Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminde Ulusal ÇEP Uygulama Adımları Yrd. Doç. Dr. Zeliha Cansever Mevlana Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi AD,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminde Ulusal ÇEP Uygulama Adımları Yrd. Doç. Dr. Zeliha Cansever Mevlana Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi AD,"— Sunum transkripti:

1 Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminde Ulusal ÇEP Uygulama Adımları Yrd. Doç. Dr. Zeliha Cansever Mevlana Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi AD, Konya

2 Amaç: Ulusal Çekirdek Eğitim Programı hakkında bilgi vermek Hedefler; Katılımcıar UÇEP’in amacı, hedefleri ve ilkelerini açıklayabilmeli UÇEP’in dört ana bileşenini sayabilmeli Eğitim içeriğini tartışabilmeli Tıp fakültelerinin mezuniyet öncesi eğitim programlarını geliştirme sürecini açıklayabilmeli 2

3 3

4 GİRİŞ Temel standartların oluşturulması ihtiyacı Ulusal ÇEP 2001, 2002, On yıl boyunca temel kaynak Yeni Ulusal ÇEP ihtiyacı Değişen sağlık gereksinimleri Öncelikli sağlık sorunlarında yaşanan değişim Sağlık hizmeti sunumu, politika ve uygulamalarındaki değişimler Bologna Süreci 4

5 5 ULUSAL ÇEP’İN AMACI Standart sağlamaUlusal çerçeve

6 YAKLAŞIMLAR, HEDEFLER VE İLKELER Ulusal ÇEP‐2014’de 3 yaklaşımın birlikte benimsenmesi: (a) biyo‐psiko‐sosyal ve kültürel perspektif, (b) eğitim çıktılarına (yeterliklere) dayalı yaklaşım, (c) probleme /“task”a dayalı (semptoma / duruma, çekirdek hastalığa / klinik probleme dayalı) yaklaşım. Mezuniyet öncesi tıp eğitimi  eğitim çıktılarına dayalı  yeterliklerinin belirlenmesi 6

7 Ulusal ÇEP‐2002’deki çekirdek hastalıklar listesinin ve öğrenme düzeylerinin yeniden düzenlenmesi. Tıp fakültelerinde, fakülte eğitim programlarının Ulusal ÇEP‐2014 doğrultusunda yapılandırılması; a. Fakülte ÇEP’lerini geliştirmeleri, mezun yeterliklerini tanımlamaları, b. Klinik öncesi ve klinik dönem eğitim programlarını, Ulusal ÇEP‐2014’ü tümüyle kapsayacak şekilde yeniden düzenlemeleri, c. Fakülte eğitim programlarını; % 70‐90’ının Ulusal ÇEP‐2014’ün tamamını kapsaması, % 10‐30’luk kısmı diğer.. 7

8 TANIMLAR Ulusal Çekirdek Eğitim Programı / Ulusal Çerçeve Eğitim Programı Mezuniyet öncesi tıp eğitiminin, ulusal ölçekte çerçevesini çizen ve temel dayanaklarını sıralayan ana programdır. Fakülte Çekirdek Eğitim Programı / Fakülte Çerçeve Eğitim Programı  Tıp fakültesinin, Ulusal ÇEP çerçevesinde hazırlanması  Eğitim çıktıları /yeterlikler,  Öğrenme içeriği  Öğrenme ve değerlendirme yöntemleri esaslar, yollar ve yöntemler bütünüdür. 8

9 Mezun Yeterlikleri  Mezun olan hekimin sahip olması gereken, sergilemesi gereken bilgi, beceri, tutum ve / veya değerler bütünüdür.  Mezuniyet öncesi tıp eğitiminin eğitim çıktılarının yeterlikler şeklinde belirtilmesidir. 9

10 ULUSAL ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMININ DÖRT ANA BİLEŞENİ 1.Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimin Amacı ve Ulusal Yeterlikler Çerçevesi 2.Semptomlar ve Durumlar Listesi 3.Çekirdek Hastalıklar / Klinik Problemler Listesi 4.Temel Hekimlik Uygulamaları Listesi 10

11 1. Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimin Amacı ve Ulusal Yeterlikler Çerçevesi Eğitim çıktılarına dayalı yaklaşım: 1.Geniş katılımlı, bir çalışma grubu tarafından, “Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminin Amacı ve Ulusal Yeterlikler Çerçevesi”nin belirlenmesi. 2.Her bir tıp fakültesinin, kendi “Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminin Amacı ve Mezun Yeterlikleri”ni belirlemesi; bu yeterlikleri eğitim dönemlerine (ilk 3 yıl, 4‐5. yıllar ve 6. yıl) göre düzeylendirmeleri ve bu düzeyler doğrultusunda klinik öncesi ve klinik dönem eğitim programlarını geliştirmeleri. 11

12 Ulusal Yeterlikler Çerçevesinde üç ana grup yeterlikler  Hekimlik uygulamalarına,  Eleştirel ve bilimsel düşünce ve yaklaşıma,  Profesyonelliğe yönelik yeterlikleri haiz olarak yürütebilen mezunların yetişmesi amaçlanmalıdır. 12

13 Mezuniyet öncesi tıp eğitimi ulusal yeterlikler çerçevesi: A. “hekimliğin teknik ve prosedürel yönü” Temel klinik becerileri ve girişimleri yapma Tanı, tedavi, rehabilitasyon ve izlem basamakları dâhil olmak üzere hasta ve hastalık sürecini etik ve maliyet‐etkin olarak planlama ve yönetme. … B. “tıbbi bilgi temeli”,“karar verme ve eleştirel bilimsel yaklaşım”ve“araştırma” Bilgiye ulaşma ve yönetme, öğrenme ve sağlık bakım süreçlerinde bilgi ve sağlık teknolojilerini kullanma. Araştırma planlama ve yürütme … C. “insani ve mesleki değer ve davranışlar” Kişilerarası ilişkileri etkin bir şekilde yürütme… Sağlığa hak temelli yaklaşımı benimseme.. … 13

14 Her bir tıp fakültesinin “Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Mezun Yeterlikleri”ni belirlemeleri gerekmektedir. TEPDAD’ın taslak önerisinde ve CanMEDS’de yeterlikler : Hekimlik Alanında Uzman Profesyonel Sağlık Savunucusu Ekip üyesi Danışman Yönetici / Lider Bilim İnsanı İletişimci 14

15 2. Semptomlar/ Durumlar Listesi A.Semptomlar ve Klinik Durumlar B.Adli ve/veya psikososyal durumlar C.Sağlıklılık durumları D.Çevresel (fiziksel çevre, sosyo‐kültürel çevre) ve küresel durumlar 15

16 A. Semptomlar ve Klinik Durumlar 16 1.Abdominal distansiyon 2.Ağız kuruluğu 3.Ağızda yara 4.Ajitasyon 5.Amenore 6.Anemi 33.Dizüri 34.Donma 35.Duygudurum değişiklikleri 36.Eklem ağrısı / şişliği 37.Eklemlerde hareket kısıtlılığı 38.Emme güçlüğü 91.Ödem 92.Öksürük 93.Panik atağı 94.Parestezi 121.Vajinal kanama Yabancı cisim (yutma/ aspirasyon/kulak/ burun) 123.Yanık 124. Yükseklik ve dalma İle ilgili sorunlar (basınç değişiklikleri)

17 / 4617 B. Adli ve/veya psikososyal durumlar 1.Asfiksi16.Yaralar ve yaralanmalar 2.Agresyon (sinirlilik)17.Yeme davranışı sorunları 3. Alkol ve madde kullanımına ait sorunlar ve bağımlılık, 18.Zehirlenmeler C. Sağlıklılık durumları 1. Ağız - diş sağlığı 17. Türkiye'de sağlık hizmetlerinin sunumu 2. Anne ve çocuk sağlığı 18.Üreme sağlığı ve hakları 3. Bağışıklama 19.Yaşlı Sağlığı D. Çevresel (fiziksel çevre, sosyokültürel çevre) / Küresel Durumlar 1.Çevre ve sağlık etkileşmesi (hava, su, gıda, toprak, gürültü kirliliği, atıklar vb) 11. Toplumsal cinsiyet ve sağlık 2.Göç ile ilgili sorunlar12. Tütün, alkol ve madde kullanımı ile ilgili sorunlar 3.İş sağlığı ve iş güvenliği (İş kazaları, meslek 13. Yoksulluk ve işsizlikle ilgili sorunlar

18 3. Çekirdek Hastalıklar ve Klinik Problemler Listesi KRİTERLER 1.Birinci basamakta sık karşılaşılması. 2.Sık karşılaşılmamakla birlikte yaşamsal önem arz etmesi, acil girişim gerektirmesi. 3.Birey, toplum sağlığı ve/veya küresel sağlık üzerinde ciddi sonuçları / etkileri olması. 4.Şu anda olmasa da yakın gelecekte ilk üç ölçütten birisini karşılayacak olması. 18

19 19 Performans (öğrenme) düzeyleri: Mezunlar, A Acil durumu tanımlayarak acil tedavisini yapabilmeli, gerektiğinde uzmana yönlendirebilmeli ÖnTÖn tanı koyarak gerekli ön işlemleri yapıp uzmana yönlendirmeli T Tanı koyabilmeli ve tedavi hakkında bilgi sahibi olmalı, gerekli ön işlemleri yaparak, uzmana yönlendirebilmeli TTTanı koyabilmeli, tedavi edebilmeli İBirinci basamak şartlarında uzun süreli takip ve kontrolünü yapabilmeli KKorunma önlemlerini (birincil, ikincil ve üçüncül korunmadan uygun olan/olanları) uygulayabilmeli

20 20 Çekirdek Hastalıklar / Klinik ProblemlerÖğrenme DüzeyiOrgan Sistemi 1. AbortusÖnTGenito-Üriner 2. Adenoid hipertrofiÖnTSolunum 3. Adrenokortikal yetmezlikT-AEndokrin 4. AIDS ve HIVÖnT-KMultisistem 5. Ailevi akdeniz ateşiÖnTMultisistem 6. AkalazyaÖnTGastro-İntestinal 101. Esansiyel hipertansiyonTT-A-K-İKardiyovasküler 102. Fasial paraliziTSinir-Davranış 103. Febril konvülsiyonTT-A-KSinir-Davranış 104. FeokromositomaÖnTEndokrin 105. FibromiyaljiTKas-İskelet 341.Yenidoğanda metabolik bozukluklarT-A-KMultisistem 342.Yenidoğanda nekrotizan enterokolitÖnTGastro-İntestinal 343.Yenidoğanda prematüre retinopatisiÖnT-KDuyu 344.Yenidoğanda sepsis ve menenjitAMultisistem 345.Yenidoğanda solunum güçlüğüASolunum

21 Semptomlar/Durumlar ile Çekirdek Hastalıklar/Klinik Problemler Eşleştirme Tablosu Eşleştirme bir hastalığın / klinik problemin daha çok hangi ana semptomla/durumla hekime geldiği düşünülerek; hastalığın ilk evresinde görülen ana semptom(lar) dikkate alınarak yapılmıştır: Hastalık genellikle hangi 2‐3 ana semptomla gelir? Semptomun değerlendirilmesi sonucunda tanıda, ayırıcı tanıda ilk akla gelen 3‐ 4 hastalık hangisidir? … Yine kronik hastalıklarda hastanın izlemi sırasında, hastalık seyrinde, zaman içinde ortaya çıkan semptomlar düşünülerek eşleştirme yapılmıştır. 21

22 Eşleştirme tablosunun önemi Tıp fakülteleri Anabilim dalları ve öğretim üyeleri Öğrenciler Çeşitli kurum ve kuruluşlar (YÖK, ÖSYM, sağlıkla ilgili dernekler) 22

23 Tıp fakülteleri PDÖ oturumlarını, olgu tartışmalarını, yapılandırılmış hasta başı pratik eğitimlerini söz konusu semptom / durum için daha çok hangi hastalıklar üzerinden planlayacaklarına karar verebilirler. Sınavlarda, olgular/durumlar üzerinden yaptıkları değerlendirmeleri, söz konusu semptom / durum için daha çok hangi hastalıklar üzerinden planlayacaklarını ve sınavın içeriğinin ve düzeyinin ne olacağını belirleyebilirler. Ör: “Demir eksikliği anemisi”nde tedavi ile ilgili soru sorulması, bunun tedavi bilgisi sorusu değil de olgu üzerinden tedaviyi planlama düzeyinde bir soru olması 23

24 24

25 4. Temel Hekimlik Uygulamaları Listesi Hekimin, belirlenen düzeylerde yapması, yönetmesi gereken temel hekimlik uygulamalarını içerir. 1.Öykü alma 2.Genel ve soruna yönelik fizik muayene 3.Kayıt tutma, raporlama ve bildirim 4.Laboratuvar testleri ve ilgili diğer işlemler 5.Girişimsel ve girişimsel olmayan uygulamalar 6.Koruyucu hekimlik ve toplum hekimliği uygulamaları 25

26 Tablo. Temel Hekimlik Uygulamaları Öğrenme Düzeyi 26

27 27

28 28

29 29

30 EĞİTİM İÇERİĞİ Tıp eğitimi içeriğinin (teorik ve uygulamalı) belirlenmesi  yeterlikler,  semptomlar / durumlar,  çekirdek hastalıklar / klinik problemler  temel hekimlik uygulamaları Mezuniyet öncesi tıp eğitimi içeriği iki düzeyde belirlenebilir:  Uzmanlık derneklerinin hazırlayacakları rehberlerle tıp fakültelerine destek sağlamaları.  Tıp fakültelerinin klinik öncesi ve klinik eğitim programlarını geliştirme sürecinde, her bir programın (ders kurulu, blok, staj vb programları) eğitim içeriklerini belirlemeleri ve entegre bir şekilde düzenlemeleri. 30

31 Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminin Üç Ana İçeriği a)Hekimlik uygulamalarına, mesleksel becerilere yönelik eğitim içeriği b)Genel tıp alanına temel oluşturan bilgiler ve bilgiye yönelik eğitim içeriği: Temel bilimler Klinik bilimler Davranış bilimleri, sosyal/ beşeri bilimler c) Profesyonel değerler, davranışlar ve profesyonelliğe yönelik eğitim içeriği (insani, toplumsal ve mesleki değerler) 31

32 Tıp Eğitiminde Temel Bilimlerin, Sosyal ve Beşeri Bilimlerin Yeri ve Önemi Hekimliğin teknik anlamda ele alınan ve yaşanan, daha çok bununla sınırlı, bir meslek haline gelmemesi için temel bilimler ile sosyal ve beşeri bilimlerin hak ettiği yeri alması önemlidir. Temel, klinik, sosyal ve beşeri bilim içeriklerinin birbirleriyle ilişkilendirilerek (entegre bir şekilde) düzenlenmesi ve sunulması;  derin / anlamlı öğrenmeyi,  bilgilerini sağlık bakım süreçlerinde etkin bir şekilde kullanabilmeyi,  bir bağlamda öğrendiğini farklı bağlamlara taşıyabilmesi (transfer), problem çözme becerisinin gelişmesini ve  öğrenme ilgi ve motivasyonunda artışı 32

33 ÖĞRENME ve ÖLÇME ‐ DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ 33 Yeterlik / Eğitim Alanları Öğrenme Yöntemleri Ölçme Yöntemleri Hekimlik uygulamalarına yönelik eğitim Klinik beceri laboratuvarları öğrenme etkinlikleri Mültidisiplin laboratuvar uygulamaları Hastabaşı eğitimler, vizitler, servis ve poliklinik deneyimleri Topluma dayalı öğrenme etkinlikleri … OSCE İş başında gözlem ve değerlendirme Bilgiye yönelik eğitim Sınıf dersi / sunum Küçük grup eğitimleri (PDÖ, olgu tartışması vb) Bağımsız öğrenme ÇSS Sözlü CORE Profesyonelliğe yönelik eğitim Disiplinlerarası öğrenme etkinlikleri (toplantılar, paneller vb) Kritik durum tartışmaları Oyunlaştırma, psikodrama, … Yapılandırılmış sözlü sınavlar. İş başında gözlem ve değerlendirme

34 TIP FAKÜLTELERİNİN MEZUNİYET ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMLARINI GELİŞTİRME SÜRECİ 1. Fakülte Çekirdek Eğitim Programı / Çerçeve Eğitim Programı oluşturma. 2. Klinik öncesi ve klinik dönem eğitim programlarının revizyonu / yeniden yapılandırılması. 34

35 Fakülte ÇEP geliştirme sürecinin adımları 1. Program geliştirme çalışma grubunun / gruplarının oluşturulması. 2. Eğitim vizyon ve misyonun belirlenmesi. 3. Ulusal ÇEP‐2014 esas alınarak fakültede tıp eğitiminin temel alacağı ana dayanakların oluşturulması: Fakültenin mezuniyet öncesi tıp eğitiminin amacının ve mezun yeterliklerinin belirlenmesi. Fakültenin semptomlar ve durumlar listesinin oluşturulması. Fakültenin çekirdek hastalıklar / klinik problemler listesi oluşturulması ve öğrenme düzeylerinin belirlenmesi. Fakültenin temel hekimlik uygulamaları listesi oluşturulması ve öğrenme düzeylerinin belirlenmesi. 35

36 4. Eğitim içeriğinin ve yöntemlerinin belirlenmesi:  Eğitim içeriklerinin genel olarak kapsamının ve çerçevesinin belirlenmesi.  Eşleştirme tabloları ile her bir yeterlik için kullanılacak öğrenme ve ölçme değerlendirme yöntemlerinin seçimi. 36

37 5. Klinik öncesi ve klinik dönemleriyle eğitimin sürecinin ana yapısının, bileşenlerinin ve altı yıllık akışının planlaması:  Altı yıllık eğitim sürecinin, eğitim dönemlerine (ilk 3 yıl, 4‐5. yıl, 6. yıl) göre Planlanması ve düzeylendirilmesi  Zorunlu ve seçmeli programların ağırlıkların belirlenmesi,  Farklı program türleri için haftalık, aylık ders ağırlıklarının belirlenmesi.  Ölçme‐değerlendirme sisteminin planlanması. 37

38 6. Uygulama sürecinin ve koordinasyonunun planlanması. o İşleyiş ile ilgili süreçlerin planlanması ve kuralların belirlenmesi. o Eğitim kurullarının oluşturulması. 7. Program değerlendirme ve iyileştirme sürecinin ve koordinasyonunun planlanması. 38

39 Klinik öncesi ve klinik dönem eğitim programlarının revizyonu veya yeniden geliştirilmesi 1.Her bir program için (ders, ders kurulu, staj programı ve seçmeli programlar) çalışma gruplarının oluşturulması. 2.Programların planlanması Klinik öncesi (1‐3. Yıl), klinik eğitim (4‐5. Yıl) ve aile hekimliği (6. Yıl) döneminde yer alan her bir programın eğitim çıktılarının çalışma grupları tarafından yazılması. Eşleştirme tabloları ile her bir programın semptomlar / durumlar, çekirdek hastalıklar / klinik problemler ve temel hekimlik uygulamaları listelerinin netleştirilmesi Daha sonra aynı eşleştirme tabloları kullanılarak, teorik ve uygulamalı temel, klinik, sosyal / beşeri bilim içeriklerinin / oturum başlıklarının, uygun öğrenme ve ölçme değerlendirme yöntemlerinin belirlenmesi 39

40 3.Genel olarak ölçme‐değerlendirme sisteminin geliştirilmesi. 4.Fakültenin eğitim ve ölçme‐değerlendirme yönergesinin, eğitim koordinasyon rehberlerinin hazırlanması. 5.Programların geliştirilmesi ve program kitapçıklarının hazırlanması 40

41 Eğitim İçeriğinin ve Yöntemlerinin Belirlenmesi 41

42 42

43 43

44 MEZUNİYET ÖNCESİ TIP EĞİTİMİ PROGRAMINI ULUSAL ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMINA GÖRE GÖZDEN GEÇİRME 44 Gürpınar, E. ve ark. Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Programını Ulusal Çekirdek Eğitim Programına Göre Gözden Geçirme: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Deneyimi, Akdeniz Tıp Dergisi (Basımda).

45 1.Sürecin planlanması; 1.UÇEP doğrultusunda eğitim programının geliştirilmesine yönelik bir plan ve yol haritası oluşturulması. 2. Fakülte Kurulunda onaylanması 3.Akademik Genel Kurulda tüm öğretim üyelerimize sunulmuştur. 2.Tüm öğretim üyelerine yönelik bilgilendirme 3.Anabilim dalları tarafından ders programları ile UÇEP’in uyum kontrolünün yapılması Programımızda yer alan UÇEP dışındaki derslerin ve UÇEP’te yer alıp programda yer almayan konu başlıklarının gözden geçirilmesi, Temel hekimlik uygulamalarının UÇEP’te belirtilen öğrenme düzeyini karşılayıp karşılamadığının ve eksiklik olup olmadığının kontrol edilmesi, Ders programında farklı dönemlerde tekrar eden derslerin UÇEP öğrenme düzeylerine göre gözden geçirilmesi Klinik bilimlerin temel bilimlerden beklentilerinin alınmasıdır 45 Gürpınar, E. ve ark. Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Programını Ulusal Çekirdek Eğitim Programına Göre Gözden Geçirme: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Deneyimi, Akdeniz Tıp Dergisi (Basımda).

46 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇEP HAZIRLIK SÜRECİ NO İŞLEMLER 1 Derslerin ÇEP ile eşleştirilmesi (ÇEP numarası ve öğrenme düzeyinin yazılması) 2 Ders programımızda olup ÇEP listesinde yer almayan derslerin kırmızı ile işaretlenmesi 3 ÇEP listesinde olup ders programımızda yer almayan derslerin ayrı bir liste olarak çıkartılması 4 ÇEP listesinde yer alan temel hekimlik uygulamaları listesinde Anabilim Dalı ders programı ile ilgili olan uygulamaların ve hangi dönemde verildiğinin yazılması 5 ÇEP te yer alan temel hekimlik uygulamaları listesinde olup eğitim programımızda olmayan uygulamaların belirlenmesi 6 Anabilim dalınıza ait derslerin ders programımızda başka bir yerde anlatılıp anlatılmadığının kontrol edilmesi 7 Temel bilimler ile ilgili ders programı önerilerinin belirlenmesi 46


"Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitiminde Ulusal ÇEP Uygulama Adımları Yrd. Doç. Dr. Zeliha Cansever Mevlana Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi AD," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları