Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İNFLUENZA Prof. Dr. Mehmet BAKIR. Neden pandemiden korkulmaktadır? İnfluenza virüsü İnfluenza epidemiyolojisi Domuz gribi Dünyada hangi aşamada? Klinik.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İNFLUENZA Prof. Dr. Mehmet BAKIR. Neden pandemiden korkulmaktadır? İnfluenza virüsü İnfluenza epidemiyolojisi Domuz gribi Dünyada hangi aşamada? Klinik."— Sunum transkripti:

1 İNFLUENZA Prof. Dr. Mehmet BAKIR

2 Neden pandemiden korkulmaktadır? İnfluenza virüsü İnfluenza epidemiyolojisi Domuz gribi Dünyada hangi aşamada? Klinik Tanı Tedavi Korunma Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genelgesi

3 İnfluenza Epidemi ve pandemilere neden olmaktadır Dünyada her yıl milyonlarca kişi infekte olur Solunum yolu infeksiyonlarına yol açan virüsler arasında: –En yüksek morbidite ve mortalite oranına sahiptir Akciğer komplikasyonları sık görülür Salgınlarda mortalite oranı yılda 1/ /10.000’dir

4 İnfluenza infeksiyonlarının toplumdaki etkileri Morbidite –Hastaneye yatış oranları –Polikliniğe başvuran hasta sayısı –İş yeri ve okullardaki devamsızlık.... Mortalite Sosyoekonomik kayıplar

5 Salgınlarda Sağlık kuruluşlarına başvuran hasta sayısında yıllık % artış Hastaneye yatış oranında % artış Barker WH, Mullooly JP. Am J Epidemiol 1980; 112: Perrotta DM, et al.Am J Epidemiol 1985; 122: Glezen WP, et al. J Infect Dis 1987; 155:

6 Ortalama iş günü kaybı 3-7 gün ABD’nde 70 milyon iş günü kaybı (1996) Almanya’da 2 milyon iş günü kaybı (1999) Jefferson T, et al. In: Nicholson KG, et al. Textbook of Influenza. Oxford: Blackwell; 1998: Vital and Health Statistics Series 10, No CDC. National Center for Health Statistics İş günü kayıpları

7 Salgınların ekonomik sonuçları ABD’nde tahmin edilen yıllık maliyet yaklaşık 14.6 milyar dolar 10 %: Medikal bakımın artışına ilişkin direkt maliyet 90 %: Üretim ve iş günü kaybına bağlı indirekt maliyet

8 Nöraminidaz Hemaglutinin RNA M 2 protein (yalnız tip A) İnfluenza virüsü

9 İnfluenza virüslerinin sınıflandırılması FamilyaOrtomiksovirüs TipA, B ve C Alt grupH1, H2 veya H3 ve N1 veya N2 kombinasyonları (yalnızca tip A) İzolatHA ve NA’da minimal değişiklik var, alt grupta yok (tip A ve B)

10 Alt tipler HA antijenine göre 15 alt tip (H1-H15) NA antijenine göre 9 alt tip (N1-N9)

11 İsimlendirme Suşun tipi İzole edildiği canlı türü Coğrafik bölge Suş numarası İzole edildiği yıl HA ve NA antijenleri

12 Tip Orjin Tip Orjin A/Sydney/5/93 (H1N1) B/Beijing/184/93 Suşnumarası Hemaglutinin Nöraminidaz İzole edilen yıl

13 İnfluenza virüslerinin biyolojik özellikleri Hemaglutinasyon Nöraminidaz Antijenik değişim

14 Hemaglutinin Hemaglütinasyon Eritrositleri aglutine edebilme özelliği Virüsün üst solunum yolları ve akciğer hücrelerine tutunmasını sağlar Hemaglutinine karşı oluşan antikorlar infeksiyondan iyileşmede önemli role sahiptir

15 Virüs hücre içine girerNükleusta virüs RNA’sı replike olur Hemaglutinin sialik asite bağlanır Viral hemaglutininlerin rolü

16 Nöraminidaz Hemaglutininler için inhibitör olan musin tabakasına etki eder Olgun virüsün infekte hücreden tomurcuklanmasını sağlar Yeni olgunlaşan virüslerin kümelenmesini engeller

17 Nöramidazların rolü Nöraminidazlar hemaglutinin ve sialik arasındaki bağları parçalarlar ve virüsün hücreden serbestleşmesine yol açarlar

18 D.Virion salınımıB. Hücre içine giriş C.Nükleusta RNA replikasyonu A. Tutunma Viral replikasyon

19 Antijenik değişim Antijenik kaymaAntijenik sapma (“antigenic drift”)(“antigenic shift”)

20 Tip B H1N1H2N2H3N2H5N1 Tip A

21 Antijenik kayma Nokta mutasyonlar sorumludur Küçük antijenik farklılaşmalar olur Her yıl veya birkaç yılda bir ortaya çıkar Epidemilere yol açar

22 RNA Hemaglutinin Nöraminidaz Antikorlar Sialik asit Antijenik kayma

23 Pandemi sadece influenza A virusları ile gelişir Virus genomu seğmentlidir İnfluenza A virusu (diğer influenza virusları değil) geniş rezervuara sahiptir »insan,domuz, deniz memelileri ve kuşları infekte edebilir

24 Antijenik sapma Rekombinasyon ile gerçekleşir Büyük antijenik değişimler gelişir Pandemilere yol açar

25 Antijenik sapma – İnfluenza Tip A Yeni suş oluşumu

26 İnfluenza epidemiyolojisi Epidemik influenza Pandemik influenza

27 İnfluenza tiplerinin epidemiyolojik özellikleri Tip AAğır hastalık Ağır yaygın epidemi ve pandemi Tip BÇok ağır olmayan hastalık Bölgesel ve yaygın epidemi Tip CHafif hastalık veya asemptomatik tablo Sporadik olgular veya lokalize salgınlar

28 Salgında infeksiyona yakalanma olasılığını etkileyen faktörler Toplumun bağışıklık düzeyi Kronik hastalıkların varlığı İmmün sistem Yaş Gebelik Sigara içme alışkanlığı Mevsimsel özellikler

29 Epidemik influenza (1) Belirli bir lokalizasyonda sınırlıdır Başlangıç hızlıdır İki-üç haftada zirveye ulaşır Beş-altı hafta sürer Başlangıçta çocuklar, daha sonra erişkinler etkilenir

30 Epidemik influenza (2) Kuzey yarımküre Aralık-Nisan Güney yarımküre Mayıs-Eylül aylarında saptanır İnfluenza A epidemileri Her yıl veya 2-3 yıl aralarla, İnfluenza B epidemileri 3-6 yıl aralarla ortaya çıkar Genel atak oranı %10-40’tır

31 Pandemik influenza Tüm dünyayı etkileyecek kadar geniş kapsamlı olabilir En ağır pandemiye majör yüzey antijenlerinin her ikisinde birden ortaya çıkan değişimler yol açar Pandemiler arasındaki süre değişkendir (10-40 yıl) Yaklaşık dünya populasyonunun %50’sini etkiler

32 Hastalık insidansı Toplumdaki ortalama antikor düzeyi Pandemi Epidemi Epidemi Pandemi Interpandemik periyod Epidemi Yıllar İnfluenza insidansı Toplumda yeni suşa karşı oluşan antikor düzeyleri İnfluenza epidemi ve pandemilerinin ortaya çıkışı

33 Yirminci yüzyıl pandemileri Yıllar Ölüm sayısı İspanyol gribi (H1N1) milyon Asya gribi (H2N2) milyon Hong-Kong gribi (H3N2) WHO Report on Global Surveillance of Epidemic-prone Infectious Disease. Influenza. Oxford JS. Rev Med Virol 2000; 10 (2):

34 Yirminci yüzyılda influenza subtip prevalansı H1N yıl  24 yıl H2N yıl H3N  33 yıl N  44 yıl

35 Pandemiler arasındaki süreç 1 Faz 1. İnsanlarda yeni influenza virusu tanımlanmamıştır. İnsanlarda infeksiyona neden olabilen virus alt tipi hayvanlarda influenzaya neden olabilir Hayvanlarda görüldüğü zaman, insanlarda infekeksiyon veya hastalık riskinin düşük olduğu görülmektedir Önlemler: –Bölgesel, ulusal, global yönetim seviyelerinde influenza salgın önlemleri güçlendirilmelidir

36 Pandemiler arasındaki süreç 2 Faz 2. İnsanlarda yeni influenza virusu tanımlanmamıştır. Ancak, dolaşan hayvan influenza virus alt tipi önemli insan hastalık riskine sahiptir Önlemler: Eğer gelişirse böyle bir taşınım olasılığını araştır ve rapor et. İnsanlara taşınım riskini minimale indir

37 Pandemi uyarı süreci Faz 3. Yeni alt tip ile insan infeksiyonları var insandan insana taşınma yok veya nadiren insandan insana yakın temas sonucu bulaşma var Önlemler: Yeni virus alt tipini özellikleri kesinleştirmeli ilave olguların erken tespiti yapılmalı Bildirimi yapılmalı

38 Pandemi uyarı süreci Faz4. Sınırlı sayıda insandan insan taşınma ile ilgili gruplar Salgın fazla lokalizedir »ve virusun insan iyi adapte olmadığını teyit eder Önlemler: yeni virusu sınırlı odaklar içinde tutunuz aşı geliştirme de dahil hazırlık önlemlerini almak için zaman kazanmak

39 Pandemi uyarı süreci Faz 5. salgın daha geniş fakat insandan insan yayılma hala sınırlı virusun insanlara daha iyi adapte olduğunu teyit eder fakat taşınım için ( önemli pandemi) »tam bulaştırıcılık olmayabilir Önlemler: Yayılımı sınırlamak veya geciktirmek için muhtemel bir pandeminin önüne geçmek için pandemi önlemlerini almaya zaman kazanmak için eforları en üst düzeye çıkarmak

40 Pandemi süreci Faz 6. Pandemi: genel popülasyonda salgın artmış ve asılı hale gelmiştir Önlemler: Pandeminin etkisini azaltmak için çalışınız

41 Domuz gribi (H1N1) İnfluenza A –Düzenli olarak domuzlarda solunum yolu infeksiyonlarına neden olur Domuzlarda salgın yapar Normal olarak insanlarda hastalık oluşturmaz Ancak, insanları infekte ettiği ve insandan insan bulaştığı gösterilmiştir

42 Domuz gribi (H1N1) Domuzlarda hastalık oranı yüksek ve ölüm oranı düşüktür SIV yıl boyunca domuzlar arasında dolaşabilir Fakat çoğu salgınlar sonbahar sonu ve kış ayları süresince gelişir Klasik SIV (Influenza A H1N1) ilk kez 1930 yılında bir domuzdan elde edilmiştir

43 Domuz gribi (H1N1) Bütün influenza viruslarında olduğu gibi SIV de devamlı olarak değişir. Domuzlar SIV gibi avian ve insan alt türleri ile infekte olabilirler Farklı türlerden influenza ile domuzlar infekte olduklarında, viruslarda yeniden düzenlemeler meydana gelebilir Antijeni kayma veya sapma Domuz, insan ve kuş viruslarının bir karışımı olan viruslar çıkabilir

44 İnsan nasıl etkilenmektedir Sıklıkla –Bu olgular domuz ile teması olanlarda domuz endüstrisinde çalışan işçiler veya yakın bulunan çocuklara meydan gelir İlaveten, bir olgudan diğerlerine bulaşan olgularda bildirilmiştir Olası bulaş alanı insanların infekte domuzlarla temasta olduğu alanlardır (domuz ahırları ve çiftlikleri gibi)

45 Domuz eti yemekle bulaşır mı? SIV yiyecekler ile bulaşmaz Domuz eti veya domuz et ürünleri yemekle bulaşmaz Pişirilerek yenilen domuz eti ve et ürünleri güvenlidir Pişirerek, bakteri ve viruslar gibi iç ısı 71 0 C dereceye çıkınca ölür

46 15 Haziran 2009 (H1N1) Toplam ülke sayısı 76 Toplam olgu sayısı35928 Toplam ölüm163

47

48 ÜlkeOlguÖlüm Arjantin3400 Avustralya18230 Avusturya70 Bahama10 Bahreyn10 Barbados30 Belçika170 Bolivya70 Brezilya540 Bulgaristan20 Kanada29784 Cayman adaları20 Şili16942 Çin3180 Kolombiya421 Kosta Rika1041 Küba60 Kıbrıs10 Çek Cumhuriyeti40 Danimarka120 Dominik10

49 Dominik cumhuriyeti931 Ekvator800 Mısır180 El Salvador950 Estonya40 Finlandiya40 Fransa800 Almanya1700 Yunanistan190 Guatemala1191 Honduras890 Macaristan40 İzlanda40 Hindistan160 İrlanda120 İsrail1170 İtalya670 Jamaika110 Japonya6050 Kore Cumhuriyeti650

50 Kuveyt180 Lübnan80 Lüksemburg10 Malezya50 Meksika Moroko10 Hollanda610 Yeni Zellanda860 Nikaragua560 Norveç130 Panama2720 Paraguay250 Peru910 Filipinler770 Polonya70 Portekiz30 Romanya130 Rusya30 Suudi Arabistan110 Singapur470

51 Slovakya30 İspanya4880 İsveç320 İsviçre220 Tayland290 Trinidad ve Tobako50 Türkiye100 Ukranya10 Birleşik Arap Emirlikleri10 İngiltere12260 ABD Uruguay360 Venezuella250 Vietnam250 Filistin20 Genel toplam

52 Çeşitli atak hızlarına göre sağlık kurumlarında influenza nedeniyle oluşabilecek hastalık yükü, hastaneye yatış ve ölümler İlimizin nüfusu olarak alınmıştır Kümülâtif atak hızı İnfluenza olan kişi sayısı Sağlık kurumuna Başvuran kişi sayısı (%50) Hastaneye yatan kişi sayısı Tüm vakalar arasında ölümle sonuçlanan vaka sayısı (sağlık kurumuna başvuran ve başvurmayanlar) 0, , , , ,

53 İnfluenza’da klinik

54 Ani başlangıç Lokal influenza salgını Baş ağrısı Boğaz ağrısı Nazal semptomlar Oküler semptomlar Halsizlik Yorgunluk Miyalji Öksürük Ateş Titreme

55 Semptomlar (gün) Nazal konjesyon Ateş Boğaz ağrısı Kas ağrısı Baş ağrısı Öksürük İştahsızlık Halsizlik

56 Bulgular Toksik görünüm Ateş Yüzde kızarıklık Ciltte sıcaklık ve nem Gözlerde kızarıklık, sulanma Burun ve boğazda hiperemi (eksudasız) Boyunda küçük hassas lenfodenopati Olguların %20’sinden azında ronküsler, lokalize raller

57 Semptomlarvehastalık Yaş İmmündurum Althastalık Viral suş Viral subtip Semptomları etkileyen faktörler

58 Soğuk algınlığı ile ayrım SemptomlarİnfluenzaSoğuk algınlığı BaşlangıçAniYavaş AteşSık, o C Normal, subfebril Kas ağrısıSık, şiddetliNadir ArtraljiSık, şiddetliNadir İştahsızlıkSık, şiddetliNadir Baş ağrısıSık, şiddetliHafif ÖksürükSık, şiddetliOrta şiddette Burun akıntısıBazenSık Burun tıkanıklığıBazenSık Boğaz ağrısıBazenSık

59 Komplikasyonlar (1) Solunum yolu komplikasyonları Pnömoni »Primer influenza pnömonisi »Sekonder bakteriyel pnömoni Trakeobronşit Bronşiyolit Krup KOAH akut atağı

60 Komplikasyonlar (2) Diğer komplikasyonlar Miyozit Miyokardit, perikardit Toksik şok sendromu Guillain-Barré sendromu Transvers miyelit Ensefalit Reye sendromu

61 Meier CR, et al. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2000; 19: Monto AS, et al. 9th International Congress on Infectious Diseases, April 2000; Buenos Aires, Argentina. İnfluenzada antibiyotik kullanımı İnfluenza veya influenza benzeri semptomlu olguların yaklaşık %30-45’ine antibiyotik verilmektedir Komplikasyonlar nedeniyle antibiyotik kullanım oranı yaklaşık %60-80’dir.

62 İnfluenza’da tanı

63 Tanı neden önemli? Lokal olarak infeksiyonun özelliklerini erken dönemde ortaya koymak Uygun antiviral tedaviye zamanında başlamak İkincil komplikasyonları önleyebilmek Gereksiz antibiyotik kullanımını engellemek

64 Tanı yöntemleri Virüs izolasyonu Embriyonlu yumurta amniyotik kese Doku kültürü Serolojik tanı (KF, HAİ….) Hızlı tanı yöntemleri Antijeni saptamak (ELISA, FA….) Viral nükleik asitin gösterilmesi (RT-PCR)

65 Hızlı tanı yöntemleri Salgın hakkında erken bilgi (Sürveyans) Ayırıcı tanıda yardımcı Özgüllük yüksek (> %90) Duyarlılık düşük (% 62-96) Monto AS, et al. Arch Intern Med 2000;160:

66 Sürveyans sisteminin önemi Epidemiyolojik verilerin toplanması Viral izolatların hızla tanımlanması Dünyada influenza aktivitesinin takip edilmesi Gelecek mevsimde kullanılacak aşıda hangi varyantların olacağına karar verilmesi

67 Global influenza sürveyansı DSÖ DSÖ Referans Merkezleri CDC Atlanta MRC Londra CSL Melbourne NIID Tokyo Ulusal Merkezler Türkiye-RSHM

68 İnfluenza’da tedavi

69 Tedavinin amaçları Klinik tabloyu düzeltmek Komplikasyonları önlemek Bulaşı azaltmak

70 Antiviral ilaçlar Amantadin Rimantadin Ribavirin Zanamivir Oseltamivir

71 Mekanizma M 2 proteininin iyon-kanal aktivite blokajı -Yalnızca influenza A virüsüne etki ederler Etki ve aktivite -İlk 48 saat içinde kullanıldıklarında semptomların şiddeti ve hastalık süresi azalır Amantadin-Rimantadin

72 Metobolizma,eliminasyon –A: Filtrasyon ve tubuler sekresyonla renal atılım –R: Hepatik metabolizma ve renal atılım Doz (oral) Erişkin: 2x100mg-5 gün Çocuk: < 10 yaş 5mg/kg/gün Yan etkiler Anksiyete, konsantrasyon güçlüğü, konfüzyon, konvülziyon Amantadin-Rimantadin

73 Nöraminidaz Nöraminidaz iyi korunmuş bir yapıdır Viral replikasyon için esastır Antiviral tedavi için ideal bir hedeftir = korunmuş yapı

74 Nöraminidaz Hemaglutinin Sialik asit Selektif nöraminidaz inhibisyonu Virüs salınımıİnhibisyon ile virüs salınımının engellenmesi

75 Zanamivir (GG167)- Oseltamivir (GS4071) Zanamivir N-asetil nöraminik asit türevidir Oseltamivir oseltamivir karboksilatın etil ester formundaki ön ilacıdır İnfluenza A ve B’nin NA’nı özgül olarak inhibe ederler

76 Zanamivir İnhalasyon yolu ile kullanılır İnhale edilen dozun % 4-17’si sistemik olarak emilir İnhalasyonu takiben plazma yarı ömrü saattir Plazma proteinlerine düşük oranda (< %10) bağlanır İdrarla değişmeden atılır Ağır böbrek yetmezliğinde etkinlik ve güvenilirlik?

77 Zanamivir-tedavi dozu Erişkinler ve 5 yaşını geçmiş komplikasyonsuz olgularda 2x10 mg-5 gün

78 Zanamivir-istenmeyen etkiler Baş ağrısı Bulantı Kusma Diyare Öksürük Nazal semptomlar Sinüzit Bronşit

79 Oseltamivir (1) Gastrointestinal sistemden emilir Hepatik esterazlar tarafından aktif forma (oseltamivir karboksilat) döner Oral dozunOral dozun % 75’inden fazlası aktif form şeklinde dolaşıma geçer Gıdalar biyoyararlanımı değiştirmez Sitokrom P450 enzimleri ile metabolize olmaz Aktif form büyük oranda (> 99%) değişmeden idrarla atılır

80 Oseltamivir (2) Oseltamivir karboksilat plazma proteinlerine % 3 oranında bağlanır Dağılım hacmi litredir Sinüs, orta kulak ve akciğer konsantrasyonu plazma konsantrasyonuna benzer veya daha yüksektir Ön ilaç T 1/2 = 1-3 saat Aktif form T 1/2 = 6-10 saat

81 Oseltamivir-tedavi dozu Adolesan (>13 yaş) ve erişkinler: Günde 2x75mg, 5 gün Çocuklar:  15 kg 2x30 mg >15-23 kg2x45 mg >23-40 kg2x60 mg >40 kg 2x75 mg Kreatinin klirensi: mL/ dak günde 75 mg, 5 gün veya süspansiyon formu 2x30 mg

82 Oseltamivir-klinik tedavi çalışmaları özet (1) Hem aşılı hem de aşısız hastalarda etkili Çocuklar, erişkinler ve ileri yaş grubunda etkili Genel olarak iyi tolere edilmektedir Erken başlanan tedavi ile daha iyi klinik yanıt alma şansı yüksektir

83 Oseltamivir-klinik tedavi çalışmaları özet (2) Semptomlarda belirgin düzelme Hastalık süresinde anlamlı oranda kısalma İnfluenzaya ilişkin komplikasyonlar ve antibiyotik kullanımında azalma

84 Oseltamivir- istenmeyen etkiler Bulantı-kusma Bronşit Uykusuzluk Baş dönmesi

85 Nöraminidaz inhibitörleri ve direnç (1) M2 inhibitörlerine göre insidans düşük Hemaglütininin sialik asit reseptörlerine bağlanma bölgesindeki çoklu mutasyonlar –HA’nin sialik asite bağlanma afinitesi azalır –NA’a bağlanma azalır Jackson HC, et al. Clin Drug Invest 2000; 20: Gubareva LV, et al. J Virol 1997; 71(5):

86 Nöraminidaz inhibitörleri ve direnç (2) Nöraminidaz mutasyonu –“Framework” mutasyonlar Glu 119 (  Gly, Ala, Asp, Val) His 274 (  Tyr) –Katalitik bölge mutasyonları Arg 292 or Arg152 (  Lys) Jackson HC, et al. Clin Drug Invest 2000; 20: Gubareva LV, et al. J Virol 1997; 71 (5):

87 Korunma İnfluenza aşılarıKemoprofilaksi

88 Bağışıklık HA ve NA’a karşı oluşan antikorlar

89 İnfluenza aşıları İnaktive aşılar Tam virüs Subvirion (split virüs) Saflaştırılmış yüzey antijeni (subünit HA/NA) Canlı atenüe aşılar Soğuğa adapte edilmiş aşılar Vektör aşılar DNA aşıları

90 İnaktive aşılar Üç suş (2 A, 1B) içeren trivalan aşılar Yumurta hücrelerinde üretilirler Koruyucu “thiomerosal” İnaktivasyon formalin

91 Aşının etkinliği (1) Yaş İmmün durum Aşı virüsü ile sirkülasyondaki virüs arasındaki antijenik benzerliğe bağlı olarak değişir

92 Aşının etkinliği (2) Koruyuculuk oranı yüksektir < 65 yaş%70-90  65 yaş%30-40 Doktora başvurma sıklığında azalma İş gücü kaybında azalma

93 Aşının etkinliği (3) Yüksek riskli grupta hastaneye yatış, komplikasyonlar ve mortalite oranında azalma  65 yaş olanlarda hastaneye yatış ve pnömoniyi önleme »%30-70  65 yaş, bakımevlerinde yaşayanlarda hastaneye yatış ve pnömoniyi önleme »%50-60 Mortaliteyi azaltma »%80 CDC. MMWR 2003; 52 (RR-8): 1-35.

94 İnaktive split aşılar Virüsün antijenik komponentlerinden hazırlanır Aşıya ilişkin reaksiyonlar daha azdır Oniki yaş altındaki çocuklara önerilmektedir

95 Aşılamada hedef gruplar (1) A. Komplikasyon riski yüksek olanlar  65 yaş Bakımevlerinde yaşayanlar Kronik pulmoner veya kardiyovasküler hastalığı olan çocuk ve erişkinler

96 Aşılamada hedef gruplar (2) A. Komplikasyon riski yüksek olanlar Diabetes mellitus dahil kronik metobolik hastalıklar Renal disfonksiyon Hemoglobinopati veya immün yetmezliği olan kişiler Uzun süre aspirin tedavisi alması gereken 6-19 yaş arası çocuklar İnfluenza mevsiminde gebeliğin 2. veya 3. trimestrinde olan gebeler

97 Aşılamada hedef gruplar (3) B. Yüksek risk durumlar ile karşılaşma sıklıkları artan yaş arasındaki kişiler

98 Aşılamada hedef gruplar (4) C. İnfluenzayı yüksek riskli kişilere bulaştırma riski olanlar Sağlık personeli Kronik hastaların bulunduğu merkezlerde çalışan personel Yüksek risk altındaki kişilerle birlikte yaşayanlar Yüksek riskli kişilerin aile bireyleri

99 Aşılamada hedef gruplar (5) D. Özel gruplar Gebeler HIV ile infekte kişiler Emzirme döneminde olan anneler Seyahat edecek kişiler Sağlıklı çocuklar Genel populasyon CDC. MMWR 2003; 52 (RR-8): 1-35.

100 influenza sezonunda uygulanacak aşı için önerilen suşlar A/Brisbane/59/2007(H1N1)-like virus A/Brisbane/10/2007 (H3N2)-like virus B/Florida/4/2006-like virus

101 İnaktive aşıların yaşlara göre uygulama doz ve aralıkları YaşÜrünDoz Doz sayısı 6-35 aySplit aşı 0.25 mL 1 veya 2* 3-8 yaşSplit aşı0.5 mL 1 veya 2* 9-12 yaşSplit aşı0.5 mL yılda tek doz > 12 yaşTam veya0.5 mL yılda tek doz split aşı * Bir ay arayla

102 Aşılama kontrendikasyonları (1) Önceki aşılamada anaflaktik reaksiyon öyküsü olanlar Yumurta veya aşı içeriğindeki maddelere allejisi olanlar Ateşli veya ateşsiz orta veya ağır hastalığı olanlar

103 Aşılama kontrendikasyonları (2) Aktif nörolojik hastalığı olan veya influenza aşılamasından sonra nörolojik bulgular gelişenler Guillain-Barré sendromu öyküsü olanlar

104 İstenmeyen etkiler Lokal Sistemik Allerjik Gullain-Barré sendromu Laboratuvar testlerinde bozukluk

105 Canlı atenüe aşılar İntranazal uygulama Mukozal ve sistemik immün yanıt oluşumu Rusya’da kullanımda ABD’nde 17 Haziran 2003 tarihinden itibaren yaş arasında kullanım onayı

106 Kemoprofilaksi (1) Aşılamanın yerini almamalıdır Kemoprofilaksi aşıya bağlı antikor yanıtını değiştirmez Maliyet Uyum Potansiyel yan etkiler açısından değerlendirilmelidir Kullanılabilecek antiviraller: Amantadin, rimantadin, oseltamivir

107 Kemoprofilaksi (2) Salgın sırasında aşı yapılmamış risk grupları Nozokomiyal epidemiler Salgın sırasında aşıya karşı antikor yanıtının henüz gelişmediği yüksek riskli grup

108 Antiviral kemoterapi endikasyonları İnfluenza komplikasyon için yüksek riski olan yakın ev halkı temaslıları Kronik tıbbi durumlar 65 yaş ve üzeri 5 yaş ve üzeri Yakın teması olan –okul çocukları veya –İnfluenza komplikasyonları için yüksek riske sahip olan ( belli kronik tıbbi durumlar) kreş çocukları

109 Teyit edilmiş influenza A (H1N1) olgularının bulunduğu alanlarda çalışan veya Akut ateşli solunum yolu hastalığı olan hastayı taşıyan İnfluenza komplikasyonları için yüksek riske sahip olan sağlık çalışanları ( belli kronik tıbbi sorunları olanlar veya yaşlılar)

110 Kemoprofilaksi Temas öncesi –Kanıtlanmış Swine influenza A (H1N1) hasta ile son bilinen temas sonra 10 gün süreyle ve temas süresince tedavi veriniz Temas sonrası –Kanıtlanmış Swine influenza A (H1N1) hasta ile son bilinen temas sonra 10 gün süreyle

111 Kemoprofilaksi (3) Aşı yanıtının yetersiz olduğu düşünülen immün yetmezlikli hastalar Salgın sırasında yüksek risk grubuyla yakın teması olan aşısız kişiler Aşının kontrendike olduğu kişiler

112 Antiviral ajanların profilaksi doz şemaları Yaşlar Antiviral ajan  65 Amantadin 5 mg/kg 2x100mg 2x100mg  100 mg/g (mak:150 mg) iki doz Rimantadin 5 mg/kg 2x100mg 2x100mg 100 mg/ ( (mak:150 mg) iki doz Oseltamivir Önerilmez Önerilmez 75 mg/g 75 mg/g Zanamivir 5 yaş üzerindeki her kişi için 2X5 mg inhaler

113 Hastaya evde nasıl bakım verilmeli? Hastaları diğerlerinden ayırınız diğerlerinden uzaklık en az 2 m Hastaya bakım verdiğiniz zaman ağız ve burnunuzu kapatınız Hasta ile her bir temastan sonra su ve sabunla iyice ellerinizi yıkayınız Hastanın kaldığı yeri hava akımından koruyunuz. Hazır evde mevcut temizlik malzemeleriyle çevre temizliğini sağlayınız İnfeksiyonların bulunduğu bir ülkede yaşıyorsanız ulusal ve yerel sağlık yetkililerinin ilave tavsiyelerini takip ediniz

114 Radikal infeksiyondan koruma stratejileri 1 Yönetsel kontrollerin ana komponentleri: Standart ve damlacık önlemler Kalabalıktan kaçınma, hastalar arasındaki uzaklığı ≥2 m sağlayınız Hastaların erken tanı, hastaların yerleştirilmesi ve raporlaması için triaj Elde mevcut yaklaşımların rasyonel kullanım politikası Hasta işlemleri konusunda politika İnfeksiyon kontrol alt yapısını güçlendirme

115 Radikal infeksiyondan koruma stratejileri 2 Çevresel/mühendislik kontrolleri: Temel sağlık alt yapısı Yeterli havalandırma Uygun hasta yerleştirilmesi Yeterli çevresel temizlik gibi »Yaklaşımlar hasta bakımı süresince bazı solunum patojenlerinin azaltılmasına yardımcı olabilir

116 Radikal infeksiyondan koruma stratejileri 3 Elde mevcut olan personel koruyucu malzemenin rasyonel kullanımı ve uygun el hijyeni

117 Yüze sıçrama riski varsa, standart önlemler olarak Yüz koruyucusu kullanınız Cerrahi yada tıbbi maske ve Göz koruyucusu veya gözlük veya Yüz maskesi Önlük ve temiz eldiven kullanınız Personel koruyucu ekipmanı kaldırdıktan sonra el yıkamayı unutmayınız

118 Aerosol meydana getiren işlemler:solunum sisteminin aspirasyonu, entubasyon, resusitasyon, bronkoskopi, otopsi Artmış infeksiyon taşınma riski ile ilgilidir ve infeksiyon kontrol önlemleri alınmalı: Koruyucu maske(FFP3, N95); Göz koruyucusu (ör gözlük) Temiz steril olmayan önlük Eldiven (bu işlemlerin bazılarında steril eldiven gerekir)

119 Sağlık tesislerinde örnekleri toplama, taşıma ve ellemede Örnekleri toplamak için Standart ve damlacık önlemleri Örnekleri laboratuvara taşımak için Standart ve damlacık önlemleri Sağlık tesisleri laboratuvarları İyi biyogüvenirlilik uygulaması

120 Atık Kontamine olmuş atık tedavi dezenfekte edilmeli (ör maske) Tabak Tabak/mutfak eşyaları su ve deterjan kullanılarak rutin işlemle yıkanır Çarşaf/çamaşırhane Su ve deterjan ile rutin işlemlerle yıkayınız Çevresel temizleme ve dezenfeksiyon Kirlenmiş ve/veya dokunulan yüzeyleri düzenli olarak dezenfektan ile temizleyiniz (ör. Kapı kolları)

121 Hasta bakım malzemeleri Mümkünse her hasta için ayrı malzeme kullan Mümkün değilse temizle ve dezenfekte ediniz İnfluenza infeksiyon kontrol önlemlerinin süresi Semptomlar süresince Hastaların çıkarılması Hasta infeksiyöz iken çıkarılırsa, evde bakım süresince uygun infeksiyon kontrol önlemleri için aile eğitilmelidir

122 Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genelgesi

123 Sürveyansın amacı İnsanda görülen domuz gribi vakalarının kontrolü ve önlenmesi için; Domuz gribi A(H1N1) virüs infeksiyonunun indeks vakasını zamanında tespit etmek ve doğrulamak, Domuz gribinin epidemiyolojik özelliklerini ortaya koyarak hastalığın şiddeti ve yayılım özellikleri açısından gereken tedbirleri zamanında alabilmek, Hastalığın tedavi protokollerini ve prognozunu izlemektir.

124 Riskli temas: Aşağıdakilerden herhangi birinin olması durumudur Son yedi gün içinde domuz gribi A(H1N1) virüsü infeksiyonu olan bir kişi ile yakın temasta bulunmak ya da, Son yedi gün içinde insandan insana geçtiği saptanan domuz gribi A(H1N1) vakasının olduğu bir ülkede bulunmak

125 Klinik tanımlama Başka bir nedenle açıklanamayan 38 0 C dereceyi (koltuk altı) geçen ateş veya ölçülen ateş hikayesi ile birlikte ve aşağıdaki şikâyetlerden en az birinin olması; Yaygın vücut ağrısı Boğaz ağrısı Baş ağrısı Burun akıntısı Öksürük Solunum güçlüğü ile seyreden enfeksiyon bulguları

126 Kesin vaka: Aşağıdaki laboratuar testlerinden herhangi biri ile domuz gribi virüsü infeksiyon varlığının doğrulanması veya gösterilmesi Real time RT-PCR Viral kültür Domuz gribi virüsü A(H1N1) virüs spesifik nötralizan antikor titresin de dört kat artış Olası vaka: Klinik tanımlamaya uyan ve riskli teması olan vakadır.

127 Vakaların değerlendirilmesi Riskli temas(+), Klinik tanımlama (+) –Bu vakalar OLASI VAKA olarak kabul edilecek bu vakalardan numune alınıp bildirimi yapılacaktır. Klinik durumu hastanede izlemeyi gerektirecek olası ve kesin vakalar hastaneye yatırılarak tedavileri başlanacak ve takip edilecektir. Hastaneye yatış endikasyonu olmayan diğer olası ve kesin vakalar ise evlerinde takibe alınacaktır. Riskli temas(+), Klinik tanımlama (-) : Bu kişiler OLASI vaka olarak değerlendirilmeyecek, kişi klinik bulgular açısından 7 gün süre ile izlenecektir. İzlenen kişi kesin vaka ile teması olan bir kişi ise profilaksi dozunda ilaç da verilecektir.

128 Riskli temas(-), Klinik tanımlama(-) Bu kişiler için hiçbir şey yapılmayacaktır. Riskli temas(-), Klinik tanımlama(+) : Bu vakalar öncelikle mevsimsel influenza başta olmak üzere, diğer hastalıklar yönünden değerlendirilecektir

129 Profilaksi gerektiren durumlar Kesin vaka ile son yedi gün içinde yakın teması olan ancak klinik semptomları olmayanlara profilaksi dozunda ilaç tedavisi 7 gün süre ile verilecektir. Kesin vakayı takip eden sağlık personeli ve influenza referans laboratuarı çalışanları için temas süresince 6 haftayı geçmemek şartı ile profilaksiye devam edilir.

130 İnfluenza benzeri üst solunum yolu infeksiyon bulguları olan hastalardan alınacak örnek tipleri şunlardır Nazofarangeal sürüntü Nazofarangeal aspirat (yatan hastalarda tercih edilir) Burun veya boğaz çalkantı suyu Yukarıdaki örneklerin alınamadığı durumlarda aynı kişiden ayrı swaplarla bir nazal sürüntü, bir de boğaz sürüntü örneğinin alınıp tek bir taşıma besiyerine konulması tavsiye edilmektedir.

131 Alt solunum yolu infeksiyon bulguları olan hastalardan alınacak örnek tipleri şunlardır Transtrakeal aspirat Bronkoalveolar lavaj Akciğer biyopsisi Post mortem akciğer veya trakeal doku

132 Örnek gönderilirken dikkat edilmesi gereken durumlar Viral Taşıma Vasatı (VTM): virokült veya sıvı taşıma vasatı Örnekler VTM içerisinde, +4 0 C`de muhafaza edilerek ve soğuk zincir kurallarına uygun olarak (yeterli miktarda buz aküleri bunu sağlar) 24–48 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. Virokült için soğuk zincir şartları gerekli değildir.

133 Örnek gönderilirken dikkat edilmesi gereken durumlar Alınan örnekler uygun olarak (biogüvenlik kurallarına riayet edilerek) gönderilmelidir. Laboratuvar bildirim formu Eksiksiz ve doğru şekilde doldurulmalı, Örneklerden ayrı bir zarf içine konulmalı; Örnek ile eş zamanlı olarak yukarıda istenen şartlarda laboratuvara ulaştırılmalıdır.

134 2009 H1N1 aşısı önerilen gruplar Gebeler: yüksek komplikasyonuna sahiptir ve potansiyel olarak aşılanmayan infantları da koruru 6 aydan daha küçük çocuklara bakım verenler ve ev halkı temaslıları: çünkü genç infantlarda influenza ile ilgili komplikasyon riski yüksek olduğu ve aşılanamyacakları için. Halk Sağlığı ve Acil Tıp Servis çalışanları: halk sağlığı çalışanları arasında enfeksiyon gelişir ve enfeksiyon hassas hastalar için enfeksiyona kaynaktır. Bu popülasyondaki işe gelmeme sağlık sistem kapasitesini azaltır 6 aydan 24 yaşa kadar bütün insanlar: –6 ay 18 yaş arası çocuklar: hastalığın yayılma riskini artıran okul ve günlük bakım üniteleri ile yakın temaslı olan çocuklar –19-24 yaş arası genç adultlar çok haraketli bir gruptur influenza’nın yük riskli medikal komplikasyonlar ile ilgili sağlık şartların sahip olan yaş arası insanlar. Yerel düzeyde öncelikli olan gruplar aşılanınca, daha sonra yaş arasındakiler aşılanır Mevcut çalışmalar 65 yaş ve ileri yaştakilerin daha genç yaştakilerden daha az enfeksiyon riskine sahip olduğunu teyit ediyor Daha genç yaştakilerin talepleri karşılandı mı 65 yaş ve daha ileri yaştakiler aşı önerilmeli

135 Eğer eldeki aşı çok kısıtlı ise Gebeler 6 aydan daha küçük çocuklara bakım verenler ve ev halkı temaslıları: Halk Sağlığı ve Acil Tıp Servis çalışanlarıazaltır 6 aydan 4 yaşa kadar bütün insanlar 5-18 yaş arasındaki çocuklarda tıbbi sorunu bulunanlar Talep karşılandıkça daha ileri yaştakiler risk durumuna göre aşılanır

136 H1N1 mevsimsel aşının yerini almamalıdır Koruyuculuk sağlamak için birlikte kullanılması amaçlanmalı Mevsimsl aşı ve yeni H1N1 aynı günde uygulanabilir

137 Bütçe uygulaması Grip aşıları için; 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaşlı bakımevi ve huzurevinde kalan kişilerin durumlarını belgelendirmeleri halinde sağlık kurulu raporu aranmaksızın, astım dahil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olan erişkin ve çocuklar, diabetes mellitus dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immünsupresif olan erişkin ve çocuklar ile 6 ay–18 yaş arasında olan ve uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve adolesanların hastalıklarını belirten heyet raporuna istinaden, uzman hekimlerce reçete edildiğinde aşıların bedelleri kurumlarınca yılda bir defaya mahsus olmak üzere ödenir.

138 2 doz halinde uygulanacak aşının ilk partisinin Ekim başında Türkiye'ye ulaşmasının beklendiğini açıklayan Buzgan, uygulamanın en yüksek risk grubundan başlanarak yapılacağını söyledi. Bilim kurulunun, öncelikli risk grubu olarak gebeleri, 6-35 ay arasındaki çocukları, diyabet, KOAH, kalp hastalığı ve bağışıklık sistemi yetmezliğine sahip kronik hastalığı olanları, sağlık personelini, elektrik, doğalgaz ve ulaşım hizmeti gören kritik görevlerdeki kamu personelini, asayiş kuvvetlerini ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarını belirlediğini kaydeden Buzgan, aşının yetişmesi halinde hacı adaylarının da bu gruba dahil edileceğini söyledi. İlk etapta risk grubundaki asgari 10 milyon kişinin aşılanması kararı alındığını, ancak bu sayının artırabileceğini bildiren Buzgan, ''Sipariş verilen 20 milyon dozun 3'te 1'i yılsonuna kadar, geri kalanı da 2010 başında teslim alınacak. Belki ilk dozu hemen, 2. dozu daha sonra yapabiliriz. Türkiye aşı sıkıntısı yaşamayacak'' diye konuştu. Üretimi sınırlı olduğu için H1N1 aşısının ilk etapta eczanelerde satılmasının beklenmediğini kaydeden Buzgan, ''Belki 2010 yılının 2. yarısında piyasada satılabilir'' dedi. Buzgan, mevsimsel grip aşısı ile H1N1 aşısının birlikte yapılmasında bir sakınca olmadığını da bildirdi

139 Bölge 20 Eylül2009 olguölüm DSÖ Afrika resmi bildirimi DSÖ Amerika resmi bildirimi DSÖ Doğu Akdeniz resmi bildirimi DSÖ Avrupa resmi bildirimiEn az den fazla DSÖ Güney-Doğu Asya resmi bildirimi DSÖ Batı Pasifik resmi bildirimi ToplamEn az den fazla

140


"İNFLUENZA Prof. Dr. Mehmet BAKIR. Neden pandemiden korkulmaktadır? İnfluenza virüsü İnfluenza epidemiyolojisi Domuz gribi Dünyada hangi aşamada? Klinik." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları