Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUKLUK ÇAĞI TÜBERKÜLOZU Dr. Gülnar Şensoy. Tüberküloz  Enfeksiyöz nedenlerle ölümün ikinci ana nedeni  Dünyada her yıl > 8 milyon yeni tüberküloz.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUKLUK ÇAĞI TÜBERKÜLOZU Dr. Gülnar Şensoy. Tüberküloz  Enfeksiyöz nedenlerle ölümün ikinci ana nedeni  Dünyada her yıl > 8 milyon yeni tüberküloz."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUKLUK ÇAĞI TÜBERKÜLOZU Dr. Gülnar Şensoy

2 Tüberküloz  Enfeksiyöz nedenlerle ölümün ikinci ana nedeni  Dünyada her yıl > 8 milyon yeni tüberküloz olgusu gelişiyor ve yaklaşık 2 milyon kişi tüberküloz nedeniyle ölüyor  Her yıl yaklaşık 1.3 milyon tüberkülozlu çocuk olgu görülüyor ve çocuk ölüyor  Dünya nüfusunun %30 kadarı Mycobacterium tuberculosis (M. tuberculosis) ile enfektedir.

3 Dünyada tüberküloz insidansı 2013 Türkiye’nin 2014 yılı tahmini TB insidansı: Yüz binde 18

4 Etiyoloji  Mycobacterium tuberculosis kompleksde 5 mikobakteri vardır:  M. tuberculosis: İnsanlarda hastalığın en sık nedeni  M. bovis  M africanum  M. microti  M. canetti  Tüberkül basili: Sporsuz, hareketsiz, zayıf gram-pozitif boyanan basiller  Zorunlu aerob  Karakteristik özellikleri aside dirençli olmaları  Yavaş ürerler, yarılanma ömürleri: saat

5 Çocuk tüberkülozunun evreleri TDT: Tüberkülin deri testi

6 6

7 Enfeksiyondan sonra hastalık gelişme riski Cruz TA, Starke JR. Pediatrics in Review 2010; 31: 13-26

8 Bulaş  Hava yolu damlacık çekirdeği (M. tuberculosis içeren 1-5 µm partiküller)  Nadiren enfekte akıntı veya kontamine eşyalarla direk temas  Bulaş şansını arttıran faktörler:  Balgamda ARB pozitif olması  Yaygın üst lob infiltrasyonu  Kavite  Bol balgam üretimi  Şiddetli ve güçlü öksürük  Kötü hava sirkülasyonu gibi çevresel faktörler

9 Patogenez

10 Klinik bulgular  Pulmoner TB  Primer pulmoner hastalık  Progresif primer pulmoner hastalık  Reaktivasyon TB  Ekstrapulmoner TB: Çocuklarda %25-30  Plevral effüzyon  Perikardial hastalık  Lenfohematojen (dissemine) hastalık  Üst solunum yolu TB  TB lenfadenit  Santral sinir sistemi TB  Kutanöz TB  Kemik eklem TB  Abdominal ve GİS TB  Genitoüriner TB

11 Başlangıç enfeksiyon ile klinik olarak görünür hastalık arasındaki zaman periyodu 2-6 ay Disseminate TB Meningeal TB 3-9 ay TB lenfadenit Endobronşial TB Birkaç yıl Kemik-eklem TB Renal TB Enfeksiyondan 10 yıl kadar sonra

12 Primer pulmoner hastalık  Primer kompleks: Parankimal pulmoner odak ve bölgesel lenf nodu  AC’lerdeki odakların %70 kadarı subplevraldir.  Karakteristik özellik: Bölgesel lenf nodunun başlangıç pulmoner odağa göre rölatif olarak büyük boyutlu olmasıdır.

13 Primer pulmoner TB semptom ve bulguları  Kuru öksürük  Hafif dispne  Ateş  Gece terlemeleri  İştahsızlık  Kilo alamama  Gelişme geriliği  Aktivitede azalma  Pulmoner bulgular daha azdır  Bronşial obstrüksiyon: Lokalize wheezing veya AC seslerinde azalma, takipne, nadiren solunum sıkıntısı Süt çocuklarında en sık semptom ve bulgular: 2-3 haftadan uzun süren öksürük şikayeti ve akciğer bulguları AB tedavisi ile düzelmeyen hastalarda tüberküloz araştırılmalıdır.

14 Radyolojik bulgular  Lenfadenit  Büyümüş lenf nodları Bölgesel bronşlara bası  Lober pnömoni  Plevral effüzyon  Kavite  Milier infiltrasyon  Endobronşial TB  Abse  Kalsifikasyon: En az 6-12 aydır olan lezyonlarda

15 Primer pulmoner hastalık Paratrakeal ve hiler LAPHiler LAP

16 Primer pulmoner hastalık Perihiler LAP, Sağ AC’de havalanma artışı Hiler LAP ve kollaps- konsolidasyon lezyonu

17 Lobar konsolidasyonu olan bir süt çocuğu ve dedesinde kaviteli AC TB

18 Progresif primer pulmoner hastalık  Primer odak sürekli büyürse ve büyük kazeöz bir lezyon gelişirse progresif primer pulmoner hastalık meydana gelir.  Kazeifikasyon yoğun olursa lezyonun ortası likefiye olur ve rezidüel bir kavite bırakarak komşu bronşa boşalabilir.  Semptom ve bulgular:  Yüksek ateş  Balgamlı öksürük  Kilo kaybı  Gece terlemeleri  Solunum seslerinde azalma  Raller

19 5/12 y. Erkek Öykü: Ateş ve öksürük Baba: AC TB AC CT: Sağ AC’de kavite içeren konsolidasyon AMS kültürü: M. tuberculosis

20 Reaktivasyon TB  Genellikle vücutta daha önce gelişmiş olan bir TB enf.nu alanından endojen reaktivas.  Çocukluk çağında nadir, ama adölesan dönemde gelişebilir.  Semptom ve bulgular:  Ateş  İştahsızlık  Keyifsizlik  Kilo kaybı  Gece terlemeleri  Prodüktif öksürük  Hemoptezi  Göğüs ağrısı  Fizik muayene bulguları genellikle yok veya azdır.  En sık radyolojik bulgular:  Yaygın infiltrasyon  Üst loblarda kalın duvarlı kaviteler

21 Reaktivasyon TB Yaygın infiltrasyon, kalın duvarlı kaviteler Sağ üst lobda yaygın infiltrasyon

22 12 yaş kız YG Ateş, öksürük, balgam, kilo kaybı Dedesi, dayılarında TB Yaygın krepitan raller ARB:++++ PCR:+ Kültür:+

23 YG Sağ AC üst lobda ve alt lob superiorunda kavitasyon içeren konsolide alan

24 Plevral effüzyon  Lokal veya yaygın  Genellikle unilateral  <6 y. çocuklarda sık değil  Tüberkülin cilt testi %70- 80’inde pozitif  Klinik bulgular:  Sıklıkla ani başlangıç  Ateş  Derin inspirasyonda göğüs ağrısı  AC seslerinde azalma  Plevral sıvı:  Genellikle sarı  Gravite:  Protein düzeyi: 2-4 g/dL  Glukoz: Gn.le düşük-normal  Hücre: Birkaç yüz-birkaç bin BK/mm3 erken dönemde PMNL, sonra lenfosit hakimiyeti  ARB nadiren (+)  Kültür pozitifliği: Olguların %30’dan azında

25 DG-11 yaş erkek gündür nefes almada güçlük. Solunum sesleri az alınıyor. Babası ve kardeşinde TB (+). BCG: (+) PPD: 25 mm INH, RIF, PZN, ETB, steroid (başlangıçta) Tedavinin başındaki ve 1 ay sonraki AC grafisi

26 DG Tedavinin 3.5 ayındaki ve 9. ayındaki AC grafileri

27 Tüberküloz lenfadenit  Skrofulo: Yüzeyel lenf nodları tüberkülozu  En sık anterior servikal, submandibular, sup- raklavikular lenf nodları  Ayrı, hassas olmayan, sert lenf nodları  Genellikle alttaki dokuya fikse  Sıklıkla tek taraflı  TCT genellikle pozitif  AC grafisi: Vakaların %70’inde normal  Üstteki dokuya drene olabilir  Tanı: Biopsi-kültür

28 Santral sinir sistemi tüberkülozu

29 1.5 yaş E, ateş, konvulziyon, bilinç kaybı Sol fasial ve sağ abdusens paralizisi. Ailede TB (+) Motor-mental retarde 5 yaş K 2 haftadır ateş, başağrısı, bilinç bulanıklığı, konvulziyon, ES (+) Sağ fasial, bilateral abdusens paralizi

30 3.5 y. E; 2 aydır düzelmeyen AC enfeksiyonu, iki gündür fokal konvulziyon Kontrastlı kranial MRI’da sağ temporoparietal bölgede kitle etkisi yapan, çevresi ödemli lezyon. İkinci grafi anti TB tedavinin 4. ayında etrafında halka şeklinde kontrast tutan çok sayıda nodüler lezyon

31 Perinatal hastalık  Konjenital TB semptom ve bulguları genellikle yaşamın 2-3. haftasına dek başlar.  En sık semptom ve bulgular:  Solunum sıkıntısı  Ateş  Hepatosplenomegali  Lenfadenopati  Abdominal distansiyon  Gelişme geriliği  Kulak akıntısı  Cilt lezyonları  AC grafisi: Sıklıkla milier infiltrasyon  Jeneralize LAP ve menenjit: Hastaların %30-50’sinde  Ayırıcı tanı:  Bakteriyel sepsis  Diğer konjenital enf.lar  Tanıda en önemli ipucu: Annede veya ailede TB öyküsü  TCT: Başlangıçta negatif

32 Tanı Tüberküloz hastalığı ile uyumlu semptom ve bulguları olan çocuklarda tanıda altın standart:  Tüberkülozlu hasta ile yakın temas  Temaslıların taranması  Pozitif TCT  Fizik veya radyolojik bulguların varlığı  Mikrobiolojik testler

33 Tüberkülin cilt testi  0.1 mL purifiye protein derivesinin intradermal injeksiyonu  saat sonra endurasyonun ölçümü  Tüberkülin sensitivitesi organizmaların inhalasyonundan 3 hafta-3 ay sonra gelişir (en sık 4-8 hafta sonra)  Yalancı-pozitif reaksiyonlar:  Non-tüberküloz mikobakteriler  Daha önce BCG ile aşılanmış olmak Yalancı-negatif reaksiyonlar:  Çok küçük bebekler  Malnutrisyon  Hastalık veya ilaçlarla immünsupresyon  Viral enfeksiyonlar (kızamık, kabakulak, varisella…)  Canlı virus aşıları ile aşılanma  TB’li çocukların %10 kadarı başlangıçta TCT’ne reak. vermez  TB menenjit veya dissemine hastalıklı çocukların %50 kadarında (-) olur  Teknik hata, yanlış okuma

34 Tüberküloz cilt testi yapılması önerilen sütçocukları, çocuklar ve adölesanlar Hemen TCT yapılması gereken çocuklar: Kesin ya da şüpheli bulaşıcı tüberkülozu olan insanlarla temas edenler TB hastalığı düşündüren klinik ya da radyolojik bulguları olan çocuklar Endemik bölgelerden (Asya, orta-doğu, Afrika, Latin Amerika, eski Sovyet Rusya ülkeleri ) göç eden çocuklar Endemik bölgelere seyahat eden ve bu bölge yerlileri ile temas eden çocuklar Yıllık TCT yapılması gereken çocuklar: HIV infekte çocuklar Hapise giren adölesanlar

35 Tüberkülin cilt testi uygulanması

36 Tüberkülin cilt testinin ölçülmesi

37 Tüberkülin Deri Testinin Değerlendirilmesi BCG ’ lilerde 0-5 mmNegatif kabul edilir 6-14 mm BCG ’ ye ya da *TDM ’ lere bağlı olabilir 15 mm ve ü zeri Pozitif kabul edilir BCG ’ sizlerde 0-5 mmNegatif kabul edilir 6-9 mm TDM ’ lere bağlı olabilir 10 mm ve ü zeri Pozitif kabul edilir Bağışıklığı baskılanmış kişilerde 5 mm ve ü zeri pozitif kabul edilir. * TDM: Tüberküloz dışı mikobakteri

38 Interferon-γ salınım testleri (IGRA)  Spesifik M. tuberculosis antijenlerine (ESAT-6, CFP-10 ve TB7.7) karşı hastanın T hücreleri tarafından IFN-γ üretiminin saptanması  QantiFERON-TB test: Tam kanda IFN- γ konsantrasyonu ölçümü  T-SPOT test: IFN- γ üreten lenfositlerin sayısının ölçümü  Bu test antijenleri M. bovis ve M. avium compleks’de bulunmaz.

39  Uzun süreli steroid tedavisi, tümör nekrozis faktör-alfa antagonistleri gibi immünosupresif tedavileri alacak çocuklara tedavi başlamadan önce TCT veya IGRA yapılmalıdır.

40 Mikobakteriyoloji  Klinik örneklerde aside dirençli basil arama  Ziehl-Neelsen boyası  Fluorochrome boyalar  Kinyoun boyalar  Kültür  Lowenstein-Jensen vasatı  Basil yavaş ürediği için 4-8 hafta sürer  Radiometrik kültür vasatı (Bactec…)

41  Biopsi  Granülomlar  Kazeifikasyon nekrozu  Dev hücre oluşumu gibi epiteloid hücre değişiklikleri  TB basili  Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR)  Nükleik asit amplifikasyonu  GeneXpert MTB/RIF: hızlı bir gen amplifikasyon testi: İki saat içinde klinik örneklerde M. tuberculosis varlığını ve rifam direncini saptıyor.  Duyarlılık %66, özgüllük %98  Rifam direncini saptamada duyarlılık %86

42 OMÜ Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı Kasım 2007-Kasım TB olgusu

43 Ekstrapulmoner TB olguları

44 TB olgularımızın yaş gruplarına göre karşılaştırılması 0-1 yaş1-11 yaş12 yaş ve üstü Hasta sayısı İzole pulmoner9 (%75)20 (%40)21 (%55.3) Ekstrapulmoner-20 (%40)8 (%21) Pulmoner + ekstrapulmoner 3 (%25)10 (%20)9 (%23.7) ARB2 (%16.6)7 (%14)7 (%18.4) PCR4 (%33)7 (%14)11 (%28.9) Kültür7 (%58.3)9 (%18)15 (%39.5) Kaviter lezyon1 (%8.3)1 (%2)14 ( %37)

45 16 yaş E (CÇ)  Öksürük, kanlı balgam, kilo kaybı  Temas öyküsü yok, ancak yurtta kalıyor  Ronküsler+  ARB:++  PCR:+  Kültür:+

46

47 14 yaş E (VD)  Öksürük, kanlı balgam, sırt ağrısı, kilo kaybı  Anne, babada TB öyküsü+, baba bu yıl reaktivasyon TB,  ARB+, PCR+, Kültür +

48 VD

49 16 y 8 ay OŞ  Ağustos 2013  Yakınma: 1 aydır halsizlik, kilo kaybı, 10 gündür ateş  Anne 24 yıl önce TB geçirmiş.  FM: Sol AC’de solunum sesleri az  Torasentez 1000 cc saman sarısı mayi, ADA: 180 (N: 0-40)  PPD: (-); BCG:++;  Quantiferon (+)  ARB: (-), PCR: (-)  Balgam kültürü: M. Tbc

50 13 yaş kız BS 4 aydır öksürük, balgam, kilo kaybı, Terleme. Yurtta kalıyor. BCG: (+), PPD: 23 mm Balgam: ARB (+), PCR (+), TB kültür (+)

51 ET 14 yaş kız  2 aydır öksürük, non- spesifik tedaviye cevap yok.  Halada TB (+)  AC CT: Sağ akciğer üst lobda içersinde hava bronkogramları bulunan konsolidasyon alanı periferal kısımda kavite, sol üst lob anterior segmentte nonspesifik infilt. Mediasten sağ paratrakeal, subkarinal lenf nodları  BCG: (-), PPD: 30 mm  TB PCR (+), Kültür (+)

52 <1 yaş TB olguları

53 9 aylık kız hasta-MDR TB  2 aydır boynun sağ kısmında şişlik ve sağ ön kolda drene olan lezyon  Non-spesifik AB: cevap yok.  İştahsızlık, kilo alamama  Soygeçmişde: Hasta 4 aylık iken amcada TB saptanmış  BCG:+, PPD: 23 mm  AMS ve LAP eksuda: ARB (+), TB PCR (+), TB kültür (+)  Izoniazid, pirazinamid, amikasin,levofloksasin, sikloserin, klofazimin, linezolid

54 AK 8 aylık erkek - MDR-TB  1 aydır ateş, öksürük  Anne 2 yıl TB tedavisi almış.  BCG: (-), PPD: 15 mm  AC grafisi: Sağ AC alt zonda konsolide alan, sağda plevral sıvı, hiler LAP  AMS: ARB (-), TB PCR: (+)  TB kültür: (+)

55 Tedavi  Tüberküloz tedavisinde temel prensip:  Hızlı kür elde etmek ve tedavi sırasında sekonder ilaç direnci gelişimini önlemek için çoklu ilaç kullanılır.  İlaç rejiminin seçimi şunlara bağlıdır:  Tüberküloz hastalığının yaygınlığı  Konak  İlaç direnç olasılığı

56 Tüberküloz tedavisinde kullanılacak ilk hat ilaçlar İlaçGünlük dozajYan etkiler İzoniazid10-15 mg/kg (mak: 300 mg/g) KC enzimlerinde hafif yükselme, hepatit, periferik nörit, hipersensitivite Rifampisin10-15 mg/kg (mak: 600 mg/g) İdrar veya sekresyonlarda portakal rengi renk değişikliği, kontakt lenslerde boyanma, kusma, hepatit, influenza- benzeri reaksiyon, trombositopeni, kaşıntı; oral kontraseptifler etkisiz olabilir Pirazinamide20-40 mg/kg (mak: 2 gr/g) Hepatotoksik etkiler, hiperürisemi, artralji, GİS yakınmaları Etambutol20 mg/kg (mak: 2.5 gr/g) Optik nörit (genellikle reversible), kırmızı- yeşil renk ayırımında bozukluk, GİS rahatsızlıkları, hipersensitivite Streptomisin20-40 mg/kg (mak: 1 gr/g IM) İşitme ve vestibular toksik etkiler, nefrotoksik etkiler, döküntü

57 Tüberküloz tedavisinde ikinci hat ilaçlar İlaçGünlük dozaj, mg/kgYan etkiler Amikasin15-30 (IV-IM)İşitme ve vestibular toksik etkiler, nefrotoksik etkiler Kapreomisin15-30 (IM)İşitme ve vestibular toksik etkiler, nefrotoksik etkiler Kanamisin15-30 (IV-IM)İşitme ve vestibular toksik etkiler, nefrotoksik etkiler Sikloserin10-20 (2 dozda)Psikoz, kişilik değişiklikleri, konvulziyonlar, döküntü LevofloksasinTeorik olarak büyüyen kıkırdağa toksik etkiler, GİS yakınmaları, döküntü, başağrısı huzursuzluk, konfüzyon Etionamid15-20 (2-3 dozda)GİS yakınmaları, hepatotoksik etkiler, hipersensitivite reaksiyonları, hipotiroidizm Para-aminosalisilik asid (PAS) İşitme ve vestibular toksik etkiler, nefrotoksik etkiler

58

59 Çocuklarda TB hastalığı tedavisi

60 Kortikosteroidler  TB menenjit  Endobronşial TB  Perikardiyal effüzyon  Plevral effüzyon ve mediastinumda şift  Milier TB

61 Kemoproflaksi  Latent M. tuberculosis enfeksiyonu (LTBI):  İzoniazid: 6-9 ay  Son zamanlarda aktif tüberkülozlu erişkinle temas:  İzoniazid  2-3 ay sonra TCT tekrarı  İkinci TCT de negatif ve genel durum iyi ise izoniazid kesilebilir  TCT pozitifleşirse AC grafisi tekrarı ve TB yönünden değerlendirme, hastalık yoksa LTBI için tedavi

62 Önleme  TB düşündüren semptomları olan tüm çocuk ve erişkinler  Enfeksiyöz pulmoner TB şüphesi olan erişkinlerle yakın teması olanlar Tüberküloz enfeksiyonu için test edilmeli (TST, IGRA)  Enfeksiyöz vaka ile ev içi teması olanların ortalama %30- 50’si enfektedir ve temaslıların %1’i zaten hastadır.  Temaslı taramasında çocuklara özellikle de küçük çocuklara öncelik verilmelidir.  Küçük çocuklarda enfeksiyon riski yüksektir  Küçük çocuklarda şiddetli TB formları daha hızlı gelişir.  Bacille Calmette-Guérin (BCG) aşısı: Attenüe M. bovis suşu

63 TEŞEKKÜRLER…


"ÇOCUKLUK ÇAĞI TÜBERKÜLOZU Dr. Gülnar Şensoy. Tüberküloz  Enfeksiyöz nedenlerle ölümün ikinci ana nedeni  Dünyada her yıl > 8 milyon yeni tüberküloz." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları