Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI Dr. Aydan KAYA Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI Dr. Aydan KAYA Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü."— Sunum transkripti:

1 SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI Dr. Aydan KAYA Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü

2 DOMATES MOZAİK HASTALIĞI Etmen: Tobacco mosaic virus, Tomato mosaic virus Belirtileri: Yaprak üzerinde açık-yeşil, sarı ve koyu-yeşil renkte mozaik lekeleri görülmektedir.

3 Yapraklarda kıvrılma ve şekil bozukluğu meydana gelmektedir. DOMATES MOZAİK HASTALIĞI

4 Yapraklarda incelme ve şekil bozukluğu meydana gelmektedir.

5 Kış aylarında bitkide bodurlaşma ve yapraklarda "eğrelti otu" görünümü daha belirgindir. Bitki gövdesinde mor renkli antosiyan oluşumu görülebilmektedir. DOMATES MOZAİK HASTALIĞI Yaz dönemlerinde ise yaprak kıvrılmaları ve mozaik lekelenmeler şiddetli olduğu halde bodurluk hafif olabilir.

6 Meyvelerde şekil bozukluğu ve kahverengi nekrotik lekeler oluşmaktadır. DOMATES MOZAİK HASTALIĞI

7 Olgunlaşmış meyvelerde ise kenarları belirsiz, yeşil, mermersi bölgeler görülmektedir. DOMATES MOZAİK HASTALIĞI

8 Yaprak üzerinde açık-yeşil, sarı ve koyu-yeşil renkte mozaik lekeleri görülmektedir.

9 Konukçuları: Tüm sebzeler, tütün, bazı süs bitkileri ve yabancıotlar virüsün konukçusudur. Taşınma Şekli:  Tohumla,  Temasla  Mekanik olarak taşınmaktadır. DOMATES MOZAİK HASTALIĞI

10 Bu hastalık TMV’nin bir veya birden fazla ırkları tarafından meydana getirilen ve domates meyvelerinde zarar yapan bir hastalıktır. DOMATES İÇ KAHVERENGİLEŞME HASTALIĞI (Internal browning) Etmeni: Tobacco mosaic virus

11 Bitkinin yeşil aksamında ve olgunlaşmamış meyvelerinde virüs belirtisine rastlanmaz. Olgunlaşmaya yüz tutmuş ve olgunlaşmış meyvelerin üzerinde ise grimsi-kahverengi yama şeklinde lekeler görülür. DOMATES İÇ KAHVERENGİLEŞME HASTALIĞI

12 Bu lekeler kısmından çakı ile kesildiğine, lekelerin altında tipik kahverengi, mantarımsı ölü dokulara rastlanır. DOMATES İÇ KAHVERENGİLEŞME HASTALIĞI

13 Şiddetli durumlarda kahverengi ölü kısımlar meyvenin iç ve ortasına kadar yayılır.

14 Enfeksiyon erken dönemde ve şiddetli ırklar tarafından oluşmuş ise meyvelerin küçük ve yeşil döneminde de lekeler görülür. DOMATES İÇ KAHVERENGİLEŞME HASTALIĞI

15 DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI Bitkinin yaprak ayası son derece daralır ve yaprak ipliksi bir görünüm alır. Etmeni: Cucumber mosaic cucumovirus

16 DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI Hastalık ilerledikçe bu iplikleşme bitkinin tepe noktasında sadece orta damarın kalması şeklinde devam etmektedir.Çok sayıda yan yaprakçıklar oluşmaktadır.

17 Boğum araları kısalır, yapraklar küçülür ve bitkide rozetleşme, bodurlaşma meydana gelir. DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI

18 Meyveler normal büyüklükte değildir ve şekilsiz bir görünüm almaktadır. Ayrıca meyve üzerinde kahverengi nekrotik lekeler görülebilmektedir. DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI

19 Olgunlaşmış meyveler üzerinde ise beyazımtrak-sarı renkli halkalar ve kabarıklıklar (şişkinlikler) görülebilmektedir. DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI

20 Belirtiler (Biber): Yaprak üzerinde açık-yeşil, sarı ve koyu-yeşil renkte şiddetli mozaik lekeleri görülmektedir.

21 Alt yapraklarda nekroze olmuş halka lekeler görülür. DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI Meyvelerde de halka şeklinde nekrozlar meydana gelir.

22 DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI Meyvelerde nekroze olur ve şekil bozukluğu meydana.

23 Konukçuları: Tüm sebzeler, endüstri bitkileri, süs bitkileri ve bazı yabancıotlar virüsün konukçusudur. Taşınma Şekli:  Yaprak bitleri (Aphis gossypii, Myzus persicae)  Küsküt ile taşınabilmektedir. DOMATES İPLİK YAPRAKLILIK HASTALIĞI

24 DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ Etmeni: Tomato spotted wilt tospovirus Belirtileri: Yapraklar üzerinde önce kahverengi daha sonra bronz rengine dönüşen lekeler oluşmaktadır.

25 DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ Bazen bronzluk nekroza dönüşerek bitkiyi kurutabilir.

26 DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ Bitkilerde gelişme geriliği meydana gelir, bodur kalır.

27 Meyveler üzerinde çok sayıda iç içe geçmiş, merkezi kabarık olan halkalar şeklinde lekeler görülmektedir. DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ

28 Olgunlaşmış meyvelerde ise çok sayıda konsantrik ve etrafı sarı renkte olan daire şeklinde lekeler oluşur. DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ

29 Biber: Yapraklarda iç içe halkalar şeklinde lekeler meydana gelir,daha sonra bu lekeler nekroze olur ve kahverengileşir. İleri dönemde tüm bitkide kuruma meydana gelir.

30 DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ Meyveler üzerinde çok sayıda iç içe geçmiş, konsantrik halkalar şeklinde lekeler meydana gelir,bu lekeler nekroze olur, kahverengileşir.

31 Konukçuları: Kültür ve süs bitkileri ile yabancı otları içeren çok sayıda konukçusu vardır. Taşınma Şekli: Tütün thripsi (Thrips tabaci) ile taşınmaktadır. DOMATES LEKELİ SOLGUNLUK VİRÜSÜ

32 DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK HASTALIĞI Etmeni: Tomato yellow leaf curl bigeminivirus Belirtileri: Domates varyetelerine göre değişiklik göstermektedir. Enfeksiyondan hemen sonra yapraklar hacimce azalmakta, kıvırcıklaşmakta, aşağı veya yukarıya doğru kıvrılarak kaşık şeklini almakta ve sarı beneklilik belirtisi göstermektedir.

33 Enfeksiyondan sonra oluşan yapraklar, daha küçük olarak gelişmekte ve daha şiddetli olarak kıvrılmaktadır. DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK HASTALIĞI

34 Enfekteli bitkiler şiddetli olarak cüce kalmaktadır. Enfeksiyon zamanı ne kadar erken olursa bitki bundan o kadar çok etkilenmektedir.

35 Geç dönem infeksiyonları ise yeni meyve tutumunu önlemekte ve mevcut olan meyvelerin olgunlaşması gecikmektedir. Ayrıca olgunlaşmış meyveler pazar değerini yitirmektedir. DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK HASTALIĞI

36 Konukçuları: Domates, tütün ve bazı yabancıotlar virüsün konukçusudur. Taşınma Şekli: Beyaz sinek (Bemisia tabaci) ile taşınmaktadır. DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK HASTALIĞI

37 KABAKGİL VİRÜS HASTALIKLARI

38 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Yapraklarda orta damar boyunca bazen şiddetli olabilen aşağı doğru kıvrılma meydana gelir. Kıvrılmış ve hafif kıvırcıklaşmış yapraklar ancak yarı büyüklüğünü alabilir. Etmeni: Cucumber mosaic virus (CMV)

39 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Yaprak sapı ve gövde dikkati çekecek kadar kısalır. Boğum araları kısalır. Yapraklarda aşağı doğru bükülme ve kartlaşma meydana gelir.

40 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Yapraklarda mozaik şeklinde renk açılmaları meydana gelir.

41 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ İlerlemiş mozaik Kavun yaprağında beneklenme

42 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Yapraklarda değişken hafif yassılaşma ve kabarma meydana gelir.

43 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Bitkilerde sararma ve solma, meyvelerde beneklenme görülür.

44 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Hıyar bitkisinin büyüme ucunda (apex) rozet teşekkülü, virüs enfeksiyonu sonucu gövde büyümesi durur.

45 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Kabak bitkisinde sistemik klorotik beneklenme

46 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Kabak yaprağında şekil bozukluğu ve beneklenme

47 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Yeni hastalanmış genç kabak yapraklarında sararma ve pörsüme

48 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Erkek çiçeklerin sayılarında artma, dişi çiçeklerin sayılarında azalma olur.

49 Meyve belirtileri de değişkenlik gösterir. Genç meyvelerde çoğu kez mozaik şeklinde lekelenme olur. HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ

50 Kavun ve hıyar meyvesi üzerinde beneklenme

51 HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ Konukçuları: 100’den fazla familyadan 1200’den fazla bitki türünü hastalandırır. Kabakgil bitkileri içinde kabak ve kavun en başta gelir.

52 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Etmeni: Watermelon mosaic virus 2 (WMV2)

53 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Yapraklarda mozaik şeklinde renk açılmaları meydana gelir.

54 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Yapraklarda mozaik şeklinde renk açılmaları

55 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Yapraklarda mozaik, meyve renginde kırılma ve renksizleşme ortaya çıkar.

56 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Damar aralarında kabarcıklı mozaik şeklinde belirti oluşur.

57 Kavun bitkisinde kabarcıklı mozaik KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2

58 Yaprak ayasında daralma ve küçülmeler ortaya çıkar. Yaprak normal şeklini kaybeder.

59 KARPUZ MOZAİK VİRÜSÜ 2 Yapraklarda damarlarda bantlaşma meydana gelir. Yaprak kenarlarında dişlenme meydana gelir.

60 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Etmeni: Zucchini yellow mosaic virus (ZYMV)

61 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Yapraklarda sarı mozaik, nekroz ve kısmen şekil bozukluğu meydana gelir.

62 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Genç bir kabak yaprağında damar bantlaşması

63 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Bitkide anormal görünüm veren zayıf ve dar yaprak oluşumu görülür.

64 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ İpliksi yaprak oluşumu

65 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Yapraklarda damar aralarında kabarcıklı mozaik şeklinde belirti oluşur.

66 Bitkilerde gelişme geriliği ve bodurlaşma olur. KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ

67 Bitkilerde boğum aralarında kısalma ve büyüme durgunluğu meydana gelir.

68 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Meyve benekli ve kabarcıklı bir görünüm alır. Meyveler küçük kalır, şekli bozulur, yeşil benekler oluşur.

69 Meyve eti mermer görünümlü ve anormal sert yapıda olur. KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Meyve üzerinde mantarlaşmış çatlaklar oluşur.

70 KABAK SARI MOZAİK VİRÜSÜ Benekli ve kabarcıklı meyveler

71 KABAK MOZAİK VİRÜSÜ Etmeni: Squash mosaic virus (SqMV)

72 KABAK MOZAİK VİRÜSÜ Genç fidelerde yapraklarda klorotik lekeler, damar bantlaşması ve kıvrılma meydana gelir.

73 Olgun bitkilerde yapraklarda koyu yeşil mozaik, kabarcıklı görünüm oluşur. KABAK MOZAİK VİRÜSÜ

74 Yapraklarda mozaik ve deformasyonlar görülür. Damar aralarındaki alanlarda daralmalar ortaya çıkar. KABAK MOZAİK VİRÜSÜ

75 Yapraklarda mozaik, halka lekeler oluşur.

76 KABAK MOZAİK VİRÜSÜ Meyve benekli ve kabarcıklı bir görünüm alır, şekli bozulur.

77 KABAKGİL VİRÜSLERİNİN TAŞINMA YOLLARI  TOHUM  ENFEKTELİ BİTKİLER  VEKTÖR - Böcekler (Myzus persicae, Aphis gossypii ) - Yabancı otlar (Chenopodium amaranticolor Senecio vulgaris, Amaranthus sp. ) - İnsan

78  Temiz tohum kullanılmalıdır.  Hasta bitkiler, bitkisel artıklar ve konukçu olabilecek yabancı otlar imha edilmelidir.  Tütün mozaik virüsü sigara tütünlerinde ve tozunda uzun süre hastalandırma özelliğini koruyabildiği için seralarda sigara içilmemesi gerekmektedir.  Tütün,patates ve domatesin yan yana veya yakın mesafelerde üretilmemesi gerekmektedir.  Dayanıklı yada tolerant çeşitler tercih edilmelidir. SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI İLE MÜCADELE

79  Fidelerin şaşırtılması, budanması ve meyve hasatı sırasında aletler ve eller %1’lik formaldehid ya da %10’luk trisodyum fosfat çözeltileri ile dezenfekte edilmelidir.  Virüsün vektörü olan yaprak bitleri, tütün thripsi, beyaz sinek’e malç, net ve sarı levha kullanılabilir. Ayrıca fide döneminden başlamak üzere çiçek dönemine kadar en etkili kimyasal mücadele uygulanması gerekmektedir.  TYLCV’ye karşı fidelikleri gözeneksiz tüllerle örtmek gerekmektedir. SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI İLE MÜCADELE

80 TEŞEKKÜR EDERİM


"SEBZE VİRÜS HASTALIKLARI Dr. Aydan KAYA Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları