Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR"— Sunum transkripti:

1 Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR
TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ VE ETKİNLİK YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMALARI Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR

2 İÇERİK TEORİK ÇERÇEVE ARAŞTIRMANIN AMACI KAPSAM METODOLOJİ BULGULAR
SONUÇ

3 TEORİK ÇERÇEVE Banka: Müşterilerinden toplamış olduğu veya kendi sahip olduğu paraları kredi olarak kullandıran, finansal sistemde para akışına aracılık eden iktisadi kurumlardır. Katılım Bankası: İslami Banka veya Faizsiz Banka olarak da adlandırılır. Çalışma koşullarında ve belirlenecek amaçlarda İslami prensiplere riayet ederek faaliyet gösteren bankalardır.

4 TEORİK ÇERÇEVE Katılım Bankalarının Temel Prensipleri: Faiz Yasağı
Belirsizlik ve Risk Yasağı Haram ve Yasadışı Mallara Yatırım Yasağı Kar – Zarar Paylaşımı İlkesi Tüm İşlemlerin Arkasında Gerçek Bir Ticari İşlem Olması Şartı

5 ARAŞTIRMANIN AMACI KÂRLILIK ANALİZİ
Katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların aktif kârlılıkları, özkaynak kârlılıkları ve vergi öncesi kârlılıklarının, banka içi ve banka dışı faktörlerden ne şekilde etkilendiğini bulmak Kullanılan bağımsız değişkenlerin hem katılım bankalarının hem de konvansiyonel bankaların kârlılıklarına etkisinin aynı yönde olup olmadığını test etmek ve böylece katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların, kârlılık belirleyicileri açısından farklılaşıp farklılaşmadıklarını incelemek

6 ARAŞTIRMANIN AMACI 2. ETKİNLİK ANALİZİ
Katılım bankalarının ve konvansiyonel bankaların teknik, dağıtım ve maliyet etkinliğinin ölçülmesi ve banka türlerine göre etkinlik skorlarının belirlenmesi Katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların ayrı ayrı değerlendirilerek Türkiye’de banka etkinliği üzerine etki eden mikro ve makro değişkenlerin incelenmesi ve bu değişkenlerin etkilerinin katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar bazında karşılaştırmalı incelenmesi

7 KAPSAM 1. Karlılık Analizi:
2005 yılı 4. çeyrek ile 2014 yılı ilk çeyrek arasındaki 29 Konvansiyonel, 4 Katılım Bankasına ait 3 aylık veriler 2. Etkinlik Analizi: 2005 – 2013 yılları arasındaki 27 konvansiyonel, 4 katılım bankasına ait yıllık veriler

8 KONVANSİYONEL BANKALAR 29
Kamu Bankaları Yabancı Bankalar Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası A.Ş.* Alternatif Bank Türkiye Halk Bankası A.Ş.* Arap Türk Bankası A.Ş.* Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.* Bank Mellat* Özel Yerli Bankalar Burgan Bank A.Ş.* Adabank Citibank A.Ş.* Akbank T.A.Ş.* Denizbank A.Ş.* Anadolubank A.Ş.* Deutsche Bank A.Ş.* FibaBank A.Ş.* Finans Bank A.Ş.* Şekerbank T.A.Ş.* Habib Bank Limited* Tekstil Bankası A.Ş.* HSBC Bank A.Ş.* Turkish Bank A.Ş.* ING Bank A.Ş.* Türk Ekonomi Bankası A.Ş.* J. P. Morgan Chase Bank Türkiye Garanti Bankası A.Ş.* Société Générale (SA)* Türkiye İş Bankası A.Ş.* The Royal Bank of Scotland N.V.* Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.* Turkland Bank A.Ş.* KATILIM BANKALARI Albaraka Türk Bank Asya Kuveyt Türk Türkiye Finans Katılım Bankası

9 METODOLOJİ Karlılık Analizi Panel Veri Analizi, Sabit Etkiler Modeli
2) Etkinlik Analizi Veri Zarflama Analizi Tobit Regresyon Analizi

10 BULGULAR (Karlılık Analizi)
Bağımlı Değişkenler Bağımsız Değişkenler İçsel 1)Aktif Karlılığı (DKTA) Özkaynaklar (OZTA) 2) Özkaynak Karlılığı (DKOZ) Net bilanço + Net Nazım Hesap pozisyonu (NBNNOZ) 3) Vergi Öncesi Karlılık (VOKTA) Mevduat (TMTA) Kredi (TKTA) Takipteki Kredi (LUTA) Faiz Dışı Gelirler (FDGTA) Diğer Faaliyet Giderleri (DFGTA) Büyüklük (lnaktif) Dışsal Pazar Yoğunluğu Enflasyon GSMH Büyüme Oranı

11 Konvansiyonel Bankalar Ortalama Katılım Bankaları Ortalama
Konvansiyonel Bankalar ve Katılım Bankaları İçin Bağımlı ve Bağımsız Değişken İstatistikleri Konvansiyonel Bankalar Ortalama Katılım Bankaları Ortalama Aktif Karl. 1,028 1,213 (1,145) (0,739) Özk. Kar. 7,191 10,42 (9,59) (5,949) VÖK 1,294 1,515 (1,377) (0,934) Özkaynak 15,11 11,61 (10,27) (2,129) Bil. Dışı İşl. 1,722 37,79 (16,44) (82,09) Mevduat 56,1 75,36 (18,53) (6,118) Krediler 50,52 73,29 (18,78) (4,934) Tak. Kredi. 52,28 99,51 (59,63) (70,63) Faiz Dışı gel. 1,254 1,652 (1,635) (0,96) Diğ. Faal.Gid. 2,209 2,134 Büyüklük (1,472) 15.80 (2,049) (1,08) 15,96 0,691

12 KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ
Bağımlı Değişkenler Bağımsız İçsel Değ. Kon. Aktif Kâr Kon. Özk. Kâr. Kon. VÖK Kat. Akt. Kâr. Kat. Özk.Kâr Kat. VÖK Özkaynak 0.033*** -0.068 0.035*** 0.058*** -0.391** 0.094*** (6.239) (-1.454) (5.594) (3.056) (-2.423) (4.361) Bil. Dışı İşlem -0.003 -0.011 -0.002 (-1.533) (-0.764) (-1.620) (-0.297) (-0.278) (0.505) Mevduat 0.016 0.009 0.117** -0.009 (-1.135) (0.637) (-0.672) (1.34) (2.135) (-1.275) Krediler 0.008*** 0.077*** 0.009*** 0.001 0.002 0.003 (2.828) (2.995) (2.732) (0.15) (0.033) (0.295) Takip. Krediler -0.001** -0.001 -0.002** -0.007 -0.001* (-2.334) (-0.107) (-2.355) (-1.193) (-1.233) (-1.860) Faiz Dışı Gelir 0.267*** 1.486*** 0.324*** 0.355*** 2.424*** 0.646*** (12.624) (7.89) (12.981) (3.821) (3.046) (6.077) Diğer Faal. Gid. 0.049* 0.167 0.083*** 0.276*** 2.802*** 0.214** (1.923) (0.743) (2.762) (3.582) (4.246) (2.429) ΔBüyüklük -0.151 3.474** -0.298 0.432 3.621 0.39 (-0.926) (2.388) (-1.544) (1.061) (1.04) (0.838)

13 KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ
Bağımlı Değişkenler Bağımsız Dışsal Değ. Kon. Aktif Kâr Kon. Özk. Kâr. Kon. VÖK Kat. Akt. Kâr. Kat. Özk.Kâr Kat. VÖK ΔPazar Yoğunluğu 22.790*** *** 24.949*** 4.887 18.474 8.485 (4.261) (3.758) (3.944) (0.75) (0.331) (1.14) Enflasyon 0.033 0.246 0.048* 0.018 0.171 0.022 (1.408) (1.179) (1.73) (0.672) (0.729) (0.702) GSMH 0.006* 0.008** 0.003 0.034 (1.925) (1.655) (2.069) (0.685) (1.063) (-0.100) Döviz Kuru 0.011* 0.092* 0.013* 0.002 0.029 0.001 (1.704) (1.656) (1.718) (0.236) (0.454) (0.069) Düzeltilmiş R2 0.349 0.151 0.367 0.816 0.791 0.85 Gözlem Sayısı 891 132 F Testi Sonucu 10.86*** 15.84*** 11.73*** 5.83*** 6.46*** 7.85*** F prob 0,000 0.0004 0.0001 Hausman test 50.21*** 66.93*** 45.43*** 20.82*** 23.9*** 30.52*** Hausman prob 0.053 0.021 Metod Sabit etkiler Parantez içindeki değerler t istatistik değerlerini göstermektedir. * p<0.1 ** p<0.05 ***p<0.01

14 Veri Zarflama Analizi için kullanılan veriler
BULGULAR (Etkinlik Analizi) Teknik Etkinlik = 𝐴ğı𝑟𝑙ı𝑘𝑙ı çı𝑘𝑡ı𝑙𝑎𝑟 𝑡𝑜𝑝𝑙𝑎𝑚ı 𝐴ğı𝑟𝑙ı𝑘𝑙ı 𝑔𝑖𝑟𝑑𝑖𝑙𝑒𝑟 𝑡𝑜𝑝𝑙𝑎𝑚ı Veri Zarflama Analizi için kullanılan veriler Girdi Açıklama İşçilik Personel giderleri Fiziki sermaye Sabit varlıklar Fonlar Toplam mevduat Girdi Maliyetleri İşçilik maliyeti Personel giderleri / Toplam aktifler Fiziki sermaye maliyeti (Personel giderleri + faiz dışı giderler) / Sabit varlıklar Mevduatların maliyeti Mevduatlara ödenen faiz tutarı / Toplam mevduat, (Katılım bankalarında “mevduata ödenen kâr payı tutarı / toplam mevduat” oranı kullanılmıştır) Çıktı Toplam krediler Uzun vadeli ve kısa vadeli krediler toplamı Nazım hesaplar Bilanço dışı yükümlülükler (Garanti ve kefaletler, Taahhütler, Türev finansal Araçlar)

15 VZA GİRDİ VE ÇIKTI DEĞİŞKENLERİNE AİT İSTATİSTİKLER (Milyon TL)
Katılım Bankaları Konvansiyonel Bankalar Toplam Ortalama Standart Sapma Gözlem Sayısı Ort. St. Sapma St. Sapma Krediler 7,406 5,122 36 15,730 25,693 261 14,721 24,297 297 Bil. dışı yük. 12,618 13,183 29,298 52,942 27,276 50,123 İşçilik 159 91 327 435 307 413 Fiziki Ser. 170 127 876 1,667 790 1,580 Mevduat 7,197 4,804 18,583 29,686 17,203 28,118 İşçilik mal. 0.02 0.01 Fiziki ser. Mal. 2.26 1.02 2.47 3.44 2.44 3.25 Mevduat mal. 0.07 0.09 0.35 0.08 0.33

16 Yıllar İtibarıyla Banka Türüne Göre Etkinlik Skorları
2005 Banka Türü Teknik Etkinlik Dağıtım Etkinliği Maliyet Etkinliği ortalama ss Konvansiyonel Bankalar 0.680 0.243 0.687 0.258 0.482 0.281 Katılım Bankaları 0.989 0.0210 0.933 0,066 0.924 0.0820 2006 0.768 0.234 0.715 0.252 0.558 0.273 0.0470 0.926 0,041 0.865 0.0710 2007 0.767 0.285 0.559 0.229 0.461 0.279 0.972 0.0350 0.791 0,043 0.769 0.0540 2008 0.757 0.220 0.581 0.246 0.927 0.0780 0.930 0,023 0.862 0.0610

17 2009 Banka Türü Teknik Etkinlik Dağıtım Etkinliği Maliyet Etkinliği ortalama ss Konvansiyonel Bankalar 0.768 0.214 0.719 0.250 0.560 0.253 Katılım Bankaları 0.877 0.0980 0.913 0,071 0.804 0.140 2010 0.609 0.270 0.647 0.251 0.430 0.313 0.950 0.0680 0.689 0.216 0.659 0.235 2011 0.882 0.213 0.600 0.239 0.553 0.264 0.0630 0.801 0.185 0.220 2012 0.809 0.249 0.644 0.223 0.536 0.257 0.867 0.0870 0.783 0.134 0.687 0.180 2013 0.828 0.265 0.618 0.254 0.547 0.287 0.905 0.109 0.777 0.172 0.716 0.237

18 Bankalar Bazında Etkinliklere İlişkin Yıllık Grafiksel Gösterim

19 Tobit Regresyon Analizi
Tobit Regresyon Analizinde Kullanılan Bağımlı ve Bağımsız Değişkenler Tobit Regresyon Analizi Bağımlı Değişkenler TE VZA’dan elde edilen teknik etkinlik skorları ME VZA’dan elde edilen maliyet etkinliği skorları DE VZA’dan elde edilen dağıtım etkinliği skorları Bağımsız Değişkenler İçsel Değişkenler Kârlılık Net Dönem Kârı (Zararı) / Toplam Aktif Sermaye Yeterliliği Özkaynaklar / Toplam Aktif Giderler (Personel giderleri + Faiz dışı giderler) / Toplam Aktif Mevduat Toplam Mevduat / Toplam Aktif Kredi Toplam Krediler / Toplam Aktif Takipteki Krediler Takipteki Krediler / Toplam Krediler Büyüklük Toplam aktiflerin logaritması Dışsal Değişkenler GSMH Gayri safi milli hasıladaki yıllık büyüme (%) Enflasyon Tüketici fiyat endeksindeki yıllık artış (%)

20 Bankalara ait İçsel ve Dışsal Değişkenlerin Katılım Bankaları ve Konvansiyonel Bankaların Etkinliklerine Etkileri Bağımlı Değişkenler Bağımsız Değişkenler Banka Türü TE_1 TE_2 DE_1 DE_2 ME_1 ME_2 Karlılık Konvansiyonel Bankalar 0.002 -0.001 0.003 -0.002 -0.007 (0.219) (-0.153) (0.297) (-0.103) (-0.223) (-0.777) Katılım Bankaları -0.016 -0.014 -0.045 -0.056 -0.085 -0.089* (-0.672) (-0.573) (-0.994) (-1.415) (-1.619) (-1.764) Gider -0.013 -0.016* 0.004 -0.020* (-1.404) (-1.819) (0.371) (-0.148) (-1.307) (-1.958) 0.055** 0.063*** 0.042 0.049 (-0.824) (-0.830) (2.101) (2.621) (1.362) (1.622) Sermaye -0.006*** -0.005*** (-2.997) (-2.714) (-0.771) (-0.250) (-1.049) (-0.327) -0.003 0.009 0.006 0.007 0.005 (-0.433) (-0.188) (0.744) (0.616) (0.525) (0.386) Mevduat 0.003** 0.002** (-4.803) (-5.019) (2.398) (2.342) (-1.337) (-1.464) -0.005 0.000 0.001 (-1.021) (-1.621) (0.064) (1.108) (-0.421) (0.203) Krediler 0.006*** 0.007*** 0.003*** 0.005*** (6.035) (6.935) (2.898) (3.179) (5.013) (5.685) 0.005* (1.722) (1.886) (1.120) (1.076) (1.080) (1.107)

21 Bankalara ait İçsel ve Dışsal Değişkenlerin Katılım Bankaları ve Konvansiyonel Bankaların Etkinliklerine Etkileri Bağımlı Değişkenler Bağımsız Değişkenler Banka Türü TE_1 TE_2 DE_1 DE_2 ME_1 ME_2 Takipteki Krediler Konvansiyonel Bankalar -0.002 -0.007** -0.007* -0.008** (-0.679) (-0.613) (-2.079) (-1.922) (-2.182) (-2.038) Katılım Bankaları 0.004 0.005 0.057** 0.050** 0.062** 0.053* (0.285) (0.386) (2.038) (2.119) (2.034) (1.796) Büyüklük -0.001 0.003 -0.048*** -0.043*** -0.034** -0.026 (-0.049) (0.212) (-3.572) (-3.133) (-2.043) (-1.576) -0.070** -0.093*** -0.025 0.026 -0.094 -0.061 (-2.340) (-2.811) (-0.467) (0.463) (-1.408) (-0.867) GSMH Büyüme -0.022*** -0.010** -0.020*** (-5.599) (-2.102) (-4.504) 0.007 -0.021*** -0.016 (1.292) (-2.684) (-1.583) Enflasyon -0.038*** 0.002 -0.018* (-4.322) (0.151) (-1.811) -0.000 -0.029** (-0.044) (-2.027) (-1.473) Parantez içindeki rakamlar t istatistik değerlerini göstermektedir. * p<0.1 ** p<0.05 *** p<0.01

22 SONUÇ Özkaynaklar, krediler, faiz dışı gelirler, diğer faaliyet giderleri, Pazar yoğunluğu, GSMH ve döviz kuru Türk Bankacılık Sisteminin kârlılığını anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar kârlılık belirleyicileri noktasında farklılık göstermektedir. Mevduatın katılım bankalarının özkaynak karlılığına anlamlı etkisi bulunurken konvansiyonel bankaların karlılık rasyoları üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur. Krediler, pazar yoğunluğu, enflasyon, GSMH ve döviz kurunun, konvansiyonel bankaların kârlılıkları üzerinde anlamlı etkisi bulunurken, katılım bankalarının kârlılıkları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. 2008 yılında Türk Bankacılık Sisteminin kârlılık rasyoları negatif yönde etkilenirken, 2009 yılında rasyolar pozitif yönde etkilenmiştir.

23 SONUÇ Katılım bankaları, 2005 – 2013 yılları arasındaki tüm yıllarda, teknik, dağıtım ve maliyet etkinliğinden oluşan tüm etkinlik skorlarında konvansiyonel bankalardan daha yüksek etkinlik skorlarına sahiptir. Konvansiyonel bankalar gruplandırılarak tüm grupların etkinlikleri kıyaslandığında en etkin banka türünün katılım bankaları olduğu; katılım bankalarını sırasıyla yabancı bankalar, yerel özel bankalar ve kamu bankalarının takip ettiği görülmüştür. Etkinlik Belirleyicileri konusunda katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar arasında farklılıklar mevcuttur. Giderler, sermaye, mevduat ve krediler değişkenlerinin konvansiyonel bankaların etkinlikleri üzerinde anlamlı etkisi bulunurken katılım bankalarının etkinlikleri üzerinde anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Takipteki krediler değişkeni konvansiyonel bankaların dağıtım etkinliği ve maliyet etkinliğini negatif yönde etkilerken, katılım bankalarını pozitif yönde etkilemektedir.

24


"Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları