Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

25.06.2016Prof. Dr. Fehim Fındık1 Malzeme muayenesine giriş Malzeme Bilgisi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "25.06.2016Prof. Dr. Fehim Fındık1 Malzeme muayenesine giriş Malzeme Bilgisi."— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Fehim Fındık1 Malzeme muayenesine giriş Malzeme Bilgisi

2 Prof. Dr. Fehim Fındık2 Giriş Malzeme muayenesi, malzemelerin yapı ve özelliklerinin incelenmesi anlamına gelir. Tahribatsız ve tahribatlı muayene diye ikiye ayrılır. Gözlem, girici (penetran) sıvı, manyetik toz, ultrasonik dalga, eddy akımı, radyografi (tahribatsız muayene). Sertlik, çekme, basma, darbe, eğme, yorulma, sürünme d (tahribatlı muayene).

3 Prof. Dr. Fehim Fındık3 Metalografi deneyi Malzemelerin yapılarını oluşturan fazların türü, dağılımı ve tane büyüklüğü metalografi deneyi ile belirlenir. Malzemelerin iç yapılarını inceleyen bilim dalına metalografi denir. Malzemeler, makroskobik (çıplak gözle veya X10) ve mikroskobik (mikroskop ile) olarak incelenir. Büyük boyutlu fiziksel hata, metal olmayan kalıntı, mekanik etkiler  makroskobik inceleme Faz, tane yapısı, çatlak, gözenek, segregasyon  mikroskobik inceleme Mikroskop  ışık (optik) m, elektron m (SEM,TEM) Normal yapısal incelemeler  ışık m Yapısal ayrıntılar, yönlenme ilişkileri, kristal yapı, kristal kusuru  elektron m

4 Prof. Dr. Fehim Fındık4 Metalografik incelemeler 1. Numune Alma: Parçanın homojen ve alınan numunenin malzemeyi temsil etmesi gerekir. Önce malzeme kesilir (testere, keski, torna, kesici taş, oksi asetilen) Kesme sırasında iç yapı değişmesin diye numune su veya yağ ile soğutulabilir. Özel kesme diskleri (Al 2 O 3, SiC ve elmas) kullanılır.

5 Prof. Dr. Fehim Fındık5 2.Numune hazırlama: kalıplama, zımparalama, parlatma, dağlama a.Kalıplama (bakalite alma): Çok küçük boyutlu numunelerin elle tutulması için kalıplanması gerekir. Numuneler sıcak preste veya soğuk kalıpta kalıplanır. Sıcakta ve basınç altında kalıplama için bakalit gibi termoplastik mlz kul. Pres otomatik, basınç 1000 kgf/mm 2, 5 dak, kalıplama sıcakl 150 o C kullanılır. Soğuk kalıplamada polyester (saydam), epoksi (yarı saydam) ve akrilik (opak) kullanılır. Bu malzemeler reçine ve sertleştiricilerden oluşur. Kalıba dökülürler, katılaşma süresi dak.

6 Prof. Dr. Fehim Fındık6 b. Zımparalama Bakalite alınan numuneler, SiC zımparaları ile taşlanır. Tane boyutu küçüldükçe zımpara numarası artar. Zımparalama, döner disk üzerindeki zımparalarla yapılır. Dönme hızları dev/dak Zımparalama sulu ortamda yapılmalı Kaba zımparalama ( mikron) İnce zımparalama ( mikron) Bir zımparadan diğerine geçince numune 90 o çevrilir. Her zımparadan sonra numune gözle kontrol edilir.

7 Prof. Dr. Fehim Fındık7 c. Parlatma Parlatmada alümina tozu veya elmas pasta kullanılır. Bu aşındırıcılar, dönen bir disk üzerindeki çuhaya sürülerek uygulanır. Numune bir parlatma kademesinden sonra su ile yıkanır ve sonra su ve alkol ile yıkanarak kurutulur. Parlatma sonucunda çiziksiz ve ayna yüzeyini andıran bir yüzey elde edilir. Çok sayıda numune için otomatik parlatma cihazları da kullanılabilir. Bazı durumlarda, elektrolitik parlatma yapılır. Numune önce V gerilim uygulayan bir doğru akım kaynağının pozitif ucuna bağlanarak anot yapılır. Katot olarak da Al veya paslanmaz çelik kullanılır.

8 Prof. Dr. Fehim Fındık8 d. Dağlama Parlatılan numunelerin içyapılarının ortaya çıkarılması için dağlama yapılır. Numune bir asit çözeltisi olan dağlama ayıracına (dağlayıcı) daldırılır. Farklı metallere farklı dağlayıcılar kullanılır. Dağlanan numuneler önce saf su, ardından alkol ile yıkanarak kurutulur. Elektrolitik dağlamada numune anot yapılır ve katot olarak Pt veya C kullanılır. Uygulanan gerilim düşüktür (2-6V).

9 Prof. Dr. Fehim Fındık9 Kullanılan bazı dağlayıcılar MalzemeDağlayıcıKullanım biçimi Saf Al1 ml HF 200 ml H2O Pamukla yüzeye sür veya 15 sn dağlayıcıy a daldır Al-Zn2 ml HNO3 98 ml metanol Numune sn dağlayıcıy a daldır Cu-Ni5 g FeCl3 50 ml HCl 100 ml H2O Birkaç dakika daldır veya yüzeye sür Alaşımsız veya az alş çelik 2 ml HNO3 98 ml etil alkol (Nital) Birkaç sn-1 dak arası dağlayıcıya daldır Alaşımlı çelik 5 g FeCl3 50 ml HCl 100 ml damıtık su Yapı görünene kadar numune daldırılır

10 Prof. Dr. Fehim Fındık10 Mikroskobik inceleme ve yapısal değerlendirme Dağlanan numuneler mikroskop altında incelenir. Metalografik incelemelerde ışık (metal) mikroskobu kullanılır. Bir metal mikroskobu objektif, oküler ve aydınlatma sistemi diye üç ana bölümden oluşur (Şek 10.1) Mikroskobun büyütme yeteneği = objektifin ön yeteneği X okülerin ön büyütmesi [örn. 10 x 100=1000 büyt] Metalografik incelemeler sonucunda fazların türü, dağılımı ve oranları ile, tane büyüklüğü belirlenir (Şek 10.4).

11 Prof. Dr. Fehim Fındık11

12 Prof. Dr. Fehim Fındık12 Bir malzemenin iç yapısının şematik gösterimi


"25.06.2016Prof. Dr. Fehim Fındık1 Malzeme muayenesine giriş Malzeme Bilgisi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları