Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AMİNO ASİDLER ve PROTEİNLERİN YAPILARI Prof.Dr. Ayşe CAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AMİNO ASİDLER ve PROTEİNLERİN YAPILARI Prof.Dr. Ayşe CAN."— Sunum transkripti:

1 AMİNO ASİDLER ve PROTEİNLERİN YAPILARI Prof.Dr. Ayşe CAN

2 Proteinler Prot(o): Ben bir numarayım %50-55 C, %20-25 O, %15-17 N, (N oranı hemen hemen daima sabit, ortalama %16) % 5-7 H, % S içerirler.

3 Proteinler büyük moleküllü, Dayanıksız maddeler Isı, ışık, asid ve bazla bozunurlar DENATÜRASYON Amino asidler peptid bağları PROTEİN Doğada 22 farklı amino asid var

4

5 Amino asidlerde numaralandırma 1. Karboksil grubunun karbon atomuna “1”, ona karşı karbon atomuna “2” numara verilerek numaralandırma yapılabilir. 2. Karboksil grubuna komşu olan karbon atomuna “  ”, ondan sonrakine “  ” denilerek numaralandırma yapılır.

6 Doğada bulunan amino asidler,  -amino asidlerdir, yani amino grubu  -karbon atomunda bulunur. Prolin ve hidroksiprolin ise imino grubu içerirler. -Ornitin, GABA,  -alanin, sırasıyla ,  veya  amino grupları içerirler. -Bütün canlıların proteinlerinin yapısında bulunan amino asidler “L” konfigurasyonu gösterir. -Glisin dışındaki bütün amino asidler asimetrik C atomu içerirler, bu nedenle de optikçe aktiftirler.

7

8 İzoelektrik nokta (İ.P.) Amino asidlerin iç tuz halinde bulundukları yani elektrikçe nötral oldukları pH’a izoelektrik nokta denir. Her amino asidin kendine özgü bir İ.P.’sı vardır.

9 PANK=PozitifAnodNegatifKatod

10

11

12

13

14

15

16

17

18 Proteinlerin yapısında bulunmayan amino asidler β-alanin: CoA yapısında bulunur Homoserin: Aspartik asid, serin ve sistein biosentezi Homosistein: Metionin biosentezi Ornitin Üre biosentezi Sitrulin Kreatin: Kaslarda bulunur

19 Hormon yapısı olan amino asidler Monoiodotirozin (MIT) Diiodotirozin (DIT) Triiodotironin (T 3 ) Tetraiodotironin (T 4 )

20

21 Glisin Endojen

22 Asimetrik karbon atomu yok. Kollajen ve elastinin yapısında bulunur. Safra asidleri ile glikokolik asid oluşturur. Glutation’un yapısında yer alır. Zehirsizleştirme reaksiyonlarında rolü var (benzoil glisin:hipurik asid) Glisinüri: glisinin geri emiliminde bozukluk

23

24 Alanin (2-amino propiyonik asid) (3-amino propiyonik asid) Endojen

25 Anserin: β- alanin + 3 metil histidin Karnosin: β- alanin + histidin Pantotenik asid: Yapısında β- alanin var

26

27 Eksojen

28

29

30 Hidroksi amino asidler Serin (2-amino-3-hidroksipropiyonik asid) Endojen

31

32

33

34 Treonin (2-amino-3-hidroksibutirik asid) Eksojen

35

36 Monoamino dikarboksilli asidler Aspartik asid (Amino süksinik asid) Endojen

37

38

39 Asparagin Bitkilerde azot yedeği İnsanda bulunmaz

40 Glutamik asid (2-aminoglutarik asid) Endojen

41

42 Transaminasyon

43

44 Oksidatif dezaminasyon

45

46 Glutamin: Zehirsizleştirme reaksiyonlarında rol oynar. Fenilasetik asidin zehirsizleştirilmesi Amino grupları NH 3 ( zehirli ) (KC dışı dokularda) Glutamik asid + NH 3 Glutamin Karaciğer

47 Diamino monokarboksilli asidler Eksojen Endojen

48 Kükürtlü amino asidler Endojen Eksojen

49

50

51 sülfit oksidaz SO O 2 + H 2 O SO H 2 O 2 İdrarda SO 4 2- iyonu halinde atılır Zehirsizleştirmede rol oynar

52 Sistinüri Sistin yanında, lizin, arginin, ornitin’in böbrek tubuluslarından geri emilmesinde doğuştan bozukluk İdrarda artmış sistin miktarı Sistin taşları Sistin taşı İdrarda sistin kristalleri

53

54 Kolamin Kolin Guanido asetik asid Kreatin Glisin Sarkosin, Betain (N-metil glisin) (N- trimetil glisin) Norepinefrin Epinefrin Nikotinik asid Trigonellin (N-metil nikotinik asid)

55 Guanido gruplu amino asidler Arginin (2-amino-5-guanidovalerik asid) Erişkinler için endojen Bebek ve çocuklar için eksojen

56

57

58 Siklik (halkalı) amino asidler Karbosiklik amino asidler Fenilalanin (2-amino-3-fenilpropiyonik asid) Eksojen

59

60 Fenilketonüri (PKU) Hastalığı Kalıtsal fenilalanin-4-monooksijenaz yokluğu. Fenilpiruvik ve fenil laktik asid kanda birikir. Fenilpiruvik asid % 15 mg’ın üstünde (normali % 2 mg) Fenilalanin dokularda ve beyinde birikir. ( Zeka geriliği) Yenidoğanda PKU testleri yapılıyor. Hastalığın insidansı 1/ (Türkiye’de 1/4.500)

61

62 Tirozin oluşmadığı için, tirozinden oluşan melanin de oluşamaz (sarı saç, açık ten) Kusma (bebeklerde en erken belirti) Spastisite (istemsiz kol ve bacak hareketleri) Hiperaktivite İdrar, nefes ve terde kar a kteristik “fare sidiği” (küf) kokusu Çevreye karşı ilgisizlik Hastalık ilk defa Norveçli Doktor Ivar Asbjørn Følling ( ) tarafından 1934 yılında tanımlanmıştır. Yeni doğan bebeklerden topuktan alınan birkaç damla kan ile yapılan Guthrie testi ile tanı koyulur

63 F ø lling’s disease=Phenylketonuria In 1934 at Rikshospitalet, Dr. Følling saw a young woman named Borgny Egeland. She had two children, Liv and Dag, who had been normal at birth but subsequently developed mental retardation. When Dag was about a year old, the mother noticed a strong smell to his urine. Dr. Følling obtained urine samples from the children and, after many tests, he found that the substance causing the odor in the urine was phenylpyruvic acid. The children, he concluded, had excess phenylpyruvic acid in the urine, the condition which came to be called phenylketonuria (PKU).Rikshospitalet phenylketonuria

64

65 Dr. Robert Guthrie 1963 Dr. Ivar Asbjørn Følling yılında ödül verilmiş

66 PKU için mama çeşitleri Comida PKU-1,2,3, POENSGEN Ketonil Lofenalac

67 Fenilalaninsiz özel diyet yıllarca (en az ergenliğe kadar) Aspartam yasak (ömür boyu) Doğum sonrası tarama Prenatal tanı (Aile hikayesi olanlarda bilhassa) DNA analizi ile

68

69

70

71

72 Hürriyet Cumartesi yaşındaki Sevde Kılınç, kısa adı PKU olan fenilketonüri hastası. Ancak bu sorunla dünyaya gelen pek çok çocuktan daha şanslı. Çünkü doğduğu hastanede topuğundan alınan bir damla kandan hastalığı erken yakalanmış, ailesi önlem alabilmişti. Sevde’de bu hastalığa bağlı zihinsel ve bedensel herhangi bir sorun gelişmedi. Sevde, sadece meyve sebze yiyor etin, sütün çikletin dahi tadını bilmiyor

73 Tirozin (  -amino-  -(4-hidroksifenilalanin) Endojen

74

75 Tirozin metabolizması bozuklukları Alkaptonüri: Homojentizat dioksijenaz eksikliği, Slovakya ve Dominik Cumhuriyetinde yaygındır. Homojentizik asid: Alkapton adı da verilir. Albinizm: Tirozinaz eksikliği

76 Alkaptonüri Alkaptonüri hastalığı 1990’lü yılların başlarında Archibald Garrod tarafından bulunan ve enzim eksikliğine bağlı olduğu saptanan ilk kalıtsal hastalıktır. Enzim eksikliği sonucu homojentizik asid vücutta birikir, idrarla fazla miktarda atılmaya başlar. Doku ve idrardaki homojentizik asid oksijenle karşılaşınca benzokinona dönüşür. Benzokinonlar ise melanin benzeri polimerler oluşturur ve bağ dokusuna yerleşerek okronozis denilen, dokuda kahverengi- siyah renkte koyulaşmaya yol açar.

77 Homojentizik asid ve ürünlerinin birikmesi, doku renginde siyahlaşma dışında kemik, eklem, omurga ve kalp kapaklarında bozulma yapar. İdrarda siyahlık, İç çamaşırında ve çarşaflarda siyah beneklenme Sklerada ilerleyici beneklenme Okronotik eklem bozukluğu karakteristik bulgular Son zamanlarda kullanılmaya başlanan nitisinon başlıca ilacı gibi görünmektedir.

78

79  Albinizm, insanda bilinen en eski metabolik hastalıktır. İncil'de bile tanımlanmıştır. Bütün ırklarda görülebilen bir hastalıktır. Kalıtsaldır ve tedavisi bulunmamaktadır.  Bir albinonun derisi ve saçları süt beyazı, göz irisleri pembedir; gözbebekleri ise, ışığın pigmentsiz damar tabakadaki kanda yansıması nedeniyle kırmızı gözükür.  Tirozinaz enzimi kromozom 11 üzerindeki tirozinaz geni tarafından üretilir ve bu genin mutasyonu bir çeşit albinizme neden olur; çünkü değişmiş gen tarafından üretilen enzim doğru olarak çalışmaz. Albinizm

80 Deri çok ince ve beyazımsı (ya da hafifçe pembe), kıllar (ya da tüyler) beyazdır.pembe kıllarbeyazdır Gözlerin gözbebekleri pembe, ağ tabakadan yansıyan ışık kırmızıdır.gözbebekleriağ tabakadanışıkkırmızıdır Gözler ışığa duyarlıdır ve genellikle astigmattır.astigmattır Derilerinde renk pigmentleri bulunmadığı ya da az bulunduğu için güneşten gelen zararlı ışınlar vücuda girer ve fazla güneş altında bulunmaları ölümlerine bile yol açabilir.

81 Albinizmi olan insanlarda bazı sorunlar vardır  Albino kişilerde göz bozuklukları vardır. Miyop, hipermetrop veya astigmat olabilirler.  Albino kişilerde fotofobi denilen ışığa duyarlılık vardır. İriste melanin bulunmaması nedeniyle iris gözü gelen ışıktan koruyamaz ve kişi ışığa karşı gözünü kısarak bakar. Albino kişiler güneş ışığından kaçmaz, evlerinden dışarı çıkarak normal hayatlarını devam ettirirler.  Albinizmli çocuklar genelde başlarını eğerek ya da kağıdı göze yaklaştırarak okurlar.  Albino kişilerde gözün istem dışı ileri geri hareketi (Nystagmus) vardır.  Albino insanlar, normal insan ömrü süresine sahiptir ve normal insanlarla aynı zekaya sahiptirler. Bu nedenle toplumdan dışlanmamaları gerekir.

82

83 Doğanın Renkli Dünyasında Albino Olmak

84

85

86 Triptofan (  -3-indolil alanin) Eksojen

87

88

89

90

91 Serotonin Serotonin önemli bir nörotransmiterdir. Merkezi sinir sisteminde, enterokromaffin hücrelerde (potasyum bikromat ile boyanan karsinoid tümör hücreleri), trombositlerde ve birçok dokuda bulunur. Arteryal ve bronşlardaki düz kasların kasılmasını, gastrointestinal kanalda peptid hormonların salgılanmasını uyarır. Bağırsak tümörleri ve Hartnup hastalığında idrarla 5-HIAA atımı artar.

92

93 Mutluluk yiyecekleri Bitter çikolata Muz Hindi Kakaolu süt

94 Serotonin, asetiltransferaz enzimi ile melatonin’e dönüşür. Melatonin, pineal bez (epifiz) ve retinada bulunur ve sentezi sirkadiyen ritm gösterir. Melatonin sentezi karanlıkta arttığından uykuyla uyarılan molekül olarak tanımlanır. Melatonin, dopamin ve GABA gibi nörotransmiterlerin salgılanmasını ve sentezini baskılar.

95

96 Histidin (β-4-imidazolilalanin) Çocuklar ve gençler için esansiyel amino asiddir. En çok hemoglobinde (%10) bulunur.

97

98 Histamin Histamin mide salgısını arttırır. H 2 reseptör blokerleri olan antihistaminikler mide asidi salgısını azaltarak antiasid etki gösterirler. Histaminin aşırı miktarda salıverilmesi allerjik olaylar üzerinde uyarıcı etki yapmaktadır. Bu durumda da antihistaminik ilaçlar verilir.

99 Prolamin grubu proteinlerde bulunurlar. 4-hidroksiprolin kollajende bulunur.


"AMİNO ASİDLER ve PROTEİNLERİN YAPILARI Prof.Dr. Ayşe CAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları