Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Egzersizdeki Biyokimyasal Değişiklikler Dr. Akın Yeşilkaya.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Egzersizdeki Biyokimyasal Değişiklikler Dr. Akın Yeşilkaya."— Sunum transkripti:

1 Egzersizdeki Biyokimyasal Değişiklikler Dr. Akın Yeşilkaya

2

3 Hücreler İntermediyer filament Protofibril Protofilament Çift zincir sarmallanmış sarmal  -Heliks

4 Protofibril Protofilament Çift zincirli sarmalanmış sarmal Keratin  -heliks

5

6 Kas fibril demeti Miyofibriller Nukleus Miyofibril Sarkoplazmik retikulum Sarkomer Kas fiberi Kapilerler I bandı A bandı I bandı Z diskiM çizgisi Z diskiM çizgisi Kas Z diski

7

8 Fosfolipid çift tabakası Fosfolipidler İntegral membran proteinleri Hidrofobik bölgeler Hidrofilik bölgeler Periferal membran proteini Nukleus Sitozol Karbohidrat yan zincirleri Glikoprotein Plazma membranı

9 Canlı?  Canlı ile cansız arasındaki fark nedir?  Teolojik,  Filozofik,  Pozitif bilimler

10 Canlı Molekül Kimyasal özellikFiziksel özellik Cansız Ayrıcalıklı özellikler

11  Biyokimya, cansız moleküllerin canlıdaki özelliklerini, fonksiyonlarını ve nedenlerini araştırır.  Biyokimyacılar da canlının kimyasal yapısını kimyasal, fiziksel ve biyolojik yöntemler kullanarak araştırır.

12 Biyokimyanın Tarihi 1828Friedrich Wöhler bir tüpte üre sentezlemiştir. 1878Wilhelm Kühne enzim ismini kullanmıştır. 1897Eduard ve Hans Buchner hücre ekstraktlarını kullanarak glukozdan alkol fermentasyonunu gerçekleştirmiştir (1907’de Nobel). 1903Carl Neuberg ilk defa Biyokimya adını kullanmıştır. 1926J.B. Sumner üreaz enzimini kristalize etmiştir. 1953James Watson ve Francis Crick DNA’nın yapısını tanımlamışlardır

13 Nobel Ödülü (Tıp) 1962 Francis Harry Compton Crick Institute of Molecular Biology Cambridge, İngiltere James Dewey Watson Harvard University Cambridge, MA, USA 1928-

14

15 Canlıların özellikleri  Kompleks fakat mükemmel bir düzenle çalışan kimyasal bir oluşumdur.  Canlı yapısında bulunan her bir parça belirli bir görev üstlenmiştir.  Canlı sistemler çevrelerinden enerji alarak bu enerjiyi belli bir amaç için kullanmaktadır.  Canlılar tüm fonksiyonlarını kullanarak çoğalırlar.

16 Biyomolekül  Nedir?  Nelerden oluşur?

17 Atom MolekülOrganelHücre Biyolojik Moleküler MantıkBiyomolekül

18 Yaşamın kimyasal elemanları  Biyomoleküller: canlılığın molekülleri.  Canlı organizmalarda bulunan ve bilinen kurallara ek olarak moleküller bir mantık çerçevesinde hareket eden moleküllere BİYOMOLEKÜL denir Bir insan organizmasının atomlarının %95’ini oluştururlar.  Karbon (C)% 50  Oksijen (O)% 20  Hidrojen(H)% 10  Azot (N)% 8.5  Kalsiyum(Ca)% 4  Fosfor(P)% 2.5

19 Yaşamın kimyasal elemanları  Diğer inorganik elementler  Potasyum(K)% 1  Kükürt(S)% 0.8  Sodyum(Na)% 0.4  Klor(Cl)% 0.4  Magnezyum(Mg)% 0.1  Demir(Fe)% 0.01  Mangan(Mn)%  İyot(I)%

20 BİYOMOLEKÜLLER  Canlıları oluştururlar  C, H, O ve N’tan zengin organik yapılardır.  Monosakkaridler, amino asitler, yağ asitleri ve nükleotidler temel biyomoleküllerdir.  Bunların polimerizasyonu ile makromoleküller meydana gelir

21 Yaşamın kimyasal elemanları  Karbohidratlar  Proteinler  Lipidler  Nükleik asitler  Vitaminler

22 Yaşamın kimyasal elemanları  KarbohidratlarGlukoz  ProteinlerAminoasitler  LipidlerYağ asitleri  Nükleik asitlerDNA, RNA  Vitaminler-

23 Bir E. coli bakterisinde  3000 protein  1000 nükleik asit molelekülü bulunur Bir insanda  protein molelekülü bulunur

24 YAŞAMIN MOLEKÜLER MANTIĞI  Moleküler düzenlemede basitlik ve sadelik vardır.  Bütün türlerin tek bir atası vardır.  Bir türün farklılığı sahip olduğu protein ve nükleik asitlerle sağlanır.  Canlılarda MAKSİMAL EKONOMİ kuralı işler

25 CANLILAR VE ENERJİ  Tüm termodinamik kanunlara uyarlar.  Canlılık minimal entropi demektir.  Canlılar bu düzeyde kalmanın faturasını çevrelerine ödetirler.  Enerji kaynakları güneştir  Kimyasal enerji kullanırlar.  Bu enerji tipini ATP ve benzerleri temsil eder.

26 SERBEST ENERJİ Serbest enerji iş yapma yeteneği olan enerji tipidir. Sembolü G dir. G = H - TS formülü ile hesaplanır.

27 ENERJİ BAZINDA HÜCRE TİPLERİ Canlı hücreler çevreden aldıkları enerji türüne göre 2’ye ayrılır. 1. Fotosentetik hücreler 2. Heterotrofik hücreler

28 Fotosentetik hücreler

29 ATP ADP+ P Enerji Besinsel kökenli Kimyasal reaksiyon veya sentez

30

31

32 CANLILARDAKİ KİMYASAL REAKSİYONLAR  İzobarik ve izotermik koşullarda yürür  Enzimlerle katalize edilir.  Metabolik yollar biçimindedir.  Maksimal ekonomi esastır.  Kendi kendilerini kontrol ederler.  Çevreden (dış dünyadan) etkilenirler

33

34

35 CANLILAR VE ÇOĞALMA  Canlı hücreler bölünerek çoğalabilirler.  Canlılar kendilerine benzer yeni canlılar meydana getirebilirler.  Çoğalma ile ilgili temel moleküller DNA ve RNA’dır.  Baz eşleşmesi kuralı, canlı özelliklerinin nesilden nesile değişmeden geçişini sağlar.

36

37

38 Kütle Birimleri:  1 dalton (Da yahut D) = Bir hidrojen atomunun kütlesi = 1.67 X g 1 kDa = 1 kilo dalton = 1000 dalton  Avogadro sayısı = 6.02 X  1 gram (g) = 1 X kg  1 miligram (mg) = 1 X g  1 mikrogram (μg) = 1 X g  1 nanogram (ng) = 1 X g  1 pikogram (pg) = 1 X g

39 Uzunluk Birimleri 1 milimetre (mm) = 1 x m 1 mikrometre (μm) = 1 x m 1 nanometre (nm) = 1 x m 1 angstrom (Å) = 1 x m 1 nanometre = 10 Å

40 Hacim Birimleri 1 mililitre (ml) = 1 x L = 1 cubic centimeters (cc)

41 Konsantrasyon birimleri 1 molar (M) = 1 mol/L = 1 mol madde/1 litre solüsyon 1 milimolar (1 mM) = 1 x M 1 ozmol = 1 mol madde / çözünen maddenin oluşturduğu partikül sayısı 1 ozmolar (osm) = 1 osm/L = 1 ozmol madde / 1 litre solüsyon % 1 = 100 ml solüsyon içinde 1 g madde bulunması. % 1 mg = 100 ml solüsyon içinde 1 mg madde bulunması. 1 parts per million (ppm) = 1 mg madde/1 litre yahut 1 kg solüsyon

42  Glukoz: 90 mg/dL (= % 90 mg)  100 ml (kanda) 90 mg Glukoz  Molaritesi kaçtır? (glukozun molekül ağırlığı 180’dir)

43 Enerji Birimleri 1 kalori (cal) = 1 gram suyu 14.5 o ’den 15.5 o çıkarmak için gerekli ısı miktarı. 1 cal = joules 1 kilokalori (kcal) = 1000 cal

44 Santrifügasyon ve Ultrasantrifügasyonda kullanılan birimler: rpm: Bir santrifüjün dakikadaki tur sayısı. RCF: Göresel santrifüj kuvveti. S = Svedberg birimi = 1 x saniye. Svedberg ünitesi, kolloidal sıvıların ultrasantrifügasyon sırasındaki çöküş hızlarını ölçmek üzere kullanılır. Yüksek S değeri daha ağır bir kütleye karşılıktır, ancak S değeri ile ağırlık arasında doğrusal bir ilişki yoktur.

45 CANLI HÜCRELERDE YAPILANMA  Basitten karmaşığa doğru giden hiyerarşik bir yapılanma vardır  Biyomoleküllerdeki en ufak yapısal değişiklik hücrede ve sonunda ciddi bozukluklar yapar.

46

47

48

49 Hücre  Prokaryotik hücre  Ökaryotik hücre

50 Prokaryotik hücreler

51 Ökaryotik Hücre

52

53

54 Ayırıcı Santrifüj

55

56 Diferansiyel santrifügasyon Doku homojenizasyonu Düşük hızda santrifügasyon (1000g,10 dakika) Süpernatantın orta hızda santrifügasyonu (20.000g, 20 dakika) Doku homojenatı Süpernatantın yüksek hızdaki santrifügasyonu (80.000g, 1 saat) Süpernatantın çok yüksek hızdaki santrifügasyonu ( g, 3 saat) Süpernatant çözünür protein içerir Peletde ribozomlar ve büyük makromoleküller bulunur Peletde Mikrozomlar (ER fragmanları) ve küçük partiküller bulunur Peletde hücreler, nükleus, sitoskelet, plazma membranları bulunur Peletde mitokondri, lizozomlar, peroksizomlar bulunur

57 Su

58

59 Sulu Çözeltiler

60

61

62

63 BİYOMOLEKÜLLER  Canlıları oluştururlar  C, H, O ve N’tan zengin organik yapılardır.  Monosakkaridler,amino asitler, yağ asitleri ve nükleotidler temel biyomoleküllerdir.  Bunların polimerizasyonu ile makromoleküller meydana gelir

64 Yaşamın kimyasal elemanları  Biyomoleküller: canlılığın molekülleri. Bir insan organizmasının atomlarının %95’ini oluştururlar.  Karbon (C)% 50  Oksijen (O)% 20  Hidrojen(H)% 10  Azot (N)% 8.5  Kalsiyum(Ca)% 4  Fosfor(P)% 2.5

65 Yaşamın kimyasal elemanları  Diğer inorganik elementler  Potasyum(K)% 1  Kükürt(S)% 0.8  Sodyum(Na)% 0.4  Klor(Cl)% 0.4  Magnezyum(Mg)% 0.1  Demir(Fe)% 0.01  Mangan(Mn)%  İyot(I)%

66 Yaşamın kimyasal elemanları  KarbohidratlarGlukoz  ProteinlerAminoasitler  LipidlerYağ asitleri  Nükleik asitlerDNA, RNA  Vitaminler-

67 Öncül Maddeler Ara Maddeler Temel Biyomoleküller Makro- moleküller Molekül Üstü Yapılar Organeller CO 2 PiruvatNükleotidlerNükleik asitRibozomlarNukleus H2OH2OSitratAmino asitlerProteinlerEnzim Kompleksleri Mitokondri NH 3 MalatMonosakkaridlerPolisakkaridlerKontraktil Sistemler Kloroplast NGliseraldehit -3-fosfat Yağ AsitleriLipidlerMikrotübüllerGolgi cismi MA: MA: 50 – 250 MA: MA: MA:

68

69 ATP ADP+ P Enerji Besinsel kökenli Kimyasal reaksiyon veya sentez

70

71

72 Karbohidratlar

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82 Disakkaridler

83 Polisakkaridler  Homopolisakkaritler  Nişasta  Glikojen  Sellüloz  Kitin  Heteropolisakkaritler  Heparin  Kondroitin sülfat  Kan grubu maddeleri

84

85 Lipidler

86

87 Lipidler: Yağ Asitleri

88 Yağ Asitleri

89

90 Lipidler

91 Mumlar  Yağ asidinin karboksil grubu ile uzun zincirli hidrokarbonik alkollerle yaptığı bileşiklerdir.

92 Lipidler: Gliserolipidler

93 Lipidler

94

95

96 Lipidler: Kolesterol Siklopentanoperhidrofenantren halkası Kolesterol

97

98

99

100 Membranlar

101

102

103 Aminoasitler

104

105

106

107

108 Proteinler  Primer yapı (Birincil)  Sekonder yapı (İkincil)  Tersiyer yapı (Üçüncül)  Kuaterner (Quaterner) yapı (Dördüncül)

109

110 Primer Yapı  Düz aminoasit zinciri (peptid bağı)

111 Sekonder Yapı  Hidrojen Bağı  Disülfid bağı

112

113

114 Tersiyer Yapı  Peptid bağı  Hidrojen bağı  Disülfid bağı  İyonik etkileşimler  Hidrofobik etkileşimler  Van der Waals bağı

115 Tersiyer ve Kuterner Yapı

116 Proteinlerin Fonksiyonları  Yapısal Proteinler  Kas proteinleri  Hücre iskeleti proteinleri  Fonksiyonel Proteinler  Enzimler  Hormonlar

117 Membran Proteinleri  İntegral proteinler  Periferal proteinler

118 Fosfolipid çift tabakası Fosfolipidler İntegral membran proteinleri Hidrofobik bölgeler Hidrofilik bölgeler Periferal membran proteini Nukleus Sitozol Karbohidrat yan zincirleri Glikoprotein Plazma membranı

119

120 Enzimler

121  Protein yapısında olup biyolojik sistemlerde kimyasal reaksiyonları hızlandıran yani katalizliyen maddelerdir.  Koenzim  Yardımcı organik moleküller  Kofaktör  Yardımcı inorganik moleküller

122 Enzimler  Prostetik grup  Apoenzim  Holoenzim

123

124

125

126 Enzimler  Mutlak özgüllük  Grup spesifikliği  Reaksiyon ve bağ spesifikliği  Stereokimyasal spesifiklik

127 Enzimler 1. Oksidoredüktazlar Oksidasyon redüksiyon reaksiyonları katalizliyen enzimler. 2. Transferazlar Hidrojen dışında herhangi bir atom veya atom grubunu aktaran enzimler 3. Hidrolazlar Çeşitli bağları bir molekül su yardımıyla yıkan enzimler. 4. Liazlar Hidroliz dışında başka bir mekanizma ile geriye çift bağ bırakarak substratlardan grupların çıkarılmasını katalizler. 5. İzomerazlar Molekül içi değişiklik yaparak bir maddenin optik, geometrik veya pozisyon bakımından frklı bir izomerine dönüşmesini sağlar. 6. Ligazlar (sentetazlar) ATP veya ona benzer bir bileşik yardımıyla iki bileşiğin bağlanışını katalizliyen enzimlerdir.

128 Enzimatik reaksiyonlarda Hızı Etkileyen Faktörler  Enzim Konsantrasyonu  Substrat Konsantrasyonu  Isının etkisi  pH’nın etkisi  Zamanın etkisi  Işık ve diğer fiziksel faktörlerin etkisi

129

130

131

132

133

134

135

136 Enzim İnhibisyonu  Kompetitif inhibisyon  Unkompetitif inhibisyon  Nonkompetitif inhibisyon

137

138

139

140

141

142

143 Enzim aktivitesinin Kontrolü  Allosterik kontrol  Kovalent modifikasyon ile kontrol  Zimojenler

144  Allosterik Kontrol  Son ürün inhibisyonu  Enzim:  Regülatör bölge  Kuaterner yapı gösterir  Kinetikleri farlkıdır Kovalent modifikasyon Kovalent bağın oluşması ile aktiviteleri değişir

145  Zimojenler  Proenzim olarak sentezlenir  Başka bir enzim tarafından aktif forma dönüşür  Tekrar proenzim yapısına geri dönemez  Sindirim sistemi enzimleri

146  Pepsinojen-Pepsin  Tripsinojen-Tripsin  Kimotripsinojen-Kimotripsin  Prokarboksipeptidaz-Karboksipeptidaz  Proelastaz-Elastaz

147 Vitaminler

148 Vitamin  Vücudta sentezlenemeyen ve dışardan alınması zorunlu olan organik moleküllerdir.  Enzimatik reaksiyonlarda kofaktör olarak görev alırlar.

149  Suda çözünen vitaminler  Yağda çözünen vitaminler

150 Suda Çözünen Vitaminler 1. Tiamin (B1) 2. Riboflavin (B2) 3. Niasin (B3) 4. Pantotenik asit (B5) 5. Piridoksin (B6) 6. Biotin 7. Kobolamin (B12) 8. Folik asit 9. Askorbik asit (C)

151 Tiamin eksikliğiBeriberi Riboflavin eksikliğiCheilosis, glossitis, seborrhea, ve fotofobi Niasin eksikliğiPellegra PiridoksinPeriferal norritis Kobolamin eksikliğiMegaloblastik anemi, metilmalonik asidüri ve pernisiyoz anemi Folik asit eksikliğiMegaloblastik anemi Vitamin CSkorbüt

152 Yağda Çözünen Vitaminler  A Vitamini  D Vitamini  E Vitamini  K Vitamini

153 Nükleik Asitler  Baz (Nükleobaz)  Karbohidrat (Riboz, Deoksiriboz)  Fosfat

154 Nükleobaz  Pürinler  Adenin  Guanin  Pirimidinler  Timin  Urasil  Sitozin

155

156 Nükleozidler  -N-glikosidik bağı Karbohidrat Baz

157 Karbohidrat

158 Başlıca Nükleozidler:

159 Nükleotidler Baz + Karbohidrat + Fosfat Fosfoester bağı Fosfat Karbohidrat Baz

160 Nükleotidler

161

162 Nükleotidlerin İsimlendirilmesi

163

164 cAMP

165 Polinükleotidler + 5’ 3’

166 Polinükleotidler

167 DNA 36 A o Tam bir dönüm 36 A o Çap 20 A o Nitrojen baz çiftleri Küçük (Minör) Oyuk Merkez eksen Büyük (Majör) Oyuk Şeker-fosfat iskeleti

168 Ribonükleik Asit (RNA)  Mesajcı (mRNA)  Taşıyıcı (tRNA)  Ribozamal (rRNA)

169

170 Metabolizma

171 Karbohidrat Metabolizması

172 Sindirim  Nişasta  Glikojen   1-4 Glikosidik bağlar   1-6 Glikosidik bağlar  Sellüloz sindirilemez  Neden?  SukrozSukraz Amilaz

173 Barsaklarda emilim sodyuma bağımlı olarak gerçekleşir.  Emilim hızları  Galaktoz  Glukoz  Fruktoz

174 Metabolik yollar  Glikojenezis  Glikojenolizis  Glikolizis  Glukoneogenezis  Hekzos monofosfat Yolu Genesis: oluşma, doğum Neo: yeni, yeniden Lizis: erime

175 Glikojen GlukozDiyet Glikojenez Glikojenoliz GlikolizGlikoneogenez Piruvat

176 Glikojenez

177 Glikojenoliz

178 Glikojenez Karaciğerde Glikojenoliz

179 Glikojenez Kasda

180

181 Glikoliz (Embden Meyerhof Yolu) Aerobik şartlarda

182

183 Glikoliz Reaksiyonları 1. Fosfat transfer reaksiyonları: Kinaz 2. Fosforil grubunun yer değiştirme reaksiyonları: Mutaz 3. İzomerizasyon reaksiyonları (Örneğin Aldoz-ketoz dönüşümü): İzomeraz 4. Dehidrasyon reaksiyonları: Enolaz 5. Aldoz kırılması reaksiyonları: Aldolaz

184

185

186  Aerobik Glikoliz reaksiyonlarında enerjetik:  İlk basamakta - 2 ATP  İkinci basamakta + 4 ATP  Toplam + 2 ATP

187

188

189 Karaciğer Glikojeni Kas Glikojeni Kan GlukozuLaktik asit Cori Döngüsü

190

191 Hekzos Monofosfat Yolu

192

193

194

195 Mitokondri

196

197

198

199 Enzim KompleksiMolekül ağırlığı (kDa) Altbirim sayısı Prostetik grup I.- NADH dehidrojenaz850>25FMN, Fe-S II.- Süksinat dehidrojenaz1404FAD, Fe-S III.- Ubikinon-Sitokrom c oksidoredüktaz25010Hem’ler, Fe-S Sitokrom c131Hem IV.- Sitokrom oksidaz Hem’ler, Cu A, Cu B

200

201 Lehninger, Principles of Biochemistry, 2000

202

203

204

205

206

207

208

209

210

211

212

213 Mathews, Biochemistry, 1990

214

215 Lehninger, Principles of Biochemistry, 2000

216 Krebs Döngüsünün Enerjetiği  1 mol Asetil CoA Krebs döngüsüne girmesi ile: İzositrat’dan okzalosüksinat oluşumu1NADH3 ATP  -Ketoglutarat’dan Süksinil CoA oluşumu 1 NADH3 ATP Süksinat’dan Fumarat oluşumu 1 FADH22 ATP Malat’dan Okzaloasetat oluşumu 1 NADH3 ATP Süksinil CoA basamağında substrat seviyesinde fosforilasyon -1 ATP TOPLAM12 ATP

217 Genel Enerjetik  1 mol Glukozun Karbon dioksit’e parçalanmasına kadar olan Enerjetik: Glikolizde Piruvat oluşana kadar 2 ATP Piruvat’ın Asetil CoA’ya dönüşüm reaksiyonu 2 x NADH6 ATP Krebs Döngüsünde (2 Asetil CoA girmesinden dolayı) 2 x 12 ATP24 ATP Anaerobik glikolizisde oluşan NADH’ın mitokondriye girmesi 2 x NADH6 ATP TOPLAM38 ATP

218

219 Lipid Metabolizması

220

221

222 Safra Asitlerinin Miçel Oluşumundaki Yeri

223

224 Safra Asitlerin Enterohepatik Dolaşım

225

226

227 Genel Enerjetik  1 mol Palmitik asidin Karbon dioksit’e parçalanmasına kadar olan Enerjetik: 8 Asetil CoA8 x 12 ATP96 ATP 7 x NADH7 x 3 ATP21 ATP 7 x FADH7 x 2 ATP14 ATP Aktivasyon için - 2 ATP TOPLAM129 ATP

228 Protein Metabolizması

229 Üreotelik Canlı

230 VücütProteinleri Aminoasitler DiyetProteinleriGlikoliz KrebsDöngüsü CO 2 GlukozKetonlar Amonyak (NH 3 ) Üre

231 Aminoasitlerin Katabolizması  Amino grubunun uzaklaştırılması  Karbon iskeletinin metabolik ara ürünlere dönüştürülmesi

232

233 Aminoasit Katabolizması Amino grubunun uzaklaştırlması •Transaminasyon •Deaminasyon (Oksidatif) •Amonyağın taşınması •Üre döngüsü reaksiyonları

234 Aminoasit Katabolizması 5-7 g/gün aminoasit nitrojeni atılır.

235 Transaminasyon Lizin, treonin, prolin ve hidroksiprolin transaminasyona uğrayamaz.

236 Oksidatif Deaminasyon: Glutamat Dehidrojenaz Mitokondriyal

237 Amonyağın kaynakları  Dokular  Barsak bakterileri  Diyetsel protein  GİS’de bulunan üre

238 Amonyak Taşınması

239

240

241  Ekstrahepatik dokularda amonyak uzaklaştırılması glutamin ile olmaktadır.  Karaciğere taşınan glutamin burada üreye çevrilerek dışa atılır.  Kaslarda oluşan amonyum iyonları alanin üzerinden karaciğere taşınır.

242 Glukoz-Alanin Döngüsü

243

244 Aspartat-Arjininosüksinik asit Döngüsü

245

246 Aminoasitlerin Yıkımı  Glikojenik aminoasitler  Ketojenik aminoasitler  Glikoketojenik aminoasitler

247

248 Aminoasitlerin Biyosentezi  Besinsel Essansiyel  Valin  Lösin  İzolösin  Treonin  Metiyonin  Lizin  Arjinin  Fenilalanin  Triptofan  Histidin  Besinsel Nonessansiyel  Glisin  Alanin  Serin  Tirozin  Sistein  Aspartat  Glutamat  Asparajin  Glutamin  Prolin  Hidroksiprolin

249 Besinsel Nonessansiyel Aminoasitlerin Biyosentezi  amfibolik ara maddelerden  piruvat,  asetil CoA,  sitrik asit döngüsü ara bileşikleri  diğer aminoasitlerden sentezlenmektedir

250

251 Kas Metabolizması

252

253

254

255 Kas Tipleri  Tip I (yavaş kasılma)  Tip II A (hızlı kasılma, oksidatif)  Tip IIB (hızlı kasılma, glikolitik).

256 Tip I yavaş kasılma Tip II hızlı kasılma MiyozinATPazdüşükyüksek Enerji kullanımıdüşükyüksek Mitokondriçokaz Renkkırmızıbeyaz Miyoglobinvaryok Kontraksiyon oranıyavaşhızlı Dayanıklılıkuzamışkısa Kas Tiplerin Özellikleri

257 Sprinter  Enerji kaynağı olarak ilk 4-5 saniyelerde kreatin fosfat kullanılmakta daha sonra da anaerobik glikolizis devreye girer.  Elde edilen verilere göre sprint esnasında glikolizis 1000 kez artmaktadır.

258 Maraton  Aerobik glikolizis ATP için temel kaynak olmaktadır.  Ana enerji kaynakları kan glukozu ve epinefrin uyarımı ile adipoz dokudaki triaçilgliserollerden serbestlenen yağ asitleridir.  Hepatik glikojen ise kan glukozunu yüksek tutmak üzere azalmaktadır.  Kas glikojeni de kaynak olmasına rağmen daha çok bir sprint esnasında daha hızlı tüketilmektedir.  Yapılan hesaplamalara göre kaslardaki enerjiyi kan glukozu 4 dakika, karaciğerdeki glikojen 18 dakika, kaslardaki glikojen 70 dakika ve adipoz dokudaki yağ asitleri 4000 dakikaya kadar yetmektedir.  Ancak kaslardaki yağ asitlerin oksidasyonu daha yavaş olmasına rağmen maratoncularda ana enerji kaynağı sırasıyla glukoz ve yağ asitleri oluşturmaktadır.

259 Kas Yorgunluğu  Sebebi içerisinde muhtemelen laktik asit birikimi değil de proton birikimi olduğu düşünülmektedir.  Bu sonuca da kaslara laktik asit verilmesine rağmen yorgunluk hissedilmemesi sonucunda ulaşılmıştır.

260 Protonların artması: 1. Sarkoplazmik retikulumdan Ca 2+ salınımını azaltmakta, 2. Aktomiyozin ATPaz aktivitesini azaltmakta, 3. Kas kontraksiyonunda yer alan bazı enzimlerin konformasyonel yapılarını etkilemektedir.

261 Karbohidrat Yüklemesi  Karbohidrat yüklemesi (aynı zamanda glikojenin soyulması ve boşaltma-yükleme olarak da bilinir) birçok uzun mesafe koşucuları arasında popülerdir.  Amacı yarış öncesi kasları mümkün olabildiği kadar glikojen ile yüklemektir.  Bunu gerçekleştirmek için yarıştan önce 3 gün süre ile çok düşük miktarlarda karbohidrat alarak ve koşarak glikojen depolarını boşaltmak ve yarışa 3 gün kala da oldukça çok miktarda karbohidrat yiyerek yapılır.

262 Soda yüklemesi  Sodiyum bikarbonat alarak egzerzis esnasında oluşan protonları tamponlamak maksadıyla yapılır.  Sprinterlarda oluşan protonlar bu süre zarfında kas içinde kaldığında fazla etkili olmamaktadır.  Halbuki 800 m koşucularda kasda oluşan protonlar kan dolaşımına geçtiği için daha etkili olacaktır.  Uzun mesafe koşucularında da fazla bir etkisi olmayacaktır, çünkü laktat ve proton salınımı bunlarda aerobik metabolizmadan dolayı az miktarda meydana gelmektedir.

263 Kan Dopingi  Kan dopingi, atletin kendi kanını yarıştan önce tekrar kendisine verilmesi olayıdır.  Numune yaklaşık olarak 5 hafta öncesinden 1 litre kadar alınarak düşük ısıda depolanır.  Elde edilen veriler bunun özellikle uzun mesafe koşucuları için faydalı olduğu ve performansın kullanılabilir oksijen ile sınırlı olduğunu göstermektedir.

264 Kreatin Yüklenmesi  Kreatin, kısa sürelerde yüksek yoğunluklu performansı artırmak için oral yolla alınmaktadır. Yapılan bazı çalışmalar kas performansını pozitif yönden etkilediğini ileri sürmektedir.

265 Anabolik Steroidler  Androstenedion, doğal bir zayıf androjendir. Daha çok kas kütlesini ve performansı artırmak için kullanılır.  Kullanımı ve diğer anabolik steroidler yan etkilerinden dolayı birçok sporlarda yasaklanmıştır.


"Egzersizdeki Biyokimyasal Değişiklikler Dr. Akın Yeşilkaya." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları