Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yasemin Simsek. EDAT SOYLU SÖZCÜKLER 09.01.2013 1 Edat, ba ğ laç, ünlem hakkından bilgi ve örnekler içermektedir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yasemin Simsek. EDAT SOYLU SÖZCÜKLER 09.01.2013 1 Edat, ba ğ laç, ünlem hakkından bilgi ve örnekler içermektedir."— Sunum transkripti:

1 Yasemin Simsek

2 EDAT SOYLU SÖZCÜKLER Edat, ba ğ laç, ünlem hakkından bilgi ve örnekler içermektedir.

3 ünlem ba ğ laç edat

4  Edat ( İ lgeç) Edat  Tek ba ş ına bir anlam ta ş ımayan, ancak kendinden önceki sözcükle birlikte kullanıldı ğ ında belirli bir anlamı olan sözcüklerdir.Edatlar çekim eki alırsa adla ş ırlar. En çok kullanılan edatlar ş unlardır:  Gibi:  Benzetme ilgisiyle ismi nitelerse sıfat öbe ğ i, fiili nitelerse zarf öbe ğ i kurar.  Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendi. (sıfat)  Dev gibi dalgalar sahile vuruyordu. (sıfat)  İ çin:  “-dik için” ş eklinde neden- sonuç “-mek için” ş eklinde amaç – sonuç ili ş kisi kurar.  Ya ğ mur ya ğ dı ğ ı için pikni ğ e gidemedik. (n.s)  Hasta oldu ğ um için dersi dinleyemedim. (n.s)

5  İ le (-la, -le ):  Birliktelik, araç,durum ve sebep ilgisi kurar.  Köye dolmu ş la gidebilirsin. (araç)  Uçakla İ zmir’e gitmi ş ti (araç)  Kadar:  Benzerlik ve kar ş ıla ş tırma ilgisi kurar.  Adana, cennet kadar güzel bir yerdir. (benzerlik)  Siirt, bu yaz cehennem kadar sıcaktı. (benzerlik)  Bir peri kadar güzel bir kızdı. (benzerlik)  Kar ş ı:  Yön ve zaman ilgisi kurar. –e kar ş ı biçiminde kullanılırsa edat olur. Yalın halde kullanılırsa ya da bir ek alırsa edat olmaktan çıkar isimle ş ir.  Denize kar ş ı bir ev yaptırmı ş. (yön)  Duvara kar ş ı on adım yürü. (yön)

6  Göre:  Görü ş, dü ş ünce, uygun olma anlamları katar:  Bilim adamlarına göre dünya yok oluyor. (görü ş )  Anneme göre bu yıl sınavı kesin kazanırmı ş ım. (görü ş )  Üzere:  Ko ş ul ve amaç ilgisi kurar.  Ak ş ama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin. (ko ş ul)  Konu ş mak üzere kürsüye çıktı. (amaç)  Do ğ ru:  Yön ve zaman ilgisi kurar.  Eve do ğ ru yürüyorum. (yön)  Ak ş ama do ğ ru misafir gelecek. (zaman)

7  Sanki:  Benzetme, sitem ilgisi kurar.  Gökyüzü sanki yaramaz bir çocuk. (benzetme)  Sanki verdi ğ im her i ş i yapıyorsun. (sitem)

8 Bağlaçlar  Cümleleri veya aynı görevdeki sözcükleri birbirine ba ğ layarak aralarında anlam ilgisi kuran sözcüklere denir.  “ İ LE” – “VE” BA Ğ LAÇLARI  Aynı görevdeki sözcükleri birbirine ba ğ lar.  —Evin ve bahçenin kapısı açıktı.(Tamlayan)  —Bu radyo Adana’da ve Mersin’de yayın yapıyor.(D.T)  —Ak ş am arkada ş ıma gidece ğ im ve her ş eyi anlataca ğ ım.  —Cehennemle cenneti bu dünyada ya ş adık.(Nesne)  —Evle okul arasında mekik dokuyor.(Tamlayan)  —Annesiyle babası yarın bize gelecek.(Özne)

9  “DE” BA Ğ LACI  *E ş itlik, gibilik anlamı katar.  —O filmi ben de seyrettim.  Abartma anlamı katar.  Küçümseme anlamı katar.  Sitem anlamı katar.  Ş a ş ma,inat,sebep, korkutma anlamı katar.  Ama, fakat anlamında kullanılır.

10  “ AMA”, “FAKAT” BA Ğ LACI  *Kar ş ıt anlamlı iki cümleyi birbirine ba ğ lar.  —Sınava çok iyi hazırlandı ama üniversiteyi kazanamadı.  —Her sabah spor yapıyor ama zayıflayamıyordu.  *Ko ş ul, peki ş tirme anlamı katar.  —Dı ş arı çıkabilirsin ama eve erken döneceksin.  —Seninle sinemaya gelirim ama i ş im olmazsa.  —Bu kitabı sana alaca ğ ım ama okuyacaksın.  —Dı ş arıda so ğ uk ama çok so ğ uk bir hava var.

11  “ANCAK”,“YALNIZ” BA Ğ LACI  *Ama, fakat anlamında kullanılıyorsa ba ğ laç,  * Bir tek,sadece anlamında kullanılıyorsa edat,  * Önündeki ismi niteliyorsa sıfat,  * Fiili niteliyorsa zarftır.  “ K İ ” BA Ğ LACI  *Özneyi peki ş tirir.  —Ben ki yedi iklimin padi ş ahıyım.  —Sen ki Fransa eyaletinin valisisin.  “HEM…HEM” BA Ğ LACI  Kar ş ıla ş tırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.E ş görevli sözcükleri ba ğ lar.  —Hem arabayı hem evi üzerine alacakmı ş.(Nesne)  —Hem ucuz hem kaliteli ayakkabı satıyor.(Sıfat)

12  NE…NE BA Ğ LACI  Cümleyi anlamca olumsuz yapar.Kar ş ıla ş tırılan iki unsurun hiçbiri anlamını verir.  *Sallanmaz o kalkı ş ta ne bir mendil ne bir kol.(Özne)  *Adam kızını ne arıyor ne soruyor. (yüklem)  YA YA BA Ğ LACI:  Kar ş ıla ş tırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır.

13 Ünlem  Ünlemler, insanlı ğ ın kullandı ğ ı en ilkel sözcüklerdir. Bunların da edat ve ba ğ laçlar gibi belli bir anlamları yoktur. Öyleyken, tek ba ş larına kullanıldıklarında bile cümle de ğ eri ta ş ırlar. Ama ço ğ unlukla, kendilerini açıklayan bir cümlenin ba ş ında ya da sonunda yer alarak söz konusu cümleye belli bir duygu anlamı katarlar.  Ünlem türündeki sözcüklerle, genellikle, belli durumlar kar ş ısında gösterdi ğ imiz anlık tepkilerimizi dile getiririz : “ Ş a ş ırma, korkma, uyarı, sevinme, üzülme, istemeye istemeye kabul etme, bıkkınlık, rahatlama, isteklendirme, a ş ırı be ğ enme, a ş ırı be ğ enmeme, onaylama, sesleni ş, ayıplama, alay, küçümseme, özlem, anımsama, acıma, yakınma” yalnızca ünlem kullanarak dile getirebilece ğ imiz anlamların bazılarıdır.  Ünlemleri ses ve sözcük halinde olmak üzere iki grupta inceleyebiliriz :  Ses halinde olan ünlemler : Ses halinde olan ünlemlerin ba ş lıcaları ş unlardır : A!(aaa!), e!(ee!), O! (Ooo!), Of!(Off…!), Uf!, Ah!, Ha!, Hay!, Tu!, Tü!, Eh!, Ay!, Ya!, Oh!, Tüh!, Üf!…

14  Örnek : O! Nereye böyle? ( ş a ş ma, ş akınlık)  Ooo! Ho ş geldin Ay ş eci ğ im. (Beklenmezlikle birlikte sevinme)  Vah zavallı adam!… (Acıma)  Haa..! Unutmu ş um yahu! (Hatırlama)  Ah, ş u insanlık! (Kızma, ho ş görmeyi ş )  Eh, hayırlısı neyse o olsun! (Kabullenme)  Eee…, Fazla uzun ettin! (Bıkkınlık)

15 ÖZET  Cümleleri veya aynı görevdeki sözcükleri birbirine ba ğ layarak aralarında anlam ilgisi kuran sözcüklere denir.  Tek ba ş ına bir anlam ta ş ımayan, ancak kendinden önceki sözcükle birlikte kullanıldı ğ ında belirli bir anlamı olan sözcüklerdir.Edatlar çekim eki alırsa adla ş ırlar.  Ünlemler, insanlı ğ ın kullandı ğ ı en ilkel sözcüklerdir. Bunların da edat ve ba ğ laçlar gibi belli bir anlamları yoktur. Öyleyken, tek ba ş larına kullanıldıklarında bile cümle de ğ eri ta ş ırlar. Ama ço ğ unlukla, kendilerini açıklayan bir cümlenin ba ş ında ya da sonunda yer alarak söz konusu cümleye belli bir duygu anlamı katarlar.

16 KAYNAKÇA:  Ba ş aran, İ. E. (1982). Örgütsel Davranı ş ın Yönetimi. Ankara: Ankara Üniversitesi E ğ itim Fakültesi Yayınları.  Ozankaya, Ö. (1980). Toplumbilim Terimleri Sözlü ğ ü. İ kinci basım. Ankara : Türk Dil Kurumu Yayınları.


"Yasemin Simsek. EDAT SOYLU SÖZCÜKLER 09.01.2013 1 Edat, ba ğ laç, ünlem hakkından bilgi ve örnekler içermektedir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları