Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ"— Sunum transkripti:

1 TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ

2 Amaç Bu dersin sonunda dinleyicilerin; ◦Tıkınırcasına yeme bozukluğu hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.

3 Giriş Beslenme ve yeme bozuklukları, Yiyeceklerin tüketilmesi ya da emilmesinde değişme ile sonuçlanan ve Fiziksel sağlık ve psikososyal işlevsellikte anlamlı bozukluğa yol açan Yeme ve diğer yeme ilişkili davranışlarda Kalıcı bozulma ile karakterizedir.

4 Giriş Tıkınırcasına yeme, Stunkard tarafından 50 yıldan fazla bir süre önce obez bireylerde görülen normal dışı yeme davranışlarından biri olarak tanımlanmıştır. Stunkard, obeziteyle ilişkili normal dışı yeme davranışları arasında tıkınırcasına yeme ile birlikte gece yeme ve doyma hissi olmadan yemeyi de belirlemiştir. Tıkınırcasına yeme tablosu, 1991’de Spitzer tarafından DSM’ye dahil edilmesi önerilene dek neredeyse unutulmuştur.

5 Tanısal Özellikler TYB’nun temel özelliği, tekrarlayıcı tıkınırcasına yeme dönemlerinin düzenli uygunsuz telafi edici davranışlar olmadan görülmesidir. Bu özellik TYB’yi Bulimiya Nervoza (BN)’den ayıran başlıca klinik farklılıktır.

6 Tanısal Özellikler Tıkınırcasına yeme bozukluğunun ana özellikleri, 3 ay boyunca en az ortalama haftada 1 kez olması gereken tekrarlayan tıkınırcasına yeme epizodlarıdır (D Ölçütü). Bir tıkınırcasına yeme epizodu, belirli bir zaman diliminde, benzer koşullar altında, benzer zaman diliminde birçok insanın yiyeceğinden belirgin olarak daha büyük miktarda yeme olarak tanımlanmaktadır (A1 ölçütü).

7 Tanısal Özellikler Yemenin içeriği, kapsam klinisyenin besin alımının aşırı olup olmadığını belirlemesini etkileyebilir. Örneğin, tipik bir öğün için aşırı olarak kabul edilebilecek yiyecek miktarı, bir kutlama ya da tatil yemeği sırasında normal kabul edilebilir. 'Belirli bir zaman dilimi', genellikle 2 saatten daha kısa süre olan sınırlı bir süreyi anlatır.

8 Tanısal Özellikler Tek bir tıkınırcasına yeme döneminin tek bir ortama sınırlı olması gerekmez. Örneğin, bir birey bir restoranda aşırı yemeye başlayabilir ve sonrasında evde normal yemeye dönebilir. Gün boyunca küçük miktarlarda yiyeceklerin devamlı atıştırılması bir tıkınırcasına yeme olarak tanımlanmaz.

9 Tanısal Özellikler Aşırı yiyecek tüketiminin mevcudiyetine, bir tıkınırcasına yeme atağı olarak değerlendirilebilmesi için kontrol kaybı hissi eşlik etmelidir (A2 Ölçütü). Kontrol kaybının belirteci, bir kez başlandığında, yemeği erteleme ya da yemeyi durdurma yeteneksizliğidir. Tıkınırcasına yeme ile ilişkili kontroldeki kayıp mutlak olmayabilir, örneğin, bir birey telefon çalarken tıkınırcasına yeme devam edebilirken bir arkadaşı ya da eşi beklenmedik şekilde eve girdiğinde durabilir.

10 Tanısal Özellikler Bazı bireyler tıkınırcasına yeme dönemlerinin akut kontrol kaybı hissi ile karakterize olmadıklarını fakat daha çok daha yaygın bir kontrol dışı yeme örüntüsü olduğunu bildirmektedirler. Eğer bireyler, yemelerini kontrol etme çabalarını bıraktıklarını bildiriyorlarsa, kontrol kaybı hâlâ mevcut kabul edilebilir.

11 Tanısal Özellikler Tıkınmalar sırasında tüketilen yiyeceklerin türü, hem bireyler arasında, hem de tek bir birey için çeşitlilik gösterebilir. Tıkınırcasına yeme tek bir özgül yiyecek için aşermeden ziyade tüketilen yiyeceğin miktarındaki anormallik ile karakterizedir.

12 Tanısal Özellikler Tıkınırcasına yeme belirgin stres ile birlikte olmalıdır (C Ölçütü) ve en az aşağıda belirtilenlerden üçü olmalıdır:  Normalden çok daha hızlı yeme  Huzursuz olacak derecede tok hissedene kadar yeme  Fiziksel olarak aç hissetmeden büyük miktarda yiyecek yeme  Yediği miktardan ötürü utanç duyduğundan yalnız yemek ve sonrasında birinin kendinden tiksinmiş, depresif ya da çok suçlu hissetmesi (B Ölçütü).

13 Tanısal Özellikler Tıkınırcasına yeme bozukluğu olan bireyler, tipik olarak yeme problemlerinden utanç duyarlar ve belirtilerini örtme girişiminde bulunurlar. Tıkınırcasına yeme, genellikle gizlilikte ve mümkün oldukça fark edilmeden olur. Tıkınırcasına yemenin en sık görülen öncüsü olumsuz duygulanımdır.

14 Tanısal Özellikler Diğer tetikleyiciler; ◦Kişiler arası stresörler ◦Diyet kısıtlaması ◦Vücut ağırlığına, vücut şekli ve besine ilişkin olumsuz duygular ◦Can sıkıntısıdır.

15 Tanısal Özellikler Tıkınırcasına yeme, kısa dönemde atak tetikleyen faktörleri en düşüğe getirebilir ya da hafifletebilir. Fakat olumsuz kendini değerlendirme ve kötü hissetme sıklıkla gecikmiş sonuçlardır.

16 DSM-5 Tanı Ölçütleri A. Yineleyici tıkınırcasına yeme dönemleri. Bir tıkınırcasına yeme dönemi aşağıdakilerin her ikisi ile belirlidir: 1. Benzer koşullarda, benzer sürede, çoğu kişinin yiyebileceğinden açıkça daha çok yiyeceği, ayrı bir zaman biriminde (örn. herhangi iki saatlik bir sürede) yeme. 2. Bu dönem sırasında, yemek yemeyle ilgili denetiminin kalktığı duyumunun olması (örn. kişinin yemek yemeyi durduramadığı duygusu, ne ya da ne denli yediğini denetleyemediği duygusu)

17 DSM-5 Tanı Ölçütleri B. Tıkınırcasına yeme dönemlerine aşağıdakilerden üçü (ya da daha çoğu) eşlik eder: 1.Olağandan çok daha hızlı yeme. 2.Rahatsızlık verecek düzeyde tokluk hissedene dek yeme. 3.Bedensel açlık duymuyorken aşırı ölçülerde yeme. 4. Ne denli yediğinden utandığı için kendi başına yeme. 5.Daha sonra kendinden tiksinme, çökkünlük yaşama ya da büyük bir suçluluk duyma.

18 DSM-5 Tanı Ölçütleri C. Tıkınırcasına yeme ile ilgili olarak belirgin bir sıkıntı duyulur. D. Bu tıkınırcasına yeme davranışları, ortalama, üç ay içinde, en az haftada bir kez olmuştur. E. Tıkınırcasına yemeye, bulimiya nervozada olduğu gibi yineleyen uygunsuz ödünleyici davranışlar eşlik etmez ve tıkınırcasına yeme, yalnızca bulimiya nervoza ya da anoreksiya nervozanın gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır.

19 DSM-5 Tanı Ölçütleri En düşük ağırlık düzeyi tıkınırcasına yemenin sıklığına göre belirlenir : Ağır olmayan: Ortalama haftada 1-3 kez tıkınırcasına yemenin olması. Orta derecede: Ortalama haftada 4-7 kez tıkınırcasına yemenin olması. Ağır: Ortalama haftada 8-13 kez tıkınırcasına yemenin olması. Aşırı düzeyde: Ortalama haftada 14 ya da daha çok kez tıkınırcasına yemenin olması.

20 Tanıyı Destekleyen İlişkili Özellikler Tıkınırcasına yeme bozukluğu, normal ağırlık — yüksek ağırlık ve obez bireylerde görülür. Tedavi arayan bireylerde güvenilir bir şekilde yüksek ağırlık ve obezite ile ilişkilidir. Bununla beraber, tıkınırcasına yeme bozukluğu obeziteden farklıdır. Birçok obez birey, tekrarlayan tıkınırcasına yeme göstermez.

21 Tanıyı Destekleyen İlişkili Özellikler Ek olarak, tıkınırcasına yeme bozukluğu olmayan ağırlığı eşleştirilmiş obez bireylere kıyasla, bozukluğu olan bireyler; ◦Daha fazla kalori alırlar ◦Daha fazla fonksiyonel bozukluk ◦Daha düşük yaşam kalitesi ◦Daha fazla subjektif stres ◦Daha fazla psikiyatrik ek tanıya sahiptirler.

22 Sıklık Tıkınırcasına yeme bozukluğunun kadınlarda ve erkeklerde sırasıyla % 1,6 ve % 0,8'dir. Genel topluma göre bozukluk, kilo verme tedavilerine başvuran bireyler arasında daha sıktır.

23 Risk Faktörleri Genetik ve fizyolojik. Yapılan bir çalışmada TYB olan kadınların birinci dereceden akrabalarında TYB oranını obez bireylere göre artmış olduğu bulunmuştur yılında Norveç’te 8045 ikiz üzerinde yapılan bir çalışmada tıkınırcasına yemenin kalıtımsallığı %41 olarak bulunmuştur. Tıkınırcasına yeme bozukluğu, ek genetik etkiler gösterebilecek olan ailelerde oluşuyor görünmektedir.

24 Kültür İlişkili Tanısal Özellikler Tıkınırcasına yeme bozukluğu kabaca, Birleşik Devletler, birçok Avrupa ülkesi, Avustralya ve Yeni Zelanda'yı içeren birçok endüstrileşmiş ülkede görülmektedir. Birleşik Devletler'de, tıkınırcasına yeme bozukluğunun sıklığı, Latin olmayan beyazlar, Asyalılar ve Afrikalı Amerikanlar arasında benzer sıklıkta görülmektedir.

25 Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun İşlevsel Sonuçları Tıkınırcasına yeme bozukluğu;  Artmış sosyal rol uyum sorunları  Bozulmuş sağlık ilişkili hayat kalitesi ve yaşam tatmini  Artmış tıbbi mortalite ve morbidite ve ilişkili artmış sağlık hizmetleri başvurusunu içeren, çeşitli yelpazede işlevsel sonuçlar ile ilişkilidir.  Ayrıca kilo alma ve obezite gelişimi için artmış risk ile de ilişkili olabilir.

26 TEŞEKKÜRLER


"TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇETİNBAŞ" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları