Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SLE OLGULARLA TANı Prof. Dr. Gülcan Gürer Adnan Menderes Ü.T.F / FTR AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SLE OLGULARLA TANı Prof. Dr. Gülcan Gürer Adnan Menderes Ü.T.F / FTR AD."— Sunum transkripti:

1 SLE OLGULARLA TANı Prof. Dr. Gülcan Gürer Adnan Menderes Ü.T.F / FTR AD

2 Sistemik lupus eritematozus (SLE), kronik, sebebi bilinmeyen bir çok sistemi tutan bağ dokusu hastalığıdır. Prevalans 4-200/ Esas olarak doğurganlık çağındaki kadınları etkiler yaş arası insidans K/E:9/1

3 SLE’de son yıllarda morbidite ve mortalite azalmıştır. Bu orandaki iyileşme erken tanı, tedavi metodlarının gelişmesi nedeni iledir. Ancak yine de sağlıklı bireylere göre ölüm oranı 3 kat daha fazladır. Ölüm nedenleri enfeksiyonlar, böbrek tutulumu, trombozlar, SSS tutulumu sayılabilir.

4 K ÖTÜ PROGNOZ Afrikalı / İspanyol asıllı Amerikalılar Kötü sosyoekonomik durum Kontrol edilemeyen HT Yüksek aktivite-kronisite indeksleri Tedaviye kötü yanıt Nefritik alevlenmeler

5 GENETİK SLE multigenik bir hastalıktır. Özellikle HLA DR VE DQ yu kodlayan sınıf II genleri ile C2 ve C4’ü kodlayan HLA sınıf III genleri SLE hastalarında HLA DR2 ve DR3 sıklığının artmış olduğu bilinmekte İnsanda DR2 ve DR3 anti-dsDNA, anti SSA ve anti-SSB ile DR4 ve DR7’nin anti-kardiolipin antikorla ilişkili olduğu

6 CİNSİYET Kadınlarda SLE daha fazla gelişir. Östrojen içeren OKT kullanan veya HRT alan kadınlarda SLE gelişimi için 2 kat fazla risk vardır. Östradiol T ve B lenfositlere bağlanarak onların aktivitelerini ve hayatta kalma sürelerini artırarak daha uzun bir immün yanıta neden olur. Androjenler ise tam tersi etki

7 ÇEVRESEL FAKTÖRLER UV ışığına maruz kalma %70 olguda alevlenmeye neden olur. UV ışınları muhtemelen keratinositlerde ve diğer hücrelerde apopitozun artışına, DNA ve diğer hücre içi yapılarda değişikliğe yol açarak onları daha antijenik hale getirmeye neden olarak etkili olabilirler.

8 Çeşitli infeksiyonlar, SLE’ye yol açan otoimmün yanıtların gelişimine katkıda bulunur. Ancak kesin kanıt yoktur. EBV ve CMV enfeksiyonları SLE yi tetikleyebileceğine dair yayınlar

9 Bazı ilaçlar SLE’ye benzer tablo oluşturur. Buna ilaca bağlı lupus sendromu denir. SLE den farklı olarak nefrit ve SSS tutulumu yapmazlar Etken ilacın kesilmesinden sonra birkaç haftada klinik düzelir. Prokainamid, hidralazin, metil dopa, D- penisillamin, interferon-alfa, anti-TNF ilaçlar gibi

10 KLİNİK SINIFLANDIRMA KRİTERLERİ 1982’de ACR tarafından klinik sınıflandırma kriterleri oluşturuldu. 1997’de bu kriterler güncellendi Bu kriterler iyi oluşturulmasına rağmen özellikle sensitivite açısından sınırlayıcı problemler vardı Böbrek biopsisinde lupus nefriti saptanan hastalarda 1997 ACR kriterlerine göre lupus tanısı konamıyor Malar raş ve fotosensitivite kadar immünolojik bulgular da önemlidir. (kompleman düşüklüğü, anti-B2 glikoprotein I gibi)

11 Sonuç olarak 1997 ACR kriterleri esas olarak SLE’nin gerçek genişlikteki spektrumunu yansıtmadığı düşünülmüştür 2012 de SLICC araştırma grubu yeni klasifikasyon kriterleri önermiştir. ACR 1997 sensitivitesi %83, spesifite %96 SLICC 2012 sensitivitesi %97, spesifite %84 olarak bulunmuştur.

12

13 ACR 1997 Kriterleri Malar raş Fotosensitivite Oral ülser Diskoid döküntü Eroziv olmayan artrit Serozit Böbrek tutulumu -0.5 gr/gün prot.üri veya İT inde 3 + -Hücresel silendirler Nörolojik tutulum -konvülsiyon -psikoz Hematolojik tutulum -hemolitik anemi- retikülositozis ile -lökopeni-en az iki kez 4000 altında -lenfopeni-en az iki kez 1500 altında -trombositopeni altında İmmünolojik bozukluklar -anti dsDNA antikorlar -anti Sm antikor -anti-fosfolipid antikorlar ANA varlığı 4/11 (+) SLICC Akut kutanöz lupus Kronik kutanöz lupus Alopesi (skar bırakmayan) Ağız ve burun ülserleri Eklem hastalığı Serözit Renal Nörolojik Hemolitik anemi Lökopeni veya lenfopeni Trombositopeni ANA Anti-dsDNA Anti-Sm Anti-fosfolipid Düşük kompleman Direkt coombs -4/17 En az bir klinik, bir immünolojik -ANA veya Anti-dsDNA + ve biyopside lupus nefriti 11 klinik 6 immünolojik

14

15

16 2055 SLE hastası karşılaştırılmış. Bu çalışma sonucunda SLICC kriterleri ile daha erken dönemde SLE tanısı konabilmekte olduğunu belirtmişler. SLICC kriterlerinde klinik ve immünoljik kriterler daha fazla o nedenle daha erken tanı konabilmektedir.

17

18 KLİNİK SLE hafif, orta derece, ağır ve fulminan seyre kadar değişkenlik gösterir Remisyon ve relapslarla Sistemik yakınmalar özellikle yorgunluk ve myalji/artralji gibi yakınmalar çoğu zaman bulunur. Ayrıca ateş, halsizlik, kilo kaybı gibi belirtiler de gözlenebilir Bu belirtiler alevlenme döneminde ortaya çıkarlar

19 D ERI BULGULARı Kutanöz lezyonlar SLE hastalarının %85 ini aşkınında görülür Malar raş, diskoid raş, fotosensitivite, oral aftöz ülserler en tipik deri bulguları Ayrıca subakut kutanöz lupus, livedo retikülaris, alopesi, deri vasküliti, bacak ülserleri, büllöz lezyonlar,...

20 En sık malar raş görülür Malar raş yüzde, yanaklarda ve burun sırtında bulunan ve nazolabial oluklarda görülmeyen düz veya kabarık sabit eritemdir Fotosensitivite: Güneş ışığından gelen veya florasans ışıktan gelen UV B ışınına maruz kalmadan sonra raşın gelişmesi olarak tanımlanır. Bazı hastalar UVA ışınına da duyarlıdır (fotokopi, bazı ışık lambaları) Bu bulgu sjögren ve dermatomyozitte de görülebilir

21 Muköz membran tutulumu: SLE hastalarının %25-40’ında müköz membran tutulumu olur. Aftöz ülserler genellikle oral ve nazofarengealdir ve ağrısızdır Alopesi: Saç dökülmesi çoğu SLE hastasında görülür. Saç dökülmesi kaş, kirpik ve vücut tüylerinde dökülme de gelişebilir.

22 Livedo retikülaris SLE li hastalarda sık olup, özellikle aktif hastalığı olanlarda vardır. Livedo retikularis küçük damarların vaskülitine bağlı Tutulmuş deri biopsilerinde dermal-epidermal bileşkede Ig birikimi saptanır. %90 biopside + “Lupus band testi” olarak isim

23

24

25

26 EKLEMLER SLE li hastaların %90’nında artralji oluşur. Karakteristik olarak poliartiküler, simetrik tarzdadır Sinovyal efüzyon yaygındır Bununla birlikte SLE li hastaların yaklaşık %10 nunda “Jaccoud artriti” deformitesi gelişir. Eroziv sinovitisden tenosinovitis daha yaygındır. Kuğu boynu ve ulnar deviasyon lupusun Jaccoud artritinde görülür. Yaklaşık %1-2 sinde klasik RA nın eroziv artropatisine rastlanır.

27 KASLAR SLE hastalarının %30-50 sinde kas tutulumu raporlanmıştır. Miyalji, kas güçsüzlüğü ve hassasiyet oluşabilir Bazen kortikosteroid veya klorokin miyopatiye neden olabilir Hastaların %5 inde polimiyozit de görülebilir

28 LUPUS NEFRİTİ SLE hastalarının %70’den fazlası bu hastalığın bazı dönemlerinde böbrek tutulumuna sahiptir SLE li hastaların çoğu kadın olmasına rağmen renal tutulum her iki cinsiyette eşittir En belirgin bulgu proteinüri

29 Hastalığın ilk 10 yılında en sık mortaliteye yol açan nefrit ve enfeksiyon olduğundan SLE’de en ciddi bulgu nefrittir Birçok lupusda nefrit asemptomatik olduğundan rutinde idrar tahlili yapılmalı Kompleman, anti-dsDNA, anti-Ro nefrit açısından risk taşır

30 İdrar sedimentinde her alanda 5 ve üzerinde eritrosit veya lökosit görülmesi, silendirüri, günde 0.5 gr dan fazla proteinüri, üre-kreatinin yüksekliği böbrek tutulumuna işaret eder HT da özellikle yeni gelişmişse böbrek tutulumu açısından uyarıcı olmalıdır Tedavi edilmezse böbrek yetmezliği gelişebilir

31

32 Böbrek transplantasyon sonrası nefritte nüks görülme olasılığı yüksek bulunmamıştır Lupus nefritinin APS ile ilişkili renal ven trombozundan ayırmak gerekir Renal ven trombozunda ani ağrı ve ani kreatin yükselmesi olur

33 AKCİĞER En sık olarak da plevral efüzyon (plörezi) görülür Göğüs ve sırt ağrısına yol açar SLE li hastalara sıklıkla immünsüpresan tedavi verilir. AC’ler sekonder enfeksiyona hedeftir. Hastaların %18 inde parankimal değişiklikler görülür İnterstisyel fibrozis, pulmoner vaskülit ve interstisyel pnömonitis şeklinde karşımıza çıkar

34 KALP Perikardit hastaların %25 inde oluşur Asemptomatik olabilir, hafif veya orta derecede olabilir Tamponat nadirdir Miyokardiak tutulum nadir, hastada ateş, dispne ve taşikardi, KKY olabilir Valvüler kalp hastalığı sıktır. Özellikle anti- fosfolip ab +

35 SİNİR SİSTEMİ SLE de mortalite ve morbidite en büyük nedenlerinden biridir Periferik ve santal tutulum yapar ACR 19 farklı klinik durum tanımlamıştır Nöropsikiatrik bulgulara APS katkı sağlar

36 Stroke, nöbetler, hareket bozuklukları, transvers myelopati, demyelinizasyon sendromlar, TİA, kognitif disfonksiyon, görme kaybı ve migren tipi başağrısı APS la ilişkili olarak tanımlanmıştır Baş ağrısı sık görülür. Bununla birlikte ateş, konfüzyon, meningeal veya nörolojik bulgularla birlikte olursa acil bir durumdur

37

38 GİS PROBLEMLERI Hastalıktan veya kullanılan ilaçlardan etkilenir Dispepsi, PÜ B+K, karın ağrısı olabilir Peritonit, mezenterik vaskülit, pankreatit, inflamatuvar barsak hastalığı akla gelmeli Hepatomegali %12-25 Aktif hastalıkta KCFT Splenomegali de hastaların %10-45 inde görülebilir

39 HEMATOLOJİK BULGULAR Hematolojik anormallikler yaygındır ve SLE nin başlangıç belirtisi olabilir Major klinik bulgular anemi, lökopeni ve trombositopeni içerir Anemi SLE de yaygındır ve hastalık aktivitesi ile koreledir

40 Anemi; Kronik hastalık anemisi, hemoliz (otoimmün veya mikroanjiopati), kan kaybı, böbrek yetmezliği, ilaçlar,infeksiyon, hipersplenizm, myelodisplazi, myelofibrozis ve aplastik anemi nedeniyledir. Sıklıkla neden kronik inflamasyona bağlı eritropoezisin baskılanmasıdır Oİ hemolitik anemi SLE’li hastaların %10’u aşkınında raporlanmıştır

41 Lökopeni hastalıkta yaygındır ve başlangıç semptomu olabilir Hastalık aktivitesi ile ilişkilidir Hastaların %30-40’ında 4500’ün altında raporlanmıştır. 500’ün altında nadirdir Lenfositopeni 1500’in altında %30 unda görülür

42 Hafif tromb.peni (100bin-150bin) hastaların %25- 50’sinde, sadece %10’nunda 50 binin altında görülür En yaygın neden immün aracılı tromb. yıkımıdır İlaçlara bağlı hasarlanmış tromb. üretimi bir diğer nedendir İTP SLE’nin ilk bulgusu olabilir ve takibinde diğer semp.lar gelebilir

43 GÖZ Keratokonjunktivitis sikka sjögren sendromunun bir kısmı olarak genellikle ortaya çıkar. Anti-fosfolipid ab’lara sekonder olarak retinal arter trombüsü gelişebilir. Retinal vaskülit genellikle aktif hastalıkla ilişkilidir. Üveit ve sklerit SLE de nadirdir. Hastaların %1’in altında görülür. Optik nöritis nadirdir ve transvers myelitle ilişkili olabilir.

44 SEROLOJİK TESTLER ANA sensitivitesi (%95) nedeniyle ideal tarama testidir ANA negatif lupus da tanımlanmıştır. Genellikle Anti-Ro ve anti-ribozomal P protein gibi diğer sitoplazmik otoantikorlarla ilişkilidir ANA’nın spesifitesi düşüktür Bununla birlikte Oİ hastalıklardan haricinde titreler düşüktür (<1/40)

45 A NA İNSİDANS Normal kişilerde %3-4 SLE %95-99 Skleroderma %95 RA, polimiyozit, dermatomiyozit Hashimato’s troiditis %50 Idiopatik pulmoner fibrozis Otoimmün hepatit, Yaşla, kr. infeksiyonlar, neoplazmlar ve çoğu ilaçlarla ilişkilidir

46 ENA LAR Tek sarmallı DNA’lar (anti-ssDNA) ilaca bağlı lupusta olduğu gibi SLE de de yaygındır Anti-dsDNA SLE hastalarının %70’inde bulunur SLE’ye %95 spesifiktir ve değerli bir hastalık belirtecidir Anti-Sm ab.ları da SLE de %10-30 oranında saptanır ve patognomiktir Anti-RNP ab.ları da hastalık için spesifiktir ancak daha az patognomiktir.

47 Anti-dsDNA titreleri LN ile ve artmış hastalık ciddiyeti ile koreledir Antifosfolipid ab ları APS ile (arteryel/venöz trombosis, fetal kayıp, trombositopeni), SSS tutulumu (özellikle serebrovask hastalıklar) ciddi LN ile güçlü ilişkilidir Anti-Ro (SS-A) ve anti-La (SS-B) ab.ları seropozitif annelerin çocuklarında neonatal lupus ve konjenital kalp bloku ile ilişkilidir

48

49 SLE VE HAMİLELİK SLE’li hastalarla ve normal bireyler arasında fertilitede farklılık yoktur Gebelik hastalığı aktive eder ancak genellikle hafif seyreder Doğum sonrası 6-12 ay remisyonda seyreder LN’li ve APS’lu hastalar pre-eklemsi riski altındadır ve takibe alınmalıdır Pre-eklemsi ile lupus renal aktivitesinden ayrımı genellikle zor değildir Çok düşük serum kompleman, aktif idrar sedimenti ve genel lupus aktivitesi bulguları mevcuttur

50 FETUS Özellikle LN, antifosfolipid, anti-Ro ve/veya anti- La antikorları olan annenin fetusu birkaç yönden etkilenebilir Düşük, erken doğum, prematur, intrauterin büyüme azlığı ve fetal kalp bloğu gibi durumlarda artmış riskle ilişkilidir. Neonatal lupus anti-Ro ve/veya anti-La ab.ların pasif olarak bebeğe transferi ile otoimmün hastalık oluşur En ciddi komplikasyonu komplet kalp bloğudur. Yaklaşık %2 sinde oluşur.

51

52

53 OLGU-1 55 y, K hasta, UK Şikayeti: Ellerde ağrı, şişlik, Hikayesi: 6 aydır her iki el küçük eklemlerinde inflamatuar karakterli ağrılarla tarafımıza başvurdu Romatolojik sorgulaması Ağız kuruluğu ve malar raş +

54 Hareket sistem muayenesi Her iki el MKFE’lerde ve PİFE’lerinde şişlik, ısı artışı ve ağrı mevcut

55 RFnegatif Anti CCPnegatif Hb5,5 Lökosit4,6 Lenfosit1,2 Trombosit128 Sedim51 Crp12 ANA1/1000 SSA+ Nucleosomes+ C332 C42,6 Tam idrar tetkikiolağan

56 OLGU-2 44 Y, K hasta, HB Şikayeti: Ellerde ağrı, şişlik Hikayesi : 4yıl önce önkolda purpuraları olması üzerine dış merkezde hematolojiye yönlendiriliyor. Trompositopeni saptanıyor ve ITP tanısı konarak ted. veriliyor. Yaklaşık 2 yıl sonra el eklemlerinde ağrı, şişlik ve 2-3 saat süren sabah tutukluğu şikayeti oluyor. Bu şikayetlerle dış merkezde RA tanısı konuluyor. Bize başvurana kadar metotreksat, slz, plq, SLZ allerjik yan etkiler yaptıgı icin bırakılmış

57 Sonrasında adalimumab tedavisi verilmiş Adalimumab 2. dozunda hastada hafif olan trombositopeni derinleşmiş ve yaygın peteşiler gelişmiş Sonrasında hematoloji servisine yatırılmış ve tedavi edilmiş. Hasta tarafımıza başvuruyor. Sistemik sorgulamasında alopesi + Hastanın muayenesinde el bileklerinde, mkfe, pife, dizlerinde ağrı, şişlik, ısı artışı mevcuttu.

58

59 RF42+ Anti CCPnegatif Hb9,7↓ Lökosit2,8↓ Lenfosit0,7↓ Trombosit139↓ Sedim80 Crp13 ANA1/320+ Anti-dsDNA+ C358↓ C43,5↓ Tam idrar tetkikiOlağan

60 OLGU 3 47 yas, K hasta, FA Şikayeti: Yaygın eklem ağrısı, Hikayesi: 5 yıldır yaygın eklem ağrıları ve sabahları yorgun uyanma şikayetleri olmaktaymış Dış merkezde FMS tanısıyla 5 yıl takip edilmiş Trisiklik antidepresan ve pregabalin tedavileri verilmiş Şikayetleri geçmemesi üzerine tarafımıza basvurmus

61 Özgeçmiş: Özellik yok Romatolojik sorgulama; malar raş+ fotosensitivite +

62 Fizik muayenede; Malar raş + Her iki el bilek ve MKFE’lerde presyonla hassasiyet +

63

64 RFnegatif Anti CCPnegatif Hb10,5↓ Lökosit3,6↓ Lenfosit1,2↓ Trombosit128↓ Sedim8 Crp0,6 ANA1/1000 Anti-SmDNA+ Anti-dsDNA+ C3132 C427 Tam idrar tetkikiOlağan

65 OLGU 4 51 Y, K hasta, MK Şikayeti: Bas ağrısı şikayetiyle nöroloji plk e basvuruyor Hikayesi: Hasta migren tanısıyla tedavi altına alınmış, duygu durum degisikliği icin tedavi başlanmış Yaygın vücut ağrıları olan hasta tedaviye dirençli olması üzerine tarafımıza yönlendirilmiş

66 Romatolojik sorgulama; 4 düşük öyküsü (bir tanesi 5 aylıkken, bir tanesi 8 aylıkken, iki tanesi 2.5 aylıkken ölmüş) Fotosensitivite+ Malar raş+ (dış merkez dermatoloji rozasea tanısıyla izliyor)

67 Fizik muayenede ; Malar raş hassas nokta İki ekstremite arasında sol diz altında 2 cm cap farkı mevcut Sol diz altında çap farkı olması üzerine kalp damar cerrahi konsültasyonu istendi. Yapılan venöz doppler USG’de solda yüzeyel venöz yetmezlik ile uyumlu bulgular görüldü.

68

69 RFnegatif Anti CCPnegatif Hb12 Lökosit5 Lenfosit0,8 Trombosit296 Sedim54 Crp6.8 ANA1/1000 SmDNA+ Lupus antikoagülanı+ Anti kardiyolipin IgG/M +/+ Anti Ribozomal P+ C363 C47,9 Tam idrar tetkikiOlağan

70 OLGU 5 43 Y, K hasta, YY Şikayeti: Yanaklarda kızarıklık, eklemlerde ağrı Hikayesi: 3 yıl önce yüzünde yanaklarda kızarıklık gelişen hasta dış merkezde dermatoloji polikliniğine başvurmuş Rozasea tanısı ile topikal tedaviler verilmiş. Tedaviden yanıt alamayan hasta ADÜ dermatoloji polikliniğine başvuruyor Fotosensitivite tarifleyen saç dökülmesi olan hastanın malar bölgedeki lezyonundan biyopsi yapılıyor Biyopsi  SLE ile uyumlu tarafımıza yönlendiriliyor.

71

72 Romatolojik sorgulama Malar raş+ Fotosensitivite+ Alopesi + El küçük eklemlerde artralji+

73

74 RFnegatif Anti CCPnegatif Hb12 Lökosit3 Lenfosit1,02 Trombosit190 Sedim12 Crp0,2 ANA1/1000 SmDNA+ RNP/Sm+++ SSA+++ Nucleosomes+ C369 C48,5 Tam idrar tetkikiProtein eser

75 OLGU 7 58 Y, K hasta, SY Şikayeti: Yürüyememe Hikayesi: Yürüyememe şikayetiyle nörolojiye basvurmus

76 Fizik muayenesinde; Bilateral alt ve üst ekstremitesinde kas gücü proksimal kas gruplarında 1/5, distal kas gruplarında 0/5 Eldiven-çorap tarzında hipoestezisi mevcut Bilateral DTR’ler alınamadı

77 EMG: Demyelinizan hastalıkla uyumlu Hasta GBS nedeniyle yatışa alınıyor ve İVİG tedavisi başlanmış. Şikayetlerinde artma olması üzerine tarafımıza konsulte edildi.

78 Romatolojik sorgulama Özellik yok

79 Hb11,7 ↓ Lökosit7,2 Lenfosit1,9 Trombosit174 Sedim33 Crp1.9 Tam idrar tetkikiOlağan RFnegatif Anti CCPnegatif ANA1/320 dsDNA++ RO52sınır SSA+++ SSBsınır Antikardiyolipin IgG+ C334↓ C42,4↓

80 OLGU 8 48 Y, K hasta, Fİ Şikayeti: Sık tekrarlayan oral aft, eklemlerinde ağrı, Hikayesi: 2 yıldır oral aft ve eklemlerinde ağrı şikayetleri mevcut, RF + bulunması dış merkezden yönlendirilmiş.

81 Romatolojik sorgulama ; Oral aft Alopesi + Malar raş + Cilt kuruluğu + Fizik muayene; 1 adet oral aft Cilt kuruluğu + Malar raş + Her iki el bilek, mkfe ve pife’ler presyonla hassas

82

83 Hb14 Lökosit9 Lenfosit1,8 Trombosit265 Sedim16 Crp1.9 Tam idrar tetkikiOlağan ANA1/100 dsDNA++ C375↓ C415↓ RFnegatif Anti CCPnegatif

84 Teşekkür ederim


"SLE OLGULARLA TANı Prof. Dr. Gülcan Gürer Adnan Menderes Ü.T.F / FTR AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları