Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 1 Alan Etkili Transistör (FET) •FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li yıllara dayanmaktadır.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 1 Alan Etkili Transistör (FET) •FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li yıllara dayanmaktadır."— Sunum transkripti:

1 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 1 Alan Etkili Transistör (FET) •FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li yıllara dayanmaktadır. Fakat o zaman ki üretim teknolojileri bilim adamlarının kafalarında oluşanları üretime yansıtacak kadar yeterli değildi. Bu nedenle FET transistörlerin yapımları ve kullanımları daha sonralara kaldı. FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) yada kısaca bilinene adı ile FET, ikincisi ise MOSFET ( Metal Oxcide Semiconductor Field Effect Transistör) yada daha az bilinen adı ile IGFET (Isolated Gate Field Effect Transistör). •Transistör yada BJT Transistör iki taşıyıcı grubu ile çalışmakta idi. Örneğin NPN bir transitörün emitöründen giren elektronlar emitör içinde çoğunluk taşıcısı olmaktadır. Sonra P tipi beyz içinden geçerken azınlık taşıyıcısı olmakta, en son N tipi kollektörden geçerken tekrar çoğunluk taşıyıcısı olmaktadır. •FET içinde ise elektronlar sadece N tipi yada P tipi madde içinden geçmektedir. Sadece çoğunluk taşıyıcıları ile çalışmaktadır. Bu nedenle yapısal farklılığı vardır. Ayrıca en önemli kullanım özelliklerinden biride giriş dirençleri çok yüksektir. Bu nedenle bağlandıkları devreleri yüklemezler. Az gürültü ürettikleri için giriş devreleri için tercih edilirler.

2 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 2 İki tip FET mevcuttur. Ortadaki N maddesinin bir ucu D (drain – akaç) diğer ucu ise S (source – kaynak) olarak adlandırılır. Ortadaki bu parça aynı zamanda kanal – channel olarak adlandırılır. Kanalın alt üst kısımlarındaki P tipi parçalar birleştirilmiş olup G (gate – kapı) olarak adlandırılır.

3 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 3 Gate ile source arasında sadece V GG gerilimin kaynağı olduğu için gate – source arasında sadece V GG nin yaratığı ters kutuplama, gate ile drain arasında V GG + V DD kaynağı olduğu için source - drain arasındaki ters polarizayson V GG + V DD kadar olacaktır. Bu sebepten yayılmanın profili source trafında daha az, drain tarafında daha fazla olacaktır. Bu yayılma kanalı daralttığı için ID akımı azalacaktır. V GG gerilimi daha da arttırırsak alan iyice yayılarak bütün kanalı kapatır ve I D akımı sıfır olur. I D akımını sıfır yapan V GG gerilimine Pinchoff gerilimi Vp denir.

4 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 4 Burada; V DD kaynağının negatif ucu source ucuna, pozitif ucu drain ucuna bağlanmıştır. Bu nedenle akacak olan I D akımı drain den source ye doğrudur. V GG kaynağının eksi ucu P maddesinden yapılmış olan gate ye, artı ucu ise source ye bağlanmıştır. Yani gate ve kanal ters kutuplanmıştır. Bu sebepten gate akımı I G =0 olacaktır. Şimdi V GG gerilimin 0V olduğunu düşünelim. O zaman V DD gerilimin oluşturduğu akım I D, drain’den source ye doğru ve maksimum olarak akacaktır. I D akımını sınırlayan sadece kanalın kesitidir. Bu kesit yada hacim de kadar büyük olursa I D akımı da o kadar büyük olarak akacaktır. Şimdi V GG gerilimin biraz pozitif olarak arttıralım. O zaman P maddesinden yapılmış gate ile N maddesinden yapılmış olan kanal ters kutuplanacaktır. P maddesindeki boşluklar V GG kaynağından gelen elektronlarla doldurularak gate etrafında (p maddesi etrafında) bir yayılma alanı yaratacaktır.

5 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 5 Yukarıdaki şekilde V GS gerilimi Vp gerilimin biraz altında sabit tutalım. V DS gerilimi sıfırdan itibaren yavaşça arttıralım. Bu durumda kanal bir miktar açık olduğu için ID akımı sıfırdan itibaren biraz yükselecektir. V DS gerilimi arttırdığımızda I D akımı da doğrusal olarak artacaktır. Bu durum yani I D akımının doğrusal olarak artması V DS gerilimi, V GS ile Vp nin farkına eşit olduğu (V DS = V GS – V p ) değere kadar devam eder. V D gerilimi daha da arttırılırsa (V DS >= V GS – V p ) kanal genişliği V DS gerilimine bağlı olarak ve aynı oranda daralır. Yada bu kritik değerden sonra kanal direnci V DS gerilimi ile aynı oranda artar. Sonuçta V DS gerilimi bu kritik değerden sonra ne kadar arttırılırsa arttırılsın I D akımı sabit kalır ve I D akımı V GS gerilimi ile kontrol edilir.

6 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 6 Eğer V GS gerilimini sıfır yaparsak, V DS gerilimi Vp değerine kadar yükseltilirse kanal genişliği minimum değerine ulaşır. Bu durumdaki I D akımına doyum akımı yada I DSS akımı denir. I DSS ile I D akımı arasındaki bağıntı:

7 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 7 Buradaki birinci bölge SABİT DİRENÇ bölgesi olarak tanımlanır. Bu bölgede V DS değeri küçüktür. Bu çalışma durumunda KANAL DİRENCİ gate ye uygulanan TERS KUTUPLAMA gerilimi ile kontrol edilir. Bu uygulamalarda JFET Gerilim Kontrollü Direnç olarak çalışır. İkinci bölge SABİT AKIM bölgesi olarak tanımlanır. Bu bölgede V DS değeri büyüktür. I D akımı gate gerilimine bağlı olarak değişir, V DS değerinden bağımsızdır. Sabit akım bölgesi BJT transistörün CE bağlantısına benzer. Aralarında tek fark vardır. BJT Transistörde I C akımı I B AKIMININ fonksiyonudur. JFET Transistörde I D akımı gate ye uygulanan GERİLİMİN fonksiyonudur.

8 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 8 JFET in I D akımını veren formül; Olarak vermiştim. Bu formülün sabit akım bölgesi için çizimine JFET TRANSFER KARAKTERİSTİĞİ denir. Aşağıdaki şekil buna bir örnektir. Bu örnekte I DSS akımı 5mA, Vp gerilimi –4V olarak çizilmiştir. Şekildeki transfer eğrisi görüldüğü gibi doğrusal DEĞİLDİR. Bu nedenle, örneğin V GS giriş gerilimi –3V dan –2V a getirildiğinde I D akımı yaklaşık 1mA değişir. Fakat V GS giriş gerilimi –2V dan –1V a getirildiğine I D akımındaki değişiklik 2mA olacaktır. FET lerin Bipolar transistörlere üstünlükleri nelerdir? 1-)Empedansları yüksektir. 2-)Gürültü seviyeleri düşüktür. 3-)Sıcaklık değişmelerinde daha kararlıdır. 4-)Yüksek akım taşıyabilir.

9 Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 9 FET lerin Bipolar transistörlere göre üstünlükleri nelerdir? 1-)Empedansları yüksektir. 2-)Gürültü seviyeleri düşüktür. 3-)Sıcaklık değişmelerinde daha kararlıdır. 4-)Yüksek akım taşıyabilirler. Statik elektrik (gerilim) algılayan devre örneği (Kontrol kalem)


"Elektronik Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi Kuşçu 1 Alan Etkili Transistör (FET) •FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li yıllara dayanmaktadır." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları