Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

LOJ436 Lojistik Yönetimi Ders - VI Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "LOJ436 Lojistik Yönetimi Ders - VI Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ."— Sunum transkripti:

1 LOJ436 Lojistik Yönetimi Ders - VI Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ

2  Stok ◦ Üretilen ve/veya satın alınan ve kullanılmak üzere bekletilen malzemedir. ◦ Ekonomik açıdan değerlidir. ◦ Kullanılmayı ve satılmayı beklemesi nedeniyle atıl kaynaktır.  Envanter ◦ Stok somut olarak belirli bir sınıra sahip birikmiş düzeydir. Envanter ise bir birime ait ölçülmüş stok büyüklüğüdür. ◦ Envanter muhasebe açısından sıklıkla yıl sonlarında yapılan fiziksel sayım yoluyla stok tespiti anlamına gelir. ◦ Envanter aynı zamanda işletmenin sahip olduğu malların ve servetin gerekli özellikleri ile birlikte gösterildiği ayrıntılı bir listenin hazırlanmasıdır.

3  Stok, ortalama talebin üzerindeki taleplere karşı bir sigortadır.  Stok, ortalama mal teslim süresinden uzun sürelere karşı bir sigortadır.  Satınalma ve taşıma maliyetleri en aza indirmek için gereklidir.  Stok, indirim ve ıskontolardan yararlanmak için bir araçtır.  Stok mevsimsel etki ve fiyat dalgalanmalarına karşı bir avantaj sağlama aracıdır.  Fiyat artışı beklentisi durumunda avantaj sağlar.  Parça eksikliği nedeniyle üretimdeki gecikmeleri engellemenin bir yoludur.

4  Üretim faaliyetlerinin düzgün bir biçimde ilerlemesini sağlar.  Stok tutulan parça tam ihtiyaç doğrultusunda konumlandırılacağından sağlıklı bir finansal yönetim imkanı doğurur.  Tedarik ve satış masrafları azalır.  Üretim programlarının kolay ve gerçeğe uygun olmasını sağlar.  Etkin bir maliyet muhasebesi sisteminin gereksinim duyduğu bilgileri sağlar.  Dikkatsizlik yüzünden oluşan aksaklıklara anında müdahale imkanı doğurur.

5  Stoklar, belirli iş kollarında toplam aktiflerin çok önemli bir bölümünü oluşturur.  Coğrafik uzmanlaşma sağlar.  Stokların likiditesi, diğer dönen varlıklara göre daha düşük olduğundan stok yönetiminde yapılan hataların düzeltilmesi zaman alır ve maliyeti yüksek olur.  Tedarik zinciri yönetimi açısından stok problemi en basit tanımıyla tedarik zincirinde bir aşama geride bulunan üyeden (işletmeden) ne zaman ve ne kadar sipariş edilmesi gerektiğine ilişkin problemi içerir.

6  Mamul Stoklar ◦ Fabrika veya imalathane içerisinde yapılan işlemlerin tümü bittikten sonra müşteriye teslim edilmek üzere depoya/ambara konulan stoklardır.  Hammadde Stokları ◦ Mamulün üretimi için gerekli olan hammadde stoklarıdır.  Yarı Mamul Stoklar ◦ Üretim işlemine giren, üzerinde üretim işlemleri tamamlanmamış olan ve üretim akışına göre belirli bir takım işlemlere tutulmak üzere iş istasyonlarında bekletilen maddelerdir.

7  İşletme Malzeme Stokları ◦ Üretim faaliyetlerinin yürütülmesine yardımcı olan belirli bir mamulün meydana getirilmesinde doğrudan kullanılmayan malzemedir.  Yardımcı Madde Stokları ◦ Hammaddelerin tamamlanmasına yardımcı olan ve üretimde mamulün meydana getirilmesinde kullanılan fakat mamulün esasını oluşturmayan maddelerdir.  Emniyet Stokları ◦ Talepteki belirsizliği ve tedarik sürelerindeki gecikmeleri karşılamak amacıyla elde bulundurulan stoklardır.

8  Satınalma / Üretim Maliyeti ◦ Sipariş verilen malın alındığı kaynağa fiilen ödenen fiyattır. ◦ Stok kaleminin birim maliyeti, ◦ Taşıma maliyeti, ◦ Ürünlerin miktar ve kalite kontrolünün maliyeti, ◦ Depoya taşıma maliyeti. ◦ Birim başına parasal tutar...

9  Hazırlık / Sipariş Maliyeti ◦ Stokları sipariş verme / üretme ve teslim alma maliyetidir. ◦ Ne kadar ihtiyaç olduğunu belirleme, ◦ Uygun satıcıları bulma, ◦ Siparişi verme maliyeti.

10  Elde Bulundurma (Stok) Maliyeti ◦ Stokların fiziksel olarak depoda tutulması esnasında katlanılan maliyetlerdir. Birim fiyatın bir oranı veya parasal tutarı olarak ifade edilebilir. ◦ Faiz, ◦ Sigorta, ◦ Vergi, ◦ Değer düşüklüğü, ◦ Modasının geçmesi, ◦ Bozulma, ◦ Çürüme, ◦ Çalınma, ◦ Kırılma, ◦ Depoya ilişkin ısıtma, aydınlatma, kira, güvenlik, vb.), ◦ Fırsat maliyeti

11  Elde Bulundurmama (Stoksuzluk) Maliyeti ◦ Talebin arzı aşması durumunda ortaya çıkan maliyetlerdir. ◦ Satış yapamamanın fırsat maliyeti, ◦ Ticari itibarın zarar görmesi, ◦ Gecikme cezası, ◦ Üretim kaybından doğan maliyet, vb. ◦ Genellikle stok bulundurmama maliyetini belirlemek zordur.

12 Satınalma / Üretim Maliyeti Hazırlık Sipariş Maliyeti Elde Bulundurma Maliyeti Elde Bulundurmama Maliyeti Toplam Maliyet Stok Yönetiminin amacı toplam maliyeti en aza indirmektir.

13  Stok yatırımını minimize etmek,  Depolama giderlerini minimize etmek,  Üretimin hammaddesiz ve yarı mamulsüz kalmasını engellemek,  Etkin bir stok kayıt sistemi kurmak,  Muhasebeye stok konusunda doğru ve yeterli bilgi vermek,  Ekonomik sipariş için satınalma birimi ile işbirliği yapmak.

14  Müşteri talebinin karşılanamaması, ◦ Talebin karşılanamaması şimdi ve gelecekteki kârlardan feragattir. ◦ Müşteri nezdinde itibarı korumak için özel imalat usulleri ve program dışına çıkma gibi pahalı yöntemlere başvurulması zorunlulukları doğabilir.  Kabul edilebilir bir hizmet sunmak için sık sipariş vermek gereği nedeniyle daha yüksek tedarik maliyetine katlanmak,  Üretim darboğazları (Boşduran işçi ve makineler).

15  Çok yüksek depolama maliyetleri gerektirmesi,  Stoklara bağlanan sermayenin fırsat maliyeti,  Depolanan ürünlerin modasının geçmesi tehlikesi,  Stoklara bağlanan sermayenin diğer işlere daha az kaynak ayırmayı gerektirmesi,  Fiyat dalgalanmalarına karşı duyarlılığın artması.

16  Üretim tekniklerindeki gelişmeler  Çalışma sermayesinin daha rasyonel kullanılması gerekliliği  İşletmelerin sayıca artması ve büyümesi  İşletme zararları

17  Temel olarak, ◦ Ne zaman, ◦ Ne kadar sipariş verilmesi gerektiğine odaklanır.  Yöntemler, ◦ ABC Analizi, ◦ Deterministik Modeller  Talep Kadar Sipariş Modeli  Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Modeli  Ekonomik Üretim Miktarı (EPQ) Modeli  Bekleyen Sipariş Modeli

18  Stok kalemlerinin sınıflandırılmasını sağlar.  Stok kontrol yönetimine, hangi noktalarda yoğunlaşılması gerektiğini gösterir.  A Sınıfı Kalemler ◦ Stok kalemlerinin %15-20’si, stok değerinin %75-80’i…  B Sınıfı Kalemler ◦ Stok kalemlerinin %20-25’i, stok değerinin %10-15’i…  C Sınıfı Kalemler ◦ Stok kalemlerinin %60-65’i, stok değerinin %5-10’u…

19

20

21  Sınıflandırmada, temel olarak, ◦ Kullanım (Satınalma Harcaması) Değeri ◦ Kullanım (Harcama) Miktarı ◦ Kullanım Ömrü ◦ Tedarik Süresi (Siparişin Verilmesi ile Alınması Arasında Geçen Süre) ◦ Birim Fiyatı ◦ Kritikliği (Yokluğunun Etkisi) ◦ İkame Edilebilirliği ◦ Boyutu (Hacim, Alan) önemli kriterlerdir.

22  En kolay yöntemdir.  Dönemin her periyodu için yalnızca o periyotta ihtiyaç duyulan talep miktarı kadar sipariş verilir.  Stok devri yoktur, elde bulundurma maliyeti ortadan kalkmış olur.  Her bir periyot için sipariş verildiğinden sipariş maliyeti artar.  Özellikle pahalı ürünler için uygundur.

23  Bu modelde stok, sabit bir talep hızına bağlı olarak azalır. Talep bilinir ve zaman üzerinde sabittir.  Tedarik süresi sonunda sipariş bir seferde teslim alınır. Tedarik süresi bilinir ve sabittir.  Stok miktarı yeniden sipariş verme düzeyine indiğinde sipariş verilir. Stok yokluğuna izin verilmez.  Yeniden sipariş verme düzeyi, tedarik süresine karşılık gelen miktar ile emniyet stoku toplanarak bulunur.

24  Her bir sipariş anında değişken sipariş verme yerine toplam stok maliyetlerini en az yapan miktar sipariş edilir.  Emniyet stoku miktarına söz konusu ekonomik sipariş miktarı eklenerek en çok miktar düzeyi belirlenir.  Bağımsız talep söz konusudur.  Sabit fiyat garantisi vardır.  Miktar indirimi yoktur.

25

26  Ekonomik Sipariş Miktarı şu şekilde hesaplanır: EEQ – Ekonomik Sipariş Miktarı C o – Sipariş Maliyeti C c – Yıllık Birim Başına Elde Tutma Maliyeti D – Yıllık Talep

27  Üretim parçaları için ekonomik üretim miktarları, üretime hazırlık ve elde bulundurma maliyetleri dikkate alınarak belirlenir. EPQ – Ekonomik Üretim Miktarı D – Planlama Dönemi Talebi S – Her Bir Partinin Hazırlık Maliyeti H – Elde Bulundurma Maliyeti p – Üretim Hızı d – Tüketim Hızı

28  Bu modelde sipariş müşteriye zamanında teslim edilmez.  Talep bekletilerek daha sonra karşılanır.  Müşteri de siparişin daha sonra karşılanmasına razı olur.  Bu nedenle, ancak sâdık ve işletmeye bağımlı müşterilerle gerçekleştirilebilir.  Stok dışı durumların sonlu olduğu hâllerde ekonomik bir üstünlük kazanmak amacı ile bu şekilde stok dışı kalmalara izin verilebilir.

29

30  Ekonomik sipariş miktarı ve yeniden sipariş periyodu şu şekilde belirlenir: BOQ – Ekonomik Sipariş Miktarı C – Sipariş Partisi Başına Sipariş Maliyeti D - Planlama Dönemi Talebi H – Birim Başına Elde Bulundurma Maliyeti K – Dönemsel Birim Başına Bekleyen Sipariş Maliyeti N – Dönemsel Çalışma Günü Sayısı L – Gün Cinsinden Tedarik Süresi R – Yeniden Sipariş Periyodu

31  Eğer, bir ürünün ortalama kullanım miktarı ve standart sapması hesaplanabiliyorsa, emniyet stoku da hesaplanabilir: Emniyet Stoku R – Yeniden Sipariş Verme Düzeyi s – Emniyet Stoku L – Tedarik Süresi D – Talep Hızı z – Z Değeri σ – Talebin Standart Sapması

32  Müşteri Memnuniyeti ◦ Tip I – Talebin kaç kez karşılandığı ◦ Tip II – Karşılanan talep oranı  Stok Devir (Çevrim) Hızı ◦ STH = Satılan Mamul Maliyeti / Ortalama Stok Yatırımı  Periyodik Envanter  Sürekli Envanter  Çift Kutu Sistemi  Barkod Sistemi


"LOJ436 Lojistik Yönetimi Ders - VI Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları