Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER AHMET ARSLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER AHMET ARSLAN."— Sunum transkripti:

1

2 İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER AHMET ARSLAN

3 “TÜRK ÇOCUĞU ECDADINI TANIDIKÇA DAHA BÜYÜK İŞLER YAPMAK İÇİN KENDİNDE KUVVET BULACAKTIR.”

4 1069 yılında Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır yılında Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır. 1) KUTADGU BİLİG 1) KUTADGU BİLİG G E N E L B İ L G İ L E R Eser, bir ahlâk ve öğüt kitabıdır. “Mutluluk veren bilgi”,anlamına gelen didaktik bir eserdir. İlk Türk İslâm eseridir.

5 Eser, Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur. Eser, Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur. Türk edebiyatında aruz ölçüsüyle yazılmış ilk eserdir. Türk edebiyatında mesnevi nazım biçimiyle yazılmış ilk eserdir. yazılmış ilk eserdir.

6 Eserde ideal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği sembollerle anlatılmıştır. Bu nedenle eser siyasetname özelliği taşır. Eserde ideal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği sembollerle anlatılmıştır. Bu nedenle eser siyasetname özelliği taşır. 173 tane de dörtlük vardır. Eser 6645 beyitten oluşmuştur.

7 Hakaniye (Çağatay) lehçesiyle yazılmıştır. Eserde toplumdaki çeşitli tabakalar ve meslek gruplarının sahip olması gereken özellikler ve uymaları gereken özellikler anlatılır. Arapça ve Farsça kelimelere yer verilmiştir.

8 Eserde dört sembolik kişi konuşturulmuştur: Eserde dört sembolik kişi konuşturulmuştur: 4) Odgurmış adlı dindar birisi de âkıbeti yani hayatın sonunu sembolize eder. 3) Ögdülmiş adlı oğlu, aklı, 2) Aytoldı adlı vezir, mutluluğu, 1) Güntoldı adlı hükümdar, adaleti,

9 1) Akıl senin için iyi bir dosttur.Bilgi senin için çok merhametli bir kardeştir. 4) Diline ve gözüne sahip ol, boğazına dikkat et; az ye fakat helâl ye. 3) Her doğan ölür,ondan eser olarak söz kalır.Sözünü iyi söyle, ölümsüz olursun. 2) Allah’a sığın,onun emrine itaatsizlik etme.

10 5) Çok mal aç gözlüyü doyurmaz. 9) Söz ağızda iken sahibinin esiridir, ağızdan çıktıktan sonra sahibi onun esiridir. 8) Menfaat sandalyeye benzer; başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan seni yükseltir. 7) Halka faydalı ol, onlara zarar verme. 6) Çok dinle fakat az konuş. Sözü akıl ile söyle ve bilgi ile süsle.

11 2) DİVAN-I LÜGATİ’T TÜRK G E N E L B İ L G İ L E R G E N E L B İ L G İ L E R “TÜRK DİLLERİ SÖZLÜĞÜ” anlamına gelen bu eseri, KAŞGARLI MAHMUT yazmıştır. “TÜRK DİLLERİ SÖZLÜĞÜ” anlamına gelen bu eseri, KAŞGARLI MAHMUT yazmıştır.

12 1072 – 1074 yılları arasında, Araplara 1072 – 1074 yılları arasında, Araplara Türkçeyi öğretmek için yazılmıştır. Arapça olarak yazılmış, 7500 Türkçe Arapça olarak yazılmış, 7500 Türkçe sözcüğün açıklanması yapılmıştır. Eser, Türk dilinin ilk sözlüğü ve Eser, Türk dilinin ilk sözlüğü ve ilk dilbilgisi eseri sayılır

13 Eserde, sözcüğün türü, yapısı, Eserde, sözcüğün türü, yapısı, cümledeki kullanımı da gösterilmiştir. cümledeki kullanımı da gösterilmiştir. Aynı sözcüğün değişik Türk boylarındaki söylenişleri belirtilmiş, Türk boylarının yaşam biçimleri ve yaşadıkları coğrafya hakkında bilgiler verilmiştir.

14 Eserde, şiir örnekleri; sagular, koşuklar, destan parçaları, atasözleri ve deyimler vardır. Eserde, şiir örnekleri; sagular, koşuklar, destan parçaları, atasözleri ve deyimler vardır. Eser, ansiklopedik bir özellik taşır. Eser, ansiklopedik bir özellik taşır. Tarih, coğrafya, folklor … bilimleri açısından temel bir kaynaktır.

15 Esere o döneme ait tarihi değer taşıyan Türk illerini gösteren bir harita da eklenmiştir. Esere o döneme ait tarihi değer taşıyan Türk illerini gösteren bir harita da eklenmiştir.

16 3) ATABETÜ’L HAKAYIK G E N E L Ö Z E L L İ K L E R İ G E N E L Ö Z E L L İ K L E R İ 12. yüzyılda Edip Ahmet Yüknekî tarafından yazılmıştır. 12. yüzyılda Edip Ahmet Yüknekî tarafından yazılmıştır.

17 Eser, bir ahlâk ve öğütler kitabıdır. Eser, bir ahlâk ve öğütler kitabıdır. Atasözleri, âyet ve hadislerle İslâm Atasözleri, âyet ve hadislerle İslâm ahlâkını öğretmeyi amaçlayan didaktik bir eserdir. bir eserdir. Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır. “Gerçeklerin Eşiği” anlamına gelir.

18 Eserin giriş kısmı (Allah’ın, peygamberin, Dört Halife’nin övüldüğü bölüm) gazel biçiminde kafiyelenmiş 46 beyitten oluşur. Eserin giriş kısmı (Allah’ın, peygamberin, Dört Halife’nin övüldüğü bölüm) gazel biçiminde kafiyelenmiş 46 beyitten oluşur. Eser, aruz ölçüsüyle ve Eser, aruz ölçüsüyle ve Kutadgu Bilig’in kalıbıyla yazılmıştır. Kutadgu Bilig’in kalıbıyla yazılmıştır. Eserde asıl konuyu anlatan bölüm, Eserde asıl konuyu anlatan bölüm, mani biçiminde kafiyelenmiştir. mani biçiminde kafiyelenmiştir. Bu bölüm 101 dörtlükten oluşur. Bu bölüm 101 dörtlükten oluşur.

19 Eser, dindar olmanın erdemlerinden, iyilikten söz eden öğütler kitabı olarak tanımlanabilir. Eser, dindar olmanın erdemlerinden, iyilikten söz eden öğütler kitabı olarak tanımlanabilir. Dini – ahlâki didaktik bir eserdir. Dini – ahlâki didaktik bir eserdir. Cömertlik, ilim, doğruluk gibi konular Cömertlik, ilim, doğruluk gibi konular işlenmiştir. işlenmiştir.

20 Eserde, Arapça ve Farsça sözcüklere sık sık rastlanır. Eserde, Arapça ve Farsça sözcüklere sık sık rastlanır. Eser on dört bölümden meydana Eser on dört bölümden meydana gelmiş ve her bölümde ayrı konu işlenmiştir.

21 4) DİVAN-I HİKMET 12. yüzyılda Türk tasavvuf (Tekke) edebiyatının kurucusu ve ilk şairi sayılan Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevî tarafından yazılmıştır. 12. yüzyılda Türk tasavvuf (Tekke) edebiyatının kurucusu ve ilk şairi sayılan Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevî tarafından yazılmıştır.

22 Allah aşkı, peygamber sevgisi, ibadet, cennet, cehennem … gibi konulara sıkça yer verilmiştir. Allah aşkı, peygamber sevgisi, ibadet, cennet, cehennem … gibi konulara sıkça yer verilmiştir. Eserde yer alan şiirler, koşma nazım Eserde yer alan şiirler, koşma nazım biçimiyle ve hecenin 7’li, 11’li kalıplarıyla biçimiyle ve hecenin 7’li, 11’li kalıplarıyla yazılmıştır. yazılmıştır. Dini, tasavvufi konuları işleyen didaktik Dini, tasavvufi konuları işleyen didaktik bir eserdir. bir eserdir.

23 Nazım birimi dörtlüktür.Dörtlüklerin her biri, bilgece söylenmiş söz anlamına gelen “Hikmet” adını taşır.Çoğunlukla yarım uyak kullanılmıştır. Nazım birimi dörtlüktür.Dörtlüklerin her biri, bilgece söylenmiş söz anlamına gelen “Hikmet” adını taşır.Çoğunlukla yarım uyak kullanılmıştır. Eser genellikle hece ölçüsüyle yazılmıştır, Eser genellikle hece ölçüsüyle yazılmıştır, az da olsa aruz ölçüsüyle yazılmış şiirler de vardır.

24 Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır. Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır. ( ) Eserde bulunan şiirlerin hepsi Ahmet Eserde bulunan şiirlerin hepsi Ahmet Yesevî’ye ait değildir.Yesevî tarikatına bağlı dervişlerin şiirleri de esere girmiştir. Gazel ve mesnevi biçiminde yazılmış hikmetler de vardır. hikmetler de vardır. Arapça ve Farsça sözcükler azdır.

25 Eser, başta Âhi Evran, Hacı Bektaş, Mevlânâ, Taptuk Emre, Yunus Emre olmak üzere, birçok tasavvuf şairini etkilemiştir. Eser, başta Âhi Evran, Hacı Bektaş, Mevlânâ, Taptuk Emre, Yunus Emre olmak üzere, birçok tasavvuf şairini etkilemiştir. ÂHİ EVRAN HACI BEKTAŞMEVLANA YUNUS EMRE ( )( ) ( ) ( )

26 Redif, hikmetlerde çok önemli bir ahenk unsuru olarak kullanılmıştır. Redif, hikmetlerde çok önemli bir ahenk unsuru olarak kullanılmıştır. Musammat gazel tarzında yazılan hikmetlerde iç kafiyeler önemli ahenk unsuru durumundadır.

27 Kâfir bile olsa, hiç kimsenin kalbini kırma. Çünkü kalbi kırmak Allah’ı kırmaktır. Gönlü kırık zavallı garip birini görsen, yarasına merhem koy, yoldaşı ve yardımcısı ol. Kâfir bile olsa, hiç kimsenin kalbini kırma. Çünkü kalbi kırmak Allah’ı kırmaktır. Gönlü kırık zavallı garip birini görsen, yarasına merhem koy, yoldaşı ve yardımcısı ol.

28 Ahmet Yesevî Hazretleri 1167 tarihinde Yesi (Kazakistan) şehrinde vefat etmiştir. Kabri üzerine türbe, 200 yıl sonra Timur Han tarafından yaptırılmıştır. Ahmet Yesevî Hazretleri 1167 tarihinde Yesi (Kazakistan) şehrinde vefat etmiştir. Kabri üzerine türbe, 200 yıl sonra Timur Han tarafından yaptırılmıştır.

29 4) DEDE KORKUT HİKAYELERİ Destanlar geleneğinden halk hikayeciliğine geçiş döneminin en önemli ürünüdür. Destanlar geleneğinden halk hikayeciliğine geçiş döneminin en önemli ürünüdür. 15.yüzyılda kimliği bilinmeyen bir sanatçı 15.yüzyılda kimliği bilinmeyen bir sanatçı tarafından derlenerek yazılmıştır. 12.yüzyılda Kuzeydoğu Anadolu’da yaşayan Müslüman Oğuz boylarının yaşayan Müslüman Oğuz boylarının yaşamlarından söz eder.

30 Hikayelerde Oğuzların iç çekişmeleri ve Müslüman olmayan komşularıyla (Rumlar, Ermeniler…) yaptıkları mücadeleler anlatılmıştır. Hikayelerde Oğuzların iç çekişmeleri ve Müslüman olmayan komşularıyla (Rumlar, Ermeniler…) yaptıkları mücadeleler anlatılmıştır. Oğuz Türklerinin en bilinen Oğuz Türklerinin en bilinen epik destanlarındandır (yani kahramanlık). epik destanlarındandır (yani kahramanlık). Hikayelerde nazım ve nesir iç içedir.

31 Hikayeler birbirlerinden bağımsız olmakla beraber çoğunlukla kahramanları ortaktır. Hikayeler birbirlerinden bağımsız olmakla beraber çoğunlukla kahramanları ortaktır. Dil, oldukça sadedir. Aliterasyonlara sıkça yer verilmiştir.

32 Zaman zaman olağanüstü varlık ve olaylara yer verilmiştir. Zaman zaman olağanüstü varlık ve olaylara yer verilmiştir. Her hikayenin sonunda bilge bir kişi olan Her hikayenin sonunda bilge bir kişi olan Dede Korkut’un yaptığı değerlendirme ve Dede Korkut’un yaptığı değerlendirme ve dualar bulunur. dualar bulunur. Hikayelerin yazarı belli değildir. Hikayelerin yazarı belli değildir.

33 Dede Korkut’un kimliği hakkında kesin bilgiler yoktur. Dede Korkut’un kimliği hakkında kesin bilgiler yoktur. Bu hikayeler oluştuğu dönemin tarihini, Bu hikayeler oluştuğu dönemin tarihini, kültürünü,toplum yaşayışını ve Türklerin kültürünü,toplum yaşayışını ve Türklerin dünya görüşünü yansıtması bakımından dünya görüşünü yansıtması bakımından çok önemli bir eserdir.

34 Dede korkut Hikayelerini ilk kez, Kilisli Rıfat Bilge, Dresten yazmasının bir kopyasına dayanarak 1916’da yayımlamıştır. Dede korkut Hikayelerini ilk kez, Kilisli Rıfat Bilge, Dresten yazmasının bir kopyasına dayanarak 1916’da yayımlamıştır. Eserin yazma nüshaları Dresten ve Eserin yazma nüshaları Dresten ve Vatikan kitaplıklarındadır. Vatikan kitaplıklarındadır.

35 Eser, bir önsözle 12 hikayeden oluşur. Eser, bir önsözle 12 hikayeden oluşur. 6) Kanlı Koca Oğlu Kanturalı 4) Kazan Bey oğlu Uruz’un Tutsak Olması 5) Duha Koca Oğlu Deli Dumrul 3) Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek 2) Salur Kazan’ın Evi Yağmalanması 1) Dirse Han Oğlu Boğaç Han

36 7) Kazılık Koca Oğlu Yeğenek 12) İç Oğuz Dış Oğuz’un Asi Olup Beyrek’i Öldürmesi 11) Salur Kazan'ın Esir Olup Oğlu Uruz'un Çıkarması 10) Usun Koca Oğlu Seğrek 9) Beğin Oğlu Emren 8) Basat’ın Tepegöz’ü Öldürmesi

37 FAYDALI OLMASI ÜMİDİYLE…


"İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER AHMET ARSLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları