Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PEDİATRİDE BAĞIŞIKLAMA GENEL İLKELER Doç.Dr. Ahmet SOYSAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PEDİATRİDE BAĞIŞIKLAMA GENEL İLKELER Doç.Dr. Ahmet SOYSAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 PEDİATRİDE BAĞIŞIKLAMA GENEL İLKELER Doç.Dr. Ahmet SOYSAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı

2 Mayıs 1796, E. Jenner

3 BAĞIŞIKLAMA NEDİR? KAÇ ÇEŞİT BAĞIŞIKLAMA VARDIR?

4 AŞI NEDİR?

5 AŞILARIN SINIFLANDIRILMASI Canlı-zayıflatılmış -viral -bakteriyel Ölü (İnaktive)

6 ÖLÜ AŞILAR 1. Tüm hücre (whole cell) - virüs -bakteri 2. Komponent (fraksiyonel) -protein tabanlı a. alt ünite (subunit) b. Toksoid - polisakkarid tabanlı a. saf b. konjuge

7 GENEL KURAL Aşı doğal infeksiyona ne kadar benzerse Aşıya karşı bağışıklık yanıtı o kadar iyi olur

8 CANLI-ZAYIFLATILMIŞ AŞILAR Vahşi virüs veya bakterinin zayıflatılmış şeklidir Etkin olabilmesi için vücutta çoğalması gerekir Bağışıklık yanıtı doğal infeksiyona benzer Genellikle tek dozda etkili

9 CANLI-ZAYIFLATILMIŞ AŞILAR Ağır reaksiyon olasılığı vardır Dolaşımdaki antikorlarla etkileşirler Stabil değildirler

10 CANLI-ZAYIFLATILMIŞ AŞILAR Viral Kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği, sarı humma, oral polio, rotavirus, influenza Bakteriyel BCG, oral tifo

11 ÖLÜ (inaktive) AŞILAR Vücutta çoğalamazlar Dolaşan antikorlarla etkileşimi çok azdır Genellikle canlı aşılar kadar etkin değildirler Genellikle 3-5 doz gerektirirler Bağışıklık yanıtı çoğunlukla humoral Antikor düzeyi zamanla düşer

12 ÖLÜ AŞILAR Tüm hücre aşılar Viral Polio, hepatit A, kuduz, influenza Bakteriyel Boğmaca, tifo, kolera, veba

13 ÖLÜ AŞILAR Komponent aşılar Alt ünite (subunit) Hepatit B, influenza, asellüler boğmaca, tifo Vi, lyme Toksoid Difteri, tetanoz

14 POLİSAKKARİD AŞILAR Saf polisakkarid pnömokok meningokok Hib Konjuge polisakkarid Hib Pnömokok

15 SAF POLİSAKKARİD AŞILAR 2 Yaş altında bağışıklık uyaramaz Rapel yanıtı yoktur Oluşan antikorun fonksiyonel aktivitesi daha zayıftır İmmünojenisitesi konjugasyonla artar

16 DOZ ARALIĞI VE ZAMANLAMA Kızamık aşısı ile antikor içeren ürün arasındaki süre Aynı anda uygulanmayan farklı aşılar arasındaki süre Aynı aşının rapel dozları arasındaki süre

17 ANTİKOR VE CANLI AŞILAR GENEL KURAL İLK UYGULANANAKSİYON AşıAntikoru 2 hafta sonra ver AntikorAşıyı >3 ay sonra ver

18 ANTİKOR İÇEREN ÜRÜNLER-KIZAMIK AŞISI ÜRÜNAŞI ÖNCESİ SÜRE Yıkanmış ES0 ay Hepatit A (IG)3 ay Kızamık proflaksisi (IG)5 ay Tam kan6 ay İVİG7-11 ay

19 AYNI ANDA UYGULAMA GENEL KURAL HİÇ BİR AŞI İÇİN KONTRENDİKASYON YOK!

20 AYNI ANDA UYGULANMAYAN AŞILAR ARASINDA SÜRE KOMBİNASYONEN KISA ARALIK İki canlı aşı4 hafta* Diğer aşıların tümüYok GENEL KURAL * 28 günden önce verilmişse son aşı tekrarlanır

21 Antijen KombinasyonuDozlar arasında önerilen minimum aralık ≥2 inaktifYok; aynı anda veya herhangi bir aralıkta uygulanabilir İnaktif ve canlıYok; aynı anda veya herhangi bir aralıkta uygulanabilir ≥2 canlı parenteral*4 hafta minimun aralık, veya aynı anda uygulanır. * Canlı oral aşılar (Ty21a tifo aşısı ve OPV) aynı anda veya inaktif/canlı aşıdan sonra herhangi bir zamanda uygulanabilir. MMWR Feb CANLI-İNAKTİF ANTİJEN UYGULAMA ARALIĞI

22 Aynı anda uygulama KombinasyonDozlar arası minimum aralık Antikor içeren ürün Aynı anda farklı yerlerden + İnaktif antijen Herhangi bir aralıkla Antikor içeren ürün Aynı anda verilmez. + canlı antijen Aynı anda M M R V kaçınılmaz ise farklı yerlerden uygulanır, Rapel doz yapılır veya serokonversiyon bakılır. ACIP, AAFP Önerileri, MMWR 2002 ANTİKOR İÇEREN ÜRÜN + AŞI UYGULAMASI

23 PPD YANITININ İNTERFERENSİ (anerji) PPD testi ve kızamık aşısı aynı anda uygulanırsa PPD yanıtı bozulmaz Kızamık aşısı yapılmışsa PPD testi 4 hafta ertelenmeli PPD testi kızamık aşısından önce yapılabilir Aktif TB: Kızamık aşısının tedavi başladıktan sonra yapılması uygundur ACIP, AAFP. MMWR 8 Feb 2002

24 DOZ ARALIĞI Multi-doz aşılarda dozlar arasındaki sürenin artırılması aşının etkinliğini azaltmaz* Multi-doz aşılarda dozlar arasındaki sürenin azaltılması antikor yanıtını ve korunmayı azaltabilir GENEL KURAL *Ek rapel dozu veya serinin tekrarlanması gerekmez

25 KONTRENDİKASYON / İHTİYAT (PRECAUTION) Kontrendikasyon - Aşı yapılan çocukta ciddi yan etki olasılığını önemli derecede artıran durum İhtiyat - Aşı yapılan çocukta yan etki olasılığını veya şiddetini artıran durum - Aşının immünojenitesini azaltabilir

26 KONTRENDİKASYON / İHTİYAT (PRECAUTION) DURUMCANLIÖLÜ Komponente karşı allerji K K Ensefalopati -- K Gebelik K A İmmün supresyon K A Şiddetli hastalık İ İ Yakın zamanda kan ürünü İ A K: kontrendike; İ: ihtiyat; A: gerekiyorsa aşıla

27 İMMÜN SUPRESYON Hastalıklar - Konjenital immün yetmezlikler - Lösemi/lenfoma - Yaygın kanser Kemoterapi - Alkilleyici ajanlar - Antimetabolitler - Radyasyon Kortikosteroidler - >20 mg/gün - >2 mg/kg/gün - Aerosol, topikal, günaşırı, kısa süreli hariç

28 HIV İLE İNFEKTE ÇOCUKTA AŞILAMA AŞIASEMPTOMATİKSEMPTOMATİK SuçiçeğiEvetHayır MMREvetHayır Diğer aşılarEvetEvet

29 KİT HASTALARINDA AŞILAMA İnfluenza aşısı - KİT sonrası >6 ay ve her yıl Ölü aşılar (DTaP, Td, Hib, IPV, hepatit B, PPV) - Kİ T sonrası 12. Ay MMR - KİT sonrası 24. Ay (immünkompetan ise) Suçiçeği ve PCV7 önerilmez

30 YANLIŞ KONTRENDİKASYONLAR Hafif hastalık Antibiyotik tedavisi Hasta ile temas veya nekahat dönemi Evde hamile bulunması Süt emzirme Prematüre doğum Aşı içinde olmayan maddelere karşı allerji İmmün supresyonla ilgisiz aile öyküsü PPD testi gerekliliği Birden fazla aşı yapılması gerekliliği

31 YANLIŞ KONTRENDİKASYONLAR HAFİF HASTALIK Subfebril ateş ÜSYE AOM Hafif ishal

32 SORGULAMA Gıda veya ilaç allerjisi var mı? Çocuğunuz bugün iyi mi? Son aşıdan sonra herhangi bir problem oldu mu? Bağışıklık sistemi ile ilgili problem var mı? Evde bağışıklık problemi olan var mı? Geçen sene içinde kan ürünü aldı mı? Gebelik var mı?

33 SÜREKLİ KONTRENDİKASYON Aşı ya da içeriğine karşı önceki dozda ağır allerjik reaksiyon Boğmaca aşısı sonrası ensefalopati Progressif nörolojik hastalık (boğmaca aşısı için)

34 - Gestasyon yaşı - Vücut ağırlığı Rutin aşılama için engel değildir * ACIP ve AAFP MMWR, 2002;51:RR2 PREMATÜRE BEBEKLER

35 UYGULAMA YOLU Adjuvan içeren aşılar kas içine uygulanır - SC/ID uygulanırsa lokal irritasyon, endurasyon, deride renk bozukluğu, enflamasyon, granulom Canlı aşılar SC uygulanır (BCG: ID)

36 UYGULAMA YOLU SC- İğne 45 o açıyla uygulanır - <12 ay: uyluk - >12 ay: triceps üst-dış kısmına IM- İğne 90 o açıyla uygulanır - <12 ay: Uyluk anterolateral kısmına - >12 ay: deltoide - Kalçadan aşı yapılmaz siyatik yağ dokusu (Hep B, kuduz: azalmış immunojenite) ID- BCG: SC yapılırsa suboptimal immun yanıt

37

38

39 HEPATİT B AŞISI Annenin HBsAg durumuBebeğe yapılacak uygulama Pozitifİlk 12 saatte aşı* + HBIG Negatif TermDoğumda aşı Preterm30 günlük olunca veya taburcu olurken Bilinmiyorİlk 12 saatte aşı, HBsAg Durumuna göre HBIG § * Aşı sonrası serolojik takip, gerekirse ek doz Pretermlerde ilk doz hesaba katılmamalı § Pretermlerde aşı ile birlikte HBIG AAP, Pediatrics 2003

40 BCG AŞISI UYGULAMA 0-12 aylık bebek için ½ dizyem (0.05 mL) ID > 1 yaş 1 dizyem (0.1 mL) ID 3-6 yaş arası çocuklara BCG aşı öncesi PPD yap > 6 yaş üstüne BCG aşısı önerilmez

41 DTaP-AŞISI 0.5 mL IM uygulanır 7 yaş üstüne uygulanmaz YAN ETKİ Seizure: DBT 1750 doz/ 1 Hipotonik-hiporesponsif epizod: 1750 doz/ üzerinde ateş: %0.3 ilk 48 saat Ağlama krizi: %1 in 48 hours for 3 hours or more KONTRENDİKASYON Aşıya allerjik reaksiyon Ensefelopati in 7 days

42 KKK-AŞISI

43 ROTAVİRÜS AŞISI

44 TRİVALAN-İNAKTİF İNFLUENZA AŞISI 6 ay- 35 ay 0.25 mL IM > 36 ay 0.5 mL IM 6 ay – 8 yaş ilk aşılama 2 doz > 9 yaş tek doz aşı

45 SAKLAMA OPV Kızamık Suçiçeği BCG Isı ve ışığa duyarlı D, T, P, IPV, Hepatit A ve B Hib İnfluenza Dondurulmaya duyarlı

46 SAKLAMA Buz dolabı Jeneratöre bağlı olmalı Sadece aşı için kullanılmalı Sık sık açılmamalı İç ısı 2-8 o C arasında olmalı İç ısı dışarıdan gözlenebilmeli Aşılar kapak rafına konmamalı

47 SAKLAMA OPV Kızamık Suçiçeği BCG Liyofilize ise dondurulabilir, Buzlukta saklanabilir Rafta ise en soğuk raf seçilmeli

48 AŞISÜRE Suçiçeği30 dk. BCG4 st MMR8 st. OPV24 st.* ÇÖZÜLDÜKTEN SONRA BOZULMA SÜRESİ * Kümülatif süre; toplam 10 kez dondurulup çözülebilir


"PEDİATRİDE BAĞIŞIKLAMA GENEL İLKELER Doç.Dr. Ahmet SOYSAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları