Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  E ğ itimde ve psikolojide ölçme araçlarını kullanarak farklı amaçlar için bilgi toplanabilir. Bu amaçlardan.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  E ğ itimde ve psikolojide ölçme araçlarını kullanarak farklı amaçlar için bilgi toplanabilir. Bu amaçlardan."— Sunum transkripti:

1 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  E ğ itimde ve psikolojide ölçme araçlarını kullanarak farklı amaçlar için bilgi toplanabilir. Bu amaçlardan belli başlıları aşa ğ ıdaki gibi sıralanabilir.  1. Başarı ya da performansın yordanması 2. Ö ğ renme eksik veya yanlışlarının ortaya çıkarılması 3. Ö ğ renci ihtiyaçlarının belirlenmesi 4. Ö ğ rencilerin performans ya da başarısının de ğ erlendirilmesi 5. Ö ğ rencilere yönlendirme veya rehberlik yapılması 6. Ö ğ rencilerin ilgi ve yeteneklerinin ortaya çıkarılması

2 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Bireyler hakkında bu ve benzeri amaçlarla bilgi toplamak için birçok ölçme aracından faydalanmak mümkündür.  Bireyler hakkında bilgi toplama yolları öncelikle test dışı ve test teknikleri olarak iki ana başlık altında incelenir.

3 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  1-Test dışı teknikler: Gözlem, görüşme, vak’a kayıtları, kontrol listeleri, biyografi, otobiyografi vb. tekniklerdir.  Bu tekniklerle elde edilen sonuçların genellikle güvenirli ğ i düşüktür.  Bu sonuçlara dayanarak bireyleri birbiri ile karşılaştırmak zordur. Test dışı tekniklerin sayısı oldukça fazladır.

4 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  A- Gözlem: Bir kişinin di ğ er bir kişi veya olay hakkında, duyu organları yolu ile bilgi edinme yoludur.  Yapılandırılmış, yapılandırılmamış, sistemli, gelişigüzel, katılımlı, katılımsız gibi alt tekniklere ayrılarak incelenebilir.  Bilimsel çalışmalarda en çok kullanılan gözlem tekni ğ i sistematik veya yapılandırılmış gözlemdir.

5 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Gözlemlerde gözlem formları, kontrol listeleri, dereceleme ölçekleri, sesli ve görsel kayıt araçları, kayıt formaları, öykü özetleri gibi birçok araçtan faydalanmak mümkündür.  Ancak gözlem tekni ğ i ile elde edilen veriler genellikle nitel verilerdir ve güçlü istatistiksel tekniklerin ço ğ u bu verilere uygulanamamaktadır.

6 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Bunun anlamı gözlemle elde edilen tüm verilerin nitel olması de ğ ildir. Ancak gözlem sonucunda elde edilen verilerin büyük ço ğ unlu ğ u ve araştırmacı için önemli olanları nitel olmaktadır.  Ayrıca, gözlem tekni ğ inde gözlenen bireylerin kendili ğ inden davranışlarının oldu ğ u gibi kaydedilmesi asıl araştırma problemlerinin gözden kaçırılmasına neden olabilmekte, kayıtlardan gerekli bilgilere ulaşmak zaman alabilmektedir.

7 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  a- Gelişigüzel (sistemsiz) gözlem: Amacı ve planı önceden tespit edilmeden gerçekleşen gözlemlerdir. Bu teknikte gözlemin belirli bir sistemati ğ i yoktur.  Nelerin hangi araçlarla nasıl kaydedilece ğ i ve gözlemin ne kadar sürece ğ i önceden belirlenmedi ğ inden gözlem süreci tamamen kendili ğ inden gelişir. Gözlemci neyi görebildi ise onları kaydeder.  Güvenirli ğ i düşük bir gözlem tekni ğ idir.

8 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  b- Sistemli gözlem: Amacı ve planı önceden tespit edilerek yapılan gözlemlerdir. Gözlemci olayları belirli bir sistemati ğ e ve plana göre kaydeder. Nelerin hangi araçlarla nasıl kaydedilece ğ i ve gözlemin ne kadar sürece ğ i önceden belirlenmiş olur. Planında olmayan olaylar gözlemciyi genellikle pek ilgilendirmez. Bilimsel araştırmalarda en çok kullanılan gözlem türlerinden birisidir.

9 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  c- Yapılandırılmış gözlem: Sistemli gözlemle pek çok yönden benzerlik gösterir. Sistemli gözlemler genellikle yapılandırılmıştır.  Bu teknikte nelerin gözlenece ğ i önceden belirlenir ve gözlenip gözlenmedi ğ i veya kaç kez gözlendi ğ i kaydedilir. Bunun yanında hangi tür gözlemlerin hangi araçlarla nasıl kaydedilece ğ i önceden belirlenir.  Gözlemin bir planı vardır ve ola ğ an dışı bir durum olmadı ğ ı sürece bu plana uyulur. Yapılandırılmış gözlemler de sistemli gözlemler gibi bilimsel çalışmalarda çok kullanılan bir gözlem türüdür

10 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  ç- Yapılandırılmamış gözlem: Gelişigüzel gözlemle aynı anlama gelmese de benzerdirler.  Sistemsiz gözlemler genellikle yapılandırılmamıştır. Yapılandırılmamış gözlemlerde de gözlenecek özellikler veya olaylar veya bunların hangi araçlarla nasıl kaydedilece ğ i önceden belirlenmedi ğ i için gözlemci kendine göre önemli buldu ğ u her şeyi kaydedebilir. Güvenirli ğ i düşük bir gözlem türüdür.

11 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  d- Katılımlı gözlem: Gözlemci gözlenen bireylerle aynı ortamdaysa veya ortama varlı ğ ı ile bir etkide bulunuyorsa bu tekni ğ e katılımlı gözlem denir.  Bu teknikte gözlenen bireylerin gözlemciden, gözlemcinin de gözlenen bireylerden etkilenmesi söz konusudur.  Bu nedenlerle toplanan bilgilerin güvenirli ğ inden şüphe edilebilir. Ancak bu teknikle bireyler hakkında daha ayrıntılı bilgi toplama olana ğ ı oldu ğ unu iddia edenler de vardır.

12 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  e) Katılımsız gözlem: Gözlemci gözlenen bireylerle aynı ortamda bulunmuyorsa veya ortama varlı ğ ı ile bir etki yapmıyorsa bu tekni ğ e katılımsız gözlem denir.  Bu teknikte gözlemci ve gözlenenlerin etkileşimi minimum oldu ğ u için toplanan bilgilerin daha yansız veya güvenilir oldu ğ u söylenebilir.  Ancak bu teknikle de derinlemesine veya detaylı bilgilerin elde edilmesinin zor oldu ğ u görüşü yaygındır. Buna ra ğ men katılımsız gözlemler daha güvenilir kabul edilmektedir.

13 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  B- Anekdot (Olay kaydı): Ö ğ rencinin manidar bir davranışının ayrıntılı bir tablosu, gözlemcinin bir anlık bir olayı foto ğ rafla yakalamasıdır.  Bu tür çalışmalarda bir yazı, bir foto ğ raf veya ö ğ rencinin kaydedilen bir sözü veya davranışı dikkatle incelenir.  Bu kayıtlar ö ğ renci hakkında önemli bilgiler veren kayıtlar olarak kabul edilmektedir.

14 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  C- Dereceleme Ölçekleri: Bir kimsenin bir başka kimse hakkında sistemli ya da sistemsiz gözlem sonucunda edindi ğ i kanılarını bildirmesinde kullanabilece ğ i araçların genel adıdır.  Dereceleme ölçe ğ i bir tür betimleyici sözcükler ya da ifadeler listesi olup, dereceleyecek kimse, gözledi ğ i kişiye uygun buldu ğ u düzeyi daha önceden belirlendi ğ i gibi işaretler.  Dereceleme ölçeklerinin test teknikleri içinde kullanılan türleri de mevcuttur.

15 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  D- Anket: Belli kişilerin ya da grupların çeşitli konulardaki düşünce, duygu ve deneyimleri hakkında bilgi toplamak için düzenlenen bir soru listesidir.  Geçerlik ve güvenirli ğ i düşük olmasına karşın, kolay ve ucuz oluşu, çok sayıda kişiden, kısa sürede, birçok konuda görüş alma olana ğ ının bulunması nedenleriyle anket en çok kullanılan teknik ve araçlardan birisidir.  Posta anketleri, telefon anketleri, karma anket ve karşılıklı görüşme anketi gibi anket türleri bulunmaktadır.

16 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Her bir anket türünün kendine göre avantaj ve dezavantajları bulundu ğ u söylenebilir. Anketlerde soru tipleri öncelikle kapalı ve açık uçlu olarak ikiye ayrılmaktadır.  Açık uçlu sorular, daha detaylı veya nitelikli bilgi almaya elverişli olmasına ra ğ men, analizi ve yorumlaması zor oldu ğ undan az kullanılmaktadır.  Kapalı uçlu sorular ise yanıtlama özgürlü ğ ü olmadı ğ ından daha sı ğ bilgi toplamaya olanak tanımasına karşın, analiz edilmesi ve yorumlanması daha kolay oldu ğ undan oldukça sık kullanılmaktadır.

17 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Bunların yanı sıra anketlerde iki ve daha fazla seçenekli sorularla, bir ve daha fazla işaretleme gerektiren sorular da kullanılabilmektedir.  Ek olarak, anketlerde sıralama ve dereceye göre sınıflama gerektiren soru türlerini de kullanmak mümkündür.  Sonuç olarak anketlerde toplamak iste ğ imiz bilgiye veya ölçmek istedi ğ imiz de ğ işkene uygun olmak koşuluyla çeşitli soru tiplerini kullanmak mümkün görünmektedir.

18 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Anketlerde dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan birisi de soruların mantıki bir sıra izlemesidir.  Yapısı gere ğ i sorular birbiri ile veya bilgi toplanan konu ile ilişkili olmalı ve kendi içlerinde mantıklı bir sıra izlemelidir.  Testler içinde incelenen ölçme araçları gibi anketlerinde bir test planı yapılmalı ve deneme uygulaması yapılarak işlemeyen sorular üzerinde düzeltmelere gidilmelidir.  Deneme uygulaması aynı zamanda anketin güvenirli ğ i ve geçerli ğ i hakkında da bilgi verebilir.

19 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Gerekli analizler yapılarak anketin geçerli ğ i ve güvenirli ğ i kestirilmeye çalışılmalıdır. Güvenirli ğ in yeterince yüksek olmasında anketörlerin işinin ehli kişiler olmasının etkisi büyüktür.  Bu nedenle anketleri uygulayacak kişiler seçilirken nitelikli anketörler seçilmeli ve bu kişilere gerekli e ğ itim verilmelidir.  Yeterince yanıtlayıcıya ulaşmanın zorlu ğ u, örneklem seçmede ‘problemlerle karşılaşma olasılı ğ ının yüksekli ğ i, yanıtların do ğ ruluk derecesinin genellikle düşük olması, yapılandırılmış soruların esnek olmaması gibi dezavantajlar da anketlerin gözden kaçırılmaması gereken olumsuz özeliklerindendir.

20 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  E- Problem Tarama Listesi: Okulda ö ğ rencilerin yaygın olan problemleri hakkında bilgi toplamak amacıyla kullanılan bir tekniktir.  Bu teknik sayesinde hem ö ğ rencilerin problemlerinin belirlenip gerekli psikolojik yardımın yapılması hem de uygulama sonrası belirlenen ortak sorunlar idareye yansıtılarak okulun e ğ itim programları üzerinde ihtiyaçların dikkate alınması sa ğ lanabilir.  Problem tarama listesinde genel olarak; okul yaşamı, aile, ilişkiler, sa ğ lık, gelecek yaşam planları gibi konular yer alır.

21 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  F- Otobiyografi (Özyaşamöyküsü): Bir kimsenin şimdiki ve geçmiş yaşamını yazılı olarak anlatmasıdır.  Bireyin özyaşamöyküsü birey hakkında bize bilgi vermekle beraber, belirli yanlılıkları da içerebilir.  Özyaşamöyküsü, kişinin di ğ er insanlar tarafından bilinmeyen yönlerinin neler oldu ğ unu, bilinen dışındaki yaşamının tanınmasını, geçmişinin -en do ğ ru kaynaktan ö ğ renilmesini, hakkında söylenen ya da bilinenlerin bir kez de bizzat kendisi tarafından aktarılmasını, alanındaki başarıyı nelere borçlu oldu ğ unu veya nasıl kazandı ğ ını vb. çeşitli konular hakkında bilgiler verebilir.

22 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Aynı zamanda kişinin di ğ er insanlar tarafından daha yakından tanınmasını sa ğ lar.  Özyaşamöyküsünde ço ğ unlukla birinci tekil kişi anlatımı egemendir.  Özyaşamöyküleri özneldir, anı ve yaşantılara dayanır.  Yazarın eklemek istedi ğ i belge ve foto ğ raflarla desteklenmiş olabilir. Öznel oldu ğ undan gerçekleri ne derecede yansıttı ğ ına dikkat edilmelidir.

23 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  İ ki türlü öz yaşam öyküsü söz konusudur. Bunlar; yazınsal özyaşamöyküsü (edebiyat, sanat, siyaset, spor vb. alanlardan ünlü bir kişinin kendi yaşamını bir kitap veya kısa bir yazı biçiminde kaleme alması) ve iş amaçlı özyaşamöyküsü (bir işe başvuran kişinin kendi özelliklerini yazılı olarak kısaca anlattı ğ ı, ‘özgeçmiş’) olarak belirtilebilir.

24 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  G- Biyografi (Yaşamöyküsü): Bir kimsenin ünlü, önemli veya tanınmış birinin şimdiki ve geçmiş yaşamını yazılı olarak anlatmasıdır.  Yaşamöyküsünün belli özellikleri, avantaj ve dezavantajları iyi bilinmelidir.  Öncelikle yaşamöyküsü kişinin kendisi tarafından de ğ il, onunla ilgili araştırma yapan, bilgi ve belgelere ulaşan veya onun yaşamına yakından tanıklık etmiş kişiler tarafından kaleme alınır.

25 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Yaşamöyküsünde kişinin do ğ umundan yaşamöyküsünün yazıldı ğ ı ana kadar tüm önemli olayların kapsanıp kapsanmadı ğ ı; kişinin ailesi, çevresi, e ğ itim süreci, kişili ğ i, arkadaşlık ve akrabalık ilişkileri, sosyal yaşamı, aşkları, evlili ğ i ve çocukları, alanındaki başarısına ulaşma süreci, ulusal ve uluslararası başarılarının konu edilip edilmedi ğ i incelenmelidir.

26 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Özellikle kişinin önemi, de ğ eri, benzerlerinden farkı belirlenmelidir. Elden geldi ğ ince söylentilere, asılsız bilgilere yer veya önem verilmemelidir.  Yaşamöyküsünü yazan bireyin öznel bir tutum izleyip izlemedi ğ i, yaşamöyküsü anlatılan bireyle ilişkisinin ne oldu ğ u dikkate alınmalıdır.  Yazarın yaşamöyküsünü anlattı ğ ı kişinin yaşamını aşırı yüceltip yüceltmedi ğ i ya da oldu ğ undan önemsiz gösterip göstermedi ğ i belirlenmelidir.

27 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  İ ki tür yaşamöyküsü oldu ğ u söylenebilir.  Bunlardan birincisi, ansiklopedik yaşamöyküsüdür. Bu tür yaşamöyküleri ansiklopedilerde ya da başvuru kaynaklarında yer alan kısa yaşamöyküleridir, Söz konusu kişinin yaşamının önemli kesitleri, belli başlı eserleri, ulusal ve uluslararası ödülleri vb. hakkında bilgiler içerir.  Yazınsal yaşamöyküsü ise, önemli bir kişinin yaşamının yazınsal bir de ğ er taşıyacak şekilde, roman ya da başka bir türde kaleme alınmasıdır.

28 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  H- Görüşme (Mülakat): Sosyal bilimlerde kullanılan en eski ve en çok uygulanan araştırma tekniklerindendir.  Herhangi bir konuyu aydınlatmak için yüz yüze konuşmadan oluşan bir tekniktir. Daha çok, kendini ifade edebilme becerisi ve bilişsel süreçler üzerinde durulur. Karşılıklı ilişki ve konuşma yoluyla bilgi edinme yoludur.  Özellikle psikolojik danışma ve rehberlik alanında çok kullanılan bir tekniktir.

29 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Bunun dışında da çok geniş bir uygulama alanı vardır. Kendi içinde sınıflamalar yapılarak incelenebilir.  Görüşmenin belki de en önemli avantajı testlerle yapılamayan gözlemlerin yapılmasına olanak sa ğ lamasıdır.  Görüşülen bireyin mimikleri, el kol hareketleri, duruşu vb. gözlenerek derinlemesine ve genişlemesine bilgi elde edilebildi ğ i gibi, edinilen bilginin geçerlik ve güvenirli ğ i yeni sorular sorularak kontrol edilebilir.

30 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Genellikle yüz yüze yapılmasına ra ğ men telefon veya başka araçlarla sesli görüşme, internet üzerinden sesli ve görüntülü görüşme şeklinde uygulama biçimlerinden söz edilebilir.  Görüşmede görüşmeciden ve görüşülen kişinin (etnik, görsel vb.) özelliklerden gelen yanlılıklara dikkat etmek gerekir.

31 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Görüşmenin yeri, zamanı ve görüşülen kişi araştırmanın amaçları için uygun olmalıdır.  Görüşme yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış, yapılandırılmamış olarak üç tür altında incelenebilir.  Ayrıca görüşülen birey sayısına göre grupla ve bireyle olmak üzere iki tür görüşme uygulamasından söz etmekte mümkündür.

32 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  J- Vaka İ ncelemesi: Bir bireyin, tüm yönleri ile ayrıntılı bir şekilde incelenmesi tekni ğ idir. Birey hakkında derinli ğ ine bilgi toplamayı gerektirir.  Bireyler gerçek durumda gözlenirler. Vaka incelemesinde elde edilen veriler genellikle nitel verilerdir.  Bu teknikte, bireyin tarihsel kronolojik gelişiminin ayrıntıları ile saptanması, hangi durumlarda nasıl davrandı ğ ının belirlenmesi, belirgin özelliklerinin ortaya çıkarılması gibi amaçlara hizmet edecek sonuçlar elde edilebilir.

33 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Betimleme, yorumlama ve de ğ erlendirme temelli vaka incelemelerinden söz edilmektedir.  Ayrıca etnik, tarihi, psikolojik ve sosyolojik vaka incelemesi şeklinde sınıflamalar da görülmektedir.  Vaka incelemelerinin de belirli bir plana göre yapılması amaçlanan bilgilere ulaşılmasını kolaylaştıracaktır.

34 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  2-Test teknikleri: Test kelimesi sınama, deneme, yoklama veya kontrol anlamlarına gelebilir.  Türkiye’de ise test, özellikle çoktan seçmeli sınav anlamında kullanılmaktadır.  Test kelimesinin bu çok anlamlı ğ ı dikkate alınarak hangi anlamda kullanıldı ğ ı açıklanmalıdır.  Test teknikleri denildi ğ inde ö ğ rencileri yeri ve zamanı önceden belirlenmiş sınama durumları içine sokarak tepkilerini almak amacıyla geliştirilen araçların uygulanmasıyla bilgi toplamak anlaşılmaktadır.

35 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Örnek olarak zeka, başarı, yetenek vb. testleri verilebilir. Testlerle yapılacak de ğ erlendirmelerde, yer ve zaman herkes için aynı oldu ğ undan bireyleri birbiriyle objektif olarak kıyaslamak test dışı tekniklere göre daha mümkün olabilir.  Test teknikleri ile elde edilen sonuçlar test dışı tekniklerle elde edilen sonuçlara göre daha güvenilirdir.  Çünkü test koşulları herkes için aynıdır, eşittir. Farklı de ğ işkenlerin etkisinin en aza indirildi ğ i kabul edilir.  Ayrıca, test uygulanan bireyler bunun farkındadır.

36 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Ancak test dışı araçların kullanıldı ğ ı durumların birço ğ unda bireyler kendilerinin gözlendi ğ inin veya kendileri hakkında bilgi toplandı ğ ının farkında olmayabilir.  Bu da performanslarını veya davranışlarını üst düzeyde sergilemelerini engelleyebilir veya bunun tersine gözlemin farkında olunmadı ğ ı için bazı olumsuz davranışlar daha sık sergileniyor olabilir.

37 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Di ğ er ölçme araçlarının uygulanma amacına paralel olarak, bireylere uygulanan psikolojik testlerin de bireyler hakkında bilgi toplama amacı oldu ğ u açıktır.  Testlerle elde edilen bilgiler sayesinde bireylerin çok yönlü olarak tanınması ve de bireyin kendini tanıması sa ğ lanabilir.  Yine bu bilgilere dayanarak bireyin güçlü ve zayıf yanları belirlenebilir. Böylece hem bireyleri birbiri ile karşılaştırma işlemleri ve bireyler hakkında do ğ ru kararların verilmesi, hem de bireylerin do ğ ru olarak yönlendirilmeleri sa ğ lanabilir.

38 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Aynı zamanda bu bilgilere dayalı olarak kendini daha iyi tanıyan bireylerin uygun seçimler yapması da beklenebilir.  Birçok bilim insanı tarafından e ğ itim ve psikolojide kullanılan testlerin de sınıflara ayrıldı ğ ı dikkat çekmektedir. Testler sınıflandırılırken bazı ölçütler kullanılır.  Bu ölçütler çerçevesinde birçok testi tek bir kategori altında incelemek sakıncalı görünmektedir.  Çünkü testlerin ço ğ u sınıflama yapılırken binişiklik göstermektedir.

39 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Yani testler aynı zamanda birden çok sınıfın içine girebilmektedir.  Testlerle ilgili sınıflamaları tek başına do ğ ru ya da yanlış diye nitelemek olanaklı de ğ ildir.  Sınıflamaların işe yarayıp yaramadıklarına bakmak gerekir.  Belirli ölçütlere göre yapıldı ğ ından oldukça farklı sınıflamalara rastlanmaktadır.  Sınıflamalar, hangi ölçütlere dayanarak yapılırsa yapılsın okuyuculara testler hakkında genel bir bilgi vermeleri nedeniyle yararlı oldu ğ u düşünülebilir.

40 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Şekil 4.3’te görülen Tezbaşaran (1994) ve Şekil 4.2’de görülen Tekin (1994) tarafından yapılan sınıflamalar temel alınmış ve gerekti ğ i noktalarda başka kaynaklardan da yararlanarak denemelik bir sınıflama yapılmıştır.  Söz konusu denemelik sınıflamada Tezbaşaran (1994) ve Tekin (1994) sınıflamalarında (Şekil 4.2 ve 4.3) eksik oldu ğ u düşünülen bazı eklemeler yapılırken, bazı kategoriler çıkarılmıştır (Şekil 4.4).

41 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Söz konusu sınıflamada testler bu kaynaklardakinden farklı bir örgütleme içinde sunulmuştur.  Örne ğ in, Tekin (1994) tipik davranışı ölçen testler dışında kalan araçları maksimum performans testlerine ba ğ lamıştır.  Tekin’in sınıflaması bu çerçevede incelendi ğ inde testin uygulandı ğ ı birey sayısı bakımından grup ve bireysel testlerden bahsetti ğ i ancak bu test türlerini sadece maksimum yeterli ğ i belirlemede kullanılan testler içine dahil etti ğ i görülmektedir.

42 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Oysa aynı kategoride incelenebilecek tipik davranış testleri de bulunmaktadır.  Böyle bir durum ise kendi içinde tutarsızlık olarak yorumlanabildi ğ i gibi bazı karışıklıkların ortaya çıkmasına da sebep olabilir.  Bu nedenle yapılan denemelik sınıflamada her ölçüte göre ayrı ayrı sınıflama yapılmış ve tüm sınıflar psikolojik testlerle ba ğ ımsız olarak ilişkilendirilmiştir.

43 B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  Bu yaklaşımın sınıflama yapmada kendisinden yararlanılan birçok yazar tarafından da benimsendi ğ i söylenebilir.

44 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  Davranışların Do ğ ası Bakımından Yeterlik Testleri Bireyin belli bir görevi, belirli koşullarda, ne düzeyde yapabildi ğ ini belirlemek amacıyla kullanılan araçlardır. Bireyin bilişsel, duyuşsal, devinişsel davranışları gerçekleştirme düzeyleri ya da yetenekleri hakkında bilgi toplamak amacı ile hazırlanan araçlardır.

45 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  a) Yetenek Testleri: Bireylerin yaşı ile zihinsel gelişimi arasındaki ilişkiyi ölçen araçlardır.  Genellikle zeka testleri bu testlerin kapsamındadır. Bu araçlarla bireylerin ö ğ renme gücü, genel ve özel yetenekleri veya bilişsel problemlerle başa çıkabilme becerileri ölçülür.  Yetenek testleri güvenirli ğ i oldukça yüksek araçlardır.  Birçok standartlaştırılmış yetenek testi bulunmaktadır. Yetenek testleri bazı ölçme uzmanları tarafından üç grupta incelenir.

46 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  1. Genel Yetenek Testleri: Bireylerin zihinsel yeteneklerini ölçer. Bu yeteneklerin do ğ uştan getirildi ğ ine ve çevre etkisiyle çok az de ğ işti ğ ine inanılır.  Kullanılma amaçlarından birisi bireylere şans verildi ğ inde belirli bir şeyi ne kadar ö ğ renebilece ğ ini veya yapabilece ğ ini yordamaktır.  Kısaca bu testler bireylerin ileride neler yapabilece ğ ini ve ö ğ renme gücünü (neyi ne kadar ö ğ renebilece ğ ini) ölçmek amacıyla kullanılabilir.

47 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  Bazı araştırmacılar tarafından “genel zeka veya akademik yetenek” testleri dendi ğ i de olmaktadır.  Temel kabiliyetler testi (TKT), Stanford- Binet zeka testi bu tür testler için örnek olarak verilebilir.

48 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  2. Özel Yetenek Testleri; Sınırlı ve dar bir alandaki zihin gücünü ölçer. E ğ itim sistemimizde bireylerin özel yetenekleri pek fazla dikkate alınmamaktadır. Sistemimiz genel yetenek üzerine kurulmuştur. Oysa ça ğ daş e ğ itim yaklaşımı bireysel farkları ön plana çıkarmakta, bu da özel yetene ğ i önemli kılmaktadır. Bu nedenle, e ğ itimde başarı veya kalite sa ğ lanmak isteniyorsa bireysel farklılıklara yönelmek ve bireysel farkları ortaya koyabilmek için özel yetenek testlerinden faydalanmak gereklidir.  Örne ğ in, müzik, resim ve sanat dallarında bireyin sahip oldu ğ u özel zihin yeteneklerini ölçen testler bunlar arasındadır.

49 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  3. Farklı yetenek testleri: Dil yetene ğ i, soyut kavrama yetene ğ i, mekanik kavrama yetene ğ i gibi farklı zihin yeteneklerini ölçen testlerdir.

50 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  a. Başarı Testleri: Kişinin e ğ itim süreci içinde veya belirli çevre koşulları altında ne kadar ö ğ rendi ğ ini ölçen testlerdir.  Bu testler, bireylerin geçmişte ne kadar ö ğ rendi ğ ini ortaya çıkarmak için kullanılabilir.  Esas olarak bireyin ileride ne kadar ö ğ renebilece ğ inin de ğ il geçmişte ne kadar ö ğ rendi ğ inin belirlenmesinde kullanılır.  Üç tür başarı testi yaygın olarak kullanılır.

51 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  b. Erişi testleri: Bir ders veya kurs sonunda kazandırılması amaçlanan davranışlardan hangilerinin ne ölçüde ö ğ renildi ğ ini/kazanıldı ğ ını ölçmeyi amaçlar.  Bu testler standartlaştırılmış olabilece ğ i gibi ö ğ retmen yapımı da olabilir.

52 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  c. İ zleme testleri: Bir ders veya kurs sürecinde kazandırılması amaçlanan davranışlardan her birinin ne ölçüde kazanıldı ğ ını ve hangi düzeyde ö ğ renme eksik ve güçlükleriyle karşılaşıldı ğ ını belirleme amacıyla uygulanan testlerdir.  Bunlar genellikle ö ğ retmen yapımı testler arasında yer alır.

53 SINIFLAMA ÖNER İ S İ  d. Hazır bulunuşluk testleri: Ö ğ rencilerin bir ders ya da kursa başlamadan önce, kazandırılması amaçlanan davranışları kazanabilmesi için sahip olması gereken kazanım veya davranışlardan ne kadarına sahip olduklarını belirlemek amacıyla kullanılan testlerdir.  Genellikle ö ğ retmenler tarafından geliştirilir.

54 Kişilik Testleri  Temel amacı bireylerin belirli durumlarda nasıl davrandı ğ ını belirlemektir.  Yansıtıcı türden ve kişisel yoruma açık olan bu test grubunda amaç; bireylerin psikolojik danışma yardımı almasını gerektirecek bir kişilik bozuklu ğ unun olup olmadı ğ ını; neleri yapmaktan hoşlandıklarını veya dünya görüşlerinin neler oldu ğ unu belirlemek olabilir.

55 Kişilik Testleri  Bireyin psikolojik ihtiyaç ve de ğ erlerini, normal ve normal olmayan kişilik özelliklerini görmemize yardımcı olur.  Bu testlere verilen yanıtlar do ğ ru - yanlış diye sınıflanamaz.

56 Kişilik Testleri  a) Projektif kişilik testleri: Projektif testler kişilik araştırmalarında betimlemek veya tanı koymak amacıyla çok geniş bir kullanım alanı olan araçlardır. Bu tür testlerde resimler, semboller, sözler veya başka anlamlı uyarıcılar kullanılabilir.  Bu testlerle ölçme, açık olmayan uyarıcılara karşı bireyin gösterdi ğ i kişisel ve sübjektif tepkilerine dayanır.  Projektif testlerde eksik bırakılmış resimler, mürekkep lekeleri, tamamlanmamış cümleler kullanılarak deneklerden bunları tamamlaması beklenir.

57 Kişilik Testleri  Deneklerin tamamladı ğ ı kısımlar incelenerek onlar hakkında betimleyici veya tanılayıcı yargılara varılır.  Bu tekni ğ i kullananların en ünlüsü İ sviçreli psikiyatrist Herman Rorschach’dır.  Bu nedenle projektif testlere Rorschach testleri adı da verilir.

58 Kişilik Testleri  b) Kişilik envanterleri: Bireylerin psikolojik ihtiyaç ve de ğ erlerini ölçer. Bireylerin kişilik örüntüsünü, tipik davranışlarını belirleme amacıyla kullanılan araçlardandır. Bunun yanında bireylerin normal ve normal olmayan kişilik yönlerini belirlemeye de yardımcı olabilir.  Ancak bu ölçekler kullanılırken kişilik niteliklerinin çok çeşitli oldu ğ u, bunları tanımlamanın ve sınıflamanın güç oldu ğ u unutulmamalıdır. Bu testlerden elde edilen bilgilere dayanarak ihtiyaç duyan bireyler için psikolojik yardım sa ğ lamaya çalışılır.

59 Kişilik Testleri  c. Uyum envanterleri: Bireyin çevresine veya çevresindeki insanlara uyum düzeyini belirlemek üzere geliştirilmiştir.  Uyum problemleri olan bireylerin karşılaştıkları zorlukları belirleyerek giderilmesi için danışma yardımı vermeyi kolaylaştırır.

60 Kişilik Testleri  ç. İ lgi Envanterleri: Bireylerin neleri tercih etti ğ ini, nelerden kaçındı ğ ını veya neleri yapmaktan hoşlandı ğ ını belirlemek amacıyla kullanılan araçlardır.  Bireylerin yapmaktan hoşlandı ğ ı veya hoşlanmadı ğ ı alanları tanıyarak ileride doyum sa ğ layaca ğ ı meslekleri seçmelerine yardımcı olmak amacı ile kullanılabilir.  Bireyleri mesleklere yönlendirmek amacıyla kullanılan ilgi ölçeklerine mesleki ilgi envanteri denir. Buradan sa ğ lanacak bilgiler yardımıyla bireylerin hem doyum sa ğ layacakları hem de başarılı olacakları alanlarda çalışmaları sa ğ lanabilir.

61 Kişilik Testleri  d) Tutum Ölçekleri: Bireylerin belirli bir nesneye, konuya, kişiye vb. yakınlık veya uzaklık düzeyini belirleme amacıyla kullanılan araçlardır. Tutum bir nesneye, konuya vb. yakınlık duyma e ğ ilimi olarak tanımlanabilir.  Bu nedenle tutum ölçekleri bir şeyi sevip sevmeme, bir şeye yakınlık duyup duymama, bir şeyden hoşlanıp hoşlanmama gibi duygularla ilgili e ğ ilimleri belirlemeye çalışan araçlardır.  E ğ itimde özellikle duyuşsal alan ölçme amacıyla derslere, okula veya ö ğ retmenlere duyulan yakınlı ğ ın derecesini belirlemek gereksinimlerini karşılamak için sık kullanılan araçlardandır.

62 Puanlanış Bakımından  Objektif Testler Yanıt anahtarı daha önceden belirlenmiş, kolay puanlanan, puanlamaya hata karıştırmayan ölçme araçlarıdır. Bu tür araçların puanlayabilmek için uzman olmaya gerek yoktur. Herkesin hatasız olarak puanlayabilece ğ i testlerdir. Bu araçları puanlarken puanlayıcının öznel kanılarının kazanılan puanlara etkisi yoktur. Çoktan seçmeli, do ğ ru-yanlış ve eşleştirmeli testler objektif testler için örnek oluşturabilir.

63 Puanlanış Bakımından  Sübjektif Testler Yanıt anahtarı daha önceden belirlenmemiş, kolay puanlanamayan, puanlamaya hata karıştırmaya elverişli testlerdir. Puanın, puanlayıcının öznel kanı ve yargısından etkilenme olasılı ğ ı yüksek testlerdir.  Sözlü ve yazılı sınavlar bu türden testlere örnek verilebilir. Sözlü ve yazılı sınavları puanlama sırasında puanlama cetveli veya analitik cevap anahtarı kullanılırsa puan verilecek ö ğ eler puanlayıcıya göre de ğ işmeyece ğ i için kısmen de olsa objektif puanlama sa ğ lanabilir.

64 Puanlanış Bakımından  Testin Ölçtü ğ ü De ğ işken Sayısı Bakımından Bir ölçme aracının ölçtü ğ ü de ğ işkenin kaç boyutlu oldu ğ u yani alt testlerden oluşup oluşmadı ğ ı da önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.  Bu durum o testin geçerlik ve güvenirlik niteliklerinin belirlenmesinde kullanılan istatistikler teknikleri de ğ iştirdi ğ i kadar, madde analizlerinde ki teknikleri de de ğ iştirmektedir.  Ayrıca elde edilen puanların yorumu dahi testlerin boyutuna ba ğ lı olarak de ğ işiklik göstermektedir.

65 Puanlanış Bakımından  Tek Boyutlu Testler Bir ölçme aracını oluşturan bütün sorular tek boyutlu (faktörlü) bir de ğ işkeni veya bir de ğ işkenin farklı boyutlarından sadece birini ölçmeye yönelmiş sorulardan oluşmuşsa bu tür ölçme araçları tek boyutludur.

66 Puanlanış Bakımından  Çok Boyutlu Testler Bir ölçme aracı birden fazla de ğ işkeni veya bir de ğ işkenin farklı boyutlarını ölçen sorulardan oluşmuşsa bu tür ölçme araçları çok boyutludur. Bu tür araçlarda her de ğ işkeni veya boyutu ölçebilecek yeterli sayıda soru bulunmalıdır.  Ayrıca bu tür araçlarla yapılacak de ğ erlendirmeler hem her boyutla ilgili alt testlerden elde edilen ölçülere, hem de aracın tamamından elde edilecek ölçülere dayandırılabilir.

67 Testi Hazırlayan Kişiler Bakımından  Ö ğ retmen Yapımı Testler  Ö ğ rencilerin veya ö ğ renenlerin ö ğ renme düzeyini belirlemek için, sınıf atmosferi gibi faktörleri göz önüne alarak ö ğ retmenlerin kendi sınıf veya okulları için hazırladıkları ölçme araçlarıdır.  Sınıf ö ğ retmeninin sınıftaki ö ğ retimin etkilili ğ ini ölçmek ve artırmak için ya da ö ğ rencilerinin başarısını belirlemek için geliştirdi ğ i araçlardır.

68 Testi Hazırlayan Kişiler Bakımından  Standart Testler Belli bir alanda ö ğ retilenlerin tümünü di ğ er de ğ işkenlerden arınık olarak ölçmeyi amaçlayan testlerdir.  Daha kapsamlı bir kullanış için uzmanlarca hazırlanır. İ çerik, puanlama, yönergeler ve yorumlama özgülleşmiştir.  Standart testleri geliştirmek çok uzun zaman alır ve özenli bir çalışmaya birçok kişinin katkısını gerektirir.  Bu nedenle ö ğ retmen yapımı testlere göre hazırlanması zor ve maliyetlidir.

69 Uygulamaya Katılan Birey Sayısı Bakımından  Bireysel Testler Bir ölçme aracı her ölçme işleminde bir kişiye uygulanıyorsa ve bu amaçla geliştirilmişse bireysel test olarak adlandırılabilir. Bu testler, genellikle bu testlerin uygulanması konusunda e ğ itim almış ölçme uzmanları tarafından bireylere birebir uygulanır. Bu nedenle uygulayıcının gerekli teknik bilgilere sahip olması gereklidir.

70 Uygulamaya Katılan Birey Sayısı Bakımından  Bireysel testlerin maliyeti yüksek olmakla beraber geçerli ğ i ve güvenirli ğ i de yüksek araçlardır. Bireylere tanı koyma amacıyla kullanılabilirler.  Özellikle süreç de ğ erlendirme amacıyla kullanılan araçların birço ğ u bireysel testlerdir.  Bu tür testlerin ço ğ unda uygulanan bireylerin okuma yazma bilmesi gerekmeyebilir.

71 Uygulamaya Katılan Birey Sayısı Bakımından  Grup Testleri Bir ölçme aracı, her ölçme işleminde birden çok kişiye veya kalabalık gruplara uygulanabiliyorsa, grup testi olarak adlandırılabilir. Bu araçların genellikle maliyeti düşüktür.  Okudu ğ unu anlamaya dayalı olarak hazırlandıklarından ölçme yapılan her birey sorulan okuma veya yanıtlama sürecini kendi kendine tamamlar.  Okuma yazma bilmeyen bireyler için uygun de ğ ildir. Bu nedenle bu araçlar süreçten çok ürünü de ğ erlendirme amacıyla kullanılırlar.

72 Uygulama Süresi Bakımından  Hız Testleri  Bireylerin soruları yapma hızını ölçen araçlardır. Verilen süre içinde sorulardan ne kadarının yapıldı ğ ını görmeyi sa ğ lar.  Hız testleri bireylere ihtiyaç duydukları süre verildi ğ inde yapabilecekleri zorlukta sorulardan oluşur. Ancak yanıtlama süresi sınırlıdır. Bu sebeple hız testlerinden elde edilecek puanlar bireylerin soruları yanıtlama hızını yansıtmaktadır.  Yetenek testlerinin ço ğ u hız testi olarak hazırlanır.

73 Uygulama Süresi Bakımından  Güç Testleri Bireylerin verilen sorulardaki başarısını ölçen araçlardır. Kazandırılan bilgi veya becerilerle ilgili sorularda bireylerin ne düzeyde başarılı oldu ğ unu belirleme amacı vardır.  Gittikçe zorlaşan sorulardan oluşur. Bu tür testler için yanıtlayıcılara soruların çözümü için gereken süre verilir. Bazı durumlarda süre sınırlaması bile getirilmez.  Başarı testleri güç testleri için örnek verilebilir.

74 Uygulama Süresi Bakımından  Yeterlik Testleri Kazanılan bilgi ve beceriyi hem hız hem de güç bakımından ölçen araçlardır. Bu araçlarda hız ve güç testlerinin amaçları birleştirilmiştir.  Amaca göre hız ve güç yönünün a ğ ırlı ğ ı de ğ işebilir. Bu araçlarda gittikçe zorlaşan sorular belirli bir sürede tamamlanmak zorundadır.  Bu nedenle soruları hem hızlı hem de do ğ ru çözebilme becerisini ölçtükleri söylenebilir.

75 Uyarıcıların Veriliş Biçimi Bakımından  Dile Dayalı Testler Soruların yazılı veya sözlü olmadan (yani sözcük kullanarak veya dilden yararlanarak) soruldu ğ u ve yanıtların da yazılı veya sözlü olarak verilmesini gerektiren ölçme araçlarıdır. Bu tür araçların genellikle en azından ilk geliştirildi ğ i dilin yapısından etkilendi ğ inden az ya da çok kültürden etkilendi ğ i ve kültüre ba ğ ımlı oldu ğ u söylenebilir.

76 Uyarıcıların Veriliş Biçimi Bakımından  Dile Dayalı Olmayan Testler Soruların yazılı veya sözlü olmadan (yani sözcük kullanmadan veya dilden yararlanmadan) verildi ğ i testlerdir. Gösteri, pandomim vb. tekniklerden yararlanarak sorular sorulur.  Okuma yazma bilmeyenler, işitme engelliler veya farklı dili konuşan bireyler için kullanılacak sınav türüdür.  Bu tür testlerin kısmen kültürden arınık oldu ğ u düşünülebilir.  Özellikle performans testlerinin ço ğ u dile dayalı olmayan testler türüne girer.

77 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından  Verilenler Arasından Seçerek Yanıtlanan Testler Bu araçlarda bireylerin vermesi gereken yanıtlar soru ka ğ ıdında veya madde içindedir.  Bireyler kendilerine göre do ğ ru cevabı bulduklarında seçip işaretleme davranışı göstererek yanıtlarını vermiş olur.  Seçti ğ i yanıt gerçekten do ğ ruysa puan alır. Yanlış ise puan alamaz. Bu araçların genellikle yanıtlayıcılara şansla do ğ ru cevabı bulma imkanı vermesinden dolayı verilen seçeneklerin sayısı uygun olmalıdır.  Ayrıca bu tür araçların geçerli ölçme yapamadı ğ ı ve üst düzey davranışları ölçemedi ğ i iddiası yaygındır.

78 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından  Bu araçların dikkatlice hazırlanmadı ğ ı durumlarda sıklıkla ezber veya hatırlama düzeyindeki davranışları ölçtü ğ ünü söylemek yanlış olmaz.  Ancak dikkatle hazırlanan bu tür testler daha üst düzey davranışları da ölçebilir.  Çoktan seçmeli testler, eşleştirme gerektiren sorular ve do ğ ru yanlış testleri bu tür testlerdendir.

79 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından  Yazılı veya Sözlü Olarak Yanıtlanan Testler Bu araçlardaki sorularda, bireyin vermesi gereken yanıtı düşünüp bularak ve gerekliyse organize ederek sunması gereklidir. Bazı ölçmeciler bu tür araçların davranışları daha geçerli olarak ölçtü ğ ünü iddia ederler.  Bununla birlikte bu araçların üst düzey davranışları daha iyi ölçtü ğ ünü iddia eden ölçmeciler de vardır.  Özellikle yazılı, sözlü ve kısa yanıtlı sınavlar bu tür testler arasında kabul edilir.

80 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından  Yukarıda verilen bu sınıflamaların yanı sıra belirtmek gerekir ki, başka ölçütler kullanarak testlerin farklı şekilde gruplanması da olanaklıdır.  Bazı kaynaklarda rastlanan sınıflamalar ana başlıklarıyla aşa ğ ıda verilerek, bu sınıflamaların yukarıda açıklanan sınıflamadan farklı yönleri kısaca açıklanacaktır.  Şekil 4.1 ‘de verilen Özgüven’in sınıflamasında, yukarıdakilerden farklı olarak, Yaratıcılık Testleri ve Güzel Sanatlar Yetenek Testi bulunmaktadır.

81 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından  Morgan’da Yetenek Testleri, Akademik Yetenek Testi, Mesleki Yetenek Testleri olarak ayrılmaktadır.  Pierre Pichot ise çok daha basit bir sınıflamaya gider.  Dış özelliklere göre; Ka ğ ıt-kalem testleri ve Performans Testleri, Yönetim biçimine göre; bireysel Testler ve Kolektif Testler, işlevine göre; Yetkinlik Testleri ve Kişilik Testleri olarak sınıflar.

82 Yanıtların Verilişi Biçimi Bakımından

83

84

85

86 Özet  E ğ itimde ve psikolojide başarı ya da performansın yordanması, ö ğ renme eksik veya yanlışlarının ortaya çıkarılması, ö ğ renci ihtiyaçlarının belirlenmesi, ö ğ rencilere yönlendirme veya rehberlik yapılması, ö ğ rencilerin performans ya da başarısının de ğ erlendirilmesi, ilgi ve yeteneklerinin ortaya çıkarılması gibi amaçlar için bilgi toplanmaktadır.

87 Özet  Bireyler hakkında bilgi toplama yolları öncelikle test dışı ve test teknikleri olarak iki ana başlık altında incelenir. Test dışı teknikler, gözlem, görüşme, vak kayıtları, kontrol listeleri, biyografi, otobiyografi vb. tekniklerdir.  Bu tekniklerle elde edilen sonuçların genellikle güvenirli ğ i düşüktür. Bu sonuçlara dayanarak bireyleri birbiri ile karşılaştırmak zordur. Test dışı tekniklerin sayısı oldukça fazladır.

88 Özet  Test teknikleri denildi ğ inde, ö ğ rencileri yeri ve zamanı önceden belirlenmiş sınama durumları içine sokarak tepkilerini almak amacıyla geliştirilen araçların uygulanmasıyla bilgi toplamak anlaşılmaktadır.  Test tekniklerine örnek olarak zeka, başarı, yetenek vb. testleri verilebilir.  Testlerle yapılacak de ğ erlendirmelerde, yer ve zaman herkes için aynı oldu ğ undan bireyleri birbirleriyle objektif olarak kıyaslamak daha olanaklıdır.

89 Özet  Testler; davranışların do ğ ası, puanlama biçimi, testin ölçtü ğ ü de ğ işken sayısı, testi hazırlayan kişiler, uygulanan birey sayısı, uygulama süresi, uyarıcıların veriliş biçimi, yanıtların veriliş biçimi vb. ölçütler dikkate alınarak sınıflanabilmektedir.


"B İ REYLER HAKKINDA B İ LG İ TOPLAMA YOLLARI  E ğ itimde ve psikolojide ölçme araçlarını kullanarak farklı amaçlar için bilgi toplanabilir. Bu amaçlardan." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları