Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ VE ETKİNLİK YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMALARI Tuğba Eyceyurt Batır Danışman:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ VE ETKİNLİK YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMALARI Tuğba Eyceyurt Batır Danışman:"— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ VE ETKİNLİK YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMALARI Tuğba Eyceyurt Batır Danışman: Prof. Dr. Bener GÜNGÖR

2 İÇERİK  TEORİK ÇERÇEVE  ARAŞTIRMANIN AMACI  KAPSAM  METODOLOJİ  BULGULAR  SONUÇ

3 TEORİK ÇERÇEVE  Banka: Müşterilerinden toplamış olduğu veya kendi sahip olduğu paraları kredi olarak kullandıran, finansal sistemde para akışına aracılık eden iktisadi kurumlardır.  Katılım Bankası: İslami Banka veya Faizsiz Banka olarak da adlandırılır. Çalışma koşullarında ve belirlenecek amaçlarda İslami prensiplere riayet ederek faaliyet gösteren bankalardır.

4 TEORİK ÇERÇEVE Katılım Bankalarının Temel Prensipleri:  Faiz Yasağı  Belirsizlik ve Risk Yasağı  Haram ve Yasadışı Mallara Yatırım Yasağı  Kar – Zarar Paylaşımı İlkesi  Tüm İşlemlerin Arkasında Gerçek Bir Ticari İşlem Olması Şartı

5 ARAŞTIRMANIN AMACI 1.KÂRLILIK ANALİZİ  Katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların aktif kârlılıkları, özkaynak kârlılıkları ve vergi öncesi kârlılıklarının, banka içi ve banka dışı faktörlerden ne şekilde etkilendiğini bulmak  Kullanılan bağımsız değişkenlerin hem katılım bankalarının hem de konvansiyonel bankaların kârlılıklarına etkisinin aynı yönde olup olmadığını test etmek ve böylece katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların, kârlılık belirleyicileri açısından farklılaşıp farklılaşmadıklarını incelemek

6 ARAŞTIRMANIN AMACI 2. ETKİNLİK ANALİZİ  Katılım bankalarının ve konvansiyonel bankaların teknik, dağıtım ve maliyet etkinliğinin ölçülmesi ve banka türlerine göre etkinlik skorlarının belirlenmesi  Katılım bankaları ve konvansiyonel bankaların ayrı ayrı değerlendirilerek Türkiye’de banka etkinliği üzerine etki eden mikro ve makro değişkenlerin incelenmesi ve bu değişkenlerin etkilerinin katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar bazında karşılaştırmalı incelenmesi

7 KAPSAM 1. Karlılık Analizi:  2005 yılı 4. çeyrek ile 2014 yılı ilk çeyrek arasındaki 29 Konvansiyonel, 4 Katılım Bankasına ait 3 aylık veriler 2. Etkinlik Analizi:  2005 – 2013 yılları arasındaki 27 konvansiyonel, 4 katılım bankasına ait yıllık veriler

8 KONVANSİYONEL BANKALAR 29 Kamu Bankaları 3Yabancı Bankalar 15 Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası A.Ş.*Alternatif Bank Türkiye Halk Bankası A.Ş.* Arap Türk Bankası A.Ş.* Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.*Bank Mellat* Özel Yerli Bankalar 11Burgan Bank A.Ş.* AdabankCitibank A.Ş.* Akbank T.A.Ş.*Denizbank A.Ş.* Anadolubank A.Ş.*Deutsche Bank A.Ş.* FibaBank A.Ş.*Finans Bank A.Ş.* Şekerbank T.A.Ş.*Habib Bank Limited* Tekstil Bankası A.Ş.*HSBC Bank A.Ş.* Turkish Bank A.Ş.*ING Bank A.Ş.* Türk Ekonomi Bankası A.Ş.*J. P. Morgan Chase Bank Türkiye Garanti Bankası A.Ş.*Société Générale (SA)* Türkiye İş Bankası A.Ş.*The Royal Bank of Scotland N.V.* Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.* Turkland Bank A.Ş.* KATILIM BANKALARI 4 Albaraka Türk Bank Asya Kuveyt Türk Türkiye Finans Katılım Bankası

9 METODOLOJİ 1)Karlılık Analizi  Panel Veri Analizi, Sabit Etkiler Modeli 2) Etkinlik Analizi  Veri Zarflama Analizi  Tobit Regresyon Analizi

10  Bağımlı Değişkenler 1)Aktif Karlılığı (DKTA) 2) Özkaynak Karlılığı (DKOZ) 3) Vergi Öncesi Karlılık (VOKTA)  Bağımsız Değişkenler  İçsel 1.Özkaynaklar (OZTA) 2.Net bilanço + Net Nazım Hesap pozisyonu (NBNNOZ) 3.Mevduat (TMTA) 4.Kredi (TKTA) 5.Takipteki Kredi (LUTA) 6.Faiz Dışı Gelirler (FDGTA) 7.Diğer Faaliyet Giderleri (DFGTA) 8.Büyüklük (lnaktif)  Dışsal 1.Pazar Yoğunluğu 2.Enflasyon 3.GSMH Büyüme Oranı BULGULAR (Karlılık Analizi)

11 Konvansiyonel Bankalar OrtalamaKatılım Bankaları Ortalama Aktif Karl.1,0281,213 (1,145)(0,739) Özk. Kar.7,19110,42 (9,59)(5,949) VÖK1,2941,515 (1,377)(0,934) Özkaynak15,1111,61 (10,27)(2,129) Bil. Dışı İşl.1,72237,79 (16,44)(82,09) Mevduat56,175,36 (18,53)(6,118) Krediler50,5273,29 (18,78)(4,934) Tak. Kredi.52,2899,51 (59,63)(70,63) Faiz Dışı gel.1,2541,652 (1,635)(0,96) Diğ. Faal.Gid.2,2092,134 Büyüklük (1,472) (2,049) (1,08) 15,96 0,691 Konvansiyonel Bankalar ve Katılım Bankaları İ ç in Bağımlı ve Bağımsız Değişken İstatistikleri

12 Bağımlı Değişkenler Bağımsız İçsel Değ.Kon. Aktif KârKon. Özk. Kâr.Kon. VÖKKat. Akt. Kâr.Kat. Özk.KârKat. VÖK Özkaynak0.033*** ***0.058***-0.391**0.094*** (6.239)(-1.454)(5.594)(3.056)(-2.423)(4.361) Bil. Dışı İşlem (-1.533)(-0.764)(-1.620)(-0.297)(-0.278)(0.505) Mevduat ** (-1.135)(0.637)(-0.672)(1.34)(2.135)(-1.275) Krediler0.008***0.077***0.009*** (2.828)(2.995)(2.732)(0.15)(0.033)(0.295) Takip. Krediler-0.001** ** * (-2.334)(-0.107)(-2.355)(-1.193)(-1.233)(-1.860) Faiz Dışı Gelir0.267***1.486***0.324***0.355***2.424***0.646*** (12.624)(7.89)(12.981)(3.821)(3.046)(6.077) Diğer Faal. Gid.0.049* ***0.276***2.802***0.214** (1.923)(0.743)(2.762)(3.582)(4.246)(2.429) ΔBüyüklük ** (-0.926)(2.388)(-1.544)(1.061)(1.04)(0.838) KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ

13 Bağımlı Değişkenler Bağımsız Dışsal Değ.Kon. Aktif KârKon. Özk. Kâr.Kon. VÖKKat. Akt. Kâr.Kat. Özk.KârKat. VÖK ΔPazar Yoğunluğu22.790*** ***24.949*** (4.261)(3.758)(3.944)(0.75)(0.331)(1.14) Enflasyon * (1.408)(1.179)(1.73)(0.672)(0.729)(0.702) GSMH0.006*0.048*0.008** (1.925)(1.655)(2.069)(0.685)(1.063)(-0.100) Döviz Kuru0.011*0.092*0.013* (1.704)(1.656)(1.718)(0.236)(0.454)(0.069) Düzeltilmiş R Gözlem Sayısı F Testi Sonucu10.86***15.84***11.73***5.83***6.46***7.85*** F prob0, Hausman test50.21***66.93***45.43***20.82***23.9***30.52*** Hausman prob0, MetodSabit etkiler Parantez içindeki değerler t istatistik değerlerini göstermektedir. * p<0.1 ** p<0.05 ***p<0.01 KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ

14 Veri Zarflama Analizi için kullanılan veriler GirdiAçıklama İşçilikPersonel giderleri Fiziki sermayeSabit varlıklar FonlarToplam mevduat Girdi Maliyetleri İşçilik maliyetiPersonel giderleri / Toplam aktifler Fiziki sermaye maliyeti(Personel giderleri + faiz dışı giderler) / Sabit varlıklar Mevduatların maliyeti Mevduatlara ödenen faiz tutarı / Toplam mevduat, (Katılım bankalarında “mevduata ödenen kâr payı tutarı / toplam mevduat” oranı kullanılmıştır) Çıktı Toplam kredilerUzun vadeli ve kısa vadeli krediler toplamı Nazım hesaplarBilanço dışı yükümlülükler (Garanti ve kefaletler, Taahhütler, Türev finansal Araçlar)

15 VZA GİRDİ VE ÇIKTI DEĞİŞKENLERİNE AİT İSTATİSTİKLER (Milyon TL) Katılım BankalarıKonvansiyonel BankalarToplam Ortalama Standart Sapma Gözlem Sayısı Ort.St. Sapma Gözlem Sayısı Ort. St. Sapma Gözlem Sayısı Krediler7,4065, ,73025, ,72124, Bil. dışı yük.12,61813, ,29852, ,27650, İşçilik Fiziki Ser , , Mevduat7,1974, ,58329, ,20328, İşçilik mal Fiziki ser. Mal Mevduat mal

16 Yıllar İtibarıyla Banka Türüne Göre Etkinlik Skorları 2005 Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği ortalamassortalamassortalamass Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları , Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları , Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları , Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları ,

17 2009 Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği ortalamassortalamassortalamass Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları , Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları Banka TürüTeknik EtkinlikDağıtım EtkinliğiMaliyet Etkinliği Konvansiyonel Bankalar Katılım Bankaları

18 Bankalar Bazında Etkinliklere İlişkin Yıllık Grafiksel Gösterim

19 Tobit Regresyon Analizi Bağımlı Değişkenler TEVZA’dan elde edilen teknik etkinlik skorları MEVZA’dan elde edilen maliyet etkinliği skorları DE VZA’dan elde edilen dağıtım etkinliği skorları Bağımsız Değişkenler İçsel Değişkenler KârlılıkNet Dönem Kârı (Zararı) / Toplam Aktif Sermaye Yeterliliği Özkaynaklar / Toplam Aktif Giderler(Personel giderleri + Faiz dışı giderler) / Toplam Aktif MevduatToplam Mevduat / Toplam Aktif KrediToplam Krediler / Toplam Aktif Takipteki KredilerTakipteki Krediler / Toplam Krediler BüyüklükToplam aktiflerin logaritması Dışsal Değişkenler GSMHGayri safi milli hasıladaki yıllık büyüme (%) EnflasyonTüketici fiyat endeksindeki yıllık artış (%) Tobit Regresyon Analizinde Kullanılan Bağımlı ve Bağımsız Değişkenler

20 Bağımlı Değişkenler Bağımsız Değişkenler Banka TürüTE_1TE_2DE_1DE_2ME_1ME_2 Karlılık Konvansiyonel Bankalar (0.219)(-0.153)(0.297)(-0.103)(-0.223)(-0.777) Katılım Bankaları * (-0.672)(-0.573)(-0.994)(-1.415)(-1.619)(-1.764) Gider Konvansiyonel Bankalar * * (-1.404)(-1.819)(0.371)(-0.148)(-1.307)(-1.958) Katılım Bankaları **0.063*** (-0.824)(-0.830)(2.101)(2.621)(1.362)(1.622) Sermaye Konvansiyonel Bankalar ***-0.005*** (-2.997)(-2.714)(-0.771)(-0.250)(-1.049)(-0.327) Katılım Bankaları (-0.433)(-0.188)(0.744)(0.616)(0.525)(0.386) Mevduat Konvansiyonel Bankalar *** 0.003**0.002** (-4.803)(-5.019)(2.398)(2.342)(-1.337)(-1.464) Katılım Bankaları (-1.021)(-1.621)(0.064)(1.108)(-0.421)(0.203) Krediler Konvansiyonel Bankalar 0.006***0.007***0.003*** 0.005***0.006*** (6.035)(6.935)(2.898)(3.179)(5.013)(5.685) Katılım Bankaları 0.005* (1.722)(1.886)(1.120)(1.076)(1.080)(1.107) Bankalara ait İ ç sel ve Dışsal Değişkenlerin Katılım Bankaları ve Konvansiyonel Bankaların Etkinliklerine Etkileri

21 Bağımlı Değişkenler Bağımsız Değişkenler Banka TürüTE_1TE_2DE_1DE_2ME_1ME_2 Takipteki Krediler Konvansiyonel Bankalar **-0.007*-0.008**-0.007** (-0.679)(-0.613)(-2.079)(-1.922)(-2.182)(-2.038) Katılım Bankaları **0.050**0.062**0.053* (0.285)(0.386)(2.038)(2.119)(2.034)(1.796) Büyüklük Konvansiyonel Bankalar ***-0.043***-0.034** (-0.049)(0.212)(-3.572)(-3.133)(-2.043)(-1.576) Katılım Bankaları **-0.093*** (-2.340)(-2.811)(-0.467)(0.463)(-1.408)(-0.867) GSMH Büyüme Konvansiyonel Bankalar ***-0.010**-0.020*** (-5.599)(-2.102)(-4.504) Katılım Bankaları *** (1.292)(-2.684)(-1.583) Enflasyon Konvansiyonel Bankalar *** * (-4.322)(0.151)(-1.811) Katılım Bankaları ** (-0.044)(-2.027)(-1.473) Parantez içindeki rakamlar t istatistik değerlerini göstermektedir. * p<0.1 ** p<0.05 *** p<0.01 Bankalara ait İ ç sel ve Dışsal Değişkenlerin Katılım Bankaları ve Konvansiyonel Bankaların Etkinliklerine Etkileri

22 SONUÇ  Özkaynaklar, krediler, faiz dışı gelirler, diğer faaliyet giderleri, Pazar yoğunluğu, GSMH ve döviz kuru Türk Bankacılık Sisteminin kârlılığını anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir.  Katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar kârlılık belirleyicileri noktasında farklılık göstermektedir.  Mevduatın katılım bankalarının özkaynak karlılığına anlamlı etkisi bulunurken konvansiyonel bankaların karlılık rasyoları üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur.  Krediler, pazar yoğunluğu, enflasyon, GSMH ve döviz kurunun, konvansiyonel bankaların kârlılıkları üzerinde anlamlı etkisi bulunurken, katılım bankalarının kârlılıkları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır.  2008 yılında Türk Bankacılık Sisteminin kârlılık rasyoları negatif yönde etkilenirken, 2009 yılında rasyolar pozitif yönde etkilenmiştir.

23 SONUÇ  Katılım bankaları, 2005 – 2013 yılları arasındaki tüm yıllarda, teknik, dağıtım ve maliyet etkinliğinden oluşan tüm etkinlik skorlarında konvansiyonel bankalardan daha yüksek etkinlik skorlarına sahiptir.  Konvansiyonel bankalar gruplandırılarak tüm grupların etkinlikleri kıyaslandığında en etkin banka türünün katılım bankaları olduğu; katılım bankalarını sırasıyla yabancı bankalar, yerel özel bankalar ve kamu bankalarının takip ettiği görülmüştür.  Etkinlik Belirleyicileri konusunda katılım bankaları ve konvansiyonel bankalar arasında farklılıklar mevcuttur.  Giderler, sermaye, mevduat ve krediler değişkenlerinin konvansiyonel bankaların etkinlikleri üzerinde anlamlı etkisi bulunurken katılım bankalarının etkinlikleri üzerinde anlamlı etkisi bulunmamaktadır.  Takipteki krediler değişkeni konvansiyonel bankaların dağıtım etkinliği ve maliyet etkinliğini negatif yönde etkilerken, katılım bankalarını pozitif yönde etkilemektedir.

24


"TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI VE KONVANSİYONEL BANKALARIN KÂRLILIK BELİRLEYİCİLERİ VE ETKİNLİK YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMALARI Tuğba Eyceyurt Batır Danışman:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları