Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TRAFİK SİNYALİZASYON SÜRELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ İLE TRAFİK AKIŞININ İYİLEŞTİRİLMESİ: 1 Zekeriya MULBAY* Ebru ÇAY Önder MACİT Murat BİNİCİ Hüseyin DORUK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TRAFİK SİNYALİZASYON SÜRELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ İLE TRAFİK AKIŞININ İYİLEŞTİRİLMESİ: 1 Zekeriya MULBAY* Ebru ÇAY Önder MACİT Murat BİNİCİ Hüseyin DORUK."— Sunum transkripti:

1 TRAFİK SİNYALİZASYON SÜRELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ İLE TRAFİK AKIŞININ İYİLEŞTİRİLMESİ: 1 Zekeriya MULBAY* Ebru ÇAY Önder MACİT Murat BİNİCİ Hüseyin DORUK *İletişim Yazarı Isparta Örneği Süleyman Demirel Üniversitesi,Mühendislik Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 32260, ISPARTA

2 İçerik 2 GİRİŞ • Tarihsel Gelişim • Şehirlerdeki Trafik Durumu • Projenin Amacı SÜREÇ • Çalışma Alanının Belirlenmesi • Yöntemin Belirlenmesi • Verilerin Toplanması ve Analizi • Modelin Kurulması • Deneysel Sonuçlar • Değişkenlerin Tanımlanması • Kısıtların Belirlenmesi • Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması • Çalışmanın Getirisi

3 Tarihsel Gelişim • Trafik lambaları ilk kez 1868 yılında Londra’da kullanılmıştır. • Trafikte sinyalizasyon sisteminin kullanılmasının esin kaynağı demiryollarında kullanılan ve trenlerin hareketlerinin kontrolünü sağlayan kontrol ışıklarıdır. 3

4 Tarihsel Gelişim • Günümüzde kullanılan trafik lambalarının patenti ise Garrett Augustus Morgan’a aittir. 4

5 Trafik Durumu Büyük Şehirlerde Trafik • Aşırı yoğunluk sonucu yol kapasitesinin kullanımı yüksektir. • Trafik unsuru günlük yaşamı etkileyen en önemli unsurdur. • Trafik konusunu çözüme ulaştıracak birimler kurulmuştur. Diğer Şehirlerde Trafik • Fazla yoğunluk olmayan yollarda kapasite kullanımı düşüktür. • Trafik konusu genelde göz ardı edilmektedir. • Trafik konusu ön sıralarda yer almadığından dolayı genelde çözümler üzerinde durulmaz. 5

6 Amaç • Çalışmanın konusu; şehir içi trafik akışının en önemli düzenleyicisi olan trafik sinyalizasyon sürelerinin araç yoğunluğuna göre düzenlenmesidir. 6

7 Amaç Isparta için çok büyük bir sorun olan hava kirliliğinin azaltılmasına katkıda bulunulacaktır. Trafikte beklemeler azalacaktır. Isparta ekonomisine katkı sağlanacaktır. 7 Bu sayede:

8 Süreç Çalışma Alanının Belirlenmesi Kullanılacak Yöntemin Belirlenmesi Verilerin Toplanması ve Analizi Modelin Kurulması Deneysel Sonuçların Elde Edilmesi İYİLEŞTİRME 8

9 Çalışma Alanı 9

10 Verilerin Toplanması • Sinyalizasyon verileri 5 ayrı zaman diliminde her kavşaktan toplanmıştır. • Buradaki amaç; gün içerisinde değişkenlik gösteren trafik akışının en iyi şekilde ölçümü ve bu ölçüm sonucunda kavşağı en iyi şekilde yansıtan değerlere ulaşmaktır. 10

11 Ölçüm Karakteristiklerinin Hacmi İşbaşı Yapılan 243 Gün Ders başı Yapılan 176 Gün 104 Gün Süren Hafta sonu Tatilleri 13 Gün Süren Bayram Tatilleri 8 Gün Asker Yemin Törenleri Çalışmanın kapsamı hem işbaşı, hem de ders başı yapılan günlerdir Trafik akışının durgunlaştığı tatiller Yıl içinde en büyük hacme sahip gün 11

12 Ölçülen Unsurlar Yol Ayrımı 12 Dörtyol Yeşil Işıkta Geçen Araç Sayısı Duran Araç Sayısı Yeşil Işıkta Geçen Araç Sayısı Duran Araç Sayısı Yeşil Işıkta Geçen Araç Sayısı Kırmızı Işık Süresi Duran Araç Sayısı Yeşil Işık Süresi Yeşil Işıkta Geçen Araç Sayısı Kırmızı Işık Süresi Fazlar

13 1. Zaman Aralığı 2. Zaman Aralığı 3. Zaman Aralığı 4. Zaman Aralığı 5. Zaman Aralığı Yol AYol BYol CYol D Ölçüm Sonuçları Sistem Kavşak No:10 Kavşak No:… Kav şak No: 1 Kavşak No:0 13 Kavşak No:1 6,17 Ölçüm 30,84 Ölçüm 89,73 Ölçüm Toplam 987 Ölçüm

14 Ölçüm Sonuçları 14

15 Ölçüm Sonuçları 15 Çalışma öncesinde her bir kavşağın çevrim süreleri ve bekleyen araç sayıları:

16 Yöntem Kavşaklara giriş yapan akım her bir yöne belli bir yüzde ile dönecektir. Geliş akışları ve dönüş yüzdeleri değiştirilememektedir. Trafik ışıklarının prensibi; her bir akış belli bir süre durdurularak diğer akışlara izin verilmesi Sistemin iyileştirilmesi için kavşakların, bağımsız olarak, iyileştirilmesi yeterlidir: 16

17 Kavşak Kontrol Teknikleri SABİT ZAMANLI KONTROL • Sinyal çevrim süresi ve yeşil ışık süreleri kavşağa gelen akıma göre belirlenmektedir. (Akbaş, 2001) • Günün belirli saatlerinde ayrı değerler verilebileceği gibi tek bir değer de atanabilir. TRAFİK UYARIMLI KONTROL • Gecikmeler hesaplanarak (HCM,2000) kavşaktaki ışık süreleri anlık olarak değiştirilmektedir. • Bu yöntem trafiğin oldukça yoğun ve/veya değişken olduğu kavşaklarda kullanılmaktadır. YARI TRAFİK UYARIMLI KONTROL 17

18 Çalışmada Kullanılan Metot SABİT ZAMANLI KONTROL TRAFİK UYARIMLI KONTROL • Gecikmeler hesaplanarak (HCM,2000) kavşaktaki ışık süreleri anlık olarak değiştirilmektedir. • Bu yöntem trafiğin oldukça yoğun ve/veya değişken olduğu kavşaklarda kullanılmaktadır. YARI TRAFİK UYARIMLI KONTROL • Sinyal çevrim süresi ve yeşil ışık süreleri kavşağa gelen akıma göre belirlenmektedir. (Akbaş, 2001) • Günün belirli saatlerinde ayrı değerler verilebileceği gibi tek bir değer de atanabilir. • Büyük şehirlerde trafik yoğunluğu, bu husustaki çalışmalara yön vermiş ve düzenleme bakımından çok daha etkin olan trafik uyarımlı yönteme geçilmiştir. • Fakat trafik yoğunluğunun düşük olduğu şehirlerde bu yöntemin kullanılması fayda/maliyet oranı bakımından verimli olmamaktadır. 18

19 GAMS • Modelin kurulduğu ve çözüldüğü yazılım The General Algebraic Modeling System (GAMS) ‘dır. • GAMS modelleme ve optimizasyon problemlerinin çözümü için kullanılan yüksek seviyeli bir dildir. • Yazılımın en temel özellikleri güçlü bir çözücü olmasının yanı sıra kullanım kolaylığı ve birçok çözüm modelini bünyesinde barındırmasıdır. • Bu çalışmada kullanılan yöntem ise “Doğrusal Olmayan Model” olacaktır. Doğrusal Olmayan Model: Bağımlı değişkenin, bağımsız değişken veya değişkenlerin doğrusal bir fonksiyonu olmadığı modellerdir. 19

20 Modelin Kurulması 20 Değişkenlerin Tanımlanması Kısıtların Belirlenmesi Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması Model

21 Değişkenlerin Tanımlanması • Modelimizde kullanılan değişkenler yeşil (Y 1, Y 2, Y 3, Y 4 ) ve kırmızı (K 1, K 2, K 3, K 4 ) ışık süreleridir. • Değişkenlerin dışında amaç fonksiyonunda yer alacak ağırlık katsayıları ve her bir kavşak için ayrı tanımlanacak sabitler yer almaktadır. 21

22 Kısıtların Tanımlanması 22 Bir modelin uygun çözüme ulaşabilmesi için doğru alanlarda çözümü taraması gerekir. Eğer kısıtlar doğru alanı çerçevelememişlerse modelin yanlış sonuca ulaşması olasılığı artar.

23 Kısıtların Tanımlanması • Yeşil ve kırmızı ışık sürelerin bağımlılığı: 23 Y1Y2Y3 K4

24 Kısıtların Tanımlanması Arabaların Kalkış Süreleri • Bekleyen araçlar için geçerli bir yeşil ışık süresinin bulunması için araçların ne kadar sürede yolu terk edeceklerinin bilinmesi gerekmektedir. • “2,4 + (A*K1-1)*1,7 ≤ Y1” • Bu kısıtla kırmızı ışıkta bekleyen araçların tamamının yeşil ışıkta geçmesi sağlanmakla beraber yeşil ışığın boşta beklemesinin önüne geçilmeye çalışılmıştır. Her Bir Yolda Duracak En Az Araç • Modele ışıkların süreleri ile alakalı olarak herhangi bir bilgi girişi yapılmayacağı için her bir yolda durabilecek minimum araç sayısının girilmesi gerekmektedir. • Böylece en az akışın olduğu yolda bekleyen araç sayısı belirlenen alt sınıra ulaştığında model ışıklar için uygun süreyi hesaplayacak ve sonucu dönecektir. 24

25 Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması 25 Bekleyen araç sayısı Bekleyen araç sayısı ile aynı yoldaki yeşil ışıkta geçebilecek en fazla araç sayısı arasındaki fark Aynı kavşaktaki farklı yollarda bekleyen araç sayıları arasındaki fark Amaç fonksiyonu temel olarak aşağıdaki 3 kısmın en küçüklenmesidir:

26 Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması • Yeşil Işıkta Geçebilecek Araç Sayısı 26 İstenen DurumMevcut Durum Bekleyen araç sayısına uygun yeşil ışık süresi Bekleyen araç sayısının ihtiyacının üzerinde olan yeşil ışık süresi

27 27 Sabitler Değişkenler Amaç Fonksiyonu Kısıtlar Yöntem

28 Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması • Yeşil Işıkta Geçebilecek Araç Sayısı 28 İstenen DurumMevcut Durum Bekleyen araç sayısına uygun yeşil ışık süresi Bekleyen araç sayısının ihtiyacının üzerinde olan yeşil ışık süresi

29 Deneysel Sonuçlar • Modelin bulduğu sonuçlar her kavşakta bekleyen araç sayılarını ve/veya bekleyen araçlar arasındaki farkı düşürmüştür. • Sonuçlardan önce her bir kavşak için verilen alt sınır değerlerine bakılması faydalı olacaktır. 29

30 Deneysel Sonuçlar Elde edilen yeşil ışık süreleri ve beklemeden geçen araç sayıları üstüne etkileri:

31 Deneysel Sonuçlar 31 Çalışma sonunda ulaşılan değerler ve iyileştirme yüzdeleri:

32 Deneysel Sonuçlar 32 Yakalanan iyileştirme yüzdeleri kavşak yoğunluklarıyla ağırlıklandırıldığı zaman beklemelerde %11,1’lik bir azalma sağlanır.

33 Deneysel Sonuçlar ÇALIŞMA ÖNCESİÇALIŞMA SONRASI %54 %11,154 Bekleyen araç oranındaki değişim: %62

34 Deneysel Sonuçlar 34 Kavşaklardaki her bir yolda bekleyen araç sayılarının standart sapmalarının değişimi:

35 Deneysel Sonuçlar 35 Yakalanan iyileştirme yüzdeleri kavşak yoğunluklarıyla ağırlıklandırıldığı zaman ortalama %70,6’lık bir sonuca ulaşılır.

36 Çalışmanın Getirisi • 2005 yılında yapılan bir çalışmaya* göre 1 saat rölantide çalışan araçların benzin tüketimi 1- 1,8 litre arasındadır. Yine aynı çalışmaya göre 1 saatlik rölanti sonucunda atmosfere 3 kg CO 2 atılmaktadır. • Çalışmada aracın ortalama 30,32 saniye beklemesi ile geçen süre saniye, bir başka değişle 119 saattir. 36*Öztürk, M., Araçlarda Verimli Yakıt Kullanma Kılavuzu, Çevre ve Orman Bakanlığı, 2005.

37 Çalışmanın Getirisi Bu verilere göre çalışmanın uygulanması halinde 11 saatlik kazanım: – Akaryakıt tasarrufu 886,79* TL ve – Havaya salınan CO 2 gazında ise 357 kg’ a eşdeğer bir azalmadır. 37 *4,14 TL/ lt

38 Çalışmanın Getirisi 38

39 1. Zaman Dilimi 2. Zaman Dilimi 3. Zaman Dilimi 4. Zaman Dilimi 5. Zaman Dilimi Öneriler sn 22 sn 36 sn 24 sn 32 sn 28 sn 29 sn 24 sn 42 sn 25 sn 40 sn 15 sn Tek Zaman Dilimi % İYİLEŞTİRME X adet ölçüm

40 Öneriler 40 Model 1 Kullanıcıya Bağımlılık 3 Ölçüm Aralıklarının Standart Olması 2 Yaya Geçişleri Dikkate Alınmaması

41 Proje Süreci 41 Modelin geliştirilmesinin tamamlanması ve simulasyon çalışmalarına başlanılması. EMÖS için hazırlanan kısım. Her bir kavşak ve gün karakteristiği için ölçümlerin tamamlanması. Yeni ışık değerlerinin kavşaklara girilmesi ve kontrol ölçümlerinin alınması. Modelin sinyalizasyonlu kavşaklara uygulanması.

42 Teşekkürler… 42 Isparta Trafik Tescil/Denetleme Şube Müdürlüğü’ neIsparta Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’ neArş. Gör. Erdal AYDEMİR’ e


"TRAFİK SİNYALİZASYON SÜRELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ İLE TRAFİK AKIŞININ İYİLEŞTİRİLMESİ: 1 Zekeriya MULBAY* Ebru ÇAY Önder MACİT Murat BİNİCİ Hüseyin DORUK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları