Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MADDENİN HALLERİ ve ISI ISI ve SICAKLIK ÜNİTE 5. Örnek 1: Kütleleri aynı olan fakat sıcaklıkları farklı iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MADDENİN HALLERİ ve ISI ISI ve SICAKLIK ÜNİTE 5. Örnek 1: Kütleleri aynı olan fakat sıcaklıkları farklı iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna."— Sunum transkripti:

1 MADDENİN HALLERİ ve ISI ISI ve SICAKLIK ÜNİTE 5

2 Örnek 1: Kütleleri aynı olan fakat sıcaklıkları farklı iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna göre, ısının akış yönünü gösterelim. 30 g 60 0 C 30 g 40 0 C ? 30 g 60 0 C 30 g 40 0 C Isı enerjisi, sıcaklığı yüksek maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye aktarılır mı?

3 Örnek 2: Kütleleri ve sıcaklıkları farklı olan iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna göre, ısının akış yönünü gösterelim. 30 g 40 0 C 20 g 50 0 C 30 g 40 0 C 20 g 50 0 C ?

4 Örnek 3: Kütleleri farklı ve sıcaklıkları aynı olan iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna göre, ısının akış yönünü gösterelim. 30 g 70 0 C 20 g 70 0 C 30 g 70 0 C 20 g 70 0 C ? X Isı akışı yok

5 Soru: Aşağıdaki maddeler de ısı akışı yönü nasıl olur? 20 g 50 0 C 30 g 80 0 C 30 g 40 0 C 20 g 50 0 C 30 g 80 0 C 30 g 40 0 C

6 40 g 40 0 C 40 g 70 0 C Isı aktarımı Kütleye bağlı değildir. Isı aktarım yönü ile sıcaklık arasında doğrudan bir ilişki vardır. 30 g 60 0 C 30 g 40 0 C

7 ISI ENERJİSİ AKIŞI DAİMA SICAK MADDEDEN SOĞUK MADDEYE DOĞRUDUR. Sıcaklık eşit olunca ISI akışı durur. Önce Sonra

8 TÜM MADDELER TANECİKLERDEN OLUŞURLAR. KATISIVIGAZ

9 Tanecikler arası boşluk azalır,enerjileri azalır Tanecikler arası boşluk artar, enerjileri artar,

10 40 o C Isı enerjisi fazla Isı enerjisi az 2 çay da aynı sıcaklıkta olmasına rağmen dolu çayın ISI enerjisi fazladır. Çünkü tanecik sayısı fazla. Buz Bu bardakta Buz daha çabuk erir. ISI= Bir maddedeki taneciklerin (Atom ya da Moleküllerin) Hareket Enerjilerinin (KE) toplamıdır. ISI=ENERJİ

11 ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ ve ISI Enerjilerin yok olmadığını biribirine dönüşebildiğini biliyoruz. ISI ENERJİSİ bu dönüşümler sonucunda kolayca ortaya çıkar. Mekanik enerji Isı enerjisi Bir hareket,hızlı durma,çarpma, sürtünme sonucunda mutlaka ısı ortaya çıkar. Elektrik enerjisi Isı enerjisi Elektrik enerjisi ısıtıcı araçlar ile ısı ortaya çıkar. Kimyasal enerji Isı enerjisi Yanma ve benzeri tepkimelerde ısı ortaya çıkar. Karıştırma

12 Isı enerjisi (Q) Kalorimetre kabı ile ölçülür. Hesaplama ile de bulunur. Birimi KALORİ (Cal) ve JOULE (J) dür Bir olaydaki ısının doğru olarak ölçülmesi, ölçmenin yapıldığı ortam ile çevre arasındaki ısı alış verişinin önlenmesine bağlıdır. Bu amaç için geliştirilmiş aletlere Kalorimetre kabı denir. Termoslar kalorimetre kabına iyi bir örnektir. ISININ ÖLÇÜLMESİ - KALORİMETRE KABI Kapağı ve dış yüzeyi ısı yalıtkanı bir maddeyle kaplanmıştır ve bu sayede kabın içine konan biri soğuk, diğeri sıcak iki madde arasındaki ısı alışverişi ve son sıcaklık konusunda doğru bir sonuca ulaşılır.

13 Bir sıcaklık değişiminde alınan ya da verilen ısı miktarı; Q= m.c.∆t formülü ile hesaplanır. Isı miktarı (cal-joule) kütle(gr)Özısı (cal/gr o C - j/gr o C) Sıcaklık farkı( o C) (ilk sıcaklık-son sıcaklık) KEL MACİT Formülü unutmamanız için Isı miktarı ; aynı tür cismin KÜTLESİ ve SICAKLIĞI ile doğru orantılıdır. Bu iki özelliği çarparak bulabiliriz. Isı miktarı ; aynı tür cismin KÜTLESİ ve SICAKLIĞI ile doğru orantılıdır. Bu iki özelliği çarparak bulabiliriz. ISI MİKTARINI HESAPLAMAK

14 Bu nedenle Patatesli Börek Peynirli Börek ten DAHA ZOR ISINIR DAHA GEÇ SOĞUR Öz Isı: Bir maddenin 1gr sıcaklığını 1 o C arttımak için gerekli olan ısı miktarına özısı denir. * “c”harfiyle gösterilir. Birimi: cal/gr o C ve J/gr o C dır *Maddeler için ayırt edici bir özelliktir. * Her maddenin öz ısısı farklıdır. Suyun özısısı(c su ): 1 cal/gr o C ya da 4,18 J/gr o C dir -Geç ısınır- geç soğur. -Aynı sıcaklığa ulaşmak için öz ısısı küçük olana göre daha çok ısı alır-verir. -Geç ısınır- geç soğur. -Aynı sıcaklığa ulaşmak için öz ısısı küçük olana göre daha çok ısı alır-verir. Öz ısısı BÜYÜK olan maddeler;

15 Öz ısısı küçük olan Alkol eşit sürede sudan daha çabuk ısınacaktır. ÖZ ISI (c ) Öz ısısı büyük olan geç ısınacaktır. Öz ısı aradaki engelmiş gibi düşünün. Altının özısısı suyunkinden 30 kat küçüktür.

16 İlk Sıcaklık ( 0 C)20 Son Sıcaklık ( 0 C)45 70 Sıcaklık Değişimi ( 0 C) gr 100 gr A B 20 o C B A Sıcaklık o C Zaman 4 Grafiğini çizelim Kütleleri farklı olan aynı cins sıvıları özdeş ısıtıcılar ile eşit sürede ısıtarak oluşacak son sıcaklıkları bulalım.

17 Eşit sıcaklıktaki aynı maddelerin farklı kütlelerini BELİRLİ SICAKLIĞA kadar ısıtalım gr A B 20 o C 200 gr BA Zaman Sıcaklık o C Kütlesi büyük olanı aynı sıcaklığa ulaştırmak için daha çok zaman = enerji gerekecek. Grafiğini çizelim

18 100 g 200 g İlk Sıcaklık ( 0 C)35 Son Sıcaklık ( 0 C)65 Sıcaklık Değişimi ( 0 C)30 ISITICILAR FARKLI OLURSA?

19 Başlangıçtaki buz kütlesi (g) Dakika buz kütlesi (g) Dakika buz kütlesi (g) Dakika buz kütlesi (g) gr 100 gr Fazla ısıtıcı fazla enerji demektir.

20 Buradaki her bir taneciğin hareketi farklı büyüklükte bir ok ile gösterilmesinin nedeni nedir? Hareket Enerjilerinin farklı olmasıdır. Çarpışan moleküller enerjilerini aktarır Madde içindeki tanecikler çarpışarak birbirlerine enerjilerini aktardıkları için her tanecik farklı enerjiye sahip olabilir ve her çarpışmada enerjileri değişebilir.

21 ÖRNEK :

22 Sıcaklık=Moleküllerin ORTALAMA hareket enerjisinin göstergesidir. Taneciklerin enerjileri birbirlerinden farklı olduğu için sıcaklık ölçümü taneciklerin ortalama hareket enerjileri ile ilişkilidir. Taneciklerin ortalama hareket enerjilerinin göstergesi ise Sıcaklık olarak adlandırılır.

23 Isı ve sıcaklık ölçülebilir büyüklüklerdir. Isı enerji çeşididir Sıcaklık enerji değildir. Isı kalorimetre ile ölçülür Termometre ile ölçülür. Birimi calori - Joule’dür Birimi ise o C ’dir. Isı madde miktarına bağlıdır. Sıcaklık madde miktarına bağlı değildir. Isı ve sıcaklık ölçülebilir büyüklüklerdir. Isı enerji çeşididir Sıcaklık enerji değildir. Isı kalorimetre ile ölçülür Termometre ile ölçülür. Birimi calori - Joule’dür Birimi ise o C ’dir. Isı madde miktarına bağlıdır. Sıcaklık madde miktarına bağlı değildir.

24 20 o C 80 o C Bu 2 sıvı karıştırılınca Karışımın son sıcaklığı: 80 o C> Td >50 o C Kap tamamen dolunca Karışımın son sıcaklığı: 50 o C> Td >20 o C Temas eden Küp ve Küre aynı maddeden yapılmış ve kütleleri eşittir 80 o C20 o C Isı akışı durunca Sıcaklık. dengelenmiş olur. 50 o C Denge sıcaklığı; Karışan aynı tür maddelerde KÜTLESİ büyük olanın sıcaklığına daha yakındır. 80 o C h h Denge sıcaklığı(Td): Karışan 2 yada daha fazla maddenin ortalama sıcaklığıdır. Karışımdaki ya da temas eden maddelerdeki son sıcaklıklar eşit olur. (Bu sırada çevreye ısı kaybı olmadığı varsayılır.) Örnekler:

25 30 o C 3 bardağın boş kısımları 90 o C deki sıcak çayla tamamen dolduruluyor. Bardaklar tamamen dolunca Çayların sıcaklık sıraması ne olur? AB C A > C > B olur

26 Termometreler; değişen sıcaklık karşısında sıvıların hacim değiştirmesi (genleşmesi) mantığına dayanır. “Sıvılar ısınınca genleşir soğuyunca hacmi küçülür.” Termometre yapılırken bu gerçekten yararlanır. En fazla kullanılan termometreler cıvalı ve alkollü termometrelerdir. Bu çok küçük kesite sahip ve üst ucu kapalı bir cam borudan ibarettir. Alt ucundaysa silindirik bir hazne bulunur. Isınınca, cıva ya da alkol genleşir ve kılcal boruda yükselir. Cam borunun kesitinin küçük olmasından dolayı az bir hacim büyümesinde cıvanın-alkolün yükselmesi oldukça fazladır. Termometre :Maddelerin sıcaklığını (Ortalama enerjilerini) ölçen araçlardır. Birimi o C dır. o F, o K, o R diğer sıcaklık birimleridir

27 Sıvı termometre yapalım Termometrelerdeki ince cam borunun haznesine sıvı konulduktan sonra cam boru ısıtılarak fazla sıvının taşması sağlanır. Isı ile borunun ucu kapatılır. *Cam boru ve sıvı önce buzlu suda tutulur ve işaretlenir. *Sonra kaynar suda tutulur ve işaretlenir. Termometre bölmelenmeye hazırdır

28 Termometre Çeşitleri Metal Termometre (Yüksek sıcaklıkları ölçer)

29 Madde ısı alır. KATI SIVI GAZ ISI ENERJİSİ MADDELERİN HAL DURUMUNU DA DEĞİŞTİREBİLİR.

30 ÇIKMIŞ ÖRNEK SORULAR: O O

31 O O Öz ısı sıralaması ise X > Y > Z dir.

32 O O O

33 90 o C O O

34 O Şekildeki kaplara aynı miktarda, farklı sıcaklıkta su konulmuştur. Buna g ö re aşağıdakilerden hangisi yapılırsa ısının akış y ö n ü tespit edilemez? A) II ve III'teki sular karıştırılırsa B) I ve III'teki sular karıştırılıp ısı alışverişi tamamlandıktan sonra II'deki suya eklenirse C) I ve II'deki sular karıştırılırsa D) II ve III‘teki sular karıştırılıp ısı alışverişi tamalandıktan sonra I‘deki suya eklenirse 40 o C60 o C 80 o C O

35


"MADDENİN HALLERİ ve ISI ISI ve SICAKLIK ÜNİTE 5. Örnek 1: Kütleleri aynı olan fakat sıcaklıkları farklı iki madde birbirlerine dokunduruluyorlar. Buna." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları