahiptirler.

83 Örnek Ülke: İspanya Vergi Oranları Toplam vergi yükü, otonom idarelerin vergi oranları ile hesaplanan vergi yükü ile genel vergi oranları ile hesaplanan vergi yükünün toplamından oluşmaktadır. Maksimum marjinal vergi oranı % 45'dir. Genel olarak, mukim olmayan kişilerin gelirleri % 25 nihai vergiye tabidir. Ancak, gelirin çeşidine göre vergi oranları değişiklik gösterebilmektedir. Örnek olarak, dar mükelleflerin İspanya'daki bir daimi temsilciden elde edilen gelirleri % 25 nihai vergiye tabidir. Dar mükelleflerin İspanya’daki bir şirkete iştirak etmelerinden doğan gelirleri ile üçüncü taraflara para yatırmaktan doğan faiz ve diğer gelirleri ise % 15 vergiye tabidir.

84 Alt Limite Kadar Uygulanan Vergi Tutarı
Örnek Ülke: İspanya Vergi Oranları Vergi oranları ile ilgili genel bilgiye aşağıda yer verilmiştir. Merkezi Oranlar Alt Sınır (Euro) Üst Sınır (Euro) Alt Limite Kadar Uygulanan Vergi Tutarı Vergi Oranı 4.161,60 % 9,06 14.357,52 377,04 % 15,84 26.842,32 1.992,07 % 18,68 46.818,00 4.324,23 % 24,71 - 9.260,22 % 29,16

85 Alt Limite Kadar Uygulanan Vergi Tutarı
Örnek Ülke: İspanya Vergi Oranları Vergi oranları ile ilgili genel bilgiye aşağıda yer verilmiştir. Yerel Oranlar Alt Sınır (Euro) Üst Sınır (Euro) Alt Limite Kadar Uygulanan Vergi Tutarı Vergi Oranı 4.161,60 % 5,94 14.357,52 247,20 % 8,16 26.842,32 1.079,19 % 9,32 46.818,00 2.242,77 % 12,29 - 4.697,78 % 15,84

86 Örnek Ülke: İspanya Beyan Zorunlulukları İspanya vergi sistemi, genel olarak beyan yöntemine dayalıdır. Mali yıl, takvim yılı olarak belirlenmiştir. Evli çiftlerin ortak bir beyanname vermeleri olanağı bulunmaktadır. Evli çiftlerden birinin ödenecek, diğerinin ise iade edilecek vergisi çıkmışsa, bu iki tutar birbirinden mahsup edilebilir. Vergiye tabi geliri bulunan dar mükellefler beyanname vermek zorundadırlar. (Eğer tüm gelirleri stopaj yoluyla vergilendirilmemiş ise) Beyan edilen gelirlerin % 60’ı Haziran ayı içerisinde, kalan % 40’lık tutar ise 5 Kasım’a kadar ödenmek zorundadır. Ödenmeyen tutarlar için faiz işletilir. Gelir vergisi beyannameleri, mali yılı takip eden yılın 1 Mayıs ile 30 Haziran tarihleri arasında verilir. Dar mükellefler ise, gelirleri elde etmelerini takip eden bir ay içerisinde beyanname vermek zorundadırlar. Bazı özel durumlarda, dar mükellefler üçer aylık dönemler için beyanname verebilirler.

87 İSRAİL

88 Gelir Vergisinin Mükellefleri
Örnek Ülke: İsrail Gelir Vergisinin Mükellefleri Mukim gerçek kişiler (tam mükellefler) tüm dünyada elde ettikleri gelirler üzerinden vergiye tabi tutulmaktadırlar. Mukim olmayan gerçek kişiler ise (dar mükellefler) sadece İsrail’de elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilmektedirler. Mukim (tam mükellef) kişi, hayati menfaatlerinin merkezi İsrail’de olan kişi olarak tanımlanmaktadır. Bunun için, kişinin ailesi, ekonomik ve sosyal ilişkileri, devamlı surette oturduğu ya da işinin sürdürdüğü yerler gibi faktörler göz önüne alınmaktadır.

89 Mükellefiyet ile İlgili Özel Koşullar
Örnek Ülke: İsrail Mükellefiyet ile İlgili Özel Koşullar Kanun’a göre, “iptal edilebilir mukimlik” ise aşağıdaki kişiler için mümkün olmaktadır: * 31 Aralık'ta biten bir mali yıl içerisinde 183 günden fazla İsrail'de kalan gerçek kişiler, veya * İçinde bulunulan mali yılda en az 30 gün ve cari ve geçmiş iki yıl içerisinde toplam 425 gün İsrail'den fazla kalan gerçek kişiler. İsrail'e yerleşen göçmenler, İsrail'de mukim sayılmaktadır. Ancak, belirli süreler için normal gelirleri ile değer artış kazançları üzerinde vergi avantajları bulunmaktadır.

90 Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İsrail Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi Ücret gelirleri, aylık olarak ödenen maaşın yanısıra, çalışana sağlanan her türlü ayni ve nakdi menfaat ve tazminatları da kapsamaktadır. Eğer, bu menfaatler net olarak ödeniyorsa işveren tarafından brütleştirilmesi gerekmektedir. İşveren tarafından çalışana kullanması için otomobil verilmesi durumunda, bu menfaat arabanın kullanım bedeli ile vergilendirilmektedir. Kullanım bedeli, aracın tescili sırasında gösterilen araç model gruplarına göre belirlenmektedir. Bu değerler, vergi idaresi tarafından yayınlanmaktadır. Bunun yanında, bazı İsrailli işverenler, yardım sandıkları aracılığıyla çalışanlarına belirli menfaatler sağlayabilmektedirler. Bu tür menfaatler üzerinde çeşitli vergi indirimleri ve vergi mahsup imkanları sağlanmaktadır. Çalışana cep telefonu verilmesi ve konuşma ücretlerinin işveren tarafından ödenmesi halinde, bu şekilde sağlanan menfaatler vergiye tabidir.

91 Örnek Ülke: İsrail Serbest Meslek Kazançlarının ve Ticari Kazançların Genel Olarak Vergilendirilmesi Tam ve dar mükellef gerçek kişiler, İsrail'de yürüttükleri sürekli ticari faaliyetler ile bir defalık ticari faaliyetler üzerinden İsrail'de vergiye tabidirler. Tam mükellef gerçek kişiler aynı zamanda tüm dünyada elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilmektedir. Serbest meslek kazancı olan gerçek kişiler, normal vergi tarifesi ile vergiye tabi tutulmaktadırlar.

92 Gayrimenkullerden Elde Edilen Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İsrail Gayrimenkullerden Elde Edilen Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi Diğer yatırım gelirleri gibi kira gelirleri de, genel olarak, artan vergi oranı ile vergilendirilmektedir (% 30 ila % 49 oranları arasında). Bu tür pasif gelirler için % 30'un altında vergileme söz konusu değildir. Gerçek kişiler tarafından yine gerçek kişilerden elde edilen konut kiraları, aylık olarak eğer NIS'ın (1186 USD) altında ise vergiden istisnadır. (stopaj uygulanmamaktadır.)

93 Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İsrail Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi Yatırımlardan sağlanan gelirler, genel olarak, artan vergi oranı ile vergilendirilmektedir (% 30 ila % 49 oranları arasında). Bu tür pasif gelirler için % 30'un altında vergileme söz konusu değildir. Bazı gelir türleri üzerindeki stopaj oranlarına aşağıda yer verilmiştir: İsrail mukimi bir şirketin dağıttığı temettüler: Normal kazançlar üzerinden dağıtılan temettüler için % 25, yatırımların arttırılması kanunu kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen kazançlar için % 15, İsrail hazine bonolarına ilişkin faizlerden: % 15, İsrail'de tutulan mevduat hesaplarından elde edilen ve ticari faaliyet kapsamında olmayan faiz gelirleri: % 10, İsrail dışında el değiştiren menkul kıymetlerden elde edilen faiz gelirleri: % 25.

94 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Tam ve dar mükellef gerçek kişiler, İsrail’de bulunan kıymetler üzerinden (İsrail menkul kıymetleri gibi) elde ettikleri değer artış kazançları üzerinden vergiye tabidirler. Ancak, çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları kapsamında, İsrail mukimi olmayan bir kişinin değer artış kazançları vergiden istisna edilebilir (gayrimenkullerin ya da işle ilgili kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan değer artış kazançları hariç). Değer artış kazançları üzerindeki genel vergi oranı % 25’dir. Değer artış kazançları, reel ve enflasyondan kaynaklanan olmak üzere ikiye bölünmektedir. 31 Aralık 2002 tarihinden önce elde edilen reel kazançlar, normal vergi tarifesi ile vergilendirilmektedir ( % 30 ila % 49 arasında artan vergi oranları ile). 1 Ocak 2003 tarihinden sonra elde edilen değer artış kazançları ise % 25 oranında düz vergi oranına tabidir. 31 Aralık 1993 tarihinden sonra elde edilen enflasyondan kaynaklanan kısımlar vergiden istisna edilmiştir.

95 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İsrail Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi Tam mükellef gerçek kişilerin, borsada alınıp satılan menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan değer artış kazançlarının enflasyondan arındırılmış kısımları, % 15 oranında vergilendirmeye tabi tutulmaktadır (Eğer bu faaliyet ile ilgili finansman giderleri indirilmek istenirse, vergi oranı % 25 olarak uygulanmaktadır). Alternatif olarak, tüketici fiyat endeksine ya da bir yabancı paraya endeksli olmayan bonoların satışından doğan nominal kazançların % 10 oranında vergiye tabi olması da mümkündür. Yabancı ülkelerin ya da yatırım fonlarının çıkardığı tahvil ve bonoların elden çıkarılmasından doğan kazançlar % 25 vergiye tabidir.

96 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İsrail Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi 2002’den önce alınmış olan ve konut olarak kullanılmayan gayrimenkullerin satanlar, % 2.5 oranında “satış vergisi” ödemekle mükelleftirler. Genel olarak, gayrimenkul satışından doğan değer artış kazançları, 7 Kasım 2001’e kadar olan değer artışları için % 49’a varan oranlarda, bu tarihten sonra oluşan değer artışları ise % 25 oranında “arazi değer artışı” vergisine tabi olmaktadırlar (Ev olarak kullanılan gayrimenkuller için istisna bulunmaktadır.) Ayrıca, gayrimenkul alımı yapanlar da, % 0.5 ile % 5 arasında değişen oranlarda “alım vergisi” ödemek zorundadırlar.

97 Örnek Ülke: İsrail Dar Mükellefler Tarafından Elde Edilen Yatırım Kazançlarının Vergilendirilmesi Değer artış kazancı elde eden dar mükellef gerçek kişiler, gelirlerini enflasyondan arındırmak için, enflasyon oranını kullanmak yerine, kazançlarını yabancı para cinsinden hesaplama hakkına sahiptirler. Alım satım zararları, alım satım karlarından aynı sene içerisinde ya da takip eden senelerde mahsup edilebilmektedir. Dar mükelleflerin, Tel Aviv borsasında hisse alıp satmaktan dolayı elde ettikleri gelirleri ile İsrail kaynaklı menkul kıymetlerin yurtdışında elde edilmesinden kaynaklanan gelirleri vergiden istisna edilmiştir. Ancak, bir dar mükellef kurumun, en az % 25’i bir İsrail mukimi tarafından elde tutuluyorsa, yukarıda yer verilen istisna uygulanamaz.

98 Örnek Ülke: İsrail Çalışanların “Stock Option” Planlarından Elde Ettikleri Gelirlerin Vergilendirilmesi “Section 102” adı verilen bir uygulama ile, çalışanlar tarafından stock option planları ile hak kazanıldıktan sonra, iki yıl süreyle elde tutulan hisse senetlerinin satışından doğan kazançlar için, değer artış kazançları ile ilgili hükümler uygulanmaktadır. Ancak, bu planların uygulanmasından 30 gün önce vergi idaresi tarafından onaylanmış olması gerekmektedir. İşverenler, çalışanlarına sağlayacakları menfaatleri, ücret olarak ya da değer artış kazançları olarak bölmek konusunda serbestiye sahiptir.

99 İndirilebilecek Giderler
Örnek Ülke: İsrail İndirilebilecek Giderler İsrail vergi sisteminde, gelir vergisi özel indirimlerinden ziyade, vergi mahsubu metodu kullanılmaktadır. Bu yüzden, az sayıda kalemin indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Bu indirimler için örneklere aşağıda yer verilmiştir: Ücret dışı gelir elde eden kişilerin, brüt gelirlerinin % 7'sine kadar olan ve kendi ödedikleri emeklilik katkı payları indirilebilmektedir. Eğer katkı payları, bir işveren tarafından işçi için ödeniyorsa, ücret gelirinin % 5'ine kadar olan kısmı indirim konusu yapılmaktadır. Bu yüzdeler, aynı zamanda bir üst limit tarafından sınırlandırılmaktadır. Eğer, ücret dışı gelirler için ödenen katkı payları üst limitin % 12'sini aşarsa, % 4'lük ilave bir indirim hakkı kazanılmaktadır. Ayrıca, 50 ve üzeri yaşında olan mükellefler için daha yüksek indirim imkanları vardır, ancak üst limit aynı kalmaktadır. Ticari kazancın elde edilmesi için yapılan harcamalar prensip olarak indirim konusu yapılabilmektedir. Seyahat masrafları, eğlence, araştırma ve geliştirme giderleri için özel kurallar bulunmaktadır.

100 Ücretlerde İndirimler
Örnek Ülke: İsrail Ücretlerde İndirimler Çalışanların işle ilgili olarak yaptıkları masraflar belirli sınırlar dahilinde indirim konusu yapılabilmektedir. Örnek olarak, profesyonel bilgi birikimini arttırabilmek için yapılan giderler indirilebilir. Ancak, bu indirimlerden yararlanabilmek için, İsrailli çalışanlar, gelir vergisi beyannamesi vermek durumundadırlar (normalde bu tür bir yükümlülükleri olmasa dahi).

101 Özel İndirimler (Vergi Mahsupları)
Örnek Ülke: İsrail Özel İndirimler (Vergi Mahsupları) Vergi Mahsupları: Kredi puanlaması adı da verilen bir mahsup sistemi uygulanmaktadır. Bu kredi puanları, gerçek kişilerin vergi borçlarından indirim hakkı sağlamaktadır. Her kredi puanı 178 NIS (38 USD) değerindedir. Bir gerçek kişiye verilen kredi puanları, kişinin ailevi durumuna göre belirlenebilmektedir. Örnek olarak, bekar ve erkek bir vergi mükellefi 2.25 kredi puanına hak kazanırken, yine bekar ve kadın bir vergi mükellefi 2.75 kredi puanına hak kazanmaktadır. Sadece bir kişinin çalıştığı evli çiftler 3.25 kredi puanı alırlar ve beraber ortak bir vergi beyannamesi verme hakkına sahiptirler. Eğer hem erkek, hem kadın çalışıyorsa ve ayrı ayrı beyanname vermeyi seçmişlerse, erkek 2.25, kadın ise 2.75 kredi puanı almaktadır. Her çocuk için evli kadın bir ekstra kredi puanı alabilmektedir.

102 Özel İndirimler (Vergi Mahsupları)
Örnek Ülke: İsrail Özel İndirimler (Vergi Mahsupları) Diğer mahsup çeşitleri şu şekildedir: Hayat sigortası primleri için, yukarıda belirtilen limitlerin aşılmaması şartıyla, primlerin % 25'i, Devlet tarafından belirlenen kuruluşlara yapılan bağışların % 35'i ( bu bağışların 370 NIS'ı aşması şartı ile) Ayrıca, yeni göçmenlere, tek ebeveynli ailelere, dullara ve özel bölgelerde yaşayan kişilere tanınan ilave mahsup hakları bulunmaktadır.

103 Vergi Oranları İsrail'de mali yıl, takvim yılıdır.
Örnek Ülke: İsrail Vergi Oranları İsrail'de mali yıl, takvim yılıdır. Gerçek kişilerin vergi yükümlülükleri yıllık olarak hesaplanmaktadır, ancak ücret gelirleri işverenler tarafından stopaj kesintisi yoluyla vergilendirilmektedir. Normal vergi tarifesinde yer alan dilimlere ve vergi oranlarına aşağıda yer verilmiştir: Aylık Alt Sınır Aylık Üst Sınır Vergi Oranı 4.170 NIS % 10 7.420 NIS % 23 NIS % 32 NIS % 37 NIS % 39 - % 49

104 Örnek Ülke: İsrail Vergi Oranları Ancak, bu vergi tarifesi, ücretler, serbest meslek ve ticari kazançlar ve 60 yaşın üzerindeki mükelleflerin elde ettikleri kira gelirleri için uygulanmakta olup, diğer gelir türleri için minimum vergi oranı % 30 olarak uygulanmaktadır.

105 Örnek Ülke: İsrail Beyan Zorunlulukları İsrail’de faaliyet gösteren ve personel çalıştıran yerli ve yabancı firmalar, personelin brüt ücretleri üzerinden yaptıkları gelir vergilerini vergi idaresine beyan etmek zorundadırlar. Değer artış kazançları, genel prensip olarak, işlem tarihinden 30 gün sonra beyan edilmelidir. Arazilere ilişkin değer artışları ise 30 ila 50 gün içinde beyan edilir. Vergi, bu zaman süreci içerisinde aynı zamanda ödenmek zorundadır. Ücretliler ve işletme hesabına göre defter tutan kişiler için beyanname vermek için son gün 30 Nisan’dır. Bilanço usulüne göre defter tutan kişiler için ise 31 Mayıs’a kadar beyanname vermek zorundadırlar. Vergi idaresi, beyanname verme süresini uzatma hakkına sahiptir. Ruhsatlı bir muhasebeci tarafından temsil edilen gerçek kişiler 31 Temmuz tarihine kadar otomatik olarak uzatma elde etmektedirler.

106 Örnek Ülke: İsrail Beyan Zorunlulukları Gerçek kişilerin yıllık beyanname vermeleri gereken durumlar şunlardır: * İsrail’de her türlü gelir elde eden dar mükellefler beyan vermek zorundadırlar. Ancak, eğer gelirler kaynakta kesintiye tabi tutulmuş ise ve bu gelir İsrail’de 180 günden daha az süren bir faaliyet dolayısıyla elde edilen bir gelir ise beyan edilmesi gerekmemektedir. * Tam mükellef gerçek kişiler, gelirlerinin asıl kaynağı ücret geliri ise ya da kira gelirlerinden oluşuyorsa, beyanname vermek zorunda değildirler. Ayrıca, tüm gelir, (evli çiftler için) eş başına belirlenen limiti aşmıyorsa da beyana tabi değildir. * Bunun yanında, gerçek kişilerin elde ettikleri diğer gelirler, hem asıl kaynaktan elde ettikleri gelirlerin yarısından az ise ve hem de eş başına belirlenen sınırdan az ise, yine beyana tabi değildir

107 Örnek Ülke: İsrail Beyan Zorunlulukları Yukarıda yer verilen hükümlerden bağımsız olarak, aşağıdaki durumlarda beyanname verilmesi zorunludur: Bir şirketin % 10 veya daha fazlasına sahip ortaklar, Birlikte çalışan eşler, Profesyonel sporcular ve eşleri, Bir yıldan fazla süreye yayılarak elde edilecek emeklilik tazminatlarına hak kazanan gerçek kişiler, Bir “trust”tan yılda NIS’ten fazla gelir elde eden kişiler. Yılın herhangi bir döneminde 1.5 milyon NIS’ten fazla yabancı varlığa sahip olan ya da yabancı bir banka hesabında 1.5 milyon NIS’ten fazla parası olan gerçek kişiler.

108 GÜNEY KORE 15 Aralık 2005

109 Gelir Vergisinin Mükellefleri
Örnek Ülke: G.Kore Gelir Vergisinin Mükellefleri Kore’de mukim olan kişiler, tüm dünyadaki gelirleri üzerinden vergiye tabidirler. Kore’de bir yıldan fazla yerleşik olarak yaşayan gerçek kişiler, mukim (tam mükellef) sayılmaktadırlar. Mukim olmayan gerçek kişiler ise sadece Kore'de elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilmektedirler. Dar mükellefler için vergiye tabi gelirlerin tanımı tam mükelleflerin gelir tanımı ile benzer olmakla birlikte, daha geniş tutulmuştur. Yurtdışına görev için gönderilmiş olan Kore devleti görevlileri, Kore mukimi bir şirketinin çalışan ve yöneticileri, Kore mukimi olarak kabul edilmektedir. 15 Aralık 2005

110 Vergiye Tabi Gelirlerin Türleri
Örnek Ülke: G.Kore Vergiye Tabi Gelirlerin Türleri Gerçek kişilerin gelirleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılmakta ve bu sınıflandırmaya göre vergiye tabi tutulmaktadır: Global gelirler: Global gelirler, ücret gelirlerini, faiz, temettü gibi yatırım gelirlerini, kira gelirlerini, serbest meslek ve ticari kazançları kapsamaktadır. Emeklilik gelirleri: Kişilerin emekli olmaktan dolayı hak kazandıkları ve bir seferde ödenen tazminatlar dolayısıyla elde edilen gelirleri kapsamaktadır. Değer artış kazançları Ormancılık gelirleri

111 Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi Çalışanların aylık olarak elde ettiği maaşların yanında, personele kişisel masrafların karşılanması için yapılan ödemeler ile aile, barınma, sağlık ve fazla mesai için yapılan ödemeler, işveren tarafından işçi adına ödenen özel sigorta primleri de vergiye tabidir. Aşağıda yer alan kalemler, vergiye tabi ücret geliri olarak kabul edilmemektedir. * Yabancı çalışanlar ve yöneticiler için, yıllık brüt ücretin % 30’u, (Ancak, yabancı çalışanlar artan oranlı vergi oranı ile vergilendirilmek yerine, % 17 oranında düz oranlı vergiye tabi olmayı seçebilmektedir.) * Kendi arabalarını iş için kullanan çalışanların aylık Won’a kadar (204 USD) olan otomobil masrafları, * Aylık Won’ kadar olan (102 USD) olan yemek giderleri.

112 Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Ücret Gelirlerinin Genel Olarak Vergilendirilmesi Ücret gelirleri, A sınıfı ve B sınıfı olarak ayrılmaktadır. A sınıfı gelirler, Kore şirketleri tarafından çalışanlarına ödenen gelirler olup, aylık olarak işveren tarafından stopaja tabi tutulmaktadır. A sınıfı gelirler, W (510 USD) tutarında vergi alacağı (vergiden mahsup imkanı) uygulanmaktadır. B sınıfı gelirler ise, Kore’de çalışanlara yabancı bir şirket tarafından ödenen ve Kore’deki bir şirket tarafından gider kaydedilmeyen ücret türleridir. Bu ücret gelirlerini elde eden gerçek kişiler, bu geliri gelir vergisi beyannamesi vererek beyan etmek zorundadırlar. Bu tür gelirler için de, hesaplanan vergi yükünün % 10’u tutarında vergi alacağı (vergiden mahsup imkanı) uygulanmaktadır.

113 Örnek Ülke: G.Kore Serbest Meslek Kazançlarının ve Ticari Kazançların Genel Olarak Vergilendirilmesi Serbest meslek kazançları ile ticari kazançlar birlikte değerlendirilmekte olup, ticari kazanç, bir gerçek kişinin bir işi devamlı surette yürütmesi sonucu oluşan gelirler ile ticari ve serbest olarak elde edilen her türlü kazancı kapsamaktadır. Bu kazançların kapsamına, sanatçıların, sporcuların, avukatların, mimarların, muhasebecilerin ve diğer profesyonellerin kazançları da girmektedir. Ticari kazançlar, gerçek kişilerin diğer global gelirlerine eklenerek, vergilendirmeye tabi tutulurlar. Dar mükelleflerin Kore’de elde ettikleri serbest meslek kazançları ve ticari kazançları Kore’de vergiye tabidir.

114 Gayrimenkullerden Elde Edilen Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Gayrimenkullerden Elde Edilen Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi Gerçek kişilerin gayrimenkullerden elde ettikleri kira gelirleri, diğer gelirler ile birlikte “global gelirler” içerisinde bir gelir unsuru olarak değerlendirilip, normal vergi tarifesi ile gelir vergisine tabi tutulmaktadır.

115 Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Diğer Yatırımlardan Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi Gerçek kişilerin elde ettiği, temettü, faiz, royalty gibi gelirler, toplu olarak “global gelirler” olarak değerlendirilmekte ve tanımlanmaktadır. Bu gelirler, normal vergi tarifesi ile gelir vergisine tabi tutulmaktadır. Mukim şirketler tarafından azınlık hisse sahiplerine ödenen faiz ve temettüler % 15.4 stopaja tabidir. Bu tür gelirlerin, 40 milyon W'nin ( USD) altında olması durumunda, ayrıca beyan edilmesine gerek bulunmamaktadır.

116 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi Değer artış kazançları, global gelirler olarak nitelendirilen diğer gelirlerden ayrı olarak bir vergi rejimine tabidir. Genel olarak, arsa ve arazilerin, binaların, gayrimenkul üzerindeki hakların ve borsaya kote olmayan bir şirketin hisselerinin satışından doğan kazançlar, vergiye tabidir. Borsaya kote bir şirketin hisselerinin satışından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. Bu kurala bir istisna olarak, borsaya kote bir şirketin hisselerinin en az % 3'ünü ya da en az 10 milyar W'lik ( USD) tutarını elinde tutan gerçek kişilerin değer artış kazançları vergiye tabi olmaktadır. Genel oran olarak, hisselerin elden çıkarılmasından doğan vergiye tabi değer artış kazançları % 20 oranında vergiye tabidir. Ancak, bir şirketin çoğunluk hissesini elinde tutan bir gerçek kişi, bir yıldan az elinde tuttuğu hisse senetlerini elden çıkarıyor ise, vergi oranı % 30 olmaktadır.

117 Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: G.Kore Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi Bunların dışında, bir yıldan az süreyle elde tutulmuş olan ve satıcının ismine kayıtlı olmayan gayrimenkuller için vergi oranı % 50, bir yıldan fazla tutulanlar için ise % 40 olarak uygulanmaktadır. Satıcının ismine kayıtlı olan binalar ve bina üzerindeki hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar ise artan oranlı bir vergi rejimine tabidir. Buna göre, bu tür kazançların W ( USD)’ye kadar olan kısımları % 8, W ile W ( USD) arasındaki kısmı için % 17, W ile W ( USD) % 26, W’nin üzerindeki kısımları için ise % 25 vergi oranı uygulanmaktadır. Küçük ve orta ölçekli firmaların hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançları % 10 oranında vergiye tabi tutulmaktadır.

118 Örnek Ülke: G.Kore Dar Mükellefler Tarafından Elde Edilen Yatırım Kazançlarının Vergilendirilmesi Dar mükellefler, Kore’de elde ettikleri gelirler üzerinden vergiye tabidirler. Gelirler, “global” gelirler ve “diğer” gelirler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Global gelirlerin vergilendirilmesi, Kore’de bir işyeri olan ya da Kore’de bir gayrimenkul üzerinden gelir elde eden (değer artış kazançları hariç) dar mükellefler için kullanılmaktadır. Bu kapsamda, tazminat gelirleri, değer artış kazançları ve ormancılık gelirler hariç olmak üzere, Kore’de elde edilen tüm gelirler global gelir olarak kabul edilmekte ve vergilemeye tabi tutulmaktadır.

119 Örnek Ülke: G.Kore Dar Mükellefler Tarafından Elde Edilen Yatırım Kazançlarının Vergilendirilmesi Kore’de bir işyeri olmayan ya da Kore’deki bir gayrimenkulden gelir elde etmeyen dar mükelleflerin Kore’de elde ettikleri gelir türleri için, stopaj uygulaması yapılmaktadır.

120 Örnek Ülke: G.Kore Dar Mükellefler Tarafından Elde Edilen Yatırım Kazançlarının Vergilendirilmesi Dar mükellefler açısından, yatırım kazançlarının vergilendirilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleşmektedir: Faiz Gelirleri: Kore devleti tarafından çıkarılmış olan menkul kıymetlerden elde edilen faiz ve kupon gelirleri Kore’de elde edilmiş sayılmaktadır. Ayrıca, Kore mukimi bir şirketin yurtdışında bulunan daimi temsilcisi tarafından ya da bir Kore şirketinin yurtdışındaki bir işi için yapılan finansmandan kaynaklanan faizler, Kore’de elde edilmiş sayılmamaktadır. Temettü Gelirleri: Kore mukimi bir şirket tarafından Kore Ticaret Kanunu’na uygun olarak dağıtılan veya avans olarak ödenen temettüler Kore’de elde edilmiş sayılmaktadır. Değer artış kazançları, ayrı bir vergi rejimine tabi olduğundan, Kore’de elde edilme şartları ayrıca düzenlenmiştir.

121 İndirilebilecek Giderler
Örnek Ülke: G.Kore İndirilebilecek Giderler Hem ücretliler, hem de serbest meslek sahipleri, 1 milyon W'lik (1.020 USD) standart bir özel indirime tabidirler. Ancak, bu standart özel indirim yerine, aşağıdaki giderlerin indirilmesini de seçme hakkına sahiplerdir: * Hayat, sağlık ve diğer sigortalar için ödenen sigorta primlerinin yıllık 1 milyon W'ye (1.020 USD) kadar olan kısmı. Sağlık ve işsizlik sigorta primleri limitsiz olarak indirilebilmektedir. * İşveren tarafından işçi için ödenen sağlık ve tedavi masrafları. Yıllık brüt ücret gelirinin % 3'ünü aşan masraflar için üst sınır 5 milyon W'dir. (5.102 USD) * Ücretli çalışanların her türlü eğitim masrafları. Aynı zamanda, mükellefin çocukları ve kardeşleri için de oluşan öğrenim masrafları, üst lisans hariç olmak üzere, indirilebilmektedir. Sınırlar her bir çocuk için şu şekildedir: - Üniversite: 7 milyon W’ye kadar (7.142 USD) - İlk ve orta öğrenim: 2 milyon W’ye kadar (2.040 USD) - Ana sınıfı : 2 milyon W’ye kadar. (2.040 USD)

122 İndirilebilecek Giderler
Örnek Ülke: G.Kore İndirilebilecek Giderler Bir konuta sahip olmayan ve sahip olduğu konut 85 m2’den küçük olan gerçek kişiler için, bir ev edinmeye ilişkin ödemeler (buna ev almak için alınan kredilerin anaparaları ve faizleri de dahildir) ile bir mortgage planı dahilinde 15 yıl boyunca yapılan ödemelerin 10 milyon W’ye ( USD) kadar olan kısımları indirim konusu yapılabilmektedir. Devlet kurumlarına yapılan bağışların % 100’ü, diğer bağışların ise toplam gelirin % 10’una kadar olan kısmı indirim konusu yapılabilir.

123 Ücretlerde İndirimler
Örnek Ülke: G.Kore Ücretlerde İndirimler Yıllık ücret geliri 5 milyon W'den (5.102 USD) düşük olan gerçek kişilerin gelirleri, 100 % oranında indirime tabidir. 5 milyon ile 15 milyon W ( USD) arasında ücret geliri elde eden kişiler ise, 5 milyon W ile 5 milyon W'yi aşan kısmın % 50'sinin toplamı tutarında bir indirime hak kazanmaktadırlar. 15 milyon W ile 30 milyon W ( USD) arasında geliri olanlar için ise, 10 milyon W'yi ( USD) aşan gelirin % 15'i ile 10 milyon W'nin toplanması sonucu ulaşılan rakam indirim konusu yapılmaktadır.

124 Örnek Ülke: G.Kore Özel İndirimler Vergi mükellefleri, kendileri, eşleri ve kendilerine bağlı kişilerin her biri için 1 milyon W (1.020 USD) tutarında indirime hak kazanmaktadırlar. Ayrıca, 65 yaşından yaşlı kişiler ile 6 yaşından küçük çocuklar için ilave olarak 1 milyon W indirim hakkı daha vardır. Düşük gelirli haneler için özel indirimler mevcuttur.

125 Örnek Ülke: G.Kore Vergi Oranları Normal vergi tarifesi, aşağıdaki tabloda dikkatinize sunulmuştur. Alt Sınır Üst Sınır Alt Sınıra Kadar Oluşan Vergi Toplamı Vergi Dilimleri için Geçerli Vergi Oranları W ( USD) % 8 W W ( USD) W % 17 W W ( USD) W % 26 W -- W % 35 Ayrıca, vergiye ek olmak üzere % 10 fon payı uygulaması bulunmaktadır.

126 Örnek Ülke: G.Kore Vergi Oranları Kore'de mukim olmayan gerçek kişilerin gelirleri, eğer bu kişiler Kore'de ücret geliri ediyor ya da daimi temsilcisi bulunuyorsa bu durumda, mukim bir kişi ile aynı vergi oranlarına tabidirler. Ancak, 2004'de getirilen bir sistem ile, Kore'de çalışan expatriate'lar için, düz oranlı vergi oranı (% 18.7) ile kümülatif oranlı vergi arasında bir seçim imkanı getirilmiştir. Düz oranlı vergiye tabi olabilmek için, başvuru prosedürünün tamamlanması gerekmektedir

127 Vergi Oranları (Stopajlar)
Örnek Ülke: G.Kore Vergi Oranları (Stopajlar) Kore'de işyeri olmayan bir dar mükellefin gelirleri ise aşağıdaki oranlarda stopaja tabidir: * Ticari Kazançlar (gemi, uçak, tescilli araçlar ve benzeri varlıkların kiralamaları ile elde edilen gelirler dahil): % 2, * Serbest Meslek Kazançları ile teknik işlerden elde edilen kazançlar: % 20, * Faiz, temettü, telif hakkı, lisanslar: 25 %, * Menkul kıymetlerin satışından elde edilen kazançlar: Kazancın % 25'i ile toplam hasılatın % 10'undan hangisi düşük ise.

128 Beyan Zorunlulukları Mali yıl, takvim yılı olarak belirlenmiştir.
Örnek Ülke: G.Kore Beyan Zorunlulukları Mali yıl, takvim yılı olarak belirlenmiştir. A sınıfı gelirler üzerinden, işveren tarafından tevkifat yapılmaktadır. Diğer tür kazançları elde eden mükellefler (faiz, temettü ve kira gibi) tüm dünyada elde ettikleri gelirler için; takip eden yılın 1 Mayıs ve 31 Mayıs tarihleri arasında gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar. Vergi, beyanname verildiği zaman ödenir.

129 Örnek Ülke: G.Kore Beyan Zorunlulukları B sınıfı gelir elde eden mükellefler, aşağıdaki alternatifler için seçim hakkı kullanabilirler: Takip eden yılın Mayıs ayı içerisinde beyanname vermek, Yetki verilmiş olan bir “mükellef kurumu”na katılmak. Bu kurum aracılığıyla, gelirler tevkifata tabi tutulmaktadır. Bu kurumlara yapılan ödemeler karşılığında, mükellefler % 10 oranında vergi alacağı (mahsup hakkı) kazanmaktadırlar.

130 Örnek Ülke: G.Kore Beyan Zorunlulukları Evli kişiler, ücret, tazminat, kira, temettü, faiz, serbest meslek ve ticari kazançları için ayrı ayrı vergilendirilmektedirler. Dar mükellef kişiler, Kore’den ayrılmadan önce beyanname vermek zorundadırlar. Serbest meslek kazancı olan kişiler için, yıl içerisinde ara dönem vergi ödemesi yapmak yükümlülüğü bulunmaktadır.

131 Ülke İncelemesi Hansın DALBAYRAK
Avusturya Ülke İncelemesi Hansın DALBAYRAK

132 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (1)
Örnek Ülke: G.Kore 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (1) TİCARİ KAZANÇLAR: Ticari kazançlar, işletme bünyesinde yer alan tüm varlıkların satış kazançlarının vergiye tabi olması bakımından diğer kazanç ve iratlardan ayrılır. Ayrıca, vergi teşvikleri sadece ticari kazançlara tanınmaktadır. Arsa ve araziler amortismana tabi olmadıkları gibi belli şartlar altında elden çıkarılmaları halinde vergi dışında tutulmuşlardır. Ticari kazanç tahakkuk (accrual) ve bazı hallerde ödeme (cash) esasında elde edilmiş sayılırken, diğer kazanç ve iratlarda ödeme esası öne çıkar.

133 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (2)
Örnek Ülke: G.Kore 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (2) SERBEST MESLEK KAZANÇLARI: Hangi işlerin serbest meslek işleri mahiyetinde olduğu tadadi olarak belirlenmiştir. Serbest meslek erbabının yanında ve onun gözetiminde çalışan ancak serbest meslek erbabı niteliğini taşımayan ücretlilerin çalışması ile elde edilen kazançlar da serbest meslek kazancı mahiyetindedir. Bir kurumun %25’inden fazla ortağı bulunan kimselere bu şirketlerce ödenen her türlü ücret ve benzerleri de elde edenler bakımından serbest meslek kazancı addedilmektedir. ÜCRETLER: Ücretliler, işle ilgili bazı giderlerini stopaja tabi ücretlerinin beyanı sırasında işverence dikkate alınmak üzere indirebilirler. Bu indirimlerden, her ücretli grubu için farklı şekilde tespit edilmiş maksimum maktu hadleri aşmayacak şekilde toplam ücretin belli bir yüzdesi oranında yararlanmak da mümkündür.

134 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (3)
Örnek Ülke: G.Kore 1. GELİR VERGİSİ SİSTEMİNİN ANA ÇATISI (3) YATIRIM KAZANÇLARI (MENKUL SERMAYE İRATLARI): Faiz ve temettü niteliğindeki yatırım kazançları yatırım kazançlarını oluşturur. “Gizli ortak” olarak kabul edilen yüksek paylı ortaklara yapılan temettü ödemeleri de stopaja tabi olmakla beraber, bunların vergilemesi nihai olmayıp artan oranlı skala üzerinden yıllık beyanname ile beyanı ve önceden ödenen stopaj vergilerinin yıllık vergiden mahsubu yoluna gidilir. SERMAYE (DEĞER) ARTIŞ KAZANÇLARI: Değer artış kazançlarına konu kıymetler ticari, zirai veya mesleki işletmeye dahilse o kapsamda vergilenir. Sabit kıymetler ile asgari 7 sene işletme aktifinde tutulmuş olan iştirak hisselerinin ve asgari 15 yıl aktifte bulundurulan binaların ve arazilerin satış kazançlarının satıştan itibaren 12 ay içerisinde aynı türden başka kıymetlerin iktisabı için kullanılmasında vergi hesaplanmaz. İdari (kamulaştırma gibi) nedenlerden veya mücbir sebepten kaynaklanan hallerde asgari elde tutma süresi şartı aranmaz. DİĞER KAZANÇLAR: Arızi mahiyetli bir kısım aracılık faaliyetleri ile menkul malların kiralanması gibi arızi kazançları ve spekulatif girişim sayılan bazı işlemler ile belli iştirak hisselerinin elden çıkartılması gibi değer artış kazançlarını içerir.

135 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (1)
Örnek Ülke: G.Kore 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (1) YATIRIM İNDİRİMİ 2001 yılı başından sonra yapılan yatırım harcamaları bakımından yatırım indirimi istisnası uygulamasına son verilmiştir. Bu tarihten daha önce gerçekleşmiş olan harcamalar bakımından ise istisna devam etmektedir. Genel olarak, harcama tutarının %9’u (sinai haklarda, yazılımlarda ve kiralama maksatlı binek otolarda %6’sı) oranında yatırım indirimi karşılığı ayrılmasına izin verilmiştir. KÜÇÜK DEMİRBAŞ İNDİRİMİ İktisadi bir bütünün parçası olmayan ve değeri 400 euroyu aşmayan sabit kıymetlerin doğrudan gider yazılmasına ilişkindir. ÇIRAKLIK İNDİRİMİ 2003 başında sona eren bu istisna, işverenle çıraklık aktinde bulunan her çırak için çıraklık döneminin başında, ortasında ve çıraklık bitirme sınavında olmak üzere üç eşit taksitte yararlanılmak üzere toplam euro tutarında bir vergi indirimi imkanı sağlamıştır. ÜCRETLİ EĞİTİM İNDİRİMİ İşverence ödenen ücretli eğitim harcamalarının % 9’u gelirden indirilebilmektedir. AR-GE İNDİRİMİ Ekonomi için değer taşıyan ve idari ve dağıtım harcamaları ile sabit kıymet harcamaları dışında kalan ar-ge maksatlı harcamalarının yıllık toplamının % 25’i kadar bir indirime izin verilmektedir. Önceki üç yıl harcama ortalamasının üzerine çıkılması halinde istisna oranı % 35’e yükseltilebilmektedir.

136 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (2)
Örnek Ülke: G.Kore 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (2) VERGİLENMEYEN SERMAYE (DEĞER ARTIŞ) KAZANÇLARI: Prensip olarak, işletmeye dahil olmayan kıymetlerin elden çıkartılmasından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. Aşağıda sayılanlar hariç olmak üzere spekulatif girişim olarak tanımlanan bazı elden çıkartmalar ise vergilenmektedir: İktisabından itibaren 10 yıl geçtikten sonra elden çıkartılan (işletmeye dahil olmayan) gayrimenkullerin değer artış kazançları vergilenmez. İktisabından en az bir sene sonra satılan işletmeye dahil olmayan hisse senetleri ve yatırım araçları vergilenmez. Satılan iştirak hisselerinin ilgili şirket sermayesinin asgari %1’ini oluşturması halinde kazanç vergiye tabi olmakla beraber, yıllık beyanda bu kazançlara artan oranlı skaladaki oranların yarısı uygulanır (yani, maksimum %25). Avusturya’da ihraç edilen tahvillerin (hisse senedine dönüştürülebilir olanlar ve kar paylaşımı özelliği taşıyanlar hariç) elden çıkartılması ile oturulan ikametgahın elden çıkartılması vergiye tabi değildir. Faaliyetine son veren bir işletmenin satılmayan kıymetleri emsal değerleri ile elden çıkarılmış sayılır. Bu şekilde oluşan kazançların euro’yu aşan kısmı vergiye tabidir. Bir şahıs şirketinin hisse karşılığında tüm aktif ve pasifi ile birlikte bir sermaye şirketine katılması veya aynı şekilde yeni bir ortaklık oluşturulması gibi hallerde sermaye (değer) artışı hesaplanmaz.

137 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (3)
Örnek Ülke: G.Kore 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (3) ŞAHSİ İNDİRİMLER (ALLOWANCES) VE İZİN VERİLEN VERGİ MAHSUPLARI (TAX CREDITS): ÖZEL GİDERLER: Özel sağlık, hayat ve kaza sigortası primleri, emeklilik fonu katkıları, konut kredisi faizleri gibi bir grup “özel giderlerin” tüm vergi mükelleflerinin matrahlarından indirimine izin verilir. İndirilebilir özel giderler asgari bir tutarla sınırlandırılmıştır euro’dan başlayan bu tavan tutarı, mükellefin evli ya da bekar oluşuna, bakmakla yükümlü olduğu çocuk sayısına ve hanede tek gelir elde eden ebeveyn olup, olmamasına bağlı olarak bir miktar daha yükselebilmektedir. TIBBİ VE DİĞER OLAĞANÜSTÜ GİDERLER İNDİRİMİ: Tıbbi masraflar, engelli çocukla ilgili masraflar, başka şehirde eğitim gören çocukla ilgili eğitim masrafları, zarar gören mülkün tamir masrafları gibi olağanüstü giderler gelirin belli bir yüzdesini geçmesi koşulu ile gelirin %6-12’si arasında uygulanmaktadır. BAĞIŞLAR: Prensip olarak bağışların indirimine izin verilmemekle beraber, vergiye tabi gelirin %10’unu aşmamak kaydı ile bazı kuruluşlara yapılan bağışlar matrahtan indirilebilmektedir. VERGİ MAHSUPLARI: Mükellefin evli ya da bekar oluşuna, bakmakla yükümlü olduğu çocuk sayısına ve hanede tek gelir elde eden ebeveyn olup, olmaması gibi hususlara bakılarak ve (ücretliler bakımından) ücretlinin işyerine ulaşması için katetmek zorunda olduğu mesafe gibi unsurlara bağlı olarak hesaplanan tutarlar hesaplanan vergiden mahsup edilmektedir.

138 3. GÜVENLİK MÜESSESELERİ
Örnek Ülke: G.Kore ZARAR İNDİRİMİ MATRAHIN % 75’i İLE SINIRLIDIR: Önceki yıllardan devralınan mali zararların ancak dönem matrahının %75’i kadarının indirimine izin verilmesi nedeniyle, yıllık gelir vergisi matrahının asgari %25’lik kısmı vergilenmektedir. (Emeklilik, işletmenin devri gibi işi bırakma halleri ve konkordato (total debt release) gibi haller bu kuralın istisnasını oluşturur.) Yatırım indirimi istisnasından dolayı zarar oluşması halinde, bu zarar diğer gelir kategorilerinden mahsup edilemez. Bu zararların devri halinde de, devralınan zarar sadece kaynaklandığı faaliyet kazançlarından mahsup edilebilir. Sadece gayrimaddi varlıkların idaresinden (örneğin kira sözleşmeleri) ibaret olan bir işletmenin zararlarının diğer gelirlerden indirimine izin verilmez. 3. GÜVENLİK MÜESSESELERİ

139 Örnek Ülke: G.Kore Gelir vergisine tabi net gelir, “tadadi” olarak sayılmış 7 unsurun her birinin ayrı ayrı hesaplanarak toplanmasından oluşur: Tarım ve ormancılık Profesyonel (serbest meslek) hizmetleri Ticari kazançlar İstihdam (ücret) gelirleri Sermaye yatırımları gelirleri Kiralar, kiralama gelirleri ve royaltiler Belirlenmiş diğer gelirler Bu unsurlardan ilk üçü “işletme (business)” gelirleri, geriye kalanları ise “diğer gelirler” olarak anılır. Bir işlemin vergiye tabi olması için yukarıdaki ilk altı unsurdan birisine dahil olması veya belirlenmiş diğer gelirler arasında açıkça yer alması gereklidir. 4. GELİRİN TANIMI

140 Örnek Ülke: G.Kore Vergi sistemi, verginin vergi dairesince tahakkuk ettirilmesini esas almaktadır. Dolayısıyla mükellef beyanname üzerinde gelirini göstermekle beraber, vergiyi kendisi hesaplamaz. Tam mükellef kişiler vergi dairesince talep edilmesi veya gelirlerinin tamamen veya kısmen ticari / mesleki / zirai kazançlardan oluşması ve hesaplanmasının muhasebe gerektirmesi veya ücretler hariç euroyu geçen bir gelir elde etmeleri hallerinde beyanname vermek zorundadırlar. Düzenli olarak beyanname vermekle yükümlü bulunmayan ücretliler, birden fazla işverenden ücret almaları, yıl içinde işveren değiştirmeleri veya elde ettikleri ücret dışı gelirlerin 730 euro’yu aşması hallerinde beyanname vermek zorunda tutulmuşlardır. 5. BEYAN SİSTEMİ

141 Örnek Ülke: G.Kore Ücretler artan oranlı tarifeye göre ve ücretlinin tabi olduğu gerçek veya götürü (lump-sum) indirim ve vergi mahsupları dikkate alınarak işverence stopaja tabi tutulur. Birden fazla işverenden ücret alınması, yıl içinde işveren değişimi gibi stopaj matrahını etkileyen haller haricinde yıllık beyanname verilmesi gerekmez, işveren stopajı nihai vergileme özelliği taşır. Faizler ve temettüler % 25 oranlı stopaja tabidir. 6. STOPAJ DÜZENLEMELERİ

142 Örnek Ülke: G.Kore Sürekli ikametgahları veya yaşamayı adet edindikleri yerleri Avusturya’da bulunan gerçek kişiler gelir vergisi uygulamasında “tam (sınırsız) mükellef” sayılıyorlar. Süekli ikametgahları Avusturya’da bulunmayan ancak Avusturya’da 6 aydan fazla kalan kişilerin “yaşamayı adet edindikleri yer”in Avusturya olduğu kabul ediliyor. Tam mükellef kişiler Avusturya’da ve diğer ülkelerde elde ettikleri gelirin tamamı bakımından vergi mükellefidir. Sürekli ikametgahları veya yaşamayı adet edindikleri yer Avusturya’da bulunmayan gerçek kişiler gelir vergisi uygulamasında “dar (sınırlı) mükellef” sayılıyorlar. Dar mükellef kişiler sadece Avusturya’da elde ettikleri gelir bakımından vergi mükellefidir. 2004 başında yürürlüğe giren bir değişiklikle, sürekli ikametgahları Avusturya’da bulunmakla beraber, ekonomik açıdan yaşamsal çıkarları 5 yıldan uzun bir süredir Avusturya dışında olan kimseler bakımından sadece ikametgahın 70 günden fazla bir süreyle bilfiil kullanılması ve kalınan süreyi gösteren düzenli kayıtların bulunması halinde tam mükellefiyet Avusturya’da sayılmaktadır. Avrupa Birliği vatandaşları, gelirlerinin en az % 90 kısmının Avusturya’da elde edilmesi veya diğer ülkelerde elde ettikleri vergiye tabi gelir toplamının Euro’yu geçmemesi halinde Avusturya’da “tam mükellefiyet esasında” vergilenmek için talepte bulunabilirler. 7. TAM - DAR MÜKELLEFİYET

143 Örnek Ülke: G.Kore Artan oranlı gelir vergisi tarifesi aşağıdaki gibidir (2004 yılı gelirlerinden itibaren uygulanan tarife): 3.640 euro’ya kadar % 0 3.641 – euro arası % 21 7.271 – euro arası % 31 – euro arası % 41 euro’dan fazlası % 50 Belli kazançlar bakımından yukarıdaki vergi oranlarının yarısı uygulanmaktadır. Bu kazançların başlıcaları: Bir işyerinin satılmasından veya tasfiyesinden doğan şahsi değer artış kazançları, Muhtelif ormancılık gelirleri, Temettü gelirleri, (% 25 temettü stopajının altında kalan bir ortlama efektif oran söz konusu olduğundan yıllık beyanname verilmesi halinde genellikle mükellef lehine vergi iadesi doğmaktadır.) Patente bağlanmış buluşlardan elde edilen gelirler 8. VERGİ ORANLARI

144 9. İNDİRİLECEK GİDERLER (1)
Örnek Ülke: G.Kore İNDİRİLECEK GİDERLER TADADİ OLARAK BELİRLENMEMİŞTİR: Avusturya gelir vergisi mevzuatı, ticari kazançlardan indirilebilecek giderleri tek tek tanımlamamakta, tüm ticari giderler indirildikten sonra oluşan net muhasebe karına işaret etmektedir. Dolayısıyla indirilecek giderlerin tayininde vergi mevzuatı değil, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri öne çıkmaktadır. AMORTİSMAN VE İTFA GİDERLERİ Çıkarılan borç enstrümanlarının ihraç iskontolarının borç enstrümanının ömrü içinde itfası (indirimi) gerekir. İktisadi kıymetin faydalı ömrüne uygun şekilde standart süreler belirlenmiş olup, bu sürelere bağlı oranlar kapsamında amortisman giderlerinin indirimine izin verilir. Belli kıymetlere uygulanan (madencilik gibi) “fevkalade amortisman oranları” haricinde, sadece standart düz oranlı (normal) amortisman” uygulamasına izin verilmektedir. Yıl içinde aktife giren sabit kıymetler için 6 aydan fazla kullanılmaları halinde tam, daha az süreyle kullanılmaları halinde ise kist (6 aylık) amortisman oranı uygulanır. Vergi uygulaması bakımından başka bir işletmenin satın alınmasında ödenen peştamallıkların (goodwill) 15 yıl içinde itfa edilmesi öngörülmüştür. DEĞER DÜŞÜKLÜKLERİ ve DİĞER KARŞILIKLAR Piyasa değeri düşen iştiraklerden kaynaklanan zararların en az 7 sene içinde itfası öngörülmüştür. Şüpheli/değersiz İşletme alacakları ve diğer öngörülen zararlar için spesifik olmayan, genel mahiyetli (global) karşılık ayrılmasına izin verilmemektedir. Stok değerlemesi için mükellefler işletme icaplarına uygun olmak ve istikralı şekilde uygulanmak şartı ile FIFO, LIFO veya ortalama maliyet yöntemlerinden herhangi birini seçebilirler. Kıdem tazminat karşılıklarının ve işverence karşılanması taahhüt edilen işçi emeklilik gider karşılıklarının gider yazılmasına belli oranlar ve şartlar dahilinde izin verilebilmektedir. 9. İNDİRİLECEK GİDERLER (1)

145 9. İNDİRİLECEK GİDERLER (2)
Örnek Ülke: G.Kore İNDİRİLMESİNE İZİN VERİLMEYEN GİDERLER: Ödenen faiz ve royalti kiraları genel olarak indirime konu edilirken, vergiden istisna edilmiş bir kazançla ilişkilendirilen faizlerin indirimine izin verilmez. Ortaklara veya bunlarla ilgili taraflara ödenen faiz ve iskontoların “transfer fiyatlaması” kurallarına uygun olması gerekir. Olması gerekenden düşük hesaplanan faizlerin ortaklar adına gelir olarak hesaplanmasından doğan farkların işletmede indirimine izin verilmez. Bunların yanısıra, indirimine izin verilmeyen diğer giderler başlıca şunlardır: Belli binek otoları uçaklar, tekneler, halılar vs. ile ilgili “makul olmayan” giderler; Temsil ve ağırlama giderleri; (işle ilgili olduklarının kanıtlanabilmesi halinde temsil ve ağırlama giderlerinin % 50’sinin indirimine izin verilmektedir) Şahsi vergiler; Bazı ar-ge amaçlı bağışlar ile belli kuruluşlara (üniversite, müze, kütüphaneler gibi) yapılanlar haricinde kalan bağışlar; Evin ticari veya mesleki işlerin merkezi olarak kullanılması hali dışında, ev-ofisi mahiyetindeki giderler. 9. İNDİRİLECEK GİDERLER (2)

146 KAYNAKÇA PwC – Online Data Sistemi, Avusturya Ülke Raporu
Örnek Ülke: G.Kore KAYNAKÇA PwC – Online Data Sistemi, Avusturya Ülke Raporu Federal Ministry of Finance – Austrian Tax Book 2005”, Advice on the tax assessment for employees in 2004 Helplinelaw.com – “Taxation (Austria)” Eurofound.eu.int – “Austria Income Tax”, Einkommensteuer

147 Slovakya “Ana Hatları ile 2004 Vergi Reformu”
Ülke İncelemesi Hansın DALBAYRAK

148 1. YENİ GELİR VERGİSİ SİSTEMİ
Örnek Ülke: Slovakya 1. YENİ GELİR VERGİSİ SİSTEMİ Slovak gelir vergisi sisteminde 2004 yılında yürürlüğe giren değişiklikler aşağıda sayılan ilkelere dayalı olarak etkinliğin, saydamlığın, basitliğin ve vergi sisteminde adaletin artırılmasını hedeflemiştir: Vergi yükünün dolaysız vergilerden dolaylı vergilere aktarılması ile ekonomik tarafsızlığın sağlanması; Düşük standart vergi oranlarına geçilerek, bunun vergi istisna ve muafiyetlerinin kaldırılması suretiyle finanse edilmesi; Vergilerin hasılat dışı (non-fiscal) maksatlarla kullanımından kaynaklanan dışsallıkların (distortions) asgariye indirilmesi; Gelirin mükerrer vergilenmesinin önüne geçilmesi. Slovak vergi reformunun en temel hedefinin Slovak vergi sistemini tüm AB ve OECD bölgesindeki en yarışmacı (competitive) vergi sistemlerinden birisi haline dönüştürmek olduğu belirtilmektedir (Chren).

149 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (1)
Örnek Ülke: Slovakya 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (1) En başta, süreye tabi genel vergi bağışıklıkları (tax holidays) olmak üzere istisna ve muafiyetlerin çoğu 2004 vergi değişiklikleri ile kaldırılmıştır. ŞAHSİ VERGİ İNDİRİMLERİ Buna karşılık, tek oranlı vergi sistemiyle birlikte her mükellef için SK (2.150 euro) tutarında temel asgari geçim indirimi uygulanmasına başlanmıştır. Asgari geçim indirimi tutarı, fakirlik sınırı olarak tespit edilen asgari tutarın 1.6 katı olarak tespit edilmiştir yılında asgari geçim indirimi % 8 enflasyon oranı dikkate alınarak SK’ya (2.340 euro) yükseltilmiştir. Ayrıca değişikliklerle birlikte, çocuk başına yıllık toplam SK (128 euro) doğrudan vergi mahsubu (tax credit) uygulamasına geçilmiştir.

150 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (2)
Örnek Ülke: Slovakya 2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER (2) DİĞER İSTİSNA VE MUAFİYETLER: Yeni işe başlayan işletmelere yönelik 10 yıla varan süreleri kapsayan genel vergi bağışıklıkları (tax holidays) kaldırılarak, yatırım indirimi uygulamasının kapsamı daraltılmıştır. Tarım ve ormancılık gibi belli sektörler için öngörülmüş matrah daraltıcı vergi teşvikleri kaldırılmıştır. Aynı şekilde, 3 seneden fazla elde tutulan menkul değerlerin satılmasında uygulanan vergi istisnası kaldırılmıştır. Eski uygulamadan geriye kalan tek istisna, reform öncesinde SK (319 euro) tutarından yeni uygulamada SK’ya (638 euro) yükseltilen yıllık özel emeklilik indirimi olmuştur. Daha önce, belirli küçük mükelleflere uygulanan götürü vergiler kaldırılarak, bunlar yerine aynı mükellefler için elde ettikleri hasılatın % 25’i oranında (küçük esnaf için % 60) götürü gider uygulaması getirilmiştir.

151 3. GELİR TANIMININ BASİTLEŞTİRİLMESİ
Örnek Ülke: Slovakya 2004 değişiklikleri ile gelirin tanımı basitleştirilmiştir. Reform öncesi gelir vergisi uygulamasında toplam 443 adet farklı gelir klasifikasyonuna yer verilmiş olduğuna işaret edilmektedir. 3. GELİR TANIMININ BASİTLEŞTİRİLMESİ

152 Örnek Ülke: Slovakya 2004 vergi reformu değişiklikleri ile birlikte, önceki uygulamada 5 aralıktan oluşan artan oranlı vergi yapısı da dahil olmak üzere %10 ila %38 arasında değişen 21 değişik vergi oranının kaldırılmasıyla, %19 oranında tek oranlı düz (flat) bir gelir vergisi uygulamasına geçilmiştir. Kurumlar vergisinde de buna paralel olarak % 19 oranı uygulanmıştır. Gelir ve kurumlar vergisi oranlarının eşitlenmesi ve istisna ve muafiyetlerin kaldırılması ile birlikte, gerekliliği kalmayan temettü vergilemesi de kaldırılmıştır. 8. VERGİ ORANLARI

153 Örnek Ülke: Slovakya 204 vergi reformu ile birlikte, özellikle gayrimenkuller başta olmak üzere belli bir grup maddi sabit kıymetlerde amortisman süreleri kısaltılmıştır. Dönem zararlarının sonraki yıla devri kolaylaştırılmış, 5 yılı aşmayan zararların indirimine izin verilmiş ve yıllık zarar indirimlerinin eşit taksitler halinde yapılması zorunluluğu kaldırılmıştır. Reklam ve tanıtım giderleri ile taşıt araçları amortismanlarının gider olarak indirilmesinde uygulanan sınırlamalar kaldırılmıştır. 9. İNDİRİLECEK GİDERLER

154 Örnek Ülke: Slovakya KAYNAKÇA International Monetary Fund – IMF Working Paper, Slovakia’s 2004 Tax and Welfare Reforms, David Moore, Temmuz 2005 Martin Chren – A Fundamental Tax reform in Slovakia, A case study on the Slovak tax reform – Nisan 2005 Ministry of Finance of the Slovak Republic – Slovakia, The Fundamental Tax Reform – Eylül 2004

155 AB “Ana Hatları ile 2004 Vergi Reformu”
Ülke İncelemesi Dr. Atilla UYANIK

156 Örnek Ülke: AB Bilindiği gibi vergiler, devletin gelir kaynağı olarak, ulusal egemenliğin sağlanmasında temel rol oynamaktadır. Avrupa Birliği, bu fikirden hareketle, üye ülkelerin uygulayacağı vergi politikalarını, ana hatlarıyla, ulusal hükümetlerin yetkisine bırakılmıştır. Ancak, bu farklı vergisel uygulamalar, ekonomik ve finansal alandaki bütünleşme politikalarını başarıyla uygulayan ve Tek Pazarı hedefleyen bütünleşmelerinin büyük çoğunluğunu tamamlayan AB ülkelerinin önünde önemli bir engel olarak durmaktadır. Başka bir ifadeyle, AB iç piyasalarında tüketicilere en kaliteli ve en ucuz ürün ve hizmet sunabilmek için, tam bir rekabet ortamı yaratan, kişilerin, malların, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımı gibi düzenlemeler, tüm kurallarıyla uygulanmaktadır. Fakat, vergi politikalarına ilişkin yapılan farklı uygulamalar bu rekabeti engellemektedir. Bu nedenle, AB’de vergi politikalarında uyumlaştırma ve yakınlaştırmaya yönelik bir süreç başlamıştır. Bu süreçte, bir yandan iç pazarın önündeki engellerin kaldırılması, diğer yandan da (vergisel düzenlemelerle ilgili) kararların en uygun düzeyde alınması (kararların mümkün olan en yerel düzeyde alınması – subsidiarity principle) ve doğrudan vergilerin tahsilinde üye ülkelere esneklik tanınması gibi ilkelerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. GİRİŞ

157 Avrupa Birliği’nde Vergi Yükü
Örnek Ülke: AB 1975 yılından bugüne Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye’de toplam vergi gelirlerinin GSYİH’ya oranı gösterilmiştir. Bu oran, toplanan tüm vergilerin ve sosyal güvenlik katkı paylarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYİH) oranını ifade etmekte ve toplam vergi yükünü göstermektedir. AB’de toplanan vergilerin GSYİH içindeki payı 1975 yılından bu yana sürekli artış göstererek %40 seviyesinin üzerine kadar çıkmakla birlikte, bu yükseliş trendi son yıllarda gelir vergisi ve kurumlar vergisi oranlarının indirilmeye başlanmasıyla sona ermiştir. AB’de yılları arasında, üst gelir dilimi için gelir vergisinde ortalama %2, kurumlar vergisinde ortalama %3.4 indirime gidilmiştir. Tablo 2’de, 1995 ve 2003 yıllarında AB ülkelerinde vergilerin GSYİH’ya oranının yanı sıra, tüketimin, çalışanların ve sermayenin üzerindeki ortalama vergi yükü gösterilmiştir. Tabloda ayrıca, 2005 yılında yürürlükte olan en yüksek gelir vergisi (personal income tax) ve kurumlar vergisi (corporate income tax) oranları da yer almaktadır. Böylece, çeşitli kesimler ve çeşitli ekonomik aktiviteler itibariyle AB ülkelerindeki ortalama vergi yüklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Avrupa Birliği’nde Vergi Yükü

158 Ortalama Vergi Yükü (%)
Örnek Ülke: AB Vergi Ortalama Vergi Yükü (%) En Kurumlar Gelirlerinin Yüksek Vergisi GSYİH'ya Gelir (%) oranı (%) Tüketim İşgücü Sermaye Vergisi (%) 1995 2003 2005 Almanya 40,8 40,3 18,8 18,5 39,5 40,6 21,2 20,1 42 38,6 Avusturya 41,3 43 20,5 21,7 38,5 40,5 26 22,6 50 25 Belçika 45,1 45,7 21,5 44,1 43,2 23,8 29,5 34 Çek Cum. 36,2 22,4 39,4 40,1 24,8 27 32 Danimarka 49 48,8 31,3 33,9 40,9 40 26,4 26,1 59 28 Estonya 37,9 33,4 22,2 20,7 38,8 18,2 10,9 24 Finlandiya 46 44,8 28,2 28,3 42,1 27,9 27,3 52,1 Fransa 43,7 43,8 22,9 21,4 42,2 43,3 31 35,9 48,1 33,8 G.Kıbrıs 26,9 33,3 12,2 24,4 30 10 Hollanda 39,3 35,1 31,8 23 31,6 52 31,5 İngiltere 35,4 35,7 21,8 25,7 24,6 İrlanda 33,5 29,9 25,3 29,7 25,2 22 12,5 İspanya 35,6 14,3 16,5 28,9 29,8 30,3 45 35 İsveç 49,5 50,8 28,4 30,5 46,8 46,1 18 27,7 56,5 İtalya 41,2 42,9 17,6 17 37,8 41,8 26,3 31,1 37,3 Letonya 33,6 19,3 17,2 39,2 36,4 15 Litvanya 28,6 28,5 17,1 38,4 6,5 33 Lüksemburg 42,3 24,9 27,1 39 30,4 Macaristan 41,6 39,1 30,7 42,6 38 17,5 Malta 14,6 16,1 Polonya 35,8 19 Portekiz 37 19,5 20 33,7 32,6 27,5 Slovakya 30,6 32,4 18,3 Slovenya 25,5 Yunanistan 17,9 34,1 12 AB 25 36 23,2 25,4 41,1 Euro 12 41 20,9 36,8 45,4

159 Avrupa Birliği’nde Dolaylı Vergiler
Örnek Ülke: AB Aşağıdaki Tablo ’da, AB’de, dolaylı vergilerin toplanan tüm vergiler içindeki payı gösterilmektedir. 2003 yılında AB’de toplanan tüm vergilerin %34.8’ini dolaylı vergiler oluşturmakta olup, söz konusu oran 1995 yılından bu yana büyük bir değişime uğramamıştır. Yeni AB üyesi ülkelere bakıldığında ise, bu oran %40.3 ile AB ortalamasının oldukça üzerindedir. Dolaylı vergilerin tüm vergiler içindeki payı Belçika, Almanya ve Finlandiya’da %30 düzeyindeyken, Yunanistan, Polonya, Macaristan, Letonya, Litvanya gibi ülkelerde %40 dolayındadır. Avrupa Birliği’nde Dolaylı Vergiler

160 AB’de Dolaylı Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı (%)
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Almanya 30,1 29,3 29,4 30,2 29,9 30,6 30,5 30,7 Avusturya 35,8 35,5 35,2 35,6 35,3 33,8 34,9 35,1 Belçika 29,5 30,3 29,8 29,6 29,7 Çek Cum. 33,9 33 32,9 33,5 32,3 31,3 31,4 Danimarka 35 35,7 36,9 36,2 Estonya 36,6 39,3 40,8 35,4 39,6 40,6 40,4 39,4 Finlandiya 31 30,4 32,1 31,6 Fransa 37,1 37,4 37,2 36,4 G.Kıbrıs 42,7 41,8 39,9 38,1 41,5 41,9 49,6 Hollanda 31,1 31,5 33,7 İngiltere 39,7 38 38,6 38,4 38,3 İrlanda 43,9 43,6 43,4 43,5 43,1 İspanya 32,7 32,4 33,1 34,4 34,2 İsveç 32,8 32,2 33,4 34,6 34,5 İtalya 30,9 29,1 28,9 36,7 36 36,3 Letonya 40,7 40,3 40,9 39 38,5 Litvanya 43 42,2 49,2 41,6 42,5 43,7 Lüksemburg 31,9 33,3 Macaristan 42,8 42,1 40,5 39,2 42,4 Malta 46 45,7 44,8 45,3 44,6 43,2 42,6 Polonya 40,1 41 42 Portekiz 71,8 41,4 41,2 Slovakya 39,8 37,7 37,6 Slovenya 39,5 42,3 Yunanistan 44,1 40,2 AB 25 34,7 34,3 34,8 AB 15 33,6 34,1 Euro 12 32,6 32,5 AB Yeni 10 39,1

161 Avrupa Birliği’nde Dolaysız Vergiler
Örnek Ülke: AB Aşağıdaki Tablo’da, doğrudan vergi gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki payı yer almaktadır. Tablonun incelenmesinden, AB’de, doğrudan vergi gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki payı, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payına çok yakın olduğu görülecektir. AB’de doğrudan vergiler toplam vergi gelirlerinin %32.7’sini teşkil etmektedir. Yeni AB üyesi ülkelerin ortalamasına bakıldığında ise, bu oran %23.4’dür. Bu oranlar, yeni AB üyesi 10 ülkede toplanan gelir vergisi, kurumlar vergisi gibi doğrudan vergilerin, toplam vergi gelirleri içindeki payının eski AB üyesi ülkelere göre daha az olduğunu göstermektedir Avrupa Birliği’nde Dolaysız Vergiler

162 AB’de Doğrudan Vergi Gelirlerinin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı (%)
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Almanya 27,5 27,9 27,2 28 28,6 29,8 27,6 27,1 26,7 Avusturya 28,3 29,7 30 30,8 30,3 30,6 33,4 31,8 31,1 Belçika 37,9 37,6 38,2 38,9 38,8 39,3 38,3 Çek Cum. 26,5 24,1 25,4 25 24,9 24,6 26 26,4 Danimarka 62,4 62,1 61,5 60,3 60,4 60,5 60,7 61,1 Estonya 28,9 26,8 30,1 29,3 25,1 24 24,3 26,2 Finlandiya 40,7 40,3 41,3 40,9 45,3 43,1 42,9 41 Fransa 20,7 21,1 22,4 29,2 G.Kıbrıs 32,9 32,2 33,6 35,3 36,7 36,2 35,8 Hollanda 31,2 32,3 31,3 30,9 İngiltere 42,7 45,1 44,6 45,8 44,5 43,7 İrlanda 41,1 42,5 43,3 43,4 43,2 41,2 İspanya 31,4 31,5 32 31 31,9 İsveç 40,8 40,5 41,5 41,9 38,7 36,1 37,4 İtalya 37,7 34,5 34,7 35,7 35,6 Letonya 23,2 24,5 26,9 27,7 29,4 Litvanya 21,9 28,2 27,4 28,4 Lüksemburg 41,6 42,2 39,1 38,4 38,5 38,6 Macaristan 21,3 23,3 23,5 23,4 Malta 30,7 32,4 32,7 33,5 37,1 Polanya 29,1 29,5 29 19,9 19,6 18,7 20,1 Portakiz 26,6 27,8 27 28,8 25,3 Slovakya 22,8 23,1 23 23,6 Slovenya 17,7 19 19,7 19,3 20 20,4 Yunanistan 23,8 22,5 23,9 24,8 AB 25 32,5 34,3 34 33,2 AB 15 31,6 33,1 Euro 12 28,1 AB Yeni 10 22,7

163 Avrupa Birliği’nde Gelir Vergisi
Örnek Ülke: AB AB’de doğrudan vergilerle ilgili uyumlaştırma, dolaylı vergilere göre daha azdır. Nitekim, gelir vergisiyle ilgili olarak, üye devletler, şirketler ve bireyler için gelir vergisi alanında, Topluluğun tali mevzuatı ve Antlaşmanın getirmiş olduğu prensipler dahilinde ulusal vergi politikalarını takip etme yetkisine haizdirler. AB’de gelir vergisinden elde edilen gelirlerin toplam vergi gelirleri içindeki payı Tablo 17’de yer almaktadır. AB’de, gelir vergisi doğrudan vergiler arasında önemli paya sahiptir ve toplam vergi gelirleri içindeki payı da %23.7’dir. Yeni AB üyesi ülkelerde ise bu pay sadece %14’dür. Danimarka’da gelir vergisi toplam vergi gelirlerinin yarısından fazlasını oluştururken, Yunanistan ve Çek Cumhuriyeti’nde %13.5’ini, Polonya’da ise %11.5’ini oluşturmaktadır. İtalya, Fransa, Almanya ve Avusturya’da ise gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içindeki payı %20-25 arasındadır. Avrupa Birliği’nde Gelir Vergisi

164 AB’de Gelir Vergisinin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı (%)
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Almanya 23,4 23,1 22,7 23,2 23,6 24,4 24,6 24,3 23,5 Avusturya 22,5 23 23,7 23,8 24 24,1 Belçika 30,6 29,5 29,6 29,2 28,6 30 29,1 Çek Cum. 13,3 13,7 13,8 14,1 13,1 13,5 13,4 Danimarka 54,2 53,5 52,8 51,7 50,9 52,7 52,9 53,3 53,2 Estonya 22,1 21,9 21,3 22,9 23,3 21,5 20,6 21 Finlandiya 31,1 32,7 30,8 29,4 31,5 31,3 31 Fransa 12,2 12,5 18,2 18,3 18,9 18,6 18,4 G.Kıbrıs 14,8 11,9 12,6 12 13,6 Hollanda 19,2 17,9 15,9 15,5 14,9 15,2 16,1 18,1 17,5 İngiltere 27,6 26,1 28,2 28,4 29 28,8 İrlanda 31,2 30,4 27 27,3 25 İspanya 21,7 19,8 19,5 20,2 20,1 19,4 İsveç 33,7 33,8 33,9 33,6 31,6 30,2 İtalya 25,7 25,4 26,4 25,3 26,2 25,9 Letonya 16 16,7 16,8 17,6 18,7 19,7 20,4 Litvanya 16,5 25,8 24,2 Lüksemburg 21,8 20,7 19,1 18,8 17,7 16,3 17,1 Macaristan 17 18,5 19,6 19,9 Malta 17,8 19,3 Polanya 20,5 20,9 12,8 13 11,5 Portakiz 17,2 15,8 Slovakya 8,8 10,5 12,3 12,1 10,4 10,9 Slovenya 15 15,7 14,7 15,3 15,1 Yunanistan 12,4 13,2 15,4 14,4 AB 25 23,9 AB 15 24,8 Euro 12 21,1 21,2 20,8 AB Yeni 10 14,3 14,5 14

165 Örnek Ülke: AB Avrupa Birliği ülkelerinde, çalışanların ortalama gelir vergisi oranı ise Aşağıdaki Tablo’ da gösterilmiştir. Burada, işverenin katkısı da eklenerek, çalışanın elde ettiği gelir üzerinden devlete ödenen toplam vergi yükü görülmektedir. Tabloda, ortalama gelirli ve çocuğu olmayan bekar çalışanın tabi olduğu gelir vergisi oranı esas alınmıştır.

166 AB’de, Çalışanların Elde Ettiği Ücretler Üzerindeki Gelir Vergisi Yükümlülüğü (İşveren katkısı dahil) % 2000 2001 2002 2003 Avusturya 44,9 44,5 44,7 45 Belçika 56,2 55,6 55,1 54,5 Çek Cumhuriyeti 43,1 43,5 43,8 Danimarka 44,4 43,6 42,7 Finlandiya 47,3 45,9 45,2 Fransa 48,2 48,3 Almanya 51,8 50,8 51,1 52 Yunanistan 36 35,7 34,6 34,3 Macaristan 49,6 49 45,7 İrlanda 28,9 25,8 24,5 İtalya 46,7 46,1 46 45,3 Lüksemburg 35,5 33,9 31,3 31,7 Hollanda 45,1 42,3 42,5 43 Polanya 42,8 42,9 Portakiz 33,5 32,5 32,6 Slovakya 41,2 41,7 41,1 41,4 İspanya 37,6 37,9 38,2 İsveç 49,5 48,5 47,6 46,6 İngiltere 30,1 29,5 31,1 Türkiye 40,4 42,4 AB 15 ortalaması 40,9 OECD ortalaması 36,9 36,4 36,6 36,5

167 Örnek Ülke: AB Diğer Hususlar ve Değerlendirmeler 15 Avrupa Birliği Ülkesinin Gelir Vergisi Sistemlerinde Benimsediği Yaklaşımlar Ülkeler Kaynak Teorisi Kaynak Teorisi Baskın Safi Artış Teorisi Baskın Safi Artış Teorisi Almanya - X Avusturya Belçika Danimarka Finlandiya Fransa Hollanda İngiltere İrlanda İspanya İsveç İtalya Lüksemburg Portekiz Yunanistan

168 Örnek Ülke: AB Tablodan da anlaşılacağı üzere Avrupa Birliği ülkelerinin büyük bir kısmı gelirin tanımlanmasında safi artış teorisinin ağırlıklı olduğu yaklaşımı benimsemiştir. Yukarıdaki tablonun dağılımı, Avrupa Birliği ülkelerinde gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payının dağılımına da yansımıştır.(Tablo 2) Kaynak teorisinin daha önceki bölümlerde vergi tabanını safi artış teorisine göre daha geniş kapsadığı vurgulanmıştı. Bu çerçevede safi artış teorisinin ağırlıklı olduğu bir yaklaşımı benimsemiş olan Danimarka’da, gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı %53,2 dir. Bu oran, ortalamanın %26 olduğu Avrupa Birliği’nin en yüksek değeridir. Avrupa Birliği içerisindeki gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı dikkate alındığında, Danimarka’yı %35.3 ile İsveç, %35 ile Finlandiya, %31,3 ile İrlanda izlemektedir. Bu ülkeler de Danimarka gibi safi artış teorisinin ağırlıklı olduğu bir yaklaşım ile “gelir”i tanımlamıştır. Kaynak teorisinin ağırlıklı olduğu bir yaklaşımla “gelir”i tanımlayan Avusturya, Portekiz ve Hollanda ‘da ise gelir vergisinin toplam vergi gelirlerinden almış olduğu pay %21 ile %17,5 arasında değişmektedir (OECD, 1998).

169 Örnek Ülke: AB 15 Avrupa Birliği Ülkesinde Gelir Vergisinin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı Ülkeler Vergi Gelirlerinin GSYIH İçindeki Payı (%) Gelir Vergisinin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı (%) Gelir Vergisinde En Yüksek Oranlar Almanya 38,1 24,7 55,9 Avusturya 44 20,9 50 Belçika 46 31 61 Danimarka 52,2 53,2 58,7 Finlandiya 48,2 35 57,5 Fransa 45,7 14,1 54 Hollanda 43,3 17,5 60 İngiltere 36 25,9 40 İrlanda 33,7 31,3 48 İspanya 23 56 İsveç 52 35,3 59,6 İtalya 43,2 25,1 Lüksemburg 44,7 22 46,6 Portekiz 34,9 18,9 Yunanistan 40,6 12,4 Ortalama 42,4 26 49,7

170 Örnek Ülke: AB Bir vergi sistemi, ilgili toplumun tarihi yapısının, politik ve yönetsel yapısı ile ekonomik yapısının bir aynası olduğundan, gelir vergisi sistemlerinin ülkeden ülkeye farklılık göstermesi kaçınılmazdır. Avrupa Birliği ülkelerindeki gelir vergisi sistemlerine bakıldığında, gelirin tanımlanmasının dışında, indirim ve istisnaların üye ülkelerde gösterdiği çeşitlilik ve vergi tarifelerindeki en düşük ve en yüksek oranlar ile dilim sayılarındaki farklılık dikkat çekicidir. Bu durum, bireyler üzerindeki vergi yükünün ülkeden ülkeye farklılaşmasına neden olmakta, dolayısıyla, bireylerin, sermayenin (hisse senedi sahiplerine ödenen kar payları ve mevduat ödemeleri açısından) ve malların (gelir vergisinin kullanılabilir kişisel gelir üzerindeki azaltıcı etkisi nedeniyle mallara ve hizmetlere olan talebin bölgeden bölgeye farklılaşması) serbest dolaşımını doğrudan etkilemektedir. Bu sorun özellikle sınır bölgelerine yakın yerleşim yerlerinde yaşayan kişilerin vergi yönünden daha avantajlı olan komşu ülkeye yerleşmelerini özendirir. Avrupa Birliği’ndeki farklı gelir tanımlamaları, diğer faktörlerle birlikte, yukarıda değinilen sorunlara neden olurken, Avrupa Birliği Komisyonu gelir vergisi alanındaki uyumlaştırma çalışmalarını ekonomik-sosyal nedenler, mali ve hukuki engeller nedeniyle kısa ve orta vadeli program dahiline almamıştır.

171 RUSYA “Ana Hatları ile 2004 Vergi Reformu”
Ülke İncelemesi Dr. Atilla UYANIK

172 Örnek Ülke: Rusya Giriş Rusya Federasyon’unda üç tür vergi mevcut bulunmaktadır. Bu vergiler; 1- Federal vergiler (Federal Bütçeye aktarılan vergiler), 2- Bölgesel Vergiler (Otonom Cumhuriyet ve bölgelerin yönetimlerince kabul edilen vergiler), 3- Yerel vergilerdir. (Belediyeler ve yerel idareler tarafından uygulanan vergilerdir.)

173 Örnek Ülke: Rusya MÜKELLEFİYET Gelir Vergi mükellefiyeti, Rusya da mukim olanlar (Tam Mükellef) ve mukim olmamakla (Dar Mükellef) beraber Rusya kaynaklı gelir elde eden tüm gerçek kişileri kapsamaktadır

174 Örnek Ülke: Rusya Gelirin Tanımı Her bir gelir kaynağı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle gelirin, türüne göre farklı tarifleri bulunmaktadır. Bu yönü itibariyle bazı gelirler kaynakta vergilendirme prensibine sahip olmakla birlikte, bir kısım gelir hesabında net varlık artışı ya da net aktif esas alınabilmektedir.

175 İSTİSNALAR VE İNDİRİLECEK GİDERLER
Örnek Ülke: Rusya İSTİSNALAR VE İNDİRİLECEK GİDERLER Rusya da mukim tam mükellef gerçek kişi mükelleflerin vergi matrahından indirebileceği harcamalar aşağıdaki gibidir: Rusya tarafından diploması verilen okullar için harcanan eğitin tutarı her bir öğrenci için Ruble (1.250 USD), Rusya daki hastanelerde olmak şartıyla Ruble (1.250 USD), tutarında sağlık harcamaları, Bir defaya mahsus olmak üzere (tüm yaşamında) inşa yada satın alma yoluyla elde edilen gayrimenkuller için yapılan harcamalar ( Ruble= USD) ye kadar, Bilimsel, kültürel, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik organizasyonu (Rusya devleti tarafından ya da dini organizasyon tarafından finance edilen) hayır işleri için yapılan yardımlar, (elde edilen gelirin % 25 i sınırlı olarak) Vergi beyannamesi veren mükellefler belirli gelirlerin aşılması halinde standart (götürü) indirim hakları bulunmaktadır.

176 Örnek Ülke: Rusya Bunlara ilave olarak; Gayrimenkullerin 3 yıldan fazla elde tutulması halinde, bunlardan elde edecekleri gelirler vergiden istisna tutulmuştur. 3 yıldan daha az bir süre de elde tutulmasına rağmen, bir defaya mahsus aşınabilir mallardan elde edilen Ruble= USD tutarındaki gelir kısmı vergiden istisna tutulmuştur. 5 yıldan uzun süreli hayat sigorta poliçelerinden elde edilen gelirlerin tamamı vergiden istisna edilmiştir. Gelir vergisi mükellefi işverenler tarafından yardım amacıyla yaptırılan sağlık sigorta poliçe primleri (işçi adına) ücret matrahına dahil olmayıp , GV’nden istisna tutulmuştur.

177 Sermaye Piyasası Araçları Gelir Tespiti
Örnek Ülke: Rusya Sermaye Piyasası Araçları Gelir Tespiti Alış maliyeti ile satış tutarı arasındaki fark olarak tanımlanan menkul kıymet gelirlerinin beyanında, Ruble (4.000 USD), tutarındaki işlemlerde herhangi bir belge talep edilmemektedir. Ayrıca 3 yıldan daha fazla elde tutulan menkul kıymet gelirlerinden vergi alınmamaktadır. İster kaynakta kesinti yoluyla vergilensin isterse de beyana tabi olarak vergilensin, her halükarda, aynı vergilendirme dönemine bir kısım menkul kıymetlere ilişkin zararlar, diğer menkul kıymetlerden elde edilen karlardan indirilebilmektedir.

178 Örnek Ülke: Rusya VERGİNİN TARHİYATI Gelir vergisi büyük oranda kaynak tevkifat suretiyle vergilendirilmektedir. Ancak kaynakta tevkifat yapılmasının mümkün olmadığı aşağıda belirtilen hallerde beyan esasına göre beyan yükümlülüğü bulunmaktadır; Rusya dışından elde edilen gelirler, Gelir vergisi tevkifatına tabi olmayan türde elde edilen gelirler, Şahıslar arasındaki işlemlerden elde edilen gelirler (kira, ticari alım-satım), Girişimci müteahhit olarak tescil olunanlar tarafından elde edilen gelirler. Yıllık gelir vergi beyannamesi; 30 Nisan tarihine kadar ilgili vergi dairesine verilir;

179 VERGİNİN ÖDENMESİ Tahakkuk eden vergi 15 Temmuz tarihine kadar ödenir.
Örnek Ülke: Rusya VERGİNİN ÖDENMESİ Tahakkuk eden vergi 15 Temmuz tarihine kadar ödenir. Yabancıların Rusya dan ayrılmaları halinde, elde edilen gelirler 15 gün içerisinde beyan edilerek aynı sürede ödenir.

180 Örnek Ülke: Rusya VERGİ ORANLARI Aşağıda belirtilen istisnalar hariç olmak üzere 2000 yılında yapılan vergi reformu ile tek oranlı vergi tarifesi (flat rate) benimsenmiştir. Kişisel gelir vergisi oranı % 13 olup, belirtilenlerin haricinde tüm gelir unsurlarına söz konusu vergi oranı uygulanmaktadır. % 9 , % 13 , % 30 ve % 35 sabit oran uygulanan farklı gelir unsurları ise aşağıdaki gibidir;

181 Örnek Ülke: Rusya % 9 Sabit Oranlı Vergi; Kar Paylarına ve yaygın olmayan yatırım gelirlerine (Rusya ya da Rusya dışında elde edilenler dahil) Rusya da mukim kişilerden alınmaktadır. % 13 Sabit Oranlı Vergi; Diğer gelir türlerine girmeyen tüm gelir türlerine (örneğin, ücret gelirleri ve tam mükellef yerleşik gerçek kişiler tarafından elde edilen diğer gelirler “küçük işletmeler vb”) . % 30 Sabit Oranlı Vergi; Rusya dan gelir elde eden tüm dar mükellef kişilere uygulanmaktadır. % 35 Sabit Oranlı Vergi; Belirlenen oranın üstünde Ruble dışındaki mevduattan elde edilen banka faiz gelirlerine ve belirli sigorta ödemelerine, piyango ve diğer yarışmalardan elde edilen gelirler ile düşük ya da “0” faiz oranlı addedilmiş olarak verilen kredilere uygulanmaktadır.

182 VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ
Örnek Ülke: Rusya VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Rusya’daki en önemli vergi güvenlik müessesi “kaynakta vergilendirme” esasına dayalı olmaktadır. Başka bir anlatımla beyan usulü vergi alınmasının oldukça zor ve karmaşık yapısı dikkate alınarak, hemen hemen tüm bireysel gelirler kaynakta vergilendirme esasına dayalı olmaktadır. Diğer taraftan ticari işlemlerde finansal hareketlerin banka kanalından gerçekleştirilmesi sistemi uygulanmaktadır. Nakit para hareketleri engellenmeye çalışılmakla birlikte, bu husus beraberinde diğer bir kısım sorunlar meydana getirmektedir. Ayrıca, net artış teorisinden hareketle servet beyanı benzeri müesseselerden yararlanılmakta. Diğer önemli bir güvenlik müessesi olarak ta “emsal bedel” uygulamalarından yararlanıldığı görülmektedir.

183 İTALYA “Ana Hatları ile 2004 Vergi Reformu”
Ülke İncelemesi Dr. Atilla UYANIK

184 Örnek Ülke: İtalya Giriş 7 Nisan 2003 tarihinde kabul edilen 80 sayılı kararname ile İtalyan Vergi Sisteminde önemli değişikliklere gidilmesini öngören bir çerçeve reform tasarısı benimsenmiştir. Bu kapsamda, İtalyan vergi sisteminde halen mevcut bazı doğrudan ve dolaylı vergilerin elimine edilmesi, mevcut sistemin basitleştirilmesi ve etkinleştirilmesi hedeflenmektedir. Vergi reformunun tamamlanması neticesinde sistemde yalnızca beş yeni verginin uygulanması hedeflenmektedir. 1)Gelir Vergisi, 2) Kurumlar Vergisi, 3) KDV, 4) Hizmet Vergisi ve 5) Özel Tüketim Vergisi. Reform paketi içerisinde mevcut gelir vergisinin (IRPEF) yerine yeni gelir vergisi (imposta sul reditto) IRE nin uygulanması ve söz konusu verginin, € dan düşük gelirler için %23; bu seviyenin üzerindeki gelirlere %33 olmak üzere, iki dilim üzerinden tahsil edilmesi planlanmıştır.

185 Örnek Ülke: İtalya Mükellefiyet İtalya yerleşiklerinin mükellefi olduğu İtalyan gelir vergisi (IRPEF), mükelleflerin dünya genelinde elde ettiği tüm geliri kapsamaktadır. IRPEF tarafından kabul edilen gelir; gayrimenkul sermaye iradı, ücret, menkul sermaye iradı, serbest meslek kazancı, ticari kazanç ve çeşitli gelirleri kapsamaktadır.   “Çeşitli gelirler” kategorisinde ise; a.                 Yurtdışında bulunan gayri menkullerden elde edilen , b.                 Entelektüel sermayeden, c.                 Arızi nitelikteki ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar yer almaktadır. İtalyan gelir vergisinde görüldüğü gibi, verginin konusunu oluşturan gelir unsurları sayma yolu ile belirtilmiştir. Bu bağlamda İtalyan gelir vergisi sisteminde gelirin tanımlanmasında kaynak teorisinin ağır bastığı söylenebilir

186 Mükellefiyet Bu şekilde gelir vergisine tabi mükellefler;
Örnek Ülke: İtalya Mükellefiyet Bu şekilde gelir vergisine tabi mükellefler; Tam ve dar mükellef gerçek kişi tacirler, Tam ve dar mükellef diğer gerçek kişiler, Adi ortaklıklarda her kişi “şeffaflık prensipleri” çerçevesinde münferiden vergilendirilmektedirler.

187 Gelirin Tanımı IRPEF tarafından kabul edilen gelir;
Örnek Ülke: İtalya Gelirin Tanımı IRPEF tarafından kabul edilen gelir; gayrimenkul sermaye iradı, ücret, menkul sermaye iradı, serbest meslek kazancı, ticari kazanç ve çeşitli gelirleri kapsamaktadır. “Çeşitli gelirler” kategorisinde ise; yurt dışında bulunan gayri menkullerden ve arızi nitelikteki ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar yer almaktadır

188 İSTİSNALAR VE İNDİRİLECEK GİDERLER
Örnek Ülke: İtalya İSTİSNALAR VE İNDİRİLECEK GİDERLER Gelir vergisi matrahından yapılacak indirimler ve uygulanacak istisnalar, vergi mükelleflerinin sahip olduğu kriterlere göre değişiklik göstermektedir. Bahsedilen kriterler ise, aile durumu, konut, sağlık, sosyal güvenlik, araştırma-geliştirme gibi hususları kapsamaktadır. Bunlardan ailevi durum vergi ekonomisinin en önemli referansı olmaktadır. Burada asgari ücretlerin vergi dışı tutulması, orta gelir seviyelerine indirim uygulanması ve yüksek gelirler için hiçbir ( EURO)indirim olmadan tamamı üzerinden vergi alınması söz konusu olmaktadır. Asgari geçim indirimine bağlı olarak aşağıdaki tutarlara kadar (Yıllık) vergi alınmamakta, başka bir anlatımla ilgili tutar kadar indirimden yararlanılmaktadır.

189 Ücret Geliri Elde Edenler İçin :7.500 Euro Emekliler İçin : 7.000 Euro
Örnek Ülke: İtalya Ücret Geliri Elde Edenler İçin :7.500 Euro Emekliler İçin : Euro Kendi İşinde Çalışan ve Serbest Meslek Erbabı İçin : Euro[1] [1] Bu kişilerin aynı zamanda profesyonel olarak çalışmaları halinde indirimlerin sadece birisinden yararlanılmaktadır

190 Finansal Araçların Vergilendirilmesi
Örnek Ülke: İtalya Finansal Araçların Vergilendirilmesi Sermaye ve öz kaynağa dayalı olarak çıkarılan çeşitli menkul kıymetlerin alım-satımı arasındaki farktan elde edilen gelirler üzerinden alınmakta olan finansal gelir vergisi sistemi yapılan değişiklik ile kaynakta vergilendirme sistemine dönüştürülmüştür. Buna göre bir kısım menkul kıymetlerden gelirin elde edildiği dönemde sabit oranlı geçici gelir vergisi alınmakta, yıl sonunda hesaplanan nihai vergiden mahsup edilmektedir. Bazı durumlarda ise kaynakta alınan vergiler nihai vergi olmaktadır.

191 Örnek Ülke: İtalya Aşağıda bu husus menkul kıymet çeşitleri itibariyle ayrı ayrı açıklanmıştır. Kar payları kaynakta vergilendirilmekte ve % 27 oranında vergi tevkifatı yapılmaktadır. Ancak dar mükellefler tarafından söz konusu gelirin mukimi oldukları ülkede vergilendirildiğinin kanıtlanması halinde vergi oranı % 15 olarak uygulanmaktadır. Diğer taraftan bu oran “çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde” % 0 olarakta uygulanabilmektedir. Ayrıca AB ülkelerinde bulunan şubelerden elde edilen kar paylarında uygulanan vergi oranı ise % 12,5 dir.

192 Örnek Ülke: İtalya Buna ilave olarak; Vasıfsız (geçici) pay sahipleri tarafından elde edilen karpayları üzerinden tevkifat suretiyle kesilen vergi nihai olmakla birlikte , Diğer (kurucu ve yönetime iştirak eden) pay sahipleri tarafından gelir vergisi beyannamesi verilmekte ve mahsup sistemi işlerlik kazanmaktadır. Belirtildiği indirimleri dikkate alınarak Aşağıda belirtilen gelirlerden ise % 12,5 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.

193 Ayrıca; Banka mevduat faizlerinden;
Örnek Ülke: İtalya Ayrıca; Banka mevduat faizlerinden; Bankalarca kabul edilen senetlerden; Özel sektör tarafından ihraç dilen menkul kıymetlerden (vadesi 18 aydan az olmayanlar için); Diğer borçlanma senetlerinden; Yatırım Fon ve Ortaklıklarından elde edilen gelirler; Diğer her türlü menkul kıymetlerden. Anacak aşağıdaki hallerde % 12,5 oranında vergi tevkifatı yapılmamaktadır. Vergi kesintisi, ilgili menkul kıymetlerin dönem başı ve dönem sonu değerleri arasındaki farktan yapılmaktadır. Vergi kesintisinin yapılabilmesi için gelirin elde edilmiş olması gerekmektedir, Emeklilik fonlarından, fiili olarak faiz ve diğer haklar elde edilene kadar hiçbir şekilde vergi tevkifatı yapılmamaktadır.

194 Örnek Ülke: İtalya VERGİ ORANLARI Gerçek kişilerin vergilendirilmesinde gelir seviyesine göre kademeli bir sistem benimsenmiş olup, kurumlar vergisinde tek oran (flat rate) uygulanmaktadır. 7500 Euro ile Euro ve üzeri gelir seviyesine kadar dilimler halinde aşamalı olarak tahsil edilen Gelir Vergisi (IPREF) oranı en düşük dilim için % 19 ile en yüksek dilim için ise % 45[1] arasında değişmekte [2] iken tarihinden geçerli olmak üzere yapılan düzenlemeye göre elde edilen gelirden; [1] - up to 15, euros, 23%; - exceeding 15, euros and up to 29, euros, 29%; - exceeding 29, euros and up to 32, euros, 31%; - exceeding 32, euros and up to ,00 euros, 39%; - exceeding 70, euros, 45% [2] Kurumlar vergisi oranı (IRPEG) % 37 ten % %33 e indirilmiştir. Bazı durumlarda şirket gelirlerinin sermaye artırımına yönlendirilmesi için % 27 oranına kadar indirilmesi imkanı mevcuttur.

195 (indirimler düşüldükten sonra) 26,000-33.5000 Euro arası için % 33,
Örnek Ülke: İtalya 26,000 Euro’ya kadar % 23, (indirimler düşüldükten sonra) 26, Euro arası için % 33, 33,500 Euro’yu aşan tutar için % 39, oranında vergi alınmaktadır. Ayrıca Euro nun aşılması halinde ilave olarak % 4 oranında ek dayanışma vergisi alınmaktadır.

196 VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ
Örnek Ülke: İtalya VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Diğer pek çok ülkede olduğu gibi İtalya’daki en önemli vergi güvenlik aracı kaynakta kesinti yolu ile vergilemektir. Finans kurumlarından büyük ölçüde yararlanılması, Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile organize hareket edilmesi, Etkin bir denetim sisteminin oluşturulması, Eğitim çalışmalarına gereken önemin verilmesi, AB ile uyum çalışmaları yapılarak, gerekli koordinasyonun yapılması,

197 VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ
Örnek Ülke: İtalya VERGİ GÜVENLİK MÜESSESELERİ Ekonomik alt yapının oluşturulması, Muhasebe uygulamalarından maksimum faydalanılması, Elektronik veri tabanı ve otokontrol mekanizmalarının işletilmesi, Ticari kazançlar için Örtülü kar dağıtımı müessesine işlerlik kazandırılması, Yatırım ve harcamalarda indirim haklarının geniş tutularak, gerek ticari gerekse de istisnai işlemlerde belge ve kayıt düzeninim takip edilmesi, olarak belirtilebilinir.


"Dünyada uygulanan sistemler" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları