Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Erkan AVCI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Erkan AVCI."— Sunum transkripti:

1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Erkan AVCI

2 EĞİTİMİMİZİN AMACI Katılımcıların, işyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının kullanımı hakkında dikkat edilmesi gereken İSG hususlarında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır.

3 Öğrenme Hedefleri Bu dersin sonunda katılımcılar; İş ekipmanlarında bulunması gereken asgari güvenlik şartlarını belirtir. İmalatçıların iş ekipmanları konusundaki sorumluluklarını sıralar. Makinelerin güvenli kullanımına yönelik işaret ve talimatları tanımlar.

4 Konu Başlıklarımız 1. İş Ekipmanlarının İmalatçılarının Sorumlulukları 2. İş Ekipmanlarının Güvenli Kullanımı 3. Makinelerin İşaretlenmesi 4. İş Ekipmanlarında Bulunacak Asgari Gerekler 5. Makine Koruyucuları 6. İlgili Mevzuat ve Uygulamaları 7. İşletme Talimatları

5 İş Ekipmanlarının İmalatçılarının Sorumlulukları İş ekipmanları, insana, diğer canlılara ve çevreye zarar vermemeli, Bir iş ekipmanı ile ilgili gerekli tüm dokümanlar sağlanmış olmalı, İş ekipmanları kullanımı, bakımı, ayarı, taşınması vb. sırasında ortaya çıkabilecek her türlü tehlikeli durum için gerekli önlemler alınmış olmalı,

6 İş ekipmanı üzerinde oluşabilecek riskler için uyarıcı işaret ve açıklayıcı bilgiler sağlanmış olmalı, İş ekipmanını piyasaya arz eden taraf, İş ekipmanıyla ilgili tüm sorumluluğu almış olduğunu taraflara bildirmeli.

7 Makineler, tipi ve güvenli kullanım için esas olan bütün bilgileri de taşımalıdır Makinelerin İşaretlenmesi

8 Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) Bütün makineler, asgari özellikler göz önünde tutularak, görünür, okunur ve silinemez bir şekilde işaretlenmelidir:

9 İmalatçının veya yetkili temsilcisinin ticari unvanı ve tam adresi, Makinenin tanımı, Seri veya tip tanımlaması, Varsa seri numarası, İmalat işleminin tamamlandığı yıl.

10 CE işareti ürünün yeni yaklaşım yönetmeliklerinde belirtilen temel koşullara «sağlık, güvenlik, çevre ve tüketiciyi koruma konularında uyulması zorunlu olan kurallardır» uygunluğunun bir sembolüdür. CE işaretini kalite işareti olarak da düşünmemek gerekir. Bu çoğunlukla emniyetle ilgili bir işarettir CE işareti iliştirilirken tarih öne veya ileriye alınamaz. CE İşaretlemesi ( Conformité Europeénné )

11 İş ekipmanında bulunan ve güvenliği etkileyen kumanda cihazları açıkça görülebilir ve tanınabilir özellikte olacak ve gerektiğinde uygun şekilde işaretlenecektir. Kumanda cihazları zorunlu haller dışında, tehlikeli bölgenin dışına yerleştirilmelidir ve bunların kullanımı ek bir tehlike oluşturmamalıdır. İş Ekipmanlarında Bulunacak Asgari Gerekler

12 Operatör, ana kumanda yerinden tehlike bölgesinde herhangi bir kimsenin bulunup bulunmadığından emin olabilmelidir. Bu mümkün değilse makine çalışmaya başlamadan önce otomatik olarak devreye girecek sesli ve ışıklı ikaz sistemi bulunmalıdır.

13 Kumanda sistemleri ve kontrol sistemleri güvenli olmalıdır. Tehlikenin durumuna göre, bütün iş ekipmanlarını tümüyle ve güvenli bir şekilde durdurabilecek bir kumanda sistemi bulunmalıdır. İş ekipmanlarının çalıştırılması, sadece bu amaç için yapılmış kumandaların bilerek ve isteyerek kullanılması ile sağlanmalıdır.

14 İş ekipmanının tehlikesine bağlı olarak gerektirmesi halinde acil durdurma sistemi bulunmalıdır. İş ekipmanı veya tehlikeli kısımları durdurulduğunda, bunları harekete geçiren enerji de kesilmiş olmalıdır.

15 Tehlike oluşturabilecek, iş ekipmanının parçalarının kırılması, kopması veya dağılması riskine karşı uygun koruma önlemleri alınmalı.

16 Parça fırlaması veya düşmesi riski taşıyan iş ekipmanlarında, işçilerin sağlığı ve güvenliği açısından gerekiyorsa, sabitlenmelidir. Bu riskleri ortadan kaldıracak uygun güvenlik tertibatı ile donatılmalıdır. Gaz, buhar, sıvı veya toz çıkarma tehlikesi olan iş ekipmanları, bunları kaynağında tutacak ve/veya çekecek uygun sistemlerle donatılmalıdır.

17 İş ekipmanının hareketli parçalarıyla mekanik temas riskinin kazaya yol açabileceği hallerde; İş ekipmanı, tehlikeli bölgeye ulaşmayı önleyecek uygun koruyucular veya koruma donanımı ile donatılmalıdır.

18 Makine Koruyucuları TBMM de 1967 yılında kabul edilen uluslar arası 119 sayılı sözleşme ile koruyucusu olmayan her türlü makinenin, tezgahın satışı, devredilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi yasaklanmıştır tarihinde çıkarılan makine koruyucuları yönetmeliğinde koruyucusu bulunmayan makinelerin imal edilmesi, devredilmesi, satılması veya sergilenmesi yasaklanmıştır. İşverenin Yükümlülükleri

19 Makine ve tezgahlarda bulunan birçok makine aksamı tehlikelerin kaynakları arasındadır. Bu tehlikeleri kaynağında yok etmek veya azaltmak için makine koruyucuları kullanılmaktadır. Koruyucular ve koruma donanımı:

20 Döner miller Çıkıntılar Açıkta dönen aksam Merdaneler Kayış kasnaklar Dişliler Kapalı yerde hareket eden parçalar Kazan içinde dönen aksamlar Aşındırıcılar Eziciler Kesici ağızlar Elektrik (Kumanda panosu, topraklama, aydınlatması vs.) Tehlike Kaynakları

21 Makinelerde Tehlikeler Nerelerde Gizli? Elektrik Çarpması Yüksek Sıcaklık-Basınç Kimyasal Sızıntısı Gürültü- Titreşim

22 Etkin bir koruma sağlamalı, Çalışmayı zorlaştırmamalı, Makinenin bir parçası gibi olmalı, Kolayca devreden çıkarılamamalı, Kullanışlı ve işe uygun olmalıdır. Bir makine koruyucusunda şu özellikler bulunmalıdır:

23 Koruyucu kendisi tehlike oluşturmamalı Tehlike alanına insan veya uzvunun girmesini önlemeli, Ekipmanın operasyon noktalarının görülmesini gereğinden fazla kısıtlamamalı,

24 Sabit koruyucular Kilitlemeli koruyucular Ayarlanabilir koruyucular Otomatik koruyucular Yaklaşma koruyucuları Kendi kendine ayarlanan koruyucular Makine Koruyucu Türleri

25 1. Sabit Koruyucular: Makine veya tezgah üzerinde sabit olarak bulunurlar. Makine koruyucuları işlevsellik ve çalışma prensibine göre şu şekilde sınıflandırılır:  Kayış kasnak koruyucuları  Dişli-zincir koruyucuları  Mil-volan koruyucuları  Zımpara taşı koruyucuları  Pervanelere yapılan koruyucular  Korkuluklar, siperler

26 2. Kilitlemeli Koruyucular: Bu koruyucular sabit değildir. Açılıp kapanabilirler ve kilitlenerek fonksiyon görürler. Kilitlenmeden makine veya tezgah çalışmaz. Kilitleme sistemi otomatik veya manuel olabilir. 26  Kapaklara takılan emniyet sviçleri  Birden fazla işçi çalışması durumunda kumanda tertibatı  Kaldırma makinelerinde alt ve üst limit sviçleri  Tehlikeli bölgeleri sınırlayan emniyet sviçleri  Makinelerin hareket alanını sınırlayan emniyet sviçleri  Mekanik ve hidrolik kilitleme sistemleri

27 3. Ayarlanabilir Koruyucular: Bu tür koruyucularda makineye malzeme beslemek için açıklık bulunur ve bu açıklık ayarlanabilir. 4. Uzaklık Kontrollü Gergi Kayışları: İnsan el ve vücudunun tehlikeli noktalara girmesine engel olmak için kullanılan kayışlardır.

28 5. Basınca Duyarlı Elemanlı Koruyucular: Üzerine bir ağırlık veya basınç geldiğinde makineyi veya tezgahı durduran sistemlerdir. 6. Radyo Frekanslı Koruyucular: Fotoselli sistemlere benzer olarak çalışan koruyucu sistemlerdir. 7. Fotoselli Koruyucular: Bu tür koruyucularda algılama perdesi ile koruma sağlanır operasyon bölgesi içinde bir cisim olduğunda (el gibi) tezgah çalışmaz.

29 8. İki Elle Kumanda sistemi: Özellikle preslerde kullanılan bir makine koruyucu sistemdir. Makineye iki elle beraber kumanda edilir. Çift butona aynı anda basılması ile pres hareket eder. 9. Son Nokta Durdurucu Elemanlar: Makinenin hareketli kısımlarının belli bir noktadan ileriye gitmesini engelleyen sistemlerdir.

30 10. Yaklaşma Koruyucuları Sabit engeller Tel kafesler Emniyet şeritleri, ipleri 11. Kendi kendine Ayarlanan Koruyucular Daire testere koruyucuları

31 Makine ve Tezgahlarda Alınacak Genel Tedbirler Makinenin uygun yerleştirilmesi, Bütün hareketli kısımların mahfazalarla kapatılması, Elektrikle çalışan makinelerin topraklanması, Havayı kirleten makinelere uygun havalandırma yapılması. Genel güvenli kuralları şu şekildedir:

32 Makine durdurulmadan tamir bakım ve temizlik yapılmaması Çalıştırma ve durdurma düğmelerinin uygun olması Operasyon noktasının koruyucu içine alınması İşe uygun aydınlatma yapılması

33 İş ekipmanlarında, işçilerin güvenliğinin sağlanmasında esas olan ikaz ve işaretler bulunacaktır. İş ekipmanına ait ikaz donanımları kolay algılanır ve anlaşılır olacaktır. İş ekipmanı sadece tasarım ve imalat amacına uygun işlerde ve şartlarda kullanılacaktır.

34 İş ekipmanının çalışılan veya bakımı yapılan bölgesi işleme uygun şekilde aydınlatılacaktır. İş ekipmanının yüksek veya çok düşük sıcaklıktaki parçaları, işçilerin teması veya yaklaşması riskine karşı korunacaktır.

35 İş ekipmanının bakım işleri, ancak ekipman kapalı iken yapılabilecektir. Bunun mümkün olmadığı hallerde, bakım işleri yürütülürken gerekli önlemler alınacak veya bu işlerin tehlike bölgesi dışında yapılması sağlanacaktır. Bakım defteri bulunan makinalarda bakımla ilgili işlemler günü gününe bu deftere işlenecektir.

36 Bütün iş ekipmanı, işçilerin doğrudan veya dolaylı olarak elektrikle temas riskinden korunmasına uygun olacaktır. İş ekipmanlarının enerji kaynaklarını kesecek araç ve gereçler kolayca görülebilir ve tanınabilir olacaktır. İşçilerin üretim, bakım ve ayar işlemleri yapacakları yerlere güvenli bir şekilde ulaşabilmeleri ve orada güvenli bir şekilde çalışabilmeleri için uygun şartlar sağlanacaktır.

37 Bütün iş ekipmanı, ekipmanın aşırı ısınması veya yanmasına veya ekipmandan gaz, toz, sıvı, buhar veya üretilen, kullanılan veya depolanan diğer maddelerin yayılması riskine karşı işçilerin korunmasına uygun olacaktır. Bütün iş ekipmanı, ekipmanın veya ekipmanda üretilen, kullanılan veya depolanan maddelerin patlama riskini önleyecek özellikte olacaktır.

38 ÇALIŞMA MEVZUATI İLE İLGİLİ BİLGİLER

39 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu 30/12/1989 tarihli ve 89/655/EEC sayılı, 5/12/1995 tarihli ve 95/63/EC sayılı, 27/6/2001 tarihli ve 2001/45/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifleri İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 11/02/2004 Sayısı: 25370) Makine Emniyeti Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 03/03/2009 Sayısı:27158) İlgili Mevzuat ve Uygulamaları

40 İşletme Talimatları Operasyon noktası uygun şekilde korunacak, Kayış kasnağa elle tutularak fren yapılmayacak, Talaş fırlamasına karşı tedbir alınacak, Çubuk halinde dönen uzun malzeme koruyucu içine alınacak, İş parçasının gevşeyip fırlamaması için tedbir alınacak, Etrafındaki boşluklar 60cm. den az olmayacaktır. Torna Tezgahlarında Güvenlik

41 Pres Tezgahlarında Güvenlik Kalıp bağlarken motor durdurulacak, başlık ile tabla arasında takozlar yerleştirilecek, Açık kalıpla yapılan çalışmalarda çift el kumanda tertibatı veya fotosel tertibatı olacak, Ağır preslerde ve enjeksiyon preslerinde sürgülü kapak veya mekanik engelli kapak bulunacak Parça fırlamasına karşı tedbir alınacak, Hidrolik ve pnömatik preslerde manometre ve emniyet supabı olacak, Malzeme koyma ve almada mümkün mertebe MAŞA kullanılacak,

42 Taşlama Tezgahlarında Güvenlik Zımpara taşları, işin ve tezgahın özelliğine uygun olacak, Uygun taş mahfazaları olacak, Mahfazaların toz emme sistemi olacak, Fırlayan çapaklar için uygun siper veya gözlük kullanılacak, Gözlük veya maske için ikaz levhası olacak,

43 Taşlama Tezgahlarında Güvenlik Taşlama ağzı açıklığı uygun olacak. En çok 120 derece, takım bileme tezgahlarında 60 derece, seyyar taşlarda 180 derece olacak, Taşın yan yüzeyleri kullanılmayacak, Taş yeni takıldığında ve soğuk zamanlarda fazla zorlanmayacaktır.

44 Matkap ve Freze Tezgahlarında Güvenlik İşlenecek parça uygun şekilde bağlanacak, Döner tablaya bağlanan parçaların çıkıntılı kısımları koruyucu içine alınacak, Parça işlenirken talaş, takım ağızlarındaki talaş temizliği yapılmayacak, Soğutma suyunun sıçramasına karşı tedbir alınacak, Çıkan talaşlar elle süpürülmeyecektir.

45 Demir Testere Tezgahlarında Güvenlik Soğutma suyunun sıçramasına karşı tedbir alınacak, Testerenin uygun koruyucusu olacak, Kesilecek parça sağlam olarak bağlanacak, Daire Testerelerde Sıçrayabilecek kıvılcımlara karşı tedbir alınacaktır.

46 Silindir Merdane ve Hadde Tezgahlarında Güvenlik Malzeme beslemesi, besleme bandı ile yapılmalıdır. Silindirler arasında kapmayı önleyecek koruyucu olmalıdır. Uygun yerlerde acil durdurma düğmeleri veya emniyet halatı olacaktır. Bazı tezgahlarda çift el kumanda tertibatı veya fotosel koruma tertibatı yapılabilir.

47 Makas Tezgahlarında Güvenlik Çift el kumanda veya fotosel emniyet sistemi olmalı, Malzeme fırlamalarına karşı tedbir alınmalı, İki tarafta da çalışma olması durumunda bıçağın iki tarafında da koruyucu olmalıdır.

48 Ağaç İşleme Tezgahlarında Güvenlik Toz ve talaşa karşı uygun aspirasyon tertibatı olmalı, Planya tezgahlarında bıçağın takıldığı kanal 13mm. den, planya ile bıçak merdanesi arasındaki boşluk 3mm. den fazla olmamalıdır. Bıçak merdanesinin üzerine enine ve yüksekliğine ayarlanabilen koruyucular konmalı, Madeni koruyucuların bıçağa yakın yüzleri ahşap ile kaplanmalı, İşlenen malzemeler ortamdan uzaklaştırılmalıdır.

49 Şerit Testere Tezgahlarında Güvenlik Alt ve üst kasnak arasındaki kısımlar menteşeli kapaklarla kapatılmalı, Şerit testere çalışırken sürekli gergin tutulmalı, bağlantıları en az ayda bir kere kontrol edilmeli, çatlak testereler kullanılmamalı, Arıza durumunda tezgah durdurularak müdahale edilmelidir.

50 Daire Testere Tezgahlarında Güvenlik Çalışma tablasının yerden yüksekliği cm. olmalı, Daire testerenin üstü ve etrafı mafsallı ve kesilecek parçanın dokunması ile açılabilen bir koruyucu ile kapatılmalı, Kısa parçalarda veya malzemenin son kısımları işlenirken kayar takozlar kullanılmalıdır.

51 Karıştırma Tezgahlarında Güvenlik Döner dolaplı makinelerde dönme hareketine karşı uygun tedbirler alınmalı, Açık ağızlı katıştırıcılarda, ağzın yerden yüksekliği 1m. den az ise, uygun korkuluk yapılmalı, Kapaklı karıştırıcılarda kapak açılınca makineyi durduracak tertibat olmalı, Gıda maddelerinin işlendiği karıştırıcı, yoğurucu, çarpıcı makineler kapaklı olmalı, hareket durmadan kapak açılmamalı veya kapak açıldığında hareket durmalıdır.

52 52


"İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Erkan AVCI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları