Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İtalyan ve Kuzey Rönesans Sanatı 14.YY SONLARı, 15.YY, 16.YY BAS ̧ ı Kaynaklar: Hollingsworth, Mary; Dünya Sanat Tarihi, İnkılap E. H. Gomrich; Sanatın.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İtalyan ve Kuzey Rönesans Sanatı 14.YY SONLARı, 15.YY, 16.YY BAS ̧ ı Kaynaklar: Hollingsworth, Mary; Dünya Sanat Tarihi, İnkılap E. H. Gomrich; Sanatın."— Sunum transkripti:

1 İtalyan ve Kuzey Rönesans Sanatı 14.YY SONLARı, 15.YY, 16.YY BAS ̧ ı Kaynaklar: Hollingsworth, Mary; Dünya Sanat Tarihi, İnkılap E. H. Gomrich; Sanatın Öyküsü Tükel, Uşun, Arsal, Serap; Sözden İmgeye Batı Sanatında İkonografi; Kabalcı Minor, Vernon Hyde; Sanat Tarihinin Tarihi Vasari, Giorgio; Sanatçıların Hayat Hikayeleri Timothy Scott; The Annunciation; Symbolic functions of space in Renaissance depictions of the Annunciation; Originally published in Sophia: The Journal of Traditional Studies, 2007 Baxandall, Michael; 15. yy’da Sanat ve Deneyim; İletişim Yayınları Panofsky, Erwin; Perspektif Simgesel Bir Biçim; Metis Florenski, Pavel; Tersten Perspektif; Metis Sennett, Richard; Ten ve Taş Batı Uygarlığında Beden ve Şehir; Metis Welch, Evelyn; Art and Society in Italy ; Oxford History of Art

2 İtalya Rönesans Sanatı 2 PISANELLO ( ) HOCASI: Stefano da Verona, Gentile De Fabriano : Sanatc ̧ ı Floransa dog ̆ umludur. Gentile De Fabriano tarafından yetis ̧ tirilmis ̧. 1425’te onunla beraber Venedik’e gitmis ̧. Oradan da Fabriano’nn San Giovanni in Laterano’da bas ̧ ladıg ̆ ı freskleri tamamlamak u ̈ zere Roma’ya gec ̧ mis ̧ arasında Roma’da c ̧ alıs ̧ mıs ̧. Aynı zamanda madalya ustasıdır ve Ro ̈ nesans madalyalarının yaratıcısıdır. I ̇ talya’nın bu ̈ tu ̈ n saraylarına c ̧ ag ̆ rılmıs ̧ ve prenslerin madalyalarını yapmıs ̧ tır. Madalyon ustası oldug ̆ u ic ̧ indir ki yaptıg ̆ ı portrelere de bu etki yansımıs ̧ ve portrelerde resmedilen kis ̧ iler profilden ele alınmıs ̧ tır. Madalyonlarda go ̈ ru ̈ len keskin u ̈ slup portrelerine de yansımıs ̧ tır. C ̧ ic ̧ ekler ve kelebekler gibi dog ̆ al ayrıntılar, sanatc ̧ ının Gentile da Fabriano’dan sonra, I ̇ talya’da o ̈ ncu ̈ lu ̈ g ̆ u ̈ nu ̈ yaptıg ̆ ı Uluslar arası Gotik u ̈ slubu o ̈ zelliklerindendir. C ̧ ok sayıda hayvan c ̧ izimi, her ne kadar do ̈ nemin su ̈ slemeci kalıplarına uysa da dog ̆ ayı gerc ̧ ekc ̧ i olarak betimleme c ̧ abasını yansıtmaktadır. Resimlerinde go ̈ lge –ıs ̧ ık etkileri ve anotomik c ̧ alıs ̧ malarındaki titizlig ̆ iyle dog ̆ allık izlenimini yakalamaya c ̧ alıs ̧ mıs ̧ tır

3 Leonello d’Este’nin Portresi.1441 / Tempera on wood, 28 x 19 cm / Accademia Carrara, Bergamo İtalya Rönesans Sanatı / PISANELLO ( ) HOCASI: Stefano da Verona, Gentile De Fabriano 3 5.yy’ın ilk yarısında portrecilig ̆ in bir tür olarak gelis ̧ imi görülmektedir. Bu dönemde portreler üzerine çalıs ̧ mıs ̧ olan bazı sanatçılar: Jacopo Bellini, Masaccio, Domenico Veneziano, ve Pisanello’dur. Pisanello Mantua Lord’u olan ve aynı zamanda sanatçının hamisi olan Leonello d'Este’nin portresini yapmıs ̧ tır. Profilden ve onun karakteristik görüntüsünü yansıtmıs ̧ tır. Pisanello’nun tarzı Kuzey I ̇ talya için için çok uygun düs ̧ mektedir. d’este ailesi Rönesans döneminin Quattrocento (15.yy) periyodunda sanat ve bilimin önemli hamileri olmus ̧ lardır.

4 St. Eustance’nin Vizyonu.1440 Tempera on wood, 55 x 65 cm / National Gallery, London İtalya Rönesans Sanatı / PISANELLO ( ) HOCASI: Stefano da Verona, Gentile De Fabriano 4

5 İtalya Rönesans Sanatı 5 DONATELLO (1386 – 1466) 15. yu ̈ zyılın heykel alanındaki bu ̈ yu ̈ k ustası Donatello’nun (yak ) konumu, mimaride Brunelleschi’nin resimde de Masaccio’nunkine es ̧ deg ̆ erdir. Donatello da klasik sanat yapıtlarını incelemis ̧ tir. Davud Heykeli (Bargello), onun hu ̈ manist ve gerc ̧ ekc ̧ i anlayıs ̧ ını akıcı ve zarif formlarla go ̈ zler o ̈ nu ̈ ne sermektedir. Ro ̈ nesans’taki ilk c ̧ ıplak heykellerden biri olan Davud, su ̈ slemeci anlayıs ̧ ve zarafet ac ̧ ısından bir o ̈ lc ̧ u ̈ de Gotik u ̈ slupla da ilis ̧ kilidir. Klasik heykele insan duygularını as ̧ ılamak sanatc ̧ ının en bu ̈ yu ̈ k bas ̧ arısıdır. Ro ̈ nesans u ̈ slubunun da kurucusu sayılmaktadır. Michelangeleo’dan o ̈ nce Floransa’nın en o ̈ nemli heykeltıras ̧ ıydı.

6 Davud /Bronz / 1433 / Yu ̈ kseklik 158 cm / Museo Nazionale del Bargello, Florence İtalya Rönesans Sanatı / DONATELLO (1386 – 1466) 6 Golyat’ı o ̈ ldu ̈ rdu ̈ kten sonra dalgın dururken go ̈ sterilmis ̧. Davud’un durus ̧ unun akıcı dog ̆ allıg ̆ ı, utangac ̧ tavrı ve bakırın duyumsal yu ̈ zey dokusu hep birlikte heykele canlılık veriyor. Donatello’nun sanat hayatındaki ilk do ̈ nemi bu heykelin yapımıyla sona erer. Orijinal olarak heykel Medici-Riccardi sarayının bahc ̧ esine yerles ̧ tirilmis ̧ ti.1495’de Vecchio sarayının bahc ̧ esine tas ̧ ınmıs ̧ ve mermer bir su ̈ tun u ̈ zerine yerles ̧ tirilmis ̧ tir. 1555’e kadar burada kalan heykelin yerine daha sonra Verrochio’nun c ̧ es ̧ mesi yerles ̧ tirilmis ̧ tir ve heykel giris ̧ te bulunan bir nis ̧ in ic ̧ ine tas ̧ ınmıs ̧ tır. 1777’de Uffizi’ye oradan da bugu ̈ nku ̈ yeri olan Bargello’ya tas ̧ ınmıs ̧ tır. Davut, Praksiteles’in ideal form fikrinin zarif bic ̧ imde ele alınıs ̧ ını go ̈ stermektedir. Fakat nu ̈ ’nu ̈ n go ̈ sterilis ̧ i, kompozisyonun statik dengesi, heykeli yas ̧ atan canlılıg ̆ ı tamemen yenidir. I ̇ zleyicinin bakıs ̧ ac ̧ ısına go ̈ re ıs ̧ ık etkileriyle birlikte heykelin u ̈ zerindeki c ̧ izgiler belirginles ̧ ir. Vasari’nin tanımlaması aydınlatıcıdır: “Signora sarayının bahc ̧ esinde Goliath’ın bas ̧ ını kesen Davud’un gerc ̧ ek insan boyutlarında bronz bir heykeli durmaktadır. Davut bir ayag ̆ ını kaldırıp kesilen bas ̧ ın u ̈ zerine koymus ̧ ve sag ̆ elinde kılıcını tutmaktadır. Bu figu ̈ r kendi canlılıg ̆ ı ic ̧ inde c ̧ ok dog ̆ aldır ve yumus ̧ aktır. Sanki sanatc ̧ ının yas ̧ ayan bir formun kaılıbını aldıg ̆ ı izlenimini uyandırmaktadır. Cosimo’nun su ̈ rgu ̈ nu ̈ nden sonra Medici bahc ̧ esinden kaldırılmıs ̧ tır.

7 Davud /Bronz / 1433 / Yu ̈ kseklik 158 cm / Museo Nazionale del Bargello, Florence İtalya Rönesans Sanatı / DONATELLO (1386 – 1466) 7

8 Davud /Bronz / 1433 / Yu ̈ kseklik 158 cm / Museo Nazionale del Bargello, Florence İtalya Rönesans Sanatı / DONATELLO (1386 – 1466) 8 Hu ̈ manizma’nın getirisi olarak gu ̈ c ̧ lu ̈ ifade so ̈ z konusudur. Sanatc ̧ ının son do ̈ nem eserlerinde ifade gu ̈ c ̧ lenmeye bas ̧ lıyor. Yog ̆ un bir dıs ̧ avurum so ̈ z konusudur. Heykel Floransa Vaftizhanesi ic ̧ in yapılmıs ̧ tır. Vasari heykelle ilgili s ̧ o ̈ yle yazmıs ̧ tır: “ Zarifc ̧ e uygulanmıs ̧ ve etkileyici bir c ̧ alıs ̧ ma. Uc ̧ arılıg ̆ ından ve cinsel durumundan arınmıs ̧ bir halde go ̈ sterilmis ̧ tir ve Donatello’nun anatomi bilgisindeki uzmanlıg ̆ ı figu ̈ ru ̈ n her kısmının mu ̈ kemmel bir dog ̆ rulukla is ̧ lenis ̧ inde go ̈ ru ̈ lebilmektedir.”

9 İtalya Rönesans Sanatı 9 PAOLO UCCELLO ( 1397 – 1475 ) Floransalı primitif sanatc ̧ ılardandır. Bir do ̈ nem kuyumcu olarak, mozaikc ̧ i olarak c ̧ alıs ̧ mıs ̧ tır. Geometri ve perspektif c ̧ alıs ̧ maları yapmıs ̧ tır. 1445’de Floransa katedrali ic ̧ in vitray o ̈ rnekleri yapmıs ̧ tır arası Santa Maria Novella kilisesi ic ̧ in bu ̈ yu ̈ k kompozisyonlar yapmıs ̧ tır arası Sienalılar ve Floransalılar arasındaki savas ̧ ı anlatan 3 pano yapmıs ̧ tır. Meka ̂ nın betimlenmesi sorunlarıyla ilgilenen Uccello, perspektif ve kısaltım teknig ̆ i u ̈ zerine yog ̆ unlas ̧ mıs ̧ tır. Ancak Ucello’nun dehası en c ̧ ok ayrıntıların ve garip s ̧ ekillerin bollug ̆ unda ve olag ̆ anu ̈ stu ̈ arka planda kendini go ̈ stermektedir. Ressam, mozaikc ̧ i, dekorato ̈ r olan Uccello do ̈ neminin en yetenekli ve c ̧ alıs ̧ kan sanatc ̧ ılarından biriydi.

10 San Romano Bozgunu / Tempera on wood, 182 x 320 cm / National Gallery, London İtalya Rönesans Sanatı / DONATELLO (1386 – 1466) 10

11 İtalya Rönesans Sanatı 11 MASACCIO ( ) Floransalıdır. Ghiberti ve Donatello’dan heykeltıras ̧ lık eg ̆ itimi almıs ̧. Resim eg ̆ itimini de Masolino’dan almıs ̧ tır. Brancacci ailesine ait s ̧ apelde 1424’te Masolino’nun teknik ve perspektif ac ̧ ıdan Ro ̈ nesans bilgilerini kullandıg ̆ ı ve yapımına bas ̧ ladıg ̆ ı St.Peter’in yas ̧ amından sahnelerin ele alındıg ̆ ı fresklerin bir kısmında Masaccio da c ̧ alıs ̧ mıs ̧ tır. Go ̈ lgeyi ustaca kullanmıs ̧ tır bu fresklerde. Masolino’nun Gotik u ̈ slubu yakın tarzının yanında, Masaccio’nun resimlerinde farklı anatomik unsurlar so ̈ z konusudur. Floransa’da Gotik u ̈ slup Masaccio’nun ortaya c ̧ ıkıs ̧ ıyla son bulmus ̧ tur ve bu sanatc ̧ ıyla antik sanata ikinci bir do ̈ nu ̈ s ̧ bas ̧ lamıs ̧ tır. Uluslar arası Gotik u ̈ slubun incelik kaygılarına kars ̧ ı Roma portrelerinin sert ve katıksız realizmi kendini go ̈ stermeye bas ̧ ladı. Resimdeki bu durum Floransa heykelinde Donatello, mimaride Brunelleschi ile temsil ediliyordu. Massacio’nun u ̈ c ̧ boyutlu meka ̂ n anlayıs ̧ ı, 15.yy Floransa okulunun temel ilkesi olmus ̧ tur. Fra Angelico’nun meka ̂ n duyarlılıg ̆ ı gelis ̧ mis ̧ bir dog ̆ acılıg ̆ a, Ucello’da geometri ve perspektif arayıs ̧ lara dog ̆ ru gelis ̧ mis ̧ ti. Masaccio ile birlikte figu ̈ rler gerc ̧ ek bir fiziksel varlıg ̆ a sahip olurlar. Bu o ̈ ncu ̈ sanatc ̧ ı kısa yas ̧ amına kars ̧ ın 15.yy’ın Floransalı sanatc ̧ ılarının en bu ̈ yu ̈ g ̆ u ̈ olmus ̧ tur. Tek bir bakıs ̧ veya hareketle olayı anlatabilme yeteneg ̆ i; gerc ̧ ek ıs ̧ ık ve meka ̂ n duygusu uyandıran, tutumlu teknig ̆ i onu c ̧ ag ̆ das ̧ larından u ̈ stu ̈ n ve o ̈ zgu ̈ n kılan o ̈ zelliklerdir. Gu ̈ nu ̈ mu ̈ ze ulas ̧ an yapıtlarının c ̧ og ̆ u fresklerdir. Bu dahi ressam henu ̈ z 30 yas ̧ ına varmadan o ̈ lmu ̈ s ̧ tu ̈ r. Ro ̈ nesans resim sanatının tu ̈ m o ̈ zeliklerini yansıtan yapıtlarıyla gerc ̧ ek bir kurucu sıfatını kazanmıs ̧ tır. Giotto’nun bir yu ̈ zyıl o ̈ nce ele almıs ̧ oldug ̆ u ana ilkeleri daha sag ̆ lam bir s ̧ ekilde is ̧ leyerek, hacim, c ̧ izgi ve renk kullanımında ulas ̧ tıg ̆ ı u ̈ stu ̈ n ve yeni tavrıyla hu ̈ manist du ̈ s ̧ u ̈ ncenin ilk go ̈ rsel zaferini kazanmıs ̧ tır.

12 Çarmıh – 1428 / Fresco, 667 x 317 cm / Santa Maria Novella, Florence İtalya Rönesans Sanatı / MASACCIO ( ) 12 Floransa’da Santa Maria Novella kilisesi için yaptıg ̆ ı trinity. Masaccio perspektifin matematiksel ilkelerini ög ̆ renmis ̧. I ̇ sa’nın arkasında Tanrı resmedilmis ̧. I ̇ ki eliyle og ̆ lunun çarmıhını tutuyor. I ̇ ki yanında Meryem ve S.John yer alıyor. Altta ölüm ve çürüme, Kudüs’teki Golgota s ̧ apelinin bir tür yorumu. Golgota s ̧ apeli çarmıh’ın dikildig ̆ i yere ins ̧ a edilmis ̧. Alttaki iskelet Âdem’i simgeliyor. Resimdeki tonoz, Floransalı çag ̆ das ̧ sanatçıları hayran bırakan çizgisel perspektifin yetkin bir uygulamasıdır. Masaccio, tıpkı uzaklas ̧ an bir yola bakıldıg ̆ ında çizgilerin tek bir noktada birles ̧ mesi gibi bu sahnedeki tüm derinlik çizgilerini de tek noktada toplamıs ̧ tır. Tonoz ve sütunlar o dönemde Klasik mimariye yeniden duyulmaya bas ̧ lanan ilgiyi yansıtmaktadır. Figürler Masaccio’dan önce hiç görülmeyen gerçek, fiziksel bir varlıg ̆ a ve hacme sahiptir.

13 İtalya Rönesans Sanatı 13 DOMENICO VENEZIANO ( 1410 – 1461 ) Veneziano yeni bir u ̈ slubun o ̈ ncu ̈ su ̈ du ̈ r. Aydınlık ve ac ̧ ık renkler kullanmıs ̧ tır. Bu u ̈ sluba Pittara di Luca (Ayınlık Resim) denilmektedir. Bu akım c ̧ erc ̧ evesinde Fra Angelico ve Uccello’nun resimleri bulunmaktadır.

14 Meryem ve C ̧ ocuk I ̇ sa Azizlerle.1445 / Ahs ̧ ap U ̈ z. Tempera / 209 x 216 cm / Galleria degli Uffizi, Florence İtalya Rönesans Sanatı / DOMENICO VENEZIANO ( 1410 – 1461 ) 14 Meryem’in bas ̧ ı açık ve mavi pelerini var üstünde. I ̇ sa gerçek çocuk görünümündedir. I ̇ stiridye kabug ̆ u s ̧ eklinde bir nis ̧ var. Ayaklar yere sag ̆ lam bir s ̧ ekilde basıyor.

15 İtalya Rönesans Sanatı 15 PIERO DELLA FRANCESCA ( 1415 – 1492 ): Sanatc ̧ ının Erken I ̇ talyan Ro ̈ nesans Resminde o ̈ nemli yeri vardır. Bas ̧ lıca eserlerini Floransa’da deg ̆ il; Umbria, Arezzo gibi ku ̈ c ̧ u ̈ k ketlerde vermis ̧ tir. Ayrıca Ferrara’da d’Este ailesi, Urbino’da Montefeltro aileleri ic ̧ in c ̧ alıs ̧ mıs ̧ tır. Ancak asla Medici ailesi ic ̧ in c ̧ alıs ̧ mamıs ̧ tır. Sanat merkezlerinden uzak kalıs ̧ ı onun resminde bireysel u ̈ slubun o ̈ ne c ̧ ıkmasını sag ̆ lamıs ̧ tır. Resimlerinde temel geometrik bic ̧ imlerde du ̈ zenlemeler yapmıs ̧ tır. Yas ̧ amının sonuna dog ̆ ru geometri, perspektif gibi konularda yazılar yazmıs ̧ tır. Resimlerinin arka planlarında yer alan manzaralarda Flaman sanatının etkilerini go ̈ rmekteyiz. Bu etkiler Ferrrara’da d’Este ic ̧ in c ̧ alıs ̧ tıg ̆ ı sırada bu kis ̧ inin koleksiyonunda Flaman ressamlarının eserlerini go ̈ rmu ̈ s ̧ olmasından kaynaklanıyordu. Erken eserlerinde Pittara di Luca u ̈ slubunun etkileri go ̈ ru ̈ lmektedir. 15.yy’ın en sevilen sanatc ̧ ılarındandır.

16 I ̇ sa’nın Dog ̆ umu.1470 / Panel Tempera, 124,5 x 123 cm / National Gallery, London İtalya Rönesans Sanatı / PIERO DELLA FRANCESCA ( 1415 – 1492 ) 16 Bu yapıtta 15.yy tasvir geleneg ̆ inin c ̧ ok figu ̈ rlu ̈ kompozisyon anlayıs ̧ ıyla kars ̧ ılas ̧ ıyoruz. Burada da derinlik c ̧ izgisel bir anlayıs ̧ la ve paralel du ̈ zlemler yoluyla verilmeye c ̧ alıs ̧ ılmıs ̧ tır. Derinlik sag ̆ lama yolunda arka plandaki dog ̆ a go ̈ ru ̈ nu ̈ mu ̈ nden yaralanılmıs ̧ tır. Ancak, detayların is ̧ lenmesi kuzey sanat geleneg ̆ ini hatırlatan bir tarzdadır. Sanatc ̧ ı kompozisyon olarak I ̇ sa’nın Dog ̆ umu sahnelerinde hic ̧ rastlanmayan bir s ̧ ema kullanmıs ̧ tır. I ̇ sa merkezden o ̈ n plana alınmıs ̧ ve arakasında ikisi mu ̈ zik aleti c ̧ alan ve u ̈ c ̧ u ̈ ilahi so ̈ yleyen bes ̧ figu ̈ r ilave edilmis ̧ tir. Sahne de bir sundurmanın o ̈ nu ̈ nde tasarlanmıs ̧ tır. Bu sundurmada I ̇ sa’yı dog ̆ dug ̆ unda nefesleriyle ısıtan merkep ile o ̈ ku ̈ z yer almaktadır. Meryem’in kıyafeti daha bir renklidir.

17 Dirilis ̧ / Mural in fresco and tempera, 225 x 200 cm / Pinacoteca Comunale, Sansepolcro İtalya Rönesans Sanatı / PIERO DELLA FRANCESCA ( 1415 – 1492 ) 17

18 İtalya Rönesans Sanatı 18 ANTONIO POLLAIUOLO ( 1431 – 1432 ) Floransa okuluna bag ̆ lıdır. Hamisi Medici ailesidir. Kuyumculuktan yetis ̧ en bir sanatc ̧ ıdır. Aldıg ̆ ı ilk bu ̈ yu ̈ k siparis ̧ Medici Sarayı’nın bu ̈ yu ̈ k salonuna asılmak u ̈ zere ısmarlanan Herku ̈ l’u ̈ n is ̧ lerini go ̈ steren resimlerdir. Herku ̈ l figu ̈ ru ̈ 13.yy’dan itibaren Floransa s ̧ ehir mu ̈ hu ̈ rlerinde go ̈ ru ̈ lu ̈ yor Medici ailesi de Herku ̈ l figu ̈ ru ̈ nu ̈ kendi iktidarlarına o ̈ rnek olarak sec ̧ mis ̧ ler ve bu resimleri siparis ̧ vermis ̧ lerdir. Anatomiye meraklı olan Pollaiuolo, insan vu ̈ cudunun ic ̧ yapısını ve c ̧ alıs ̧ masını aras ̧ tırmak ic ̧ in kadavra kesen ilk sanatc ̧ ılardan biridir.

19 Herku ̈ l ve Antaeus / 1478 / Tempera on wood, 16 x 9 cm / Galleria degli Uffizi, Florence İtalya Rönesans Sanatı / ANTONIO POLLAIUOLO ( 1431 – 1432 ) 19 Anteus’un yüzündeki ifade dikkat çekici ve anatomik açıdan bas ̧ arılı bir resim. Kasların gerilimi büyük bir ustalıkla yansıtılmıs ̧ tır. Anteus Poseidon ve Gaia’nın og ̆ lu olan Libya’daki bir devdir. Gaia Grekçe dünya anlamına geliyor. Anteus yere bastıg ̆ ı sürece yani annesiyle bag ̆ lantılı oldug ̆ u sürece güçlüdür fakat eg ̆ er ayakları yerden kesilirse bütün gücünü kaybeder. Düs ̧ manlarını öldürdükten sonra kafataslarını toplardı. Bu kafalardan babası Poseidon’a bir tapınak yaptırmayı planlamıs ̧ tır. Anteus efsanesi ruhsal gücü sembolize etmektedir.

20 Herku ̈ l ve Antaeus / 1478 / Tempera on wood, 16 x 9 cm / Galleria degli Uffizi, Florence İtalya Rönesans Sanatı / ANTONIO POLLAIUOLO ( 1431 – 1432 ) 20 Hydra mitolojik bir ejderhadır. Herku ̈ l’u ̈ n u ̈ stu ̈ nde Nemeci isimli bir aslanın postu var.

21 Aziz Sebastian’ın S ̧ ehit Edilis ̧ i / Panel, 292 x 2023 cm / National Gallery, London İtalya Rönesans Sanatı / ANTONIO POLLAIUOLO ( 1431 – 1432 ) 21 Resim Floransa Pucci S ̧ apeli ic ̧ in yapılmıs ̧ tır. Bu yapıt resim sanatın artık yeni bir yolda oldug ̆ unu ortaya koyan ilgi c ̧ ekici kurulus ̧ s ̧ emasına sahiptir. Figu ̈ rler piramidal bir du ̈ zene go ̈ re tertiplenmis ̧ lerdir. Azizin bu piramidin u ̈ stu ̈ nde yer almakta ve bakıs ̧ ları go ̈ kyu ̈ zu ̈ ne dikilmis ̧ tam bir teslimiyet hali ic ̧ indedir. Grafik du ̈ zendeki monotonlug ̆ u giderebilmek ic ̧ in sanatc ̧ ı anatomik etu ̈ t birikiminin sag ̆ ladıg ̆ ı avantajları alabildig ̆ ine kullanmıs ̧ tır. Figu ̈ rlerim tu ̈ m hareketleri kompozisyonda simetrik bir denge sag ̆ larken aynı zamanda da kurulus ̧ s ̧ emasındaki tek du ̈ zelig ̆ i ve katılıg ̆ ı gidermek amacıyla o ̈ zenle c ̧ alıs ̧ ılmıs ̧ tır. Resmin ve konunun yer aldıg ̆ ı meka ̂ n Azizin bakıs ̧ larıyla o ̈ tedeki bas ̧ ka bir meka ̂ na dog ̆ ru kaymaktadır. Yapıt 15.yy resminin perspektif konusundaki arayıs ̧ larını go ̈ stermesi bakımından da o ̈ nem tas ̧ ımaktadır. Ac ̧ ık havada gec ̧ en sahnede derinlik arka plandaki manzarayla sag ̆ lanmaya c ̧ alıs ̧ ılmıs ̧ tır. Bu perspektifin ac ̧ ık havada gerc ̧ ekles ̧ tirilmeye c ̧ alıs ̧ ılması oldukc ̧ a o ̈ nemlidir. Ayrıca Aziz Sebastian’ın salgın hastalıklara kars ̧ ı koruyucu oldug ̆ u inancı bu konuya temel tes ̧ kil etmektedir.

22 İtalya Rönesans Sanatı 22 ANDREA DEL VERROCCHIO (1435 – 1488): Verrocchio Floransalı ressam ve heykeltıras ̧ tır ve Erken Ro ̈ nesans I ̇ talyan heykeltıras ̧ ları arasında Donatello’dan sonra ikinci sırada gelmektedir. Bartolomeo Colleoni’nin Venedikte 1496’da ins ̧ a edilen atlı heykeli o ̈ nemlidir. Hayatı hakkında c ̧ ok az bilgi mevcuttur. Bas ̧ langıc ̧ ta kuyumcu olarak yetis ̧ tirilmis ̧ ti. Kuyumcu olarak ustalıg ̆ ı geleneksel anlamda bilinmektedir. Verrocchio’nun en o ̈ nemli c ̧ alıs ̧ maları son yirmi senelik hayatında ortaya c ̧ ıkmıs ̧ tır. Floransa’nın o ̈ nde gelen sanat patronlarından olan Piero de ‘ Medici ve og ̆ lu Lorenzo tarafından himaye edilmis ̧ tir. Mediciler ic ̧ in yaptıg ̆ ı resim ve heykellerin yanı sıra, festivaller, yarıs ̧ malar ic ̧ in kostu ̈ m ve dekoratif silah tasarımları yapmıs ̧ tır. Medici sarayındaki antik eserlerin ku ̈ rato ̈ ru ̈ olmus ̧ tur, pek c ̧ ok antik Roma heykelinin, o ̈ zellikle bu ̈ stlerinin restorasyonunu yapmıs ̧ tır. 15.yy’ın ikinci yarısında pek c ̧ ok Ro ̈ nesans sanatc ̧ ısı onun ato ̈ lyesinde c ̧ alıs ̧ mıs ̧ tır. Bunlardan en o ̈ nemlileri, Leonardo, Perugino, Botticelli’dir.

23 Davut / Bronz / / Bronze, height: 125 cm / Museo Nazionale del Bargello, Florence İtalya Rönesans Sanatı / ANDREA DEL VERROCCHIO (1435 – 1488) 23 Bu heykel Medici’ler tarafından siparis ̧ verilmis ̧ ti ve onlar tarafından 1476’da Floransanın kural koyan toplulug ̆ u olan Signoria’ya satılmıs ̧ ve Vecchio sarayına yerles ̧ tirilmis ̧ tir. Donatello’nun Davut heykelinden farklı olarak Verrocchio’nun Davut’u bir devi öldürebilecek olan gururlu bir kahramandır. Açıklıg ̆ ı ve kös ̧ elilig ̆ i, Donatello’nun heykelindeki belirsizlik ve duygusallıkla kars ̧ ıtlık içerisindedir. Çıplak ve saldırıya açık bir Davut yerine burada zarif bir s ̧ ekilde giydirilmis ̧ bir Davut görürüz.

24 I ̇ sa’nın Vaftizi / / Oil on wood, 177 x 151 cm / Galleria degli Uffizi, Florence İtalya Rönesans Sanatı / ANDREA DEL VERROCCHIO (1435 – 1488) 24 Floransa’da San Salvi manastır kilisesi tarafından siparis ̧ edilmis ̧ tir ve 1530’a kadar orada kalmıs ̧ tır. Sarıs ̧ ın melek ve u ̈ stteki manzarada Leonardo’nun eli oldug ̆ u bilinmektedir. 1470’lerde Leonard’nun Verrocchio’nun ato ̈ lyesinde c ̧ alıs ̧ tıg ̆ ı bilinmekteydi. Genc ̧ Leonardo 1470’lerde Verrocchio’nun ato ̈ lyesinde bulunmus ̧ tur. Bazı kritiklere go ̈ re ikinci melek de dig ̆ er bir Floransalı sanatc ̧ ı olan Botticelli’ye aittir. Yandaki iki melek I ̇ sa’nın kıyafetlerini tutmaktadırlar. Kompozisyon Verrocchio’ya aittir fakat hangi sanatc ̧ ının bu resim u ̈ zerinde c ̧ alıs ̧ mıs ̧ oldug ̆ u bilinememektedir.

25 Kuzey Rönesans Sanatı 25 ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) Etkisi o ̈ lu ̈ mu ̈ nden sonra bile sadece Kuzey Avrupa’da deg ̆ il tu ̈ m kıtada su ̈ rmu ̈ s ̧ olan Flaman bir sanatc ̧ ıdır. Kuzey’de natu ̈ ralizmin gelis ̧ mesine o ̈ rnek olarak go ̈ sterilebilecek eserleriyle ve bu gelis ̧ imi derinden etkileyen bir sanatc ̧ ıdır. Hac nedeniyle Roma’yı ziyaret etmis ̧ tir. Bu usta hakkında tek bildig ̆ imiz s ̧ ey, c ̧ ok u ̈ n kazanmıs ̧ oldug ̆ u ve eski Hollanda’nın Jan van Eyk’ın da c ̧ alıs ̧ tıg ̆ ı gu ̈ ney bo ̈ lgesinde yas ̧ adıg ̆ ıdır. Kuzeylilere o ̈ zgu ̈ u ̈ sluplardan biri olan detaylar ve ince is ̧ c ̧ ilik bu sanatc ̧ ı tarafından da ele alınmıs ̧ tır. Gotik sanatın ilkelerini gerc ̧ ekc ̧ i bir stile uyarlamıs ̧ tır. Van Eyk’ın bulus ̧ larının ag ̆ ırlıg ̆ ı altında kaybolup gitme tehlikesiyle kars ̧ ı kars ̧ ıya kalan, kolay anlas ̧ ılır tasarım geleneg ̆ inin c ̧ og ̆ unu korumaya bas ̧ lamıs ̧ tır. Bundan bo ̈ yle kuzeyli sanatc ̧ ılar, her biri kendine go ̈ re, sanatın yeni gereksinmelerini eski dinsel amac ̧ la uzlas ̧ tırmaya c ̧ alıs ̧ acaklardır.

26 Mahs ̧ er / Ahs ̧ ap U ̈ z. Yag ̆ lıboya / 215 x 560 cm / Musée de l'Ho ̂ tel Dieu, Beaune Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 26 Kompozisyon bes ̧ parçalı bir poliptik üzerinde yer almaktadır. Merkezi panoda en üstte bir gökkus ̧ ag ̆ ı üzerinde oturan ve ayakları altında bir küre bulunan kırmızı elbiseli I ̇ sa tasvir edilmis ̧ tir. I ̇ sa üzerinde zeytin dalı bulunan sag ̆ eliyle cennetlikleri selamlarken; üzerinde bir yazı s ̧ eridi ile kılıç bulunan sag ̆ elini ise cehennemliklere yönelik olarak as ̧ ag ̆ ı indirerek onları as ̧ ag ̆ ılamaktadır. Altta boru öttüren dört meleg ̆ in çevreledig ̆ i bas ̧ melek Mikhail, elindeki terazide ruhların iyilik ve kötülüklerini tartmaktadır. Alt panolardan soldakinde ise I ̇ sa’dan günahkârlar için mag ̆ firet dileyen Meryem figürü görülmektedir. Meryem arkasındaki gökkus ̧ ag ̆ ı sayesinde merkezi panodaki I ̇ sa’ya bag ̆ lanmaktadır. Meryem’in arkasında solda iki Tevrat peygamberi yer almaktadır. Altta cennetlikler topraktan dirilerek dua etmektedirler. Sag ̆ altta vaftizci Yahya ve sol altta Meryem merkezde I ̇ sa ile ortaya çıkan kompozisyona Bizans sanatında rastlanıyor. Vaftizci Yahya ve Meryem’in günahkârlar için I ̇ sa’dan mag ̆ firet dilemesi yani Deesis adı verilmis ̧ tir. Bu s ̧ ema Bizans’ın hâkim oldug ̆ u yerlerde yayılmıs ̧ dolayısıyla Avrupa sanatına da girmis ̧ tir. Kompozisyondaki desen anlayıs ̧ ı Gotik sanat geleneklerini sürdürmektedir. Boyut aykırılıg ̆ ından kaçılmaması, sembolik ve hikâyeci anlatım dili ve perspektif kaygılar olmaksızın olus ̧ turulan sembolik mekân özelikleri ile ortaçag ̆ üslubu görülmektedir.

27 Mahs ̧ er / Ahs ̧ ap U ̈ z. Yag ̆ lıboya / 215 x 560 cm / Musée de l'Ho ̂ tel Dieu, Beaune Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 27

28 Mahs ̧ er / Ahs ̧ ap U ̈ z. Yag ̆ lıboya / 215 x 560 cm / Musée de l'Ho ̂ tel Dieu, Beaune Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 28

29 Mahs ̧ er / Ahs ̧ ap U ̈ z. Yag ̆ lıboya / 215 x 560 cm / Musée de l'Ho ̂ tel Dieu, Beaune Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 29

30 Mahs ̧ er / Ahs ̧ ap U ̈ z. Yag ̆ lıboya / 215 x 560 cm / Musée de l'Ho ̂ tel Dieu, Beaune Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 30

31 C ̧ armıhtan I ̇ ndirilis ̧.1435 / Oil on oak panel, 220 x 262 cm / Museo del Prado, Madrid Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 31 Figürlerin üzüntülü tavrı bu resmi sanat tarihinin en dokunaklı tablolarından ve 15.yy resminin bas ̧ yapıtlarından biri yapmıs ̧ tır. Meryem’in burnundan as ̧ ag ̆ ı süzülen gözyas ̧ ları, ellerini üzüntü içinde kenetlemesiyle sırtında giysinin gerilmesi gibi ayrıntılar, sanatçının çok iyi bir gözlemci oldug ̆ unu kanıtlamaktadır. Ancak kompozisyon, figürlerin alçak bir kutu içinde ayakta dururmus ̧ gibi, resmin çerçevesi önünde toplanmıs ̧ olmasından dolayı gerek bir olayın betimlenmesi yerine bir Noel sahnesi gibi görünüyor.

32 C ̧ armıhtan I ̇ ndirilis ̧.1435 / Oil on oak panel, 220 x 262 cm / Museo del Prado, Madrid Kuzey Rönesans Sanatı / ROGIER VAN DER WEYDEN ( 1399 – 1464 ) 32 Resimde figu ̈ rlerin yu ̈ zleri yas ̧ amsal o ̈ zellikler go ̈ stermektedir. Derin u ̈ zu ̈ ntu ̈ yu ̈ belli eden figu ̈ rler farklı yo ̈ nlere dog ̆ ru hareket halindedirler. Ayı zamanda Weyden’in hemen hemen bu ̈ tu ̈ n figu ̈ rlerinde oldug ̆ u gibi onlara ag ̆ ırbas ̧ lı bir ciddiyet ve soyluluk yu ̈ klemis ̧ tir. Bu etki Weyden’in karakter portrelerinin belirgin ve deg ̆ is ̧ mez bir o ̈ zellig ̆ idir. Dig ̆ er ressamlar bu o ̈ zellig ̆ i taklit etmekte gu ̈ c ̧ lu ̈ k c ̧ ekmis ̧ lerdir. Karekterlerin arasında duygusal bir ritm ve iletis ̧ im bulunmaktadır.

33 Kuzey Rönesans Sanatı 33 HANS MEMLING ( 1433 – 1494 ) Flaman resminin o ̈ nde gelen temsilcilerinden biri olan Alman asıllı sanatc ̧ ı do ̈ neminin u ̈ nlu ̈ ressamlarından bir olmus ̧ tur. Flaman ressam Hugo Van der Goes’dan etkilenmis ̧ tir ve onun resimlerinin birc ̧ ok kopyasını yapmıs ̧ tır. Ancak bu kopyalar ressamın orijinal tablolarına go ̈ re dramatik gerilimden yoksun olmus ̧ tur. Belki de bu eksiklikten dolayı Memling, sanat tarihinde beg ̆ enilen ve izleyiciye yakın olan bir ressam olarak deg ̆ er buldu. Gerc ̧ ekc ̧ i c ̧ ehreleri, aydınlık ve basit ama kendinden emin kompozisyonları, Flemenk resmine o ̈ zgu ̈ unsurları c ̧ ag ̆ rıs ̧ tırır.

34 Cehennem / 1485 / Oil on wood, 22 x 14 cm / Musée des Beaux- Arts, Strasbourg Kuzey Rönesans Sanatı / HANS MEMLING ( 1433 – 1494 ) 34 Flaman resminin o ̈ nde gelen temsilcilerinden biri olan Alman asıllı sanatc ̧ ı do ̈ neminin u ̈ nlu ̈ ressamlarından bir olmus ̧ tur. Flaman ressam Hugo Van der Goes’dan etkilenmis ̧ tir ve onun resimlerinin birc ̧ ok kopyasını yapmıs ̧ tır. Ancak bu kopyalar ressamın orijinal tablolarına go ̈ re dramatik gerilimden yoksun olmus ̧ tur. Belki de bu eksiklikten dolayı Memling, sanat tarihinde beg ̆ enilen ve izleyiciye yakın olan bir ressam olarak deg ̆ er buldu. Gerc ̧ ekc ̧ i c ̧ ehreleri, aydınlık ve basit ama kendinden emin kompozisyonları, Flemenk resmine o ̈ zgu ̈ unsurları c ̧ ag ̆ rıs ̧ tırır.

35 Mu ̈ jde / 1489 / Oil on wood, 79 x 55 cm / Metropolitan Museum of Art, New York Kuzey Rönesans Sanatı / HANS MEMLING ( 1433 – 1494 ) 35 Figu ̈ rler kompozisyonun anıtsal etkisi ac ̧ ısından uzatılmıs ̧ tır.

36 Kuzey Rönesans Sanatı 36 JAN VAN EYCK ( ? – 1441 ) 15.yy’daki bu ̈ yu ̈ k Flaman ressam hic ̧ s ̧ u ̈ phesiz ki Jan van Eyck’tır. Kalabalık anlatımlarda oldug ̆ u kadar portre sanatında da ustadır. Kuzey’de gerc ̧ ekc ̧ ilig ̆ e tam olarak ulas ̧ mayı sag ̆ layan kis ̧ i devrimci bulus ̧ larıyla Jan van Eyck olmus ̧ tur. Kendisi idealizasyona kars ̧ ıydı, dog ̆ al olana yaklas ̧ ma taraftarıydı. Gerc ̧ eg ̆ e o kadar sadık kalmıs ̧ tı ki daha sonraki kus ̧ aklar bu kadar gerc ̧ ekc ̧ ilik kars ̧ ısında oldukc ̧ a rahatsız olmus ̧ lardır. Sanatc ̧ ının dog ̆ a go ̈ zlemleri sabırlıdır ve ayrıntı bilgisi dog ̆ rudur. Konunun arkasında uzanan manzara gerc ̧ ek gibidir. Her tu ̈ rlu ̈ ayrıntıyı son derece sabırla resmetmis ̧ tir. Hayvanları, insanları ve bitkileri yas ̧ amaktadır. Kuzey sanatının nasıl gelis ̧ tig ̆ ini anlamak istiyorsak Van Eyck’ın bu o ̈ zenli ve sabırla resmedilmis ̧ eserlerine bakmalıyız. I ̇ talyan ressamlar resimlerinde perspektif veya anatomik c ̧ izimleri ic ̧ in geometrik ve bilimsel temeller arıyorlardı. Fakat van Eyck tu ̈ m resmi go ̈ ru ̈ nen du ̈ nyanın bir aynası oluncaya kadar, sabırla ve ayrıntı u ̈ zerine ayrıntı ekleyerek, dog ̆ anın bir hayalini yanılsamasını olus ̧ turuyordu. Kuzey sanatı ve I ̇ talyan sanatı arasındaki bu fark uzun yıllar su ̈ rdu ̈. O ̈ rneg ̆ in gerc ̧ eg ̆ e yakın bir tahmin yapmak istiyorsak: eg ̆ er bir yapıt, nesnelerin, c ̧ ic ̧ eklerin, mu ̈ cevherlerin ya da kumas ̧ ların betimlenmesinde mu ̈ kemmellig ̆ e ulas ̧ mıs ̧ sa, bunun kuzeyli, olasılıkla Flaman bir sanatc ̧ ıya ait oldug ̆ unu; eg ̆ er bir yapıt, gu ̈ c ̧ lu ̈ dıs ̧ hatlar, kusursuz bir perspektif ve mu ̈ kemmel bir insan vu ̈ cudu betimlemesine sahipse, bunun bir I ̇ talyan sanatc ̧ ı tarafından yapıldıg ̆ ı so ̈ ylenebilir. Kendisi aynı zamanda yag ̆ lıboyayı bulmus ̧ tur. Onun bas ̧ ardıg ̆ ı boyaların yu ̈ zeye su ̈ ru ̈ lmeden o ̈ nce hazırlanıs ̧ ı ic ̧ in yeni bir rec ̧ eteydi. Yumurta yerine yag ̆ kullanmıs ̧ tır. Bezir yag ̆ ı ve pigmentleri karıs ̧ tırmıs ̧ tır.

37 Arnofili’nin Evlenmesi.1434 / Mes ̧ e U ̈ zerine Yag ̆ lıboya, 82 x 60 cm / National Gallery, London Kuzey Rönesans Sanatı / JAN VAN EYCK ( ? – 1441 ) 37

38 Arnofili’nin Evlenmesi.1434 / Mes ̧ e U ̈ zerine Yag ̆ lıboya, 82 x 60 cm / National Gallery, London Kuzey Rönesans Sanatı / JAN VAN EYCK ( ? – 1441 ) 38


"İtalyan ve Kuzey Rönesans Sanatı 14.YY SONLARı, 15.YY, 16.YY BAS ̧ ı Kaynaklar: Hollingsworth, Mary; Dünya Sanat Tarihi, İnkılap E. H. Gomrich; Sanatın." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları