Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hakan Dilmen TÜBİTAK UME Akustik Paydaşlar Toplantısı Gebze, 23 Ocak 2013.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hakan Dilmen TÜBİTAK UME Akustik Paydaşlar Toplantısı Gebze, 23 Ocak 2013."— Sunum transkripti:

1 Hakan Dilmen TÜBİTAK UME Akustik Paydaşlar Toplantısı Gebze, 23 Ocak 2013

2 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

3 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

4 Giriş  İnsanlar evlerinde, işyerlerinde, iç ve dış ortamlarda giderek daha fazla gürültüye maruz kalmaktadırlar.  Gürültü konusundaki yasal düzenlemeler her ülkede önem kazanmaktadır.

5 Giriş  Farklı ülkelerde kullanılan farklı gürültü ölçüm yöntemleri arasında uyum sağlamak amacıyla ISO çeşitli standartlar yayımlamaktadır.

6 Giriş  Bu standartlara uygun yapılan gürültü düzeyi ölçümleri sayesinde üreticiler kendi ülkeleri dışında da kabul gören ürünler geliştirebilmektedir.

7 Giriş  Otomotiv, makina mühendisliği, beyaz eşya ve tıbbi cihazlar için uluslararası standartlar mevcuttur.

8 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

9 Sesin Temel Parametreleri  Ses gücü, P [Watt] Birim zamanda kaynaktan yayılan ses enerjisinin ölçüsü. Her makinanın mekandan bağımsız kendine özgü bir ses gücü düzeyi mevcuttur.  Ses şiddeti (Sound Intensity), I [W/m 2 ] Birim alandan geçen akustik enerjinin vektörel ölçüsü  Ses basıncı, p [Pa] Statik basıncın üzerinde ses nedeniyle ortaya çıkan dalgalı bir basınç. Kullanıcı kulak pozisyonunda algılanan gürültü düzeyi.

10 Parametreler Arası İlişki Serbest alan koşullarında Güç :P [W = J/s] Şiddet:  [J/s/m 2 = W/m 2 ] Basınç:p [Pa = N/m 2 ] Ses şiddeti vektörü  akustik enerjinin  verilen bir konumdaki net akışının miktarını ve doğrultusunu tanımlar. Birim alandan birim zamanda geçen akustik enerjidir.  P p1p1 p2p2  r1r1 r2r2  Ortamın empedansı : c    P r p c  

11 Sesin Temel Parametreleri  Makina ve ekipman gürültü düzeyinin belirlenmesi ve benzer makinaların kıyaslanması için kullanılan parametre Ses Gücü parametresidir.  Makina ve ekipman gürültü düzeyi ile ilgili uluslararası standartlarda da Ses Gücü parametresi kullanılmaktadır.

12 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

13 İlgili Akustik Standartları Test edilen cihazın ses gücü düzeyi iki türlü ölçüm yöntemi ile belirlenebilir:  Ses basınç düzeyi ölçümleri (ISO 3740 serisi)  Ses şiddeti düzeyi ölçümleri (ISO 9614) Her iki düzey de, alt normlarda detaylı olarak tanımlanan kurulum ve işletim şartlarında ölçülür.

14 İlgili Akustik Standartları  Bir deney kodu taslağının hazırlanması ve sunumu ile ilgili kurallar ISO standardında tanımlanmıştır.  Makina ve donanımın gürültü emisyon değerlerinin beyanı ve doğrulanması ile ilgili esaslar ISO 4871 standardında belirtilmiştir.  Makina ve donanımda temel gürültü azaltım ilkeleri ISO ve ISO standartlarında ele alınmıştır.

15 İlgili Akustik Standartları  Makina ve ekipman ses gücü düzeyinin belirlenebilmesi için özel tasarlanmış akustik ortamlara ihtiyaç vardır.  Çınlanım odaları ve anekoik odalar, akustik davranışları iyi bilinen ve hassas ölçüm olanağı sağlayan özel akustik ortamlar olduklarından bu ölçümler için kullanılırlar.

16 İlgili Akustik Standartları

17 Yöntem Seçimini Etkileyen Faktörler

18 İlgili Akustik Standartları ISO Çınlanım odasında ölçüm ISO 3741 ISO 3743 Anekoik odada ölçüm ISO 3744 ISO 3745 Hassas (Precise) Mühendislik (Engineering)

19 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

20 Çınlanım Odaları  Çınlanım odaları, taşınabilir ses kaynaklarının ses gücü düzeylerinin hızla belirlenmesinde kullanılır.  Avantajları:  Düşük maliyet,  Az yer ihtiyacı,  Hızlı ölçüm prosedürü.

21 Çınlanım Odaları  ISO 3743 standardına uygun çınlanım odaları yaygın olarak kullanılmaktadır.  ISO 3741 standardına uygun daha büyük çınlanım odaları (V > 200 m 3 ) daha nadir tercih edilmekle birlikte, bu odalarda ISO 354 standardına uygun ses yutum katsayısı ölçümleri de gerçekleştirilebilmektedir.

22 Çınlanım Odaları  Çınlanım odası boyutlarını etkileyen faktörler:  Ölçüm hassaslığı (precision – engineering – survey)  En büyük test objesinin boyutları  Doğru ölçüm yapılabilecek alt ve üst frekans sınırları

23 Çınlanım Odaları  Çınlanım odaları hava doğuşlu ve katı doğuşlu seslere karşı yalıtılmış olmalıdır.  Hava doğuşlu ses geçişine karşı, çınlanım odaları genellikle oda içinde oda prensibi ile inşa edilirler.

24

25

26 Çınlanım Odaları  Katı doğuşlu seslere karşı yalıtım için odalar yüzer döşeme üzerinde inşa edilirler.  Yüzer döşemeler, yaylar veya neopren titreşim yalıtım takozları üzerinde imal edilirler.

27

28

29

30 Çınlanım Odaları TÜBİTAK UME, Gebze

31 Çınlanım Odaları Vestel, Manisa

32 Çınlanım Odaları BSH, Çerkezköy

33 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

34 Anekoik Odalar  Anekoik odalar ses gücü düzeyi belirlenmesinin yanı sıra, toplam ses gücüne etkiyen tüm ses kaynaklarının sınıflandırması ve sıralanması için de kullanılırlar.  Anekoik alanda ürün alt sistemlerinden yayılan gürültünün yayılım ve yönsel özellikleri kolaylıkla tespit edilebilir.

35 Anekoik Odalar  Anekoik oda boyutlarını etkileyen faktörler:  Ölçüm hassaslığı (precision – engineering – survey),  Ölçüm yöntemi (yarım küre – dikdörtgen prizma),  Anekoik kaplama tipi (konik yutucular – yassı yutucular),  En büyük test objesinin boyutları,  Doğru ölçüm yapılabilen alt ve üst frekans sınırları.

36 Anekoik Odalar

37  Anekoik odalar da aynı çınlanım odaları gibi, hava doğuşlu ve katı doğuşlu seslere karşı yalıtılmış olmalıdır.  Anekoik odalar, hava doğuşlu ses yalıtımı amacıyla sıklıkla oda içinde oda prensibi ile inşa edilirler.  İç ve dış odalar arasında ciddi mesafe bırakılmalı; iki cidar arasında katı temas mutlaka engellenmelidir.  İç ve dış odaların tasarımında deprem güvenliği prensipleri dikkate alınmalıdır.

38 Yarım Küre Yöntemi X Y Z r 0.66 r 0.99 r 0.15 r 0.45 r 0.75 r 1 r Ölçüm yüzeyi Referans kutu l1l1 l3l3 l2l2 Karakteristik kaynak boyutu: Yarıçap: r  2d 0 ve r  1m Anahtar mikrofon konumları Ek mikrofon konumları 0.75 r 1 r

39 Dikdörtgen Prizma Yöntemi Küçük Makina Yüksek Makina dldldl2 321  d lddldl  dlddlddld  dldldld  Büyük Makina Uzun Makina 6 Patika 1 2a l3l Patika 2 Patika 3 2b c =l 3 + d l1l1 l2l2 d d d Patika 1 Patika 2 Patika 3 Patika 4 Patika 5 Patika 6 Referans kutu Referans düzlem Referans kutu Referans düzlem Referans kutu Referans düzlem Referans kutu l3l3 c = l 3 + d 2b = l 2 + 2d 2a = l 1 + 2d l1l1 d l2l2 d l2l2 d Patika 1 Patika 2 Patika 3 Patika 4 Patika 5 l2l2 2a = l 1 + 2d l1l1 l3l3 c = l 3 + d 2b = l 2 + 2d d d d 2a = l 1 + 2d l1l1 d l3l3 2b = l 2 + 2d d l2l2 c = l 3 + d Patika 1 Patika 2 Patika 3

40 Anekoik Kaplama Tipleri

41 Anekoik Odalar

42

43 TÜBİTAK UME, Gebze

44 Anekoik Odalar İ.T.Ü. OTAM, Maslak

45 Anekoik Odalar Hema Endüstri, Çerkezköy

46 Akustik Ölçüm Odaları ve Endüstriyel Kullanımları  Giriş  Sesin Temel Parametreleri  İlgili Akustik Standartları  Çınlanım Odaları  Anekoik Odalar  Sonuç

47 Sonuç  Çınlanım odaları, makina ve ekipman ses gücü düzeyi belgelendirme testleri için çok kullanışlıdır.  Anekoik odalar, ürün alt sistemlerinden kaynaklanan gürültünün yayılım, spektral ve yönsel özelliklerinin tanımlanmasında ve Ar-Ge çalışmalarında geniş olanaklar sağlar.

48 Sonuç  Çınlanım odaları ve anekoik odalarda yapılan testlerin uluslararası tanınırlığı için bu odaların sertifikalandırılmaları gereklidir.  Akustik test odalarının ilgili ISO standartlarına göre sertifikasyon işlemleri ülkemizde TÜBİTAK UME tarafından başarıyla gerçekleştirilmektedir.

49 Hakan Dilmen, Y. Mimar


"Hakan Dilmen TÜBİTAK UME Akustik Paydaşlar Toplantısı Gebze, 23 Ocak 2013." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları