Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hazırlayan: Dr.Ümmühan AZDEMİR Moderatör: Doç.Dr.Ahmet AKÇAY 30.05.2008 PENİSİLİN ve BETA LAKTAM İLAÇ ALLERJİLERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hazırlayan: Dr.Ümmühan AZDEMİR Moderatör: Doç.Dr.Ahmet AKÇAY 30.05.2008 PENİSİLİN ve BETA LAKTAM İLAÇ ALLERJİLERİ."— Sunum transkripti:

1 Hazırlayan: Dr.Ümmühan AZDEMİR Moderatör: Doç.Dr.Ahmet AKÇAY PENİSİLİN ve BETA LAKTAM İLAÇ ALLERJİLERİ

2  1- Penisilinler  2- Sefalosporinler  3- Karbapenemler  4- Monobaktamlar  5- Beta-laktamaz inhibitörleri

3  İlaç reaksiyonları: Proflaksi, tanı ya da tedavi amacıyla uygun şekilde ve standart dozlarda verilen bir ilaca karşı oluşan istenmeyen ve önceden tahmin edilemeyen tüm reaksiyonlardır  İlaç allerjileri: İlacın kendisine veya metabolitlerine karşı “immün cevap” sonucu ortaya çıkan istenmeyen ilaç reaksiyonlarıdır

4 Pediatrik popülasyonda antibiyotikler, alerjik reaksiyonlarda tanımlana bile n en yaygın ilaçtır İlaç alerjisi veya ilaç aşırı duyarlılığı terimi, immünolojik aracılı olduğu bilinen veya varsayılan reaksiyonlar için kullanılmalıdır İlaca özgü immün yanıt sonucunda oluşan ilaç reaksiyonları immünolojik ilaç reaksiyonlarını oluşturur, sıklıkla buna ilaç alerjisi denir

5 Gerçek ilaç alerjisi o kadar da yaygın olma masına rağmen, pek çok çocuk çeşitli ilaçlara (özellikle antibiyotiklere) yanlış olarak “alerjik” olarak tanımlanır Sıklıkla daha toksik, daha az etkin ve daha pahalı ilaç tedavilerine alınabilirler İlaç alerjisi gelişimi için risk faktörleri tam anlaşılmamıştır ve mevcut verilerin çoğu yetişkinlerde penisilin alerjisi çalışmalarından alınmadır

6

7  Tip-A: Normal hastalarda oluşan, önceden öngörülebilen  1. Aşırı doz  2. Yan etki  3. Sekonder veya indirekt etkiler  4. İlaç-ilaç etkileşimleri

8  Tip-B: Duyarlı hastalarda oluşan, önceden öngörülemeyen  1.İntolerans  2.İdiyosenkratik reaksiyonlar  3.Allerjik reaksiyonlar  4.Yalancı allerjik reaksiyonlar

9  1.İntolerans: İlacın terapötik veya subterapötik dozları ile ortaya çıkar  Hipertroidide teofilin toksisitesi  2. İdiyosinkratik reaksiyonlar: İlacın bilinen farmakolojik toksik profili ile açıklanamayan ve karakteristik özellikler taşımayan reaksiyonlar  G6PD eksikliğinde primakin ile ortaya çıkan hemolitik anemi

10  3.Allerjik ya da aşırı duyarlık reaksiyonları: İlacın kendisine ve/veya haptenik bir metabolitine karşı bir immünolojik reaksiyon ile oluşur İlaçlar ilk olarak doku veya serum proteinleri gibi daha büyük taşıyıcı proteinlere kovalan olarak bağlanırlar (haptenasyon ) Başlayan immün yanıt; – hümöral (spesifik antikor üretimi ile) – hücresel (spesifik T hücreleri üretimi ile) – ikisi birden olabilir

11  Tip I  Tip II  Tip III  Tip IV Erken tip hipersensitivite,IgE aracılıklı Anaflaksi, ü rtiker, anjio ö dem, bazı d ö k ü nt ü ler Sitotoksik reaksiyonlar, IgG ve IgM aracılıklı İmmün trombositopeni, bazı vaskulitler, bazı organ inflamasyonları İmmun kompleks reaksiyonları, IgG ve IgM aracılıklı Serum hastalığı, bazı vaskulitler Lenfosit aracılıklı Kontakt dermatit, bazı d ö k ü nt ü ler, bazı organ inflamasyonları

12  Al l erjenik ilaçlar immünopatolojik reaksiyonların tüm spektrumunu etkileyebilir  İlaca özgü immün kompleksler yüksek doz ve uzun tedaviler ile oluşur ve ilaç ateşi (klasik bir serum hastalığı formu) ve çeşitli formlarda kutanöz vaskülitler oluşturabilir  Ciddi eksfolyatif dermatit sendromları,  Steven Johnson sendromu  Toksik epidermal nekroliz patolojik mekanizmaları açık olmasa da sıklıkla ilaç ilişkili ve tahminen immün aracılıdırlar

13 Aynı ilaç veya çapraz reaktif ilaçlar ile sürekli veya sık aralıklarla tedavi alan kronik hastalarda aşırı alerjik reaksiyonlar beklenmektedir – Aminopenisi li nler ile birlikte verilen allopurinol ekzantem reaksiyonlarını dramatik olarak artırır

14 4.Psödoallerjik (anaflaktoid) reaksiyonlar: IgE’den bağımsız olarak, mast hücrelerinden mediatör salınımı ile karakterize, erken tipte gelişen reaksiyonlardır İlaçla ilk karşılaşmada da reaksiyon olabilir Mast hücre ve bazofiller direkt aktive olur Opiat, vankomisin, radyokontrast maddeler ile oluşan ürtiker, anjioödem, anaflaksi İlaç Reaksiyonlarının Sınıflandırılması-Tip B reaksiyonlar

15  Kanıtlar immünolojik ilaç reaksiyonlarının ailesel bir yatkınlığı olduğunu göstermektedir  Antibiyotik duyarlı bir ebeveyne sahip olma ilaç duyarlılığı riskini 15 kat artırır

16

17  Yaş: En sık yaşlar  Beta adrenerjik blokör kullanımı  Atopi: Reaksiyon riski artmaz Anaflaksi halinde ölüm riski artar  Aile öyküsü  Başka bir ilaca allerji  Daha önceden penisilinle karşılaşma Sistemik, topikal, gıdalarla  Kullanım yolu : Parenteral > oral  Irk, cins ve penisillum mantarına duyarlılık RİSK FAKTÖRLERİNDEN DEĞİLDİR

18  Detaylı Öykü  Deri Testleri/Serolojik Testler  Prick test  İntradermal test  Yama testi  Provokasyon

19 İlaca-özgü IgG,IgM Kompleman aktivasyonunun ölçümü Bazofillerden salınan histamin ve diğer mediatörlerin ölçümü Serum ve idrarda mediyatörler Lenfosit transformasyon testleri Lökosit toksisite testleri

20 Penisilin immünokimyası, Ig E aracılı reaksiyonlarla ilişkilidir Penisilin peniciloyl (%95) penisiloat ve peniloat (major antijenik determinant) (minör antijenik determinant) ANAFLAKSİ ÜRTİKER

21  Major antijenik determinant: PENİSİLOL (Pre-pen)  Minör antijenik determinant: Penisiloat, penilioat (Penisilin G)  Anaflaksi gibi ciddi reaksiyonlardan minör determinantlar sorumludur

22  Deri Testleri:  Tip-1 hipersensitiviteyi gösterir  Sonucu sadece yapıldığı zaman için geçerlidir  Deri testleri allerjik reaksiyondan 6-8 hafta sonra yapılmalıdır  Antihistaminik, antidepresan alınmamalıdır

23 Prokain penisilin ile deri testi YAPILMAZ ! ! !

24 Penisilin deri testi yüksek negatif prediktif değeri nedeniyle özellikle faydalıdır Hem majör hem minör determinantların kullanılarak deri testi negatif saptanan hastaların sadece %1 ile 3’ünde hafif, kendini sınırlayan reaksiyonlar gelişir

25  Penisiline reaksiyon öyküsü pozitif +  Penisilin kullanılması mutlak gerekli +  Penisiline uygun alternatif yok  Penisiline reaksiyon öyküsü güvenilir değil

26  Prick test en güvenli ve en kolay testtir  İntradermal test prick testten daha sensitiftir  İritatif  Yanlış pozitif reaksiyon riski(+)  Gecikmiş aşırı duyarlık reaksiyonunda şüpheli ilaç ile yama testi yapılabilir  Hasta sırtının üst kısmında etkilenmemiş, temizlenmemiş bölgeye uygulanır, 1-3 gün bekletilir

27  İntradermal testten önce epikutanöz test yapılmalıdır  uygun pozitif (histamin) ve  negatif (normal tuz) kontroller kullanılmalıdır  Pozitif cevap çizginin çapı ile belirlenir, negatif kontrolden 3 mm veya daha büyük olmalıdır.

28

29

30

31

32  Penicilloyl polylisine (Pre-Pen)  Pen G (10000 U/ml)  Ampisilin (12.5 veya 25mg/ml)  Amoksisilin (1-20mg/ml)  Histamin 1mg/ml (+ kontrol)  Salin (- kontrol)

33 Penisiline allerji öyküsü ++-- Penisilin deri testi +-+- Penisiline allerjik reaksiyon %50-70%1-3%10%0.5

34 Pozitif penisilin testi atopik bireylerde daha sık oluşmaz, ancak atopik hastalık öyküsü ciddi ve ölümcül penisilin anaflaksisi için risk faktörüdür A naflaksi ve ürtiker geçmişi olanlarda bile ö nceden penisiline reaksiyon geliştirenlerin %75’inden fazlasında deri testi negatif hale gelir

35 Provokatif ilaç uyarısı: altın standard ! Reaksiyon gelişen ilaçla, reaksiyon gelişen kullanım yoluyla ve reaksiyon gelişiminden en erken 1 ay sonra uygulanmalıdır

36 Asla yapılmaması gereken durumlar !!! Toksik epidermal nekroliz Stevens-Johnson sendromu Ağır anaflaktik reaksiyon

37 Çocuklarda penisilin alerjisini değerlendirmek için en uygun test uygulama zamanı, sağlıklı oldukları zamandır %10 hasta penisiline alerjik olarak tanımlanır – %90’ında penisiline özgü Ig E yoktur ve beta laktamları güvenle alabilirler – Penisilin alerjisi olan hastalar genelde geniş spektrumlu antibiyotik alırlar çoklu ilaç direnci olan bakteri enfeksiyonları

38  Penisilin deri testi pozitif ise penisilin uygulamasından kaçınılmalı ve alternatif antibiyotikler seçilmelidir  Mendelson ve arkadaşları 240 kişilik öykü pozitif/ deri testi negatif çocuk ve yetişkinde bir kür penisilin uygulaması ile sadece %1’inde deri testinin pozitif hale geldiğini bildirdi

39 Öyküleri, serum hastalığı benzeri reaksiyon veya deskuamativ tipte reaksiyon – Steven Johnson sendromu – toksik epidermal nekroliz tam uyumlu olan hastalarda deri testi uygulanmamalı ve penisilin kesin olarak dışlanmalıdır

40 Tanı testlerinden e n yararlıları özel immünolojik yolakların aktivasyonunu gösteren biyokimyasal ve immünolojik markerlardır Olası ilaç alerjisinden sonra 4 saat içinde alınan – serum mast hücresi beta triptazı (>1ng/ml) ve – plazma histamin seviyeleri (>10 nM/L) mast hücresi ve bazofil aktivasyonunu gösterir.

41

42  Penisilin ve sefalosporinlerde ortak bir beta laktam halkası vardır bu da çapraz reaksiyona neden olur  Sefalosporinler ile oluşan pozitif sonuçlar benzilpenisilin ile ortak bir yan zincir taşıdığının göstergesidir

43  Penisilin allerjisi hikayesi (+)  Penisilin deri testi (+) sefalosporin allerjisi ihtimali: %2  Reaksiyonların çoğu yan zincire karşıdır  3 mg/ml sefalosporin ile deri testi + ise önemlidir - ise güvenmemelidir

44  Penisilin allerjisi hikayesi pozitif bir hastada  Subkonjuktival 50 mg injeksiyonla ANAFLAKSİ ! Berrocal AM, Ophtalmic Surg Lasers, 2001

45  Deri testini en iyi uygulama zamanı hastanın iyi olduğu dönemdir  Negatif penisilin deri testi olanlar sefalosporinlere artmış riske sahip değildir ve bu nedenle güvenle kullanılabilirler

46 DDeri testi pozitif ise; AAlternatif bir çapraz reaktif olmayan antibiyotik DDereceli tedavi DDesensitizasyon

47 Hafif reaksiyon öyküsü 2.-3.kuşak sefaloporin ile aşamalı doz artırımı Negatif Sefalosporin verilir Pozitif 2.-3.kuşak sefalosporin ile aşamalı doz artırımı Penisilin deri testi

48 Ani ve Ciddi Reaksiyon Öyküsü Negatif Sefalosporin verilir Pozitif 2.-3.kuşak sefalosporin ile aşamalı doz artırımı Penisilin deri testi

49 Allerji tanımlanan sefalosporinden farklı yan zincire sahip başka bir sef. Negatif Başka bir sefalosporin veya desensitizasyon Pozitif Aşamalı doz artırımı (1/1000 veya 1/100 ile başlanarak) deri testi Aşamalı doz artırımı

50

51  Sefalosporinlere reaksiyon gösterenler ve penisilin uygulaması gerekenlerde klinik durum penisilin deri testi sonuçlarına bağlıdır  Test negatif penisilin kullanılabilir  Test pozitif başka bir antibiyotik almalı desensitizasyon

52 Sefalosporin reaksiyon öyküsü olan ve aynı veya başka bir sefalosporin kullanması gerekenlerde değerlendirme, standart bir onaylı deri testi olmadığından daha zordur – özellikle pozitif ise değerli; ancak negatif prediktif değeri kesin değildir Sefalosporinlere alerjik reaksiyon R grup yan zincirleri ile ilgilidir – beta laktam molekülü ile değil Bu nedenle bir sefalosporine reaksiyon gösteren bir kişi eğer yan zincirleri farklı ise başka bir sefalosporini tolere edebilir.

53

54 Monobaktamlar: Monobaktamlar diğer beta laktamlardan monosiklik halka yapılarıyla ayrılırlar – prototipi aztreonamdır İn vitro çalışmalar ile aztreonam ile penisilinler veya sefalosporinler arasında bir çapraz reaksiyon saptanmamış Penisilin veya sefalosporinlere (seftazidim hariç) allerjik hastalar aztreonamı güvenle kullanabilir

55 Karbapenemler Deri testi sonuçlarına göre imipenemin penisilin ile yüksek çapraz reaksiyon aktivitesi gösterir McConnel ve arkadaşları penisilin alerjisi öyküsü olan ve imipenem kullanan 63 yatan hastayı incelemiş – 4 tanesi (%6) hafif kutanöz reaksiyonlar göstermiştir. Karbapenemler pozitif penisilin deri testi olanlarda dikkatle uygulanmalıdırlar

56 Akut alerjik reaksiyonun tedavisi; – Ajanın belirlenmesi ve kesilmesi – Gerekli destek – Supresyon – Hafifletme tedavilerinin verilmesi Steven Johnson sendromu ve toksik epidermal nekroliz gibi şiddetli eksfolyatif sendromlar ve mukozal yüzeyi tutan ilaç döküntüleri varlığında hemen ilaç kesilmesi ve sıklıkla hastaneye yatma önerilir

57  Herhangi bir tip I deri testi, bir anafilaktoid reaksiyondan 2 ile 4 hafta sonra yapılmalıdır, bu sayede cevapsız dönemde test yapılması önlenmiş olur  Şiddetli reaksiyon gösteren hastalarda cüzdan kartları, tanımlayıcı takılar ve kayıt servisleri önerilmelidir

58 İlaç alerjik hastalarda altta yatan hastalığa uygun farmakoterapi vermek için 3 yol vardır 1- Alternatif tedavi: Güvenlidir ve hastalık için faydalıdır – Çoğu alternatif seçenek artan başarısızlık oranlarına sahiptir ve beta laktamlardan daha toksiktir ve bazıları tedavi masraflarını artırabilir

59 2- Kesin olmayan ancak olası çapraz reaksiyon olasılığı olan ilaçlar : Bunun yaygın klinik örnekleri; – penilisin alerjik hastalarda sefalosprinler ve karbapenemlerin kullanımı, – sulfametaksazole duyarlı hastalarda sulfa grubu içeren ilaçların kullanımı (sulfonilüreler, selekoksib, sulfasalazin), – geniş bir çapraz reaktif grupta alternatif antikonvülzanların kullanımıdır

60  Beta laktam reaksiyonda tip I mekanizma varsa; tercih edilen ilaç ile önce deri testi ve arkasından gözlem altında yavaş doz artırımı (normal IV doz 4 ile 6 saatte ulaşılır) hayatı tehdit eden anaflaksi riskini minimalize eder

61 3- İlaç desensitizasyonu Klasik desensitizasyon sadece gösterilen veya varsayılan Ig E antikor cevabı olan tip alerjik hastalarda kullanılır Desensitizasyon, haptenik bir ilacın her 20 ile 30 dakikada bir artan uygulanması ve sonunda terapötik doza ulaşılması ile uygulanır – antijene özgü mast hücre desensitizasyonu

62 Desensitizasyon, ilacın devamlı varlığına bağlı olarak aktif ve geri dönüşümlü bir işlemdir İlaç bırakıldıktan sonra, desensitize durum günler ve haftalar içinde kaybolur ve tekrar tedavi işlemleri için yeniden desensitizasyon yapılmalıdır

63  Önceden reaksiyon göstermiş bir hastaya tekrar aynı tedavi verilebilir. Nedeni:  Orjinal reaksiyonun yanlış tanı konulmuş olmasıdır (en yaygın)  Ig E cevapları zamanla yok olur  Duyarlılık zamanla kaybolur

64 Tekrar uygulama kademeli doz artırımı kullanarak güvenle denenebilir – Eksfolyatif dermatit sendromu – Müköz membran lezyonu olan dermatozlarda (Steven Johnson benzeri) KONTREND İ KE !!! Tedavinin başlangıç dozu, hedeflenen terapötik dozun %1’idir

65 TEŞEKKÜRLER


"Hazırlayan: Dr.Ümmühan AZDEMİR Moderatör: Doç.Dr.Ahmet AKÇAY 30.05.2008 PENİSİLİN ve BETA LAKTAM İLAÇ ALLERJİLERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları