Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Beslenme Davranışı Bozukluklarının Yönetimi YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Beslenme Davranışı Bozukluklarının Yönetimi YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ"— Sunum transkripti:

1 Beslenme Davranışı Bozukluklarının Yönetimi YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ

2 Amaç Bu dersin sonunda dinleyicilerin; ◦Yeme bozukluklarının yönetimi hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır. 2

3 Hedefler Bu dersin sonunda dinleyiciler; ◦Yeme bozuklukları yönetiminin ◦Yeme bozukluklarında beslenme tedavisinin amaçlarının ◦Yeme bozukluklarında tedavi yöntemlerinin ◦Yeme bozukluklarında tedavide multidisipliner yaklaşımın prensiplerini açıklayabilmeli 3

4 Yeme Bozukluklarının Yönetimi Daha önce belirtildiği gibi AN, BN ve TYB'nin nedenlerinin ve tanılarının ortak özellikler taşımaları nedeniyle, benzer yollar izlenerek de başarıyla tedavi edilebilirler. Yeme bozuklarının her biri klinik özellikler, etiyoloji ve tedavi yönünden obezite ile ilişkili olabilmektedir. 4

5 Yeme Bozukluklarının Yönetimi Tedavi amaçları arasında; ◦Risklerin ve diğer ilişkili semptomların azaltılması ◦Psikolojik ve fizyolojik iyileşmenin kolaylaştırılması ◦Vücut ağırlığı yönetimi ◦Sağlıklı yeme alışkanlıklarının desteklenmesi önemli yer tutar. 5

6 Yeme Bozukluklarında Beslenme Tedavisinin Amaçları Besleyici yeme alışkanlıklarını geliştirerek normal fizyolojik fonksiyonları ve fiziksel aktiviteyi sağlayacak beslenme rehberliği sağlamak Yemek ve yiyecekle uyumlu ve doyurucu beslenmeyi sağlayacak beslenme alışkanlıklarını desteklemek 6

7 Yeme Bozuklukları Tedavi Yöntemleri Yeme bozukluklarının erken dönemlerinde tedavi, hem etkili hem de daha az maliyetlidir. Anorektik veya bulimik düşünce biçimi, bireyde yerleştikten sonra hastalık seyri daha kötü ve daha uzun olur. Yeme bozukluğu olan hastaların bakımı, bu hastaların bireysel gereksinimleri düşünülerek belirlenmelidir. 7

8 Yeme Bozuklukları Tedavi Yöntemleri  Motivasyon  Eşlik eden hastalıklar  Hastalığın şiddeti  Her bir hasta için bireysel destek ölçümü önemlidir. Aynı beden ağırlığında aynı semptomlara sahip bireyler gereksinimleri doğrultusunda farklı tedavi hedeflerini gerektirirler. 8

9 Yeme Bozuklukları Tedavi Yöntemleri 1.Bireysel, grup ve aile psikoterapisi 2.Tıbbi bakım ve izleme 3.Beslenme Tedavisi 4.İlaç Tedavisi 9

10 Yeme Bozukluklarının Tedavisinde Multidisipliner Yaklaşım Sağlık politikalarının gereği olarak bireysel ve toplumsal sağlığın geliştirilmesinde Hasta düzeyinde en yüksek faydayı sağlamak amacıyla Tüm servislerin entegrasyonuna odaklanmayı hedefleyen multidisipliner ekiplerin oluşturulması büyük önem taşımaktadır.  Yeme bozukluklarının tedavisi, birçok disiplinin birbiriyle bağlantılı olarak tedaviye katılımını gerektirir. 10

11 Yeme Bozukluklarının Tedavisinde Multidisipliner Yaklaşım Tedavi hem yeme bozukluklarının fizyolojik ve psikolojik bileşenlerinin, hem de beslenmenin hasta üzerindeki etkilerini kavramış, alanında uzmanlaşmış sağlık çalışanlarının ortak çalışmasıdır. 11

12 Yeme Bozukluklarının Tedavisinde Multidisipliner Yaklaşım Yeme bozukluklarının tedavisi multidisipliner temel üzerine kurulu bir ekip çalışmasıdır. Bu ekibin üyeleri: Doktor Psikiyatrist Klinik psikolog Toplum psikiyatri hemşiresi Diyetisyen Hemşire terapist (kognitif davranış terapisi) Sosyal çalışmacı Aile terapisti Uğraşı terapisti Fizyoterapist Sanat terapisti Eczacı İç hastalıkları uzmanı 12

13 Tedavi Ekibinin Rolü Toplumun sağlığı açısından yeme bozukluklarının tedavi stratejileri çok odaklı olup hasta ve hasta yakınları için;  Psikoterapi  Psikiyatrik ilaçlar  Somatik tedavi  Beslenme danışmanlığı arasında koordinasyonu gerektirmektedir. Psikolojik, davranışsal ve fizyolojik bileşenleri ile yeme bozukluklarının doğası psikoloji, beslenme ve tıbbi alanda özelleşmiş ekip çalışmasını ve işbirliğini gerektirmektedir. 13

14 Tedavi Ekibinin Rolü Tedavisi bireysel gereksinimler temel alınarak düzenlenmelidir. Co-morbidite, şiddeti, motivasyonu ve bireysel desteğin her hastaya göre ayrıca değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Benzer vücut ağırlığına sahip ve benzer semptomlar gösteren farklı hastalar için tedavi hedefleri farklı olabilir. Bu hastaların tedavi gereksinimlerine göre de tedavi sonuçları farklılıklar gösterir. 14

15 Multidisipliner Tedavi Ekibinin Koordinasyonu Yeme bozukluğu tanısı almış bir hasta, bilim dallarından oluşan bir ekip tarafından ayaktan tedaviye alındığında; ◦Hastanın tedavisindeki ilerlemenin izlenebilmesi, ◦Tedavi planında gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi ve ◦Bu amaçla özel rollerin uygulanabilmesi için tedavi ekibi üyelerinin iletişim içerisinde olması gerekir. Akut veya kronik olan komplikasyonlar için diş hekimi gibi diğer uzmanlardan konsültasyon istenebilir. 15

16 Multidisipliner Tedavi Ekibinin Koordinasyonu Ekip üyelerinin tedavi sürecinde gerekli olan uzmanlık kapsamları ve kısıtlamaları çok iyi tanımlanmalıdır. Bu tanımlar, ekip üyelerinin kendi alanlarını aşmalarını önleyerek, tedavinin diğer alanlarla örtüşmesini sağlarken, ekip üyelerinin birbirlerinin alanlarına girmelerini önler. Tedavi sürecinde ekipteki uzmanlık alanlarının birbiri ile örtüşme derecesi ise ekibin uzmanlığı, deneyimi, hastanın gereksinimleri ve tedavi planının yapısına bağlıdır. Bu nedenle ekip üyeleri arasında iletişim son derece önemlidir. 16

17 Yeme Bozukluklarının Beslenme Tedavisi Yeme bozuklukları farklı hastalıklar olmakla beraber beslenme danışmanlığı ve yönetimi bakımından benzerlikler gösterebilir. 1.Beslenme durumunun değerlendirilmesi 2.Beslenme eğitimi 3.Öneriler 4.Destek 17

18 1.Yeme Bozukluğu ve Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi Yeme bozukluklarında beslenme durumunun değerIendirilmesinin amaçları:  Hastaların ağırlık, egzersiz ve beslenme öykülerinin anlaşılması  Malnütrisyon düzeyinin ve kas kaybının belirlenmesi  Besinlere olan inanışa dayalı yeme bozukluğunun düzeyini, devam eden beslenme ve arınma davranışını soruşturmak 18

19 2.Beslenme Eğitimi Beslenme bilgilerinin ve ilgilerinin çok geniş olması nedeniyle beslenme eğitimi, yeme bozukluğu hastalarının çoğunluğu tarafından göz ardı edilebilir. Hastalar, genellikle yağ ve karbonhidrat alımını önlemek gibi yemeğin miktar ve görünüşüyle fazlasıyla ilgilidirler. 19

20 2.Beslenme Eğitimi Bu durum, birçok hastada, besin ve beslenme biçiminin bozulmasına bağlı olarak diyetin, besin öğelerini yeterince karşılayamaması sonucunu getirir. Hastanın o andaki besin öğeleri alımı gözden geçirilerek, yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri, fizyoloji ve besin seçimi hakkında doğru bilgiler verilip, hastaların yeterli bir diyete yönelmelerine yardımcı olunabilir. 20

21 3.Öneriler Hasta birlikte çalışarak, gerçekçi ve ulaşılabilir beslenme ve vücut ağırlığı hedefleri belirlenmelidirler. Nutrisyonel analizler ve nutrisyonel hesaplamalar vücut ağırlığının kazanılması ve sürdürülmesinde olduğu kadar, hastaya beslenme önerilerinin yapılabilmesi için de önemlidir. 21

22 4.Destek En önemli rol, hastanın besinlere tekrar güvenmeyi öğrenmesine yardımcı olmaktır. Çok iyi motive olmuş hastalarda bile, kötü beslenme alışkanlıklarını değiştirmek çok güçtür. 22

23 Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi Beslenme durumunun saptanması rutin olarak;  Diyet öyküsü ile  Beslenme durumunun biyokimyasal, metabolik ve antropometrik göstergelerinin saptanmasını içerir. 23

24 Diyet Öyküsü Enerji Makro besin öğeleri Mikro besin öğeleri ve Sıvı tüketimi kadar yeme tutum ve davranışlarını da kapsamalıdır. 24

25 Anoreksiya Nervoza Kısıtlama tip AN 'da hastaların büyük kısmı günlük 1000 kkal'den daha az enerji alırlar. Hastanın enerji alımının belirlenmesi tedavinin başında yetersiz veya fazla enerji alımını engelleyebileceği gibi ileri aşamalarda ağırlığın sürdürülmesi için enerji gereksiniminin dikkate alınabilmesine ve beslenme eğitiminin etkinliğine olanak sağlar. 25

26 Anoreksiya Nervoza Diyetin enerji içeriğinin yetersizliği, karbonhidrat, protein ve yağ alımının da yetersiz olması sonucunu getirir. AN hastaları karbonhidrat kısıtlayıcılar olarak da tanımlansalar da bu hastalarda yağ içeren besinlere karşı da ayrı bir hassasiyet görülmektedir. Aynı zamanda AN hastalarının toplam enerjiye göre protein alımı fazla görünse de toplam enerji sınırlamasının bir sonucu olarak protein alımı da önemli derecede azalmaktadır. 26

27 Anoreksiya Nervoza Vejeteryan beslenme biçimi, AN hastalarında da oldukça yaygın olarak görülmektedir. Beslenme görüşmesi sırasında vejeteryan beslenme biçiminin AN oluşumuna etkisi de dikkatle sorgulanmalı, psikoterapi sırasında ele alınmalıdır. Bireyin kültürel ve aile yapısı gibi sosyal ilişkileri de en az dinsel inançları kadar vejeteryan beslenme biçimini etkilediğinden bu davranışın nedenlerinin araştırılması gerekmektedir. 27

28 Anoreksiya Nervoza AN hastalarında yetersiz enerji içeren, besin çeşitliliğini de sınırlayan beslenme örüntüsü, vitamin ve mineral tüketiminin de yetersizliğine neden olmaktadır. Genel olarak mikrobesin öğeleri alımı ile makro besin öğeleri alımı paralellik gösterdiğinden yağ alımının sınırlanması da esansiyel yağ asitlerinin ve yağda eriyen vitaminlerin alımının da yetersiz olması sonucunu getirir. 28

29 Anoreksiya Nervoza AN hastaları zaman zaman açlık hissini baskılamak amacıyla fazla miktarlarda sıvı tüketmektedirler veya vücut ağırlığı tartımını değiştirmek için azaltmaktadırlar. Sıvı alımındaki bu anormallikler, idrar ve serum elektrolitlerinde de değişikliklere neden olduğundan beslenme öyküsünün alınması sırasında sıvı tüketimi de dikkatle sorgulanmalıdır. 29

30 Anoreksiya Nervoza Yine, birçok AN hastası yapay tatlandırıcı ve bunları içeren içecekleri fazla miktarlarda tükettiklerinden beslenme öyküsü alımında gözden kaçırılmamalı, beslenme eğitimi ve tedavisi sırasında bu konu değerlendirilmelidir. 30

31 Bulimiya Nervoza Normal yemeği kısıtlamaktan, tıkınırcasına yeme davranışına kadar geniş bir dağılım gösteren karmaşık yeme biçimi BN'nın ayırıcı özelliğidir. BN'da enerji alımı önceden bilinemeyebilir. Tıkınırcasına yeme atağının enerji içeriği, arınma davranışından sonra absorbe olan ve tıkınma atakları arasında kısıtlanan enerji miktarı, enerji alınımın belirlenmesini içinden çıkılamaz bir hale getirir. 31

32 Bulimiya Nervoza BN hastaları, tıkınırcasına yeme atağı sırasında aldıkları fazla enerjiden kusarak kurtulacaklarını düşünseler de, araştırmalar ataklar sonrasında alınan enerjinin ancak yarıdan azının kusma yolu ile atıldığını göstermiştir. Ataklar nedeniyle bu hastalarda 24 saatlik besin tüketim kaydı uygun bir veri aracı değildir. Enerji alımını hesaplamak için en az bir haftalık besin tüketim kaydı tutulmalıdır. 32

33 Bulimiya Nervoza Bu kayıtlar normal yeme, kısıtlama yapılan günleri ve enerji alımını belirlemek için önemli bilgiler verebilir. Tıkınırcasına yeme davranışının olduğu kayıtlarda ise tüketilen enerjinin % 50'sinin hesaplanması gerekmektedir. Bu bilgiler, beslenme danışmanlığı sırasında da kullanılacak kadar değerlidir. Sınırlama ve kusma arasındaki tıkınırcasına yeme atakları, BN hastalarının diyet kalitesinin bozulmasına ve mikro besin öğelerini yetersiz veya dengesiz tüketmelerine de neden olmaktadır. 33

34 TEŞEKKÜRLER 34


"Beslenme Davranışı Bozukluklarının Yönetimi YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları