Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI. HAZIRLAYANLAR PS İ KOLOJ İ K DANIŞMANLAR AYŞEGÜL GÜRGEY İ LKNUR U Ğ URELL İ ÖZLEM AKBAŞ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI. HAZIRLAYANLAR PS İ KOLOJ İ K DANIŞMANLAR AYŞEGÜL GÜRGEY İ LKNUR U Ğ URELL İ ÖZLEM AKBAŞ."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI

2 HAZIRLAYANLAR PS İ KOLOJ İ K DANIŞMANLAR AYŞEGÜL GÜRGEY İ LKNUR U Ğ URELL İ ÖZLEM AKBAŞ

3 İ Ç İ NDEK İ LER: SALDIRGANLIK YALAN SÖYLEME İ ZINSIZ EŞYA ALMA ( ÇALMA ) ALTINI ISLATMA VE DIŞKI KAÇIRMA PARMAK EMME TIRNAK YEME

4 ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI DAVRANIŞ: Davranış, bir kişinin dışarıdaki di ğ er insanlarca da do ğ rudan do ğ ruya gözlemlenebilecek tüm eylemlerini tanımlamaktadır. DAVRANIŞ BOZUKLU Ğ U: Davranış bozuklukları, çocuktaki iç çatışmaların, huzursuzlukların davranışa yansıtılması ile ortaya çıkar.

5 ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI Saldırganlık, Yalan söyleme, İ zinsiz eşya alma ( Çalma ) Altını ıslatma ve dışkı kaçırma, Parmak emme, Tırnak yeme,

6 SALDIRGANLIK Saldırgan çocuk, ruhsal sorunarı nedeniyle yaşıtları ve genel olarak çevresiyle uyumlu ilişkiler kuramayan çocuktur. Saldırganlık, küçük çocuklarda normal bir tepki biçimidir. Çocu ğ un güvenlik,mutluluk ya da başka bir gereksiniminin şekil de ğ iştirerek başka bir biçimde ortaya çıkmasıdır.

7 SALDIRGANLIK

8 SALDIRGANLIK Saldırganlı ğ ı kişisel bir yaralanmanın, bir başka şekilde sonuçlanması olarak tanımlayabiliriz.Bu yaralanma sonucunda çocu ğ un akranlarına vurması, ısırması, eşyaları fırlatması,tekmelemesi, tükürmesi ve zarar vermeyi amaçlayan tehditler şeklinde sözel saldırılarda bulunmasıdır.

9 Sürekli ve aşırı biçimde saldırgan olan çocuk sinirli, anlaşılmaz,eyleme hazır ve aşırı geçimsizdir. İ lişkileri gergin ve sürtüşmelidir. Hemen parlar ve kavgaya hazırdır. Durmadan kuralları çi ğ ner ve ceza görür. Bu çocuklar cezadan etkilenmez ya da kısa süreli etkilenmiş gibi görünürler.

10 Ola ğ an anlaşmazlıkları bile, bilek gücüyle çözmeye çalışırlar. Tepkileri ölçüsüz ve durumla orantısızdır. Öfkesini yenemez ve hep kendini haklı çıkarmaya çalışır. Bu çocuklar evde okulda sürekli sorun yaratırlar ve yetişkinlerle sürekli çatışma içindedirler. Genellikle erkek çocuklar daha saldırgandırlar.

11 SALDIRGANLI Ğ IN NEDENLER İ Saldırgan davranışların ebeveynler tarafından ödüllendirilmesi. Geleneksel kültürün, erkek çocu ğ un saldırganlı ğ ını onaylaması(Ör: Parkta iki çocuk birbirini döver. Biri daha çok dayak yerse, annesinin çocu ğ unun kendisini savunamadı ğ ı düşüncesiyle üzülmesi) Çocu ğ un yetişkinlerden katı ceza, anlayışsızlık ve yetersiz sevgi görmesi, Babanın uzun süreli yoklu ğ unda, annenin sürekli çocu ğ un etrafında olmasıyla ortaya çıkan feministik ortam, Televizyon ve kitle iletişim araçlarının olumsuz etkisi, Ana-baba tutumlarının olumsuzlu ğ u, çocukla aralarındaki iletişimin iyi olmaması, Çocu ğ un ana-babasından dayak yemesi, Beyin zarı iltihabı, beyin zedelenmesi gibi fizyolojik sorunlar.

12 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Her şeyden önce ana-baba çocu ğ a saldırganlık modeli olmamalıdır. Çok fazla saldırgan davranışlara tolerans gösterilmemelidir. Çocu ğ un istekleri, bu tip davranışlar yapınca yerine getiriliyorsa, çocuk isteklerini yaptırmada araç olarak görmeye başlar. Bu yolla istekleri yerine getirilmemelidir. Saldırgan davranışlar ödüllendirilmemeli ve onun bu davranışının istenmeyen bir davranış oldu ğ u hemen gösterilmelidir.

13 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Saldırgan davranışlar kesinlikle dayakla cezalandırılmamalıdır. Ana-babanın ilgisi, sevgisi azaldı ğ ında ve fiziksel cezalar uzun süre devam etti ğ inde, çocukta saldırgan, asi, sorumsuz davranışlar gelişir. Saldırgan davranışlar ortaya çıktı ğ ında, yetişkinler sakin davranmalı, anormal duygusal tepkiler yerine, ben dilini kullanmalıdır. Dayak saldırgan davranışın hemen bitiminde uygulandı ğ ı zaman, onun hemen kesilmesini sa ğ layabilir ancak, çocukta düşmanca duygular geliştirmektedir.

14 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Çocuk gergin ve sinirliyken onunla tartışmamalı, sakinleşmesini beklemeli ve daha sonra davranışı ile ilgili konuşulmalıdır. Çocu ğ a sosyal olgunlu ğ una uygun çeşitli sorumluluklar verilmeli, başarabilece ğ i kadarıyla bir çok şeyleri başlatıp, bitirmesi sa ğ lanmalıdır. Çocuk başarma duygusunu yaşamalıdır. Çocu ğ a bu davranışın dezavantajları gösterilmelidir. Saldırgan davranışları ile isteklerini elde edemeyece ğ ini, istedi ğ i şeyleri kaybetti ğ ini görmeli ve yaşamalıdır.

15 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Olumlu davranışı pekiştirmelidir. Ana-baba ve di ğ er yetişkinler çocu ğ un olumlu davranışını görüp, olumsuz davranışı görmezlikten gelmelidir. Çocuk bu davranışı yapmadı ğ ında sözel olarak ödüllendirilmelidir. Örne ğ in:On dakika kavga etmeden ve ba ğ ırmadan oynadı ğ ında bu davranışı sözel olarak ödüllendirmelidir. Çocu ğ un dışarıda oynamasına izin vermelidir. Bu çocu ğ un gerilimini azaltır ve enerjisini boşaltma imkanı sa ğ lar. Saldırgan davranış di ğ er çocukların güvenli ğ ini ciddi bir şekilde tehdit etmedikçe bu davranışın üstünde durmamak gerekir.

16 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Çocuk oldukça dürtüsel davranıyorsa ve onun bu yönünü kontrol etmede güçlük yaşanıyorsa, çocu ğ a başkalarına vuraca ğ ı zaman, kendi kendini engelleyici cümleler söylemesi ö ğ retilebilir. Çocuk saldırgan modellerle karşı karşıya getirilmemelidir. Kızgınlıktan kurtulmak için alternatifler bulunabilir.

17 SALDIRGAN DAVRANIŞLARI NASIL ÖNLEYEB İ L İ R İ Z? Her yaş ve dönemde çocu ğ un temel ihtiyaçları zamanında yerine getirilmelidir. Bu çocukların, özellikle baba ile daha çok birlikte olması sa ğ lanmalıdır. Anne-babalar, bu çocuklarla iletişim kurarken ben dilini kullanmalıdır. Örne ğ in:”Böyle kavga etti ğ in zaman rahatsız oluyorum, üzülüyorum.” gibi. Kişiler duygu, düşünce ve ihtiyaçlarını davranış anında dile getirmelidir.

18 ÇALMA

19 ÇALMA Çalma, kendine açıkça ait olmayan bir eşyayı izinsiz olarak alıp ona sahip olmasıdır.başlangıçta davranış bozuklu ğ u ölçütlerini ele almıştık. Çocu ğ un dönem özelliklerini iyi bilmemiz gerekir.

20 ÇALMA NEDENLERi Çocu ğ a yeterli harçlık verilmemesi:Çocu ğ un temel ihtiyaçlarının karşılanmaması Çocu ğ un hayatında önemli bir yoksunluk:Böylece çalma sembolik olarak ana-babanın sevgi, ilgi eksikli ğ inin yerini tutar. Sevilmedi ğ ini düşünen çocuk, ilgi çekmek için çalabilir. Bazen ana- baba kaybından sonrada ortaya çıkabilir. Genellikle çalma davranışı gösteren çocukların, alkolik veya suçlu ana-babalar tarafından yetiştirildi ğ i ve ihmal edildi ğ i belirlenmiştir. Çocukta mülkiyet fikrinin gelişmemiş olması

21 ÇALMA NEDENLERi İ ntikam almak:Ör; başarılı bir çocukla kıyaslanan bir çocuk, ondan intikam almak için eşyalarını alabilir. Çocuk otoriter ana-baba ya da ö ğ retmenden intikam almak için de çalabilir. Ana-babanın çocu ğ un yaptı ğ ı bu davranıştan bilinç altı zevk alması: Çocuk bunu hisseder ve çalmaya devam eder. Çocuk özdeşleşmek için kendine kötü örnek seçmiş olabilir:Çocuk bir grubun onayını almak için yapabilir.Amaç çalmak de ğ il, başkalarını yaranmaktır.

22 ÇALMA NEDENLERi Özgüvenini artırmak için:Bazı çocuklar kendi güçlerini, erkekliklerini kanıtlamak için yaparlar. Çocu ğ un anne-baba ile hesaplaşmasının bir yolu olabilir: Depresyon,yeni do ğ an kardeşe duyulan kıskançlık veya öfkenin çocukta yarattı ğ ı stresin göstergesi olabilir.Ör; eşine kızan bir annenin çocu ğ a ba ğ ırması

23 ÇALMA DAVRANIŞI NASIL ÖNLENIR? De ğ erleri Ö ğ renmek:Çocu ğ a dürüstlük ve başkalarının mülküne önem verme ö ğ retilmelidir.Anne-baba örnek olmalıdır. Örnek oluşturma: Önce anne-baba çocu ğ a örnek olmalıdır. Başkasına ait eşyalar alınmamalı, bulunmuş eşyalar geri götürülmeli, di ğ er insanlar kandırılmamalıdır. Otelden havlu alan baba örne ğ i ver. İ letişimi güçlendirmek:E ğ er evde çocuk yakın ilişkiden yoksunsa, yeterli zaman ayrılmıyorsa, aile bireyleri arasındaki ilişki güçlendirilmelidir

24 ÇALMA DAVRANIŞI NASIL ÖNLENIR? Çocu ğ a belirli bir miktarda harçlık verilmelidir.Çocu ğ un gereksinimlerini karşılayabilecek belirli bir harçlık mutlaka verilmelidir.Çocuk ihtiyacı oldu ğ unda tekrar alabilece ğ ini bilmelidir.Kumbara anlat. Mülkiyet hakları:Çocu ğ a ihtiyacı oldu ğ unda, kendisine ait olmayan bir eşyayı nasıl ödünç alabilece ğ i ve bunu nasıl geri verece ğ i ö ğ retilmelidir. Etrafta bozuk para gibi cezbedici eşyalar bırakılmamalıdır. Çocu ğ un kendisine ait eşyaları olmalıdır.Çocu ğ un en azından bir kaç eşyası olmalıdır.Anne-baba çocu ğ un eşyalarını kullanaca ğ ı zaman ondan izin almalıdır.

25 ANA-BABA TUTUMLARI Çocuklarda görülen davranış bozuklukları arasında ana-babaları en çok endişelendiren çalmadır. Çünkü, bu davranışı tipik suçlu davranışı olarak görürler ve korku duyarlar.Ana-babalar genellikle Şu tepkileri gösterirler. -Çocu ğ u cezalandırma, dayak -Polisle korkutma -Çözüme yönelik bir şey yapmama.

26 ÇALMA DAVRANIŞI GÖSTEREN ÇOCU Ğ A NASIL DAVRANILIR? Aşırı tepki göstermemek gerekir.Kesinlikle fiziksel ceza verilmemelidir. Ana-baba ba ğ ırıp ça ğ ırmadan, olayı onaylamadı ğ ını göstermelidir, Çocu ğ u kötü olarak damgalamamak gerekir.Çocu ğ un sadece o andaki yaptı ğ ı davranış eleştirilmelidir. Çocu ğ un aldı ğ ı eşyayı geri vermesi sa ğ lanmalıdır.Çocuk aldı ğ ı eşyayı kendisi özür dileyerek geri vermelidir. E ğ er eşya kırılmış ya da bozulmuşsa yenisi alınmalı ve parası çocu ğ un harçlı ğ ından ödetilmelidir.Çocu ğ un harçlı ğ ı tamamen kesilmemelidir. Çocukla konuşarak, sorun çözme yöntemi denenebilir.Çocuktan bu durumu net bir Şekilde tanımlaması istenir.Ör; "eşyayı alırken aklından neler geçiyordu?" Diye sorabilirsiniz.

27 ÇALMA DAVRANIŞI GÖSTEREN ÇOCU Ğ A NASIL DAVRANILIR? Çocu ğ unuzun hatalı davranışı iş yaparak ödemesini sa ğ layın."Ali arkadaşının kalemini almana çok üzüldüm. Kuralı biliyorsun. Yalnızca sana ait eşyalara sahip olabilirsin. Şimdi arkadaşına kalemini geri vereceksin. Kuralı bozdu ğ un için bazı işler yapmanı istiyorum.Balkonu yıkayacaksın" E ğ er çocuk yapmak istemezse o zaman sinirlenmeden "ya söylediklerimi yaparsın ya da istediklerini yapma hakkını kaybedersin "diyebilirsiniz. Şüphelenilen durumlarda çocukla konuşmak gerekir."Benim cüzdanımdan para alıp almadı ğ ından emin de ğ ilim, fakat sana çok gerekti ğ i için aldıysan ve e ğ er geri verirsen seninle gurur duyaca ğ ım. Benim seninle gurur duymamdan daha önemlisi senin kendinle gurur duyman."Şeklinde bir konuşma aldı ğ ı eşyayı geri vermesini sa ğ layabilir.

28 YALAN

29 YALAN Günlük yaşamımızda birço ğ umuz yalana başvurabiliriz. Örne ğ in: Arkadaşımıza "Bugün seninle olmayı canım istemiyor." yerine, " İ şim var." diyebilmekteyiz. Çünkü gerçe ğ i söylersek onu incitece ğ imizden korkarız. Yalan herkesçe ayıplanan bir davranıştır. Genellikle kendi yalanımızı gerekli, di ğ er insanların söyledi ğ i yalanı büyük yalan olarak görürüz. Başkalarını bilerek aldatmak amacıyla söylenen yalanlar, gerçek yalanlardır. Çocukların yalanları, aldatma amacı gütmez. Çocuk gerçe ğ i iyi de ğ erlendiremedi ğ i için, gördüklerini çarpıtarak anlatır ve uydurur. Kimi ana-baba, çocu ğ un olmamış şeyleri olmuş gibi anlatmasını yalan saymaktadır. Bunları dinlemek ve oldu ğ u gibi kabul etmek yerine çocu ğ u suçlar. Üç-beş yaş çocu ğ unun hayal dünyası çok geniş oldu ğ u için inanılmaz öyküler anlatırlar ve bu dönemde yalan ile yalan olmayanı ayırt edemezler.

30 YALAN ÇEŞ İ TLER İ Hayali Yalanlar Taklit Yalanlar Sosyal Yalanlar Savunma Yalanları Yüceltilmiş Yalanlar

31 YALAN SÖYLEME NASIL ÖNLEN İ R? Yetişkinler örnek olmalıdır. E ğ er anne-baba başkalarına yalan söyleyecek olursa, çocu ğ un, dürüstlü ğ ün önemini anlaması çok güç olacaktır. Çocuklar hangi yaşta olursa olsun çocu ğ a yaşına uygun bir dille do ğ ruyu söylemek gerekir. Aşırı tepki göstermemeli, yumuşak, hoşgörülü olmalı ve cezadan kaçınmalıdır. Aşırı tepki göstermek, çocu ğ un sizin öfkenizden korunmak için, yalan söylemeye devam etmesine yol açar. Çocuklardan başaramayacakları şeyler beklememelidir. Fazla baskıdan kaçınmalı ve koydu ğ umuz kurallarla çocu ğ un yaşamını fazla sınırlamamalıyız.

32 YALAN SÖYLEME NASIL ÖNLEN İ R? Çocu ğ u yetişkinler araç olarak kullanmamalıdır. Gizli polis gibi çocu ğ u sorgulamamalı:Örne ğ in: "Do ğ ru söylersen ceza vermeyece ğ im." dedikten sonra, çocuk do ğ ruyu söyleyince "Biliyordum." diyerek tepki vermek ya da dayak, çocukta yalanı pekiştirir. Çünkü çocuk do ğ ruyu söyleyince olumsuzlukla karşılaşmaktadır. Çocu ğ un di ğ er çocuklarla kıyaslanmaması gerekir.

33 YALAN SÖYLEME NASIL ÖNLEN İ R? Ana-baba-çocuk iletişiminin olumlu olması gerekir. Çocuk istek, sıkıntı, kaygı ve endişelerini bizimle konuşabilmelidir. Çocu ğ u dinlemek ve çözüm yollarını kendisinin bulmasına yardımcı olmak gerekir. Yalan söyledi ğ i için çocu ğ u suçlamamak gerekir. "Yalancı" etiketi yapıştırılmış olan bir çocuk, bu etiketin gereklerini yerine getirecektir. Çünkü yaptı ğ ı işin kendini yansıttı ğ ına inanır. Bu davranışı onaylamasak bile, çocu ğ umuzun kişili ğ ini bu davranıştan ayrı tutmak gerekir. Salt kendisi oldu ğ u için onu sevdi ğ inizi anlamasına yardımcı olmalısınız. Do ğ rudan emin olmak için kontrol etmelisiniz. Çocu ğ a; "Ödevin bitti mi?" diye sormak yerine "Ödevini görmek istiyorum." diyebilirsiniz. Bu davranış, çocu ğ un hem kontrol edilece ğ i için ödevini düzgün yapmasını sa ğ lar hem de sonucundan çekindi ğ i için yalan söylemez

34 ENKOPREZ İ S ENÜREZ İ S

35 ENÜREZ İ S (ALT ISLATMA) VE ENKOPREZ İ S (BÜYÜK TUVALET İ N İ KAÇIRMA) Enürezis: Herhangi bir organik bozuklu ğ a ba ğ lı olmaksızın idrar kontrolünün beklendi ğ i yaştan sonra (4-5 yaş) gece ya da gündüz, yata ğ ına ya da giysilerine istemli ya da irade dışı olarak yineleyen (haftada en az 2 kez) idrar kaçırması olarak tanımlanır.

36 Enkoprezis: Herhangi bir organik bozuklu ğ a ba ğ lı olmaksızın ba ğ ırsak kontrolünün beklenildi ğ i yaştan sonra (4-5 yaş) en az 3-4 ay süreyle ayda en az bir kez, istemli ya da istemsiz bir şekilde kakasını kaçırmasıdır.

37 ÖNER İ LER Altını ıslatma bedensel bozukluklardan ileri geliyorsa, çocuk tıbbi muayenelerden geçirilip, tedavi yoluna gidilmelidir. Alt ıslatma ço ğ unlukla uykunun ilk saatlerinde gerçekleşir. Özellikle çocu ğ un 7 yaşından önce gecede 1-2 kez tuvalete kaldırılması yararlı olabilir. Genellikle hangi saatlerde altını ıslattı ğ ı tesbit edilmeli ve o saatlerde tuvalete götürülmelidir. Akşam yemeklerinde ve gece yatmadan önce çocu ğ a çok fazla sıvı gıdalar verilmemeli, her gece yatmadan önce tuvalete gitmesi sa ğ lanmalıdır.

38 ÖNER İ LER Akşam yemekleri fazla a ğ ır olmamalı, sindirimi güç olan yiyecekler çocu ğ un uyku düzenini bozabilir ve düzensiz uyku içinde çocuk altını ıslatabilir. Altını ıslatan çocu ğ un yata ğ ı mutlaka her zaman temiz olmalı, her defasında de ğ iştirilmeli, yata ğ ı ve çarşafı korumak için altına muşamba gibi belirgin şeyler konulmamalıdır. Çocuk her gece yata ğ ına sevgi ve sevecenlik ile götürülmeli, yata ğ ının temiz oldu ğ u çocu ğ a açıkça söylenmemelidir

39 ÖNER İ LER Altını ıslatmadı ğ ı günler sayılarak ve ödüllendirilerek takvim tutma yöntemi ile kuru kalkmaya özendirilmelidir. Alınan tüm önlemlere karşın yine altını ıslatmaya devam ederse, durum ne olursa olsun çocu ğ un temizli ğ i çocu ğ u yargılamadan yapılmalıdır. Altını ıslatmanın cezalarla, korkutmalarla giderilmesinin mümkün olmadı ğ ı unutulmamalıdır.

40 TIRNAK YEME

41 TIRNAK YEME TIRNAK YEME Tırnak yeme;tırna ğ ı, tırnak etini diş ile koparma ve kemirme eylemidir. Çocuklar genelde kopardıkları tırna ğ ı yemezler. Tırnak yeme davranışı genellikle 3-4 yaşlarında görülmeye başlar;çok nadir olarak da 5 aydan sonraki erken dönemlerde de görülebilir. Tırnak yeme çocuklar arasında özellikle ergenli ğ e geçişte çok sık görülen bir davranış bozuklu ğ udur.

42 NEDENLER İ Herhangi bir nedenden dolayı çocu ğ un yaşadı ğ ı üzüntü, sıkıntı, korku ve öfke duygularını bu davranışla dışa vurması Çocu ğ un yaşadı ğ ı gerilim ve kaygılar Çocu ğ un kendisine duydu ğ u güvensizli ğ i bu şekilde belirtmesi Aile içinde aşırı baskıcı ve otoriter bir e ğ itim uygulanması Çocu ğ un cezalandırılmaktan ve eleştirilmekten dolayı duydu ğ u kaygı

43 NEDENLER İ Aile içinde veya çevresinde tırnak yiyen bir modelin varlı ğ ı Çocu ğ un kendisini aile içinde de ğ ersiz hissetmesi Çocu ğ un saldırganlık dürtülerini tırnak yiyerek dışa vurması Yeni bir kardeşin do ğ umu yada anne babanın çocuklar arasında ayrım yapması sonucu çocu ğ un yaşadı ğ ı kıskançlık duyguları

44 NEDENLER İ Çocu ğ un anne babadan yeterli ilgi ve sevgi görememesi Anne babanın boşanması, sevilen birinin hastalanması yada kaybı gibi stres yaratan durumlar Aile içi huzursuzluklar ve iletişim problemleri

45 ÖNER İ LER Davranış iyice kalıplaşmadan, erken dönemde kalıcı bir çözüm bulunmalı ve davranış ortadan kaldırılmalıdır. En kalıcı çözüm davranışı ortaya çıkartsan sebepleri bulup onları ortadan kaldırmaktır. Tırnak yeme davranışının altında yatan psikolojik nedenleri ve nasıl çözülebilece ğ ini ö ğ renmek için Okul Psikolojik Danışmanından, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinden veya Psikologlardan yardım alınabilir. Çocu ğ un tırna ğ ına acı biber, oje, uhu vb. maddeler sürme, çocu ğ u bu davranışından dolayı azarlamak, eleştirmek, korkutmak, cezalandırmak do ğ ru bir çözüm yolu de ğ ildir. Bunlar çocukta bu davranışının pekişmesine yol açabilir.

46 ÖNER İ LER 3-4 yaşına kadar görülen tırnak yeme davranışını anne babalar görmezden gelebilirler. 4 yaşından sonra da devam etmesi durumunda önlem alınmalıdır. Çocu ğ a duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebilece ğ i bir ortam sa ğ lanırsa bu davranış azalabilir. Çocuk üzüntü, sıkıntı, öfke gibi duygularını anne babasıyla paylaşabilirse bu duygularını dışa vurma yolu olarak tırnak yemeyi seçmeyecektir. Çocu ğ u korku ve kaygı yaratan durumlardan uzak tutmak gerekir. Küçük çocuklara şiddet içerikli korku filmleri izlettirilmemelidir.

47 ÖNER İ LER Aile içindeki kavgaları ve huzursuzlu ğ u en aza indirmek gereklidir. Çocu ğ a bu davranışın do ğ ru bir davranış olmadı ğ ı, kendisine zarar verdi ğ i uygun bir diller anlatılabilir. Kız çocuklarına düzgün ve bakımlı tırnakların onu nasıl güzel, erkek çocuklara ise yakışıklı gösterdi ğ i söylenebilir. Çocuk bu davranışı ilgi çekmek için yapıyorsa tırnak yedi ğ i zamanlarda çocukla ilgilenilmemelidir

48 ÖNER İ LER Çocuk tırnak yedi ğ i zaman ilgisi başka tarafa çekilebilir. Oynamak istedi ğ i bir oyun, izlemek istedi ğ i bir çizgi film, yapmak istedi ğ i bir etkinlik işe yarayabilir. Çocuk gece tırnak yiyorsa hatırlatıcı olması için yatmadan önce onu rahatsız etmeyecek kalınlıkta bir eldiven giydirilebilir. Tırnak yemenin yerine geçebilecek sakız, kuruyemiş, vb. bazı durumlarda işe yarayabilir.

49 ALIŞKANLI Ğ I TERSINE ÇEVIRME AŞAMALARI ALIŞKANLI Ğ I TERSINE ÇEVIRME AŞAMALARI Rahatsızlı ğ ın Gözden Geçirilmesi Farkındalık E ğ itimi- Ortaya Çıktı ğ ı Durumları Saptama Alternatif Tepki Düzeltici ve Önleyici Tepki Ba ğ lantılı Davranış Gevşeme Çalışması Toplumsal Destek Deneme Kayıt

50 ÇOCUKLARDA PARMAK EMME

51 Normal çocuklarda herhangi bir sebep olmaksızın 3-4 yaşlarına kadar görülen bir davranıştır. Bebeklerin ço ğ u başparmaklarını ya da di ğ er parmaklarını emerler. Zararsız bir davranış olan parmak emmeye hemen hemen bebeklerin tümünde rastlamak mümkündür. Genellikle uykuya dalarken veya sıkıldıkları anda parmak emerler

52 HANGI DURUMDA ÖNLEM ALMAK GEREKIR? Parmak emme alışkanlı ğ ının gün içinde de sürekli olması. 4 yaştan sonra da aynı sıklıkla devam etmesi. Çocu ğ un başka aktiviteler yapmaktansa parmak emmeyi tercih etmesi. Aile fertleri dışında kişilerin yanında da parmak emmeyi devam ettirmesi. Sosyal ortamlarda, anaokulu vb. uyku vakti dışında parmak emmesi. Çocukta ek olarak konuşma ve iletişim problemleri olması. Di ğ er davranış ve duygusal problemlerin birlikte olması. Yaşıtları ile birlikte olmaktansa parmak emmeyi tercih etmesi.

53 KAYNAKÇA NAR, E.. Anne, Baba ve Ö ğ retmenim Beni Anlayın, Babıali Kültür Yayıncılı ğ ı, İ stanbul SAYGILI, S.. Çocuklarda Davranış Bozuklukları, Elit Yayınları, İ stanbul TÜR, G.. Çocu ğ un E ğ itimi 3 (3-6 yaş arası), Seha Yayınları, İ stanbul YAVUZER, H.. Çocu ğ unuzun İ lk 6 Yılı, Remzi Kitabevi, İ stanbul YAVUZER, H.. Ana-Baba ve Çocuk, Remzi Kitabevi, İ stanbul YÖRÜKO Ğ LU,A.. Çocuk Ruh Sa ğ lı ğ ı, Türkiye İ ş Bankası Kültür Yayınları,Ankara asp asp C İ VELEK,B., 2-10 Yaş Çocuklar için Hayatı Kolaylaştıran Temel Alışkanlıklar,Epsilon. YAVUZER, H., Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabevi. YÖRÜKO Ğ LU, A.,Çocuk Ruh Sa ğ lı ğ ı, Özgür yay.


"ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI. HAZIRLAYANLAR PS İ KOLOJ İ K DANIŞMANLAR AYŞEGÜL GÜRGEY İ LKNUR U Ğ URELL İ ÖZLEM AKBAŞ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları