Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL."— Sunum transkripti:

1 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR Bölüm 4 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011

2 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon sistemleri, hangi etik, sosyal ve politik konuların ortaya çıkmasına neden olmaktadır? Etik kararlara yön vermede, davranışa ilişkin hangi özel ilkeler kullanılabilir? Günümüzün enformasyon sistemleri teknolojisi ve internet, neden kişisel gizliliğin ve fikri mülkiyetin korunmasına yönelik sorunlara yol açmaktadır? Enformasyon sistemleri, günlük yaşamı ne şekilde etkilemektedir? Öğrenme Hedefleri BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR 2

3 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Problem: Etkin bir şekilde hedeflenen çevrimiçi reklamlara duyulan ihtiyaç Çözümler: Davranışsal hedefleme, arzu edilen demografik özelliklerin daha kesin olarak hedeflenebilmesini mümkün kılmaktadır Google binlerce site üzerindeki kullanıcı davranışlarını izlemekte; işletmeler ise müşterilerini anlayabilmek için kendi sitelerini incelemektedirler Enformasyonun düzenlenmesinde ve dağıtılmasında Enformasyon Teknolojilerinin rolünü göstermektedir Çevrimiçi enformasyon toplamanın doğasında yer alan etik soruları örneklemektedir Davranışlara Yönelik Hedefleme ve Kişisel Gizliliğiniz: Siz Hedefsiniz 3 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

4 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İşletmelerde başarısız etik kararlara ilişkin güncel örnekler – Lehman Brothers, Minerals Management Service, Pfizer – Bu örneklerin çoğunda enformasyon sistemleri, alınan kararların kamuoyundan gizlenmesi amacı ile kullanılmıştır Etik – Özgür ahlaki birimler olarak bireylerin, davranışlarını yönlendirmek için seçim yapmakta kullandıkları doğru ve yanlışa ilişkin ilkeler Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 4 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

5 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon sistemleri ve etik – Enformasyon sistemleri, aşağıda sıralanan unsurlar için yeni fırsatlar yaratarak yeni etik soruları beraberinde getirmiştir: Yoğun sosyal değişim, güç, para, hak ve sorumluluklara ilişkin mevcut dağılımın tehdit edilmesi Yeni suç türleri Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 5 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

6 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etik, sosyal ve politik konular hakkında düşünmeye yönelik model: – Durgun bir gölet olarak toplum – Göle atılan bir kaya olarak Enformasyon Teknolojisi, eski kurallar tarafından karşılanmayan yeni durumlara ilişkin dalgalar yaratmaktadır – Sosyal ve politik kurumlar, bu dalgalara bir anda cevap veremezler—görgü kuralları, beklentiler ve yasaların geliştirilmesi yıllar sürebilir Yasal olarak gri alanlarda seçim yapabilmek için etik kavramının anlaşılması gereklidir Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 6 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

7 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması ENFORMASYON TOPLUMUNDA ETİK, SOSYAL VE POLİTİK KONULAR ARASINDAKİ İLİŞKİ Yeni enformasyon teknolojisinin ortaya çıkışı bir dalga etkisine sahiptir ve bu etki, bireysel, sosyal ve politik düzeyde başa çıkılması gereken yeni etik, sosyal ve politik konuları beraberinde getirmektedir. Bu konular; enformasyon hakları ve yükümlülükleri, mülkiyet hakları ve yükümlülükleri, sistem kalitesi, yaşam kalitesi, hesap verebilirlik ve kontrol olmak üzere beş ahlaki boyutu içermektedir. ŞEKİL BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

8 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon çağına ilişkin beş ahlaki boyut 1.Enformasyon hakları ve yükümlülükleri 2.Mülkiyet hakları ve yükümlülükleri 3.Hesap verebilirlik ve kontrol 4.Sistem kalitesi 5.Yaşam kalitesi Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 8 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

9 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etik sorunları ortaya çıkaran temel teknoloji eğilimleri 1.Bilgisayar gücünün iki katına çıkması Daha fazla örgütün, kritik faaliyetlerinde bilgisayar sistemlerine bağımlı olması 2.Veri depolama maliyetlerinin hızlı bir şekilde düşmesi Örgütlerin, bireylere ilişkin detaylı veritabanlarını kolaylıkla tutabilmeleri 3.Ağ oluşturmaya ilişkin gelişmeler ve internet Verinin bir yerden başka bir yere kopyalanmasının ve kişisel verilere uzak yerlerden erişimin daha kolay hale gelmesi Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 9 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

10 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etik sorunları ortaya çıkaran temel teknoloji eğilimleri (devam) 4.Veri analizine ilişkin gelişmeler İşletmelerin, aşağıda yer alan amaçlar için, büyük ölçeklerde toplanan verileri analiz edebilmeleri: – Profil oluşturma » Bireyler hakkında detaylı enformasyonlardan oluşan elektronik dosyaların oluşturulması için çoklu kaynaklardan elde edilen verilerin bir araya getirilmesi – Açık olmayan ilişki farkındalığı (NORA) » Suçluları ya da teröristleri belirlemeye yardımcı olabilecek gizli bağlantıları ortaya çıkarmak için çoklu kaynaklardan elde edilen verilerin bir araya getirilmesi Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması 10 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

11 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Sistemlere İlişkin Etik ve Sosyal Konuların Anlaşılması AÇIK OLMAYAN İLİŞKİ FARKINDALIĞI (NORA) Açık Olmayan İlişki Farkındalığı Teknolojisi, insanlar hakkındaki enformasyonu oldukça farklı kaynaklardan toplayabilir ve gizli, açık olmayan ilişkileri bulabilir. Örneğin bir kumarhaneye iş başvurusunda bulunan bir aday, suçlu olarak bilinen biriyle bir telefon numarasını paylaştığında, bu konuda yöneticiyi uyarabilir. ŞEKİL BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

12 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etik analize ilişkin temel kavramlar – Sorumluluk: Verilen kararlara ilişkin potansiyel maliyetlerin, görevlerin ve yükümlülüklerin kabul edilmesi – Hesap verebilirlik: Sorumlu tarafları belirlemeye yönelik mekanizmalar – Yükümlülük: Bireylere (ve firmalara), kendilerine yönelik olarak gerçekleştirilen zararları tazmin etme olanağı verilmesi – Hukuk kurallarına uygun süreç: Daha üst bir makama başvurabilme olanağı ile birlikte, yasaların iyi bir şekilde bilindiği ve anlaşıldığı süreç Enformasyon Toplumunda Etik 12 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

13 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etik analiz: Beş adımlı süreç 1.Olayları açık bir şekilde belirleme ve tanımlama 2.Çatışma veya ikilemi tanımlama ve çatışma veya ikileme dâhil olan üst düzey değerleri belirleme 3.Paydaşları belirleme 4.Mantıklı bir şekilde gerçekleştirebilecek seçenekleri belirleme 5.Seçeneklerin muhtemel sonuçlarını belirleme Enformasyon Toplumunda Etik 13 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

14 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Altı Aday Etik İlke 1.Altın Kural Başkalarının sana ne yapmasını istiyorsan, sen de başkalarına onu yap 2.Immanuel Kant’ın, Koşulsuz Buyruk ilkesi Eğer bir eylemin gerçekleştirilmesi herkes için doğru değilse, hiç kimse için doğru değildir 3.Descartes’ın Değişim Kuralı Eğer bir eylem tekrar tekrar gerçekleştirilemiyorsa, eylemin gerçekleştirilmesi doğru değildir Enformasyon Toplumunda Etik 14 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

15 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Altı Aday Etik İlke (devam) 4.Faydacılık İlkesi Yüksek veya büyük bir değer yaratan eylemi gerçekleştirin 5.Riskten Kaçınma İlkesi En az zararı veya en az olası maliyeti üreten eylemi gerçekleştirin 6.Etik “bedava yemek yok” Kuralı Aksi yönde özel bir açıklama olmadığı müddetçe, hemen hemen tüm somut ve soyut nesnelerin başka birisine ait olduğunu varsayın Enformasyon Toplumunda Etik 15 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

16 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Profesyonel davranış kuralları – Meslek birlikleri tarafından yürürlüğe konulmaktadır – Toplumun genel çıkarları dâhilinde kendilerini düzenleyeceklerine dair olarak meslekler tarafından verilen vaatlerdir Gerçek dünyaya ilişkin etik ikilemler – Diğerleri ile çatışan bir çıkarlar grubu – Örneğin; işletmenin çalışanlarının verimliliklerini maksimize etme hakkına karşılık çalışanların kısa kişisel işleri için interneti kullanma hakkı Enformasyon Toplumunda Etik 16 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

17 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Kişisel gizlilik: – Bireylerin yalnız kalma, diğer bireylerin ve örgütlerin veya devletin gözetiminin veya müdahalesinin olmamasını talep etme hakkı. Kendisi hakkındaki enformasyonu kontrol edebilme hakkı ABD’de kişisel gizlilik şu unsurlarla korunmaktadır: – Birinci Anayasa Değişikliği (ifade özgürlüğü) – Dördüncü Anayasa Değişikliği (mantıklı bir nedene dayanmaksızın arama ve el koyma) – İlave federal kanunlar (örneğin Kişisel Gizlilik Kanunu (1974) Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 17 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

18 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Adil enformasyon uygulamaları: – Enformasyon toplama ve kullanmayı yöneten bir ilkeler seti – ABD ve Avrupa kişisel gizlilik yasalarının çoğunun temeli – Kayıt tutucu ve birey arasındaki çıkarların karşılıklı olmasına dayanmaktadır – 1998 yılında, çevrimiçi kişisel gizliliği korumaya yönelik bir yönerge sunmak amacı ile Federal Ticaret Komisyonu tarafından genişletilmiş ve yeniden ifade edilmiştir – Kişisel gizlilik mevzuatındaki değişiklikleri yönlendirmek için kullanılmaktadır COPPA Gramm-Leach-Bliley Act HIPAA Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 18 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

19 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Federal Ticaret Komisyonu Adil Enformasyon Uygulamaları İlkeleri : 1.Bildirim/farkındalık (temel ilke) 2.Seçim/onay (temel ilke) 3.Erişim/katılım 4.Güvenlik 5.Uygulama Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 19 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

20 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Korumaya İlişkin Avrupa Direktifleri: – İşletmelerin, haklarında enformasyon toplayacakları zaman insanları bilgilendirmeleri ve toplanan enformasyonun ne şekilde depolanacağını ve kullanılacağını açıklamaları gereklidir – Müşterinin bilgilendirilmiş onayı gereklidir – Avrupa Birliği üye ülkeleri, kişisel verileri, benzer kişisel gizliliğin korunması düzenlemelerine sahip olmayan ülkelere transfer edemezler (ABD gibi) – ABD işletmeleri güvenli liman çerçevesini kullanmaktadırlar Resmi bir düzenleme ya da zorlama olmaksızın resmi düzenleme mercilerinin ve mevzuatın amaçlarını karşılamaya yönelik kendi kendini düzenleme politikası Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 20 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

21 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Kişisel gizliliğe ilişkin internet sorunları: – Çerezler Ziyaretçinin Web tarayıcı yazılımını tespit etmek ve ziyaret edilen Web sitelerini izlemek için ziyaretçinin sabit diski üzerine indirilen küçük metin dosyaları Web sitelerinin ziyaretçileri hakkında profil oluşturmalarını mümkün kılmaktadır – Web işaretleri Mesajı okuyan kişiyi izleme amacı ile e-posta ve Web sayfalarının içine yerleştirilen çok küçük grafikler – Casus yazılım Kullanıcının bilgisayarına gizli bir şekilde yüklenirler Kullanıcının tuş vuruşlarını iletebilir veya istenmeyen reklamları gösterebilirler Google’ın kişisel veri koleksiyonu; davranışa yönelik hedefleme Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 21 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

22 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu ÇEREZLER WEB ZİYARETÇİLERİNİ NASIL TANIRLAR Çerezler, Web sitesi tarafından ziyaretçinin sabit diski üzerine yazılırlar. Ziyaretçi Web sitesine tekrardan girdiğinde, Web sunucu çerezden kimlik numarasını talep eder ve bu numarayı ziyaretçi hakkında depolanan verilere ulaşmak için kullanır. Daha sonra Web sitesi bu verileri, ziyaretçiye kişiselleştirilmiş enformasyonu göstermek için kullanabilir. ŞEKİL BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

23 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri ABD, işletmelerin piyasada oluşan işlemlere ilişkin enformasyonu toplamalarına ve bu enformasyonu diğer pazarlama amaçları için kullanmalarına izin vermektedir. Çevrimiçi endüstri, kişisel gizlilik mevzuatı için kendi kendini düzenleyici önlemleri tercih etmektedir Ancak sorumluluğun kapsamı çeşitlilik göstermektedir – Enformasyon kullanma bildirileri – Katılmamayı tercih etme kutucukları – Kişisel gizlilik ilkelerine ilişkin çevrimiçi “damgalar” Web sitelerinin çoğu herhangi bir kişisel gizlilik politikasına sahip değildir Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 23 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

24 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Teknik çözümler – Kişisel Gizlilik Tercihleri için Platform (P3P) Web sitelerinin kişisel gizlilik politikalarını ziyaretçinin Web tarayıcısına – kullanıcıya iletebilmelerini mümkün kılar Kullanıcı, tarayıcı ayarlarında arzu ettiği kişisel gizlilik düzeylerini belirler Örneğin, “orta” düzey, katılmayı seçme veya katılmamayı seçme politikasına sahip olan birinci-parti sitelerden gelen çerezleri kabul ederken, katılmayı tercih etme politikası olmaksızın kişisel olarak tanımlanabilir enformasyonu kullanan üçüncü-parti çerezleri reddetmektedir Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 24 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

25 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu P3P STANDARDI P3P, Web sitelerinin kişisel gizlilik politikalarını, kullanıcının Web tarayıcı yazılımının okuyabileceği bir formata çevirebilmelerini mümkün kılar. Tarayıcı yazılımı, kullanıcının kişisel gizlilik tercihlerine uyup uymadığını belirlemek için Web sitesinin kişisel gizlilik politikasını değerlendirir. ŞEKİL BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

26 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Mülkiyet hakları: Fikri mülkiyet – Fikri mülkiyet: Bireyler veya işletmeler tarafından yaratılan her türlü maddi olmayan varlıklar – Fikri mülkiyetin korunmasına ilişkin üç temel yol 1.Ticari sır: Kamusal alanda yer almayan, bir işletmeye ait olan fikri çalışma veya ürün 2.Telif hakkı: Fikri mülkiyeti, yaratıcısının yaşam süresi ve yaratıcının ölümünden sonraki 70 yıl boyunca kopyalanmaya karşı koruyan kanuni imtiyaz 3.Patentler: Yaratıcısına, buluşunun arkasında yatan fikirler için 20 yıl süre ile ayrıcalıklı bir tekel hakkı vermektedir Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 26 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

27 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Fikri mülkiyet haklarına ilişkin sorunlar – Dijital medyanın fiziksel medyadan (kitaplar gibi) farklılık göstermesi Kopyalama kolaylığı Aktarma kolaylığı (ağlar, internet) Yazılım olarak sınıflandırmaya ilişkin zorluklar Yoğunluk Benzersizliği sağlamanın zorlukları Dijital Milenyum Telif Hakları Kanunu – Telifli materyallerin teknoloji temelli korunmasını engellemeyi yasa dışı hale getirmiştir Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 27 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

28 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Hesap verebilirlik, Yükümlülük, Kontrol – Bilgisayarla ilişkili yükümlülük problemleri Eğer yazılım başarısız olursa, kim sorumludur? – Eğer zarara neden olan bir makinenin parçası olarak görülürse yazılımın üreticisi ve operatör yükümlü tutulabilir – Eğer kitaba benzer şekilde görülürse yazarı/yayıncıyı sorumlu tutmak zordur – Eğer yazılı bir hizmet olarak görülürse yükümlülük ne olmalıdır? Bu durum telefon sistemlerinin iletilen mesajlar için yükümlü olmamalarına benzemekte midir? Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 28 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

29 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Sistem Kalitesi: Veri Kalitesi ve Sistem Hataları – Sistem kalitesine ilişkin olarak kabul edilebilir ve teknolojik açıdan mümkün olan seviye nedir? Hatasız yazılım ekonomik açıdan yapılamazdır – Düşük sistem performansının üç temel kaynağı: Yazılım bugları ve hataları Donanım ve tesis arızaları Düşük girdi veri kalitesi (işletme sistemi başarısızlıklarının en yaygın kaynağı) Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 29 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

30 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Yaşam Kalitesi: Tarafsızlık, erişim ve sınırlar – Sistemlerin negatif sosyal sonuçları Gücün dengelenmesi: Bilgi işleme gücü daha ademi merkezi hale gelmesine rağmen, temel karar verme süreçleri merkezi olmayı sürdürmektedir Değişimin hızı: İşletmeler global rekabete cevap verebilmek için yeterli zamana sahip değildir Sınırların korunması: Bilgi işleme, internet kullanımının iş gününü uzatması, aile kavramının bozulması, kişisel zaman Bağımlılık ve savunmasızlık: Kamu ve özel sektör örgütlerinin bilgisayar sistemlerine daha bağımlı hale gelmeleri Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 30 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

31 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Bilgisayar suçları ve kötüye kullanma – Bilgisayar suçu: Bilgisayar kullanılarak gerçekleştirilen veya bir bilgisayar sistemine karşı gerçekleştirilen yasa dışı işlere ilişkin eylem – bilgisayar suçun konusu veya aracı olabilmektedir – Bilgisayarın kötüye kullanımı: Yasa dışı olmamakla birlikte etik olmayan eylemler İstenmeyen e-posta: İstenmeyen e-postalarla başa çıkmak işletmeler için yüksek maliyetlere neden olmaktadır İstihdam: – İş süreçlerinin yeniden yapılandırılması iş kayıplarına neden olmaktadır Tarafsızlık ve erişim – dijital bölünme: – ABD’deki belirli etnik gruplar ve gelir gruplarının bilgisayar ve internet erişimi sahibi olma oranları oldukça düşüktür Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 31 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

32 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Etkileşimli Oturumu okuyunuz ve aşağıdaki soruları tartışınız Yönetim Bilişim Sistemleri Bu örnek olay, bu metinde tanımlanan enformasyon sistemlerine ilişkin beş ahlaki boyuttan hangilerini kapsamaktadır? Bu örnek olay, hangi etik, sosyal ve politik konuları ortaya çıkarmaktadır? Metinde tanımlanan etik ilkelerden hangileri, araba sürerken kısa mesaj kullanımı hakkında karar vermek için kullanılabilir? Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu KISA MESAJ KULLANMANIN TEHLİKELERİ 32 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

33 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Sağlık riskleri: – Tekrarlayan gerilim deformasyonu En büyük kaynağı bilgisayar klavyeleridir Karpal Tünel Sendromu – Bilgisayar ekranı sendromu – Tekno-stres – Radyasyon, ekran emisyonları, düşük düzey elektromanyetik alanların rolü Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu 33 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

34 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Etkileşimli Oturumu okuyunuz ve aşağıdaki soruları tartışınız Yönetim Bilişim Sistemleri Dijital medya kullanımını destekleyen ve dijital medya kullanımına karşı gelen argümanlar nelerdir? İnsan beyni sürekli dijital medya kullanımından nasıl etkilenmektedir? Bu argümanların, dijital medya kullanımının lehine ağır bastığını düşünüyor musunuz? Neden? Çocukların dijital medya kullanımına ilişkin ne gibi ilave endişeler söz konusudur? 8 yaşın altındaki çocuklar bilgisayar ve cep telefonu kullanabilirler mi? Neden? Enformasyon Sistemlerinin Ahlaki Boyutu TEKNOLOJİ ÇOK MU FAZLA? 34 BÖLÜM: 4 ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL KONULAR

35 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher. Printed in the United States of America. Copyright © 2011 Pearson Education, Inc. Publishing as Prentice Hall Yönetim Bilişim Sistemleri 35


"© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ ENFORMASYON SİSTEMLERİNE İLİŞKİN ETİK VE SOSYAL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları