Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Engelli Aileleri İle Çalışma Prof. Dr. Veli DUYAN Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Engelli Aileleri İle Çalışma Prof. Dr. Veli DUYAN Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Engelli Aileleri İle Çalışma Prof. Dr. Veli DUYAN Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü

2 Müdahale Modelleri Moral model, en eski modeldir. Bu modele göre engellilik, doğrudan günahkârlık ve kötülüğe bağlıdır. Engelliliğin nedeni, kötülük yapma ya da kötü şekilde yaşamak değildir; kötü olmaktır. Engelliliğin moral model olarak değerlendirilmesi ortaçağın sonuna kadar egemen görüş olarak kalmıştır.

3 Müdahale Modelleri Medikal model, tüm engellileri, hastalık gibi nedenlerden kaynaklanan fizyolojik bozuklukların sonucu olarak görmektedir. Medikal modelin temelinde tüm engelli bireylerin otomatik olarak “kısıtlı” olduğu sayıltısı yatmaktadır.

4 Müdahale Modelleri Sosyal model ise, medikal modelin engellilik olgusunu açıklamakta yetersizliklerinin giderek daha fazla gündeme gelmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Sosyal modelin temel iddiası, engelliliğin toplumsal olarak yapılandırıldığı ve çeşitli bozuklukları olan insanlara dayatıldığıdır.

5 Müdahale Modelleri Sosyal model Bireyin fiziksel veya zihinsel bozukluğunun değil, toplumun muktedir bir bedene sahip olmayı temel bir norm olarak kabul etmesinin engelleyici etkilerinin kişileri engelli kıldığını ileri sürmektedir.

6 Engelli Çocuğa Verilen Tepkiler A. Birincil Tepkiler 1. Şok 2. Reddetme 3. Acı Çekme ve Depresyon

7 Engelli Çocuğa Verilen Tepkiler B) İkincil Tepkiler 1. Suçluluk Duyma 2. Kararsızlık 3. Kızgınlık Duyma 4. Utanma

8 Engelli Çocuğa Verilen Tepkiler C) Üçüncül Tepkiler 1. Uzlaşma 2. Uyum Sağlama ya da kabul Etme

9 İçsel Tepkiler Dil Yaklaşma Yorumlama Yargı/Karar Güç

10 Ailenin Verdiği Tepki Kaç ya da savaş tepkisi

11 Temel İlkeler Ailenin parçaları birbiri ile ilişkilidir. Ailenin bir parçası, sistemin geri kalanından izole (ayrı) olarak anlaşılamaz. Ailenin işlevselliği parçaların toplamından daha fazlasını ifade eder. Ailenin yapısı ve organizasyonu aile üyelerinin davranışını belirlemede önemlidir. Aile sistemindeki etkileşimsel kalıplar, aile üyelerinin davranışlarını şekillendirmede etkilidir.

12 Müdahale İçin Hazırlık Yolunda gitmeyen şey ne? Yapısı İşlevleri Gelişimi Toplumsal çevresi Aile üyelerinin birbirleriyle nasıl bağlantı kurduklarına odaklanma

13 Ailenin Yapısal Özellikleri Her ailenin karmaşık bir yapısı vardır Her ailenin çeşitli öğeleri bulunur Her öğenin farklı rolleri vardır ve bu roller öğelerin bağlanması yardımcı olur Her bir aile üyesinin derinlemesine incelenmesi gerekir

14 Ailenin Yapısal Özellikleri Aile bir sistemdir (Sistem, dinamik, etkileşim, girdi, çıktı, denge, sonlanma) Ailenin sınırları vardır Ailede alt sistemler vardır Çevre ile ilişkileri yapıyı etkiler

15 Ailenin Yapısal Özellikleri Bütünlük: Aile üyeleri arasındaki duygu bağı Uyum: Strese karşı tepkide bulunma gücü Bağlılık: Bizlik duygusu Ayrı olabilme: Bağımsız bir birey olma

16 Ailenin İşlevsel Özellikleri Ekonomik gereksinimleri karşılama Statü sağlama Çocukların eğitimini planlama Manevi eğitim verme Serbest zamanları değerlendirme Aile üyelerinin birbirini koruması Karşılıklı sevgi, saygı, doyum Cinsel davranış Ailedeki rol dağılımı

17 Problem Çözme Araçsal sorunlar (Maddi sorunlar, pratik sorunlar) Duyuşsal sorunlar Duygular ve duygusal çatışmalar

18 Problem Çözme Problem çözmenin yedi aşaması bulunmaktadır. Problemin belirlenmesi Problemin uygun kişilerle/kaynaklarla paylaşılması Eylem seçeneklerinin geliştirilmesi Eylem seçeneklerinden birine karar verilmesi Eylem Eylemi izleme Eylemin başarısını değerlendirme En etkili: yedi aşama gerçekleştirilmesi En etkisiz: aile problemi belirleyemez

19 Aile İçi İletişim A) Sözel iletişimin boyutları: İki bağımsız boyut – Açık ve maskeli - Doğrudan ve dolaylı Bu da dört tür iletişim anlamına gelir 1. Açık ve doğrudan 2. Açık ve dolaylı 3. Maskeli ve doğrudan 4. Maskeli ve dolaylı En etkili: açık ve doğrudan En etkisiz: maskeli ve dolaylı

20 Aile İçi İletişim A) Sözel iletişimin boyutları: 1. Açık ve doğrudan ….. sana kızgınım, çünkü…. 2. Açık ve dolaylı Çocukların bağrışması beni gerçekten öfkelendirir (Mesaj açık, ancak kimin için söylendiği belirsizdir).

21 Aile İçi İletişim A) Sözel iletişimin boyutları: 3. Maskeli ve doğrudan …., korkmuş görünüyorsun (İçerik belirsizdir, ancak mesajın iletilmek istendiği kişi belirgindir). 4. Maskeli ve dolaylı Gençler bugün ….. görünüyor (İçerik belirsizdir, aynı şekilde kime söylendiği de). Ailenin iletişimi ne kadar açık ve doğrudansa iletişim o ölçüde etkili olacaktır. Tersine, iletişim ne kadar maskeli ve dolaylı ise iletişim o ölçüde etkisiz olacaktır.

22 Aile İçi İletişim B) Sözel ve sözel olmayan iletişim - davranış arasındaki ilişki birbiriyle uyumlu mu, uyumsuz mu? 1. Belirgin - Uyumlu A ona kızgın olduğunu söylerken öfke ile bakmaktadır. 2. Belirsiz – Uyumsuz A ona kızgın olduğunu söylerken gülümsemektedir. Bu karmaşık mesajla sonuçlanır. Sözel ve sözel olmayan iletişim arasındaki uyumsuzluk ne kadar yüksekse, ailenin iletişimi o ölçüde işlevsel olmayacaktır. En etkili: belirgin - uyumlu

23 Aile İçi İletişim C) Sözel ve sözel olmayan iletişimin alınması 1. Geçerli ve doğru Mesajı gönderen kişi ne tür bir mesaj göndermişse, alıcı bu mesajı doğru bir şekilde alır. Örneğin, Üzgün olduğunun farkına varamadım” “Üzgün olabilirsin, ancak bu durum senin için üzülmeme neden olmayacak” Böyle bir iletişimde, iletişim geçerlidir, ancak sempatiye doğru gitmemiştir. 2. İhmal edilmiş Alıcı sanki iletişim gerçekleşmemiş gibi davranır. 3. Geçersiz İletişim kurulan yaşantı alıcı tarafından inkâr edilir, reddedilir. Örneğin, tabiî ki üzgün değilsin, canım, saçmalama. Daha işlevsel aile, daha sık geçerli iletişim anlamına gelir. Ailenin işlevselliği azaldıkça, iletişim ihmal edilir ya da yok sayılır.

24 Roller Aile işlevinin iki alanı Araçsal ve duygusal 1. Sistem yönetimi ve sistemin sürdürülmesi Bu alan liderlik, karar verme gibi yönetim işlevleri ve aile içinde ve aile ile dış dünya arasında uygun sınırların sürdürülmesini kapsamaktadır. Bu alan aile rollerinin dengesi için gerekli olan iki temel işlevi kapsamaktadır: rol dağılımı ve rol kabulü. 2. Kaynakların sağlanması Aile için besin, giysi ve para düzenli olarak sağlanmakta mıdır? Eğer öyleyse, hangi aile üyeleri bunu sağlamaktan sorumludur?

25 Roller 3. Bakım (duygusal besleme) ve destek Aile üyelerine huzur, güvence ve desteğin sağlanması için düzenlemeler nelerdir? Kim, kimin için bakım (duygusal besleme) ve destek sağlamaktadır? 4. Yaşam becerilerinin gelişimi Aile içinde aile üyelerinin potansiyelini ve hayallerini gözeten ve güçlendiren kaynaklar var mıdır? Bu yetişkinler kadar çocukları da kapsamaktadır. Bunun içine çocuğun okula başarılı bir şekilde başlayabilmesi, çocuğun ilgilerinin desteklenmesi, bir yetişkinin kariyerinin desteklenmesi, serbest zaman etkinliklerinin desteklenmesi veya yeniden eğitiminin desteklenmesi için gerekli işlevlerdir.

26 Roller 5. Ebeveyn ya da ebeveyn figürlerinin cinsel doyumu Cinsel doyumun doğası dikkate alınmalıdır. Ebeveyn ya da ebeveyn figürleri arasındaki cinsel ilişki sevgi, karşılıklı inisiyatif ve hoşgörü ile tüm nesne ilişkileri temeline mi dayanmaktadır, yoksa sevgiyi yok sayan kısmi-nesne ilişkileri temeline mi dayanmaktadır ve çok katı ve esnek olmayan tarzda mıdır?

27 Roller Ailenin çeşitli fonksiyonlarının karşılandığı, aile bireylerinin çoğu zaman otomatik olarak yerine getirdiği davranış kalıplarıdır. Ailede kimin hangi görevi üstlendiğinden aile içindeki sınırların nasıl korunduğuna kadar geniş bir yelpazeye işaret eder. En etkili: gerekli tüm aile işlevlerinin uygun kişilere açık bir şekilde dağıtılması ve onay En etkisiz: gerekli aile işlevlerinin tanımlanmaması, adresinin belli olmaması ve/veya dağıtılmaması ve onayın olmaması veya onayın sürdürülememesi

28 Duygulara Dahil Olabilme Ve Karşılık Verebilme 1. Refah Duyguları Aşk, sevgi, hoşgörü, mutluluk ve sevinç, neşe gibi tepkiler; pozitif ve destekleyici tepkiler. 2. Aciliyet Duyguları Korku, panik, öfke ve hayal kırıklığı gibi tepkilerdir. En etkili: Duygu tepkisi repertuarının büyüklüğü En etkisiz: Duygu tepkisi repertuarının darlığı

29 İLGİ GÖSTERME 1. İlgi yokluğu 2. Duygusuz ilgi 3. Tutarsız ilgi 4. Narsisistik ilgi 5. Empatik ilgi 6. Aşırı ilgi 7. Simbiyotik ilgi En etkili: empatik ilgi

30 Davranış Kontrolü 1. Katı (Kurallar sınırlıdır, müzakereye açık değildir) 2. Esnek (Yeni durumları göz önünde bulundurur) 3. Bırak yapsın (Her türlü müsamaha vardır) 4. Kaotik (Bırak yapsından çok katıya) En etkili: esnek

31 Aile Yaşam Döngüsü Aileyi bir zaman süreci içinde ele alan tıpkı bireyler gibi ailenin de bir yaşam evresi, çizgisi olduğunu kabul eden bir yaklaşımdır. Bir aile kurulduktan sonra üyelerinin tamamını kaybedinceye kadar geçen zaman süreci içinde yaşanan olaylar.

32 AİLENİN GELİŞİM AŞAMALARI Bireyler gibi aile kurulur (doğar), gelişir (çocuklar aile katılır) yani genişler ve aile giderek daralır (yani üyelerini evden gönderir) ve aile sona erer (eşlerin ölümüyle birlikte aile de ölür).

33 Ailenin Gelişim Aşamaları Buna bağlı olarak aile yaşamı: 1. Yeni evli ve çocuksuz çiftler 2. Ebeveyn olmak-İlk çocuğun aileye katılması 3. Ergenlik çağında çocuğu olan aileler 4. Yetişkin çağında çocuğu olan aileler 5. İleri dönemdeki aileler (yalnız yaşayan çiftler)

34 Her Aşamaya Özgü Gereksinimler Fiziksel Sosyal Duyuşsal Bilişsel Tinsel-Manevi


"Engelli Aileleri İle Çalışma Prof. Dr. Veli DUYAN Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları