Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

M İ KROSKOP M İ KROSKOP. M İ KROSKOP  Mikroskop; çıplak gözle izlenemeyen cisimleri tanımak ve de ğ erlendirmek amacıyla ışın ve optik ilkelerine dayanılarak.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "M İ KROSKOP M İ KROSKOP. M İ KROSKOP  Mikroskop; çıplak gözle izlenemeyen cisimleri tanımak ve de ğ erlendirmek amacıyla ışın ve optik ilkelerine dayanılarak."— Sunum transkripti:

1 M İ KROSKOP M İ KROSKOP

2 M İ KROSKOP  Mikroskop; çıplak gözle izlenemeyen cisimleri tanımak ve de ğ erlendirmek amacıyla ışın ve optik ilkelerine dayanılarak yapılmış bir görme ve büyütme cihazıdır.  İ lk, ilkel (prototip) mikroskop 1665 yılında Hollandalı gözlükcü Robert Hook tarafından icat edilmiştir. Mikroskobun morfolojik incelemelerde kullanılmaya başlaması ise 1757 yılında olmuştur.  Günümüzde büyütme gücü ' leri geçen elektron mikroskobuna kadar gelinmiştir.  İ nsan gözü 0.1 mm. den daha küçük objeleri göremez. Mikroskop daha küçük objeleri görmede gözün görme sınırını genişletici bir rol oynar.  Günümüzde laboratuvarlarda en yaygın kullanılanlar, aydınlık alan (ışık) mikroskopudur.

3  Mikroskop, aydınlatma kayna ğ ına göre ışık mikroskobu ve elektron mikroskobu olmak üzere esas itibariyle iki tiptir.  Işık mikroskobunda aydınlatma kayna ğ ı güneş ışını veya bir lambadır. Elektron mikroskobunda ise cismi aydınlatmak için hızlandırılmış elektron demetleri kullanılır.  Ölçü birimi olarak ışık mikroskobide mikrometre (10 -6 m) kullanılmaktadır. Elektron mikroskobide ise eskiden Angström ( m) kullanılmaktaydı, son yıllarda nanometre (10 -9 m) tercih edilmektedir.

4  Mikroskop çeşidi:  A ) Işık mikroskopları:  Klasik mikroskop : mikron  Karanlık alan mikroskobu  Faz kontrast mikroskop  Ultraviyole mikroskobu: mikron  Fleurosans mikroskop  Polarizasyon mikroskobu  B ) Elektron mikroskopları:  SEM (Taramalı, scanning elektron mikroskobu) 300 Angstron  TEM ( İ letimli, Transmisyon elektron mikroskobu) 3 Angstron

5  Karanlık alan mikroskobu: Preparata gelen merkezi ışınlar engellenerek sadece oblik ışınların incelenerek örne ğ e ulaşması sa ğ lanır.  Bazı çok ince yapılı mikroorganizmalar ışı ğ ı fazla kırdıklarından onları normal ışıkla aydınlatmalı mikroskoplarda görmek olanaksızdır. Karanlık alan mikroskopisi ışık mikroskopundan sadece kondansatör farklılı ğ ı nedeniyle ayrılır. En çok paraboloid kondansatörler kullanılmaktadır. Orta kısmı kapatılmıştır. Işık kayna ğ ından gelen ışınları oblik olarak yansıtarak preparatın yüzeyinde, tepesi aşa ğ ıda, yayvan bir ışınsal koni oluşturulabilen nitelikteki kondansatörlerdir. Işınlar yanlara do ğ ru yansıtılıp objektife do ğ ru yansıtılmadıklarından mikroskoba bakıldı ğ ında görüntü alanı karanlık görülür. İ ncelenen preparatta bulunan mikroorganizmalar kendilerine gelen ışınları yukarı yansıttıklarından, ancak bu ışınlar objektif ve okülerden geçip göze ulaşarak mikroorganizmalar siyah zeminde parlak olarak görünür hale gelirler. Kısaca ışık kondansatörün yanlarından kırılarak gelir. ışık kondansatörün kenarından geçer, ikinci kırılmayla objeye gelir.

6  Faz kontrast mikroskobu  Sıvı bir ortamda canlı olarak incelenen mikroorganizma ve özellikle hücrelerin, kendilerinin ve iç yapılarının görülmesi güçtür. Bu güçlük, protoplazma ile hücrelerin bulundu ğ u sıvı ortamın, ışı ğ ı kırma indeksleri arasında büyük bir ayrım bulunmamasındandır. Faz kontrast mikroskobuyla sıvı ortamdaki mikroorganimaları boyamadan mikroorganizmaların morfolojisi, kapsülü, DNA morfolojisi, kirpi ğ i, sporu hakkında bilgi edinilir.  Özel kondansatör ve optik sistemi vardır. Bu sayede mikroorganizmanın bulundu ğ u çözeltiden geçerek gelen ışınların koyuluklarına göre preparatta aydınlıklı karanlıklı alanlar oluşur. Bakterinin oldu ğ u yerde ışık tutulur ve koyu görülür, DNA daha koyu bir görünüm verir. Kullanılan ışı ğ ın dalga boyu az olup 0.2 mikrometrenin altındadır.

7  Diferansiyel interferans kontrast mikroskopisi : De ğ işik optik gradyanları belirleme ve bunları de ğ işik ışık yo ğ unluklarına çevirebilme yöntemini kullanır. Yapılan kimyasal boyalar yerine optik özellik kullanılarak görülür hale getirilmesi söz konusudur.  Polarizasyon mikroskobu: incelenen cisimlerin optik anizotropik özelli ğ inden yararlanarak görüntülenmesi için kullanılır. Yapıların sahip oldu ğ u çift kırılma özelli ğ inden yararlanır. Bu amaçla mikroskop: spesmenin altında yerleşik bir polarizer ve objektiften sonra bir analizer ile yapılandırılmıştır.  Elektron mikroskobu: Elektron mikroskobu genel olarak cisimden saçılan elektronların görüntülenmesi üzerine kuruludur. Maddeyle etkileşen elektronların dalga boyu, bu görüntülemenin nanometre boyutlarında yapılmasına olanak sa ğ lar. Şekil 1-10 taramalı elektron mikroskobu

8

9  FLORESAN M İ KROSKOP İ S İ Cisimlerin kendilerine gelen ışınları bu ışınlardakinden farklı dalga boylarında yansıtmaları olayına floresans denir. Görüntü elde edebilmek için bu ışınlarla karşılaştı ğ ında floresans veren boyalar kullanılır.

10 IŞIK M İ KROSKOBUN KISIMLARI

11

12  D İ YAFRAM  Işık kayna ğ ından gelen ışık demetinin çapını kontron etmek için kullanılır. Işık kayna ğ ının üstünde yada kondansörün altında yerleşiktir. Işı ğ ın şiddetini azaltmak için de ğ il, en iyi kontrast ve rezolüsyon elde edilecek ışık çapını ayarlamak için kullanılır.  LAM VE LAMEL Üzerine numune yerleştirilen cam parçasıdır. Lam ve lamel arasına yerleştirilen numune iki camın birleştirilmesiyle kesit görüntü almaya uygun hale getirilir.

13  Bir ışık mikroskobun iki esas kısmı vardır:  1. Statif, 2. Optik sistem  STATIF:  Optik sistem dışında kalan ve metalden yapılmış olan bütün kısımlar statif (sehpa) diye isimlendirilir. İ ncelenecek olan nesnenin sabitlenmesi veya konumunun bozulmadan yerde ğ iştirilmesi gibi işlevleri yapan kısma tabla,objektifleri taşıyan ve ekseni etrafında hareket ettirebilen kısmına revolver,üzerine okülerin oturtuldu ğ u boru şeklindeki kısmına tüp adı verilir. Tüp kaba ve ince ayarlı kollarla aşa ğ ı yukarı indirilip kaldırılabilir.  OPTIK SISTEM:  Cisimlerden büyütülmüş görüntü elde etmeye yarayan optik sistem 4 ayrı kısımdan meydana gelir: a. ışık kayna ğ ı, b. kondansör, c. objektifler, d. oküler,  a. Işık kayna ğ ı: Do ğ al ya da yapay ışık kullanılabilir. Işık kayna ğ ı genelde mikroskobun altına monte edilmiştir.

14  b. Kondansör: Preparat tablasının altında bulunur. Bir kol aracılı ğ ıyla aynı eksen üzerinde aşa ğ ı-yukarı hareket ettirilebilir. Birkaç mercekten yapılmıştır. Kaynaktan kendisine gelen ışı ğ ı yo ğ unlaştırarak preparat üzerine yönlendirir.  Kondansörün alt yüzünde kondansör diaframı adı verilen bir diafram bulunur. Bunun görevi kullanılan objektifin büyütme gücüyle orantılı olarak ışı ğ ı azaltıp ço ğ altmaktır. Küçük büyütmeli objektiflerle çalışırken az ışık, büyük büyütmeli objektifle çalışırken fazla ışık gerekir.  c. objektifler: Objektifler metal bir tüp içine yerleştirilmiş birkaç mercekten oluşur. Bunlar optik sistemde ilk büyütmenin meydana geldi ğ i kısımlardır. Her objektifin üzerinde özelliklerini işaret eden bazı sayılar vardır. Örne ğ in, objektif üzerinde 40/ /0.17 sayıları varsa, bu sayıların anlamı şudur:  40: objektifin nesneyi kaç kez büyüttü ğ ünü,  0.65: numerik apertür sayısını,  160: objektifin kullanılaca ğ ı tüpün uzunlu ğ unu,  0.17: Preparatı kapatmak için kullanılacak lamel kalınlı ğ ını (mm) gösterir.

15 OBJEKT İ F

16  Objektifler kendi ekseni etrafında dönebilen bir revolver üzerine yerleştirilmişlerdir. Objektifler kuru sistemli objektifler ve immersiyon objektifleri olmak üzere ikiye ayrılırlar. Kuru sistemli olanlarda obje ile objektif arsına hava bulunur. İ mmersiyon objektiflerinde ise daha fazla ışık toplayabilmek için, obje ile objektif arasındaki aralık uygun bir sıvıyla ( su, gliserin, sedir ya ğ ı ) doldurulur. En iyi immersiyon sedir ya ğ ı ile elde edilir. Çünkü bu ya ğ ın ışı ğ ı kırma indisi (1.52) obje ve objektifinki ile aynıdır. Havanın ışı ğ ı kırma indisi 1.0, suyun 1.33, gliserinin 1.39 dur. Genellikle 40 defaya kadar büyüten objektifler kuru sistemli, 40 dan fazla büyütenler ise immersiyon sistemli olarak yapılırlar.

17 OKÜLER

18  Oküler : Tüpün göze gelen tarafında bulunurlar. Bazı mikroskoplarda bir adet ( monoküler), bazı mikroskoplarda ise iki adet ( binoküler) oküler bulunur. Oküler ; objektifin büyüttü ğ ü görüntüyü tekrar büyüten ve objektifin ışık kusurlarını düzelten birkaç yakınsak mercekten oluşmuş optik kısımdır. Objektiflerde oldu ğ u gibi her okülerin büyütme gücü üzerinde yazılıdır.  Son yıllarda, ışık mikroskopların büyütme ve çözümleme yetenekleri ışı ğ a duyarlı video kameralar kullanılarak daha da geliştirilmiştir. Okülerden bakıldı ğ ında gözle seçilemeyecek kadar küçük nesneler, kameralar ve görüntü iyileştirici programlar kullanılarak video ekranında izlenebilmektedir. Bu video sistemler canlı hücrelerin uzun süreli izlenmelerine de olanak verir.

19  Mikroskobun büyütmesi şu şekilde hesaplanır: M İ KROSKOP BÜYÜTMES İ = OKÜLER X OBJEKT İ F (Örne ğ in oküler 5x, objektif 40x olan bir mikroskobun büyütmesi = 5 X 40 = 200 olur.)

20  Mikroskop Cihazlarının Elektriksel Özellikleri  Mikroskoplar genel olarak optik sistemler ve metal ünitelerden oluşmuş cihazlardır. Yalnızca aydınlatma sistemi elektronik bir sistem içerir. Bazı modellerde bir takım kontrol işlemleri de elektronik devrelerle yapılmaktadır.  Mikroskoplarda elektrik gücünü büyük bölümünü halojen lamba harcamaktadır. Lambanın gücü mikroskobun kullanım alanı ve büyüklü ğ üne göre de ğ işiklik göstermektedir. Işık mikroskoplarında kullanılan lambalar genelde 20w olmakla beraber bazı mikroskoplarda 50w gücüne kadar çıkabilmektedir.  Çalışma gerilimi ise AC V arası de ğ işiklik göstermektedir. Elektrik tesisatı mutlaka topraklı olmalıdır.


"M İ KROSKOP M İ KROSKOP. M İ KROSKOP  Mikroskop; çıplak gözle izlenemeyen cisimleri tanımak ve de ğ erlendirmek amacıyla ışın ve optik ilkelerine dayanılarak." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları