Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çocuklarda Kabızlık ve Enkoprezis Prof. Dr. Coşkun Çeltik İzmir Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çocuklarda Kabızlık ve Enkoprezis Prof. Dr. Coşkun Çeltik İzmir Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 Çocuklarda Kabızlık ve Enkoprezis Prof. Dr. Coşkun Çeltik İzmir Üniversitesi

2 Sunum Akışı  Kabızlığın görülme sıklığı  Kabızlık ve enkoprezis tanımı  Kabızlık sebepleri  Tanı Kriterleri  Kabızlık ve alerji ilişkisi  Kabızlık ve beslenme ilişkisi  Kabızlık Tedavisi 2

3 Kabızlık neden önemli  Kabızlık oldukça sık görülen bir sorundur.  Çocuklarda genel görülme insidansı %0.8-8 arasında değişir.  Genel Pediyatri polikliniklerine başvuran hastaların %3’ü, Çocuk Gastroenteroloji polikliniklere başvuran hastaların %25’i kabızlık nedeniyle başvurur.  Olguların çoğu 5 yaş altında olduğu için bazen anlaşılması zor bir hastalık olabilir 3

4 Kabızlık şikayetleri ve tanım  Kakasını yapmak istemiyor  Kakasını tutuyor  Kakasını dört-beş günde bir yapıyor 4  Dışkısı tuvaleti tıkadı  Taş gibi kaka yaptı  Top top kaka yapıyor  Kakasını yaparken kıvranıyor  Poposu acıyor  Poposunda yara var  Kakasında kan gördüm Kakasını yaparken kafayı yiyecem Dışkıyı biriktirme ve seyrek dışkılama Büyük hacimli veya sert kaka yapma Zor dışkılama ve anal sorunlar Ailede ve çocukta anksiyete

5 5

6 Enkoprezis nedir? (Fekal soiling/inkontinans)  Uygunsuz yerlerde istemli veya istemsiz dışkı kaçırma anlamına gelir.  Küçük yaşta dışkı kontrolü olmadığı için genellikle 4 yaşından sonra bu terim kullanılır.  Primer veya sekonder olabilir.  %90’ı kronik kabızlık ile ilişkilidir.  Mental veya bazı psikiyatrik hastalıklarda da görülebilir. 6 Önemli olan organik bir nedenin eşlik edip etmediğidir.

7 Enkoprezis tipleri  Retansif enkoprezis: Dışkının birikmesiyle karakterize olan ve kabızlığa sekonder olarak gelişen tipidir. Rektumda dışkı vardır.  Nonretansif enkoprezis: Dışkı biriktirme olmaksızın gelişir. Fonksiyonel bağırsak hastalığına bağlıdır. Rektum boştur. 7

8 Kronik kabızlık ve enkopresis 8 Fonksiyonel kabızlığa bağlı gelişen tipinde asıl patofizyoloji dışkının uzun süre tutulması sonucunda rektumdaki kitlenin etkisiyle anal sfinkterin gevşemesi ve bakteriyal aşırı çoğalmaya bağlı yumuşamış ve sulanmış olan dışkının sert kitle etrafından sızarak taşmasıdır.

9 Kabızlık nedenleri  Organik (%5)  İdiopatik (%95)  Fonksiyonel ve  Psikojenik 9 Anatomik bozukluklar Metabolik ve endokrin bozukluklar Nöromusküler hastalıklar Bağ doku hastalıkları Gastroenterolojik hastalıklar Kabızlık yapan ilaçlar

10 10 Organik kabızlık için alarm bulguları Yaşamın erken döneminde (< 1 aylık) başlaması Mekonyum çıkışının gecikmesi (>48 saat) Düz/ince kuşak gibi dışkı Anal fissür olmaksızın kanlı dışkılama veya gaitada gizli kan pozitifliği Abdominal distansiyon, safralı kusma, ateş, zayıflama gibi sistemik bulgular Palpabl fekal kitleye rağmen rektumun boş olması

11 11 Organik kabızlık için alarm bulguları Sakral bölge anomalileri: Sakral bölgede kıllanma ve/veya pigmentasyon, Sakral gamze veya sinüs oluşumu, Meningomyolesel, sakral agenezi, lumbosakral kavisin bozulması, Anal bölge anamolileri: Anterior yerleşimli anüs, Perianal fistül veya skar, Düzleşmiş gluteus kıvrımı, Dar anüs, anal atrezi

12 12 Organik kabızlık için alarm bulguları Hipotiroidinin eşlik etmesi Ailede Hirsprung hastalığı öyküsü Rektal tuşe ile dışkının patlarcasına su şeklinde boşalması Anal veya kremaster refleksinin yokluğu Alt ekstremitelerde tonus ve refleks kaybının olması

13 Kabızlık nedenleri 13 FFonksiyonel Kabızlık Psikojenik Kabızlık Organik Kabızlık

14 14 Fonksiyonel kabızlık nedir? Organik ve psikolojik sebeplerin eşlik etmediği Asıl sebebi bilinmeyen ve Çoğu kez bağırsakların düzensiz çalışmasıyla karekterize olan kabızlık durumudur.

15 ROMA III Kriterleri  En az 8 hafta süreyle haftada 2 veya daha az dışkılama,  Haftada en az 1 kez dışkı tutamama,  İstemli olarak dışkı tutma veya bunu gösteren duruş,  Ağrılı ve sert dışkı,  Rektumda dışkı kitlesinin saptanması,  Tuvaleti tıkayabilecek kadar büyük dışkı kitlesi.  Eşlik eden rahatsızlık hissi 15 ROMA-I ROMA-II ROMA-III... ROMA-IV GELECEK Mİ? Fonksiyonel kabızlık = En az 2 kriterin varlığı + IBS bulguları olmayacak

16 Fonksiyonel kabızlığın tipleri 16 A.Normal kolon transit zamanı B.Yavaş kolon transit zamanı C.İrritabl barsak sendromu D.Fonksiyonel Defekasyon Bozukluğu (Anorektal fonksiyonun bozulması) Dissinerji (Anal sfinkterin açılmaması) İtici güçte yetersizlik (Dışkının itilerek atılamaması)

17 Fonksiyonel Kabızlık tanısını koymadan önce 17 Organik ve nöropsikiyatrik hastalıklar dışlanmalı

18 Fonksiyonel Kabızlık tanısını koymadan önce  Anatomik malformasyonlar, spinal kord sorunları, tümörler  Kollegenozlar  Hiperkalsemi, hipokalemi, hipomagnezemi, hipotiroidi, diyabet yapan metabolik ve endokrin hastalıklar  Motilite bozuklukları  Çölyak hastalığı, kistik fibroz, tıkayıcı parazit hastalıkları, gıda alerjileri 18  Otizm  Ağır mental retardasyon  Çocuk istismarı  Nöromuskuler hastalıklar  Çocukluk çağı psikiyatrik hastalıklar Organik ve nöropsikiyatrik hastalıklar dışlanmalı

19 Gıda alerjileri ve kabızlık  Yapılan çalışmalarda dirençli kabızlık ile gıda alerjileri arasında yüksek oranda ilişkinin olduğu bildirilmektedir.  Iacano ve arkadaşları dirençli kabız çocuklarda gıda alerjisi (inek sütü alerjisi) insidansını %29.5 oranında bildirmişlerdir.  Bizim yaptığımız bir tez çalışmasında kabız ve kabız olmayan 3 yaş altı çocuklar bir anket çalışması ile değerlendirilmiş ve geçmişte gıda alerjisi öyküsü kabız olanlarda %13.3 oranında (16 olgu) bulunmuştur.  Bu oran kabızlığı olmayan grupla [1 olgu (%0.8)] karşılaştırıldığında oldukça anlamlı idi (p<0.0001). 19 Iacano G, et al. NEJM 1998; 339: Öner F, Celtik C. Kronik fonksiyonel kabızlığı olan küçük çocuklarda süt çocukluğu dönemine ait beslenmeyle ilgili risk faktörlerinin araştırılması, Y.Lisans Tezi, 2016.

20 Kabızlık yapan ilaçlar  Analjezikler  Asetaminofen-Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar  Aspirin  Antikolinerjikler  Antihistaminikler  Antispasmodikler  Antidepresanlar  Antipsikotikler  Katyon içerikli ajanlar  Demir preparatları  Alüminyum (antasitler, sukralfat) 20  Nöral aktif ajanlar  Opiyatlar  Antihipertansifler  Gangliyon blokerleri  Vinka alkaloidleri  Kalsiyum kanal blokerleri  Beta blokerler  5-HT3 antagonistleri  Diüretikler  Anabolik steroidler

21 Fonksiyonel kabızlıkta hazırlayıcı nedenler  Dikkat eksikliği  Dışkılamadan korkma, dışkıyı sahiplenme  Ebeveynlerin aşırı müdahalesi  Erken yaşta tuvalet eğitiminin verilmeye çalışılması  Uygunsuz lazımlık ve adaptörlerin kullanılması  Posadan fakir diyet  Az sıvı alımı  Yetersiz ve dengesiz beslenme 21

22 22

23 Kabızlıkta tedavi  Doğru Beslenme  Doğru Davranış Tedavisi  Destek Tedaviler  İlaç Tedavisi 23 + Çocuk ve ailesine eğitim

24 24 Sıvı tüketimini artırın Liften zengin sebze, meyve ve tahılları tercih edin

25 25 Tuvalet eğitimi verirken zorlayıcı olmayın Tuvalete alışması için hoşgörülü davranın

26 26

27 27

28 28

29 29 HİJYENE DİKKAT

30 30 Günlük Lif İhtiyacı: Yaş + 5 gram Max. 30 g

31 31

32 32

33 Lifler meyve ve sebzelerin kabuklarındadır  Elma lif içeriği  Kabuklu elma 4 g  Soyulmuş elma2 g  Armut lif içeriği  Kabuklu armut7 g  Soyulmuş armut4 g 33

34 34 Kabızlıkta muz suçlu mu?  Lif içeriği iyi  Prebiyotik özelliği var  Dirençli Nişasta içerir  Potasyumdan ve Magnezyumdan zengin  İntestinal motiliteyi artırır  Çok yenirse pektin içeriği nedeniyle su tutabilir  Özellikle suyu az içenlerde sorun yaratabilir  Çapraz alerjilerde sorumlu bir besin olabilir  Huş ağacı ve üzüm otu polenleri ile çapraz rx Önerilmeli ama dikkatli tüketilmeli!!! Banana resistant starch and its effects on constipation model mice. J Med Food Aug;17(8):902-7 The perceived effect of various foods and beverages on stool consistency. Eur J Gastroenterol Hepatol Jan;17(1):

35 Kuru ve katı gıdalar kabızlığı tetikler. Hazır gıdaların içine konulan palm/Hurma yağı kabızlığı olumsuz etkiler 35

36 Kabızlık ve inek sütü tüketimi  Çoğu çalışmada kabızlık ve inek sütü arasında yakından ilişki bulunmuş  Alerji  Kazein yükü  Yoğun sn-1 ve sn-3 pozisyondaki palmitik asit içeriği 36 Characteristics of intestinal habits in children younger than 4 years: detecting constipation. J Pediatr Gastroenterol Nutr Oct;55(4): Intolerance of cow's milk and chronic constipation in children. N Engl J Med Oct 15;339(16): Chronic constipation and food hypersensitivity--an intriguing relationship. Aliment Pharmacol Ther Nov 1;24(9):

37 37 Kabızlık ve mama (/palm yağı)  Çoğu bitkisel yağ ve hayvansal yağların içeriğindeki triaçil gliserol formu anne sütünden farklı olarak sn-1 ve sn-3 pozisyonundadır.  Anne sütünde ise palmitik asit içeriğindeki triaçilgliseroller sn-2 pozisyonundadır.  Pankreatik lipaz sn-2 pozisyondaki triaçilgliserolleri miçel yapılarından dolayı daha kolay parçalarken sn-1 ve sn-3 pozisyondakilere etki etmez.  Sonuçta sindirilmeyen sn-1 ve sn-3 pozisyonundaki serbest yağ asitleri, bağırsaktaki alkali pH’ın etkisiyle, kalsiyumla birleşerek kalsiyum taşlarını, fekalomları oluşturur J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1995;20:81–90. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1996;23:553–560.

38 Anne sütü kabızlığı önler mi?  Probiyotikler prebiyotik özelliğindeki karbonhidratları parçalayarak kısa zincirli yağ asiti üretirler.  Kısa zincirli yağ asitlerinin bağırsak mukozası üzerinde koruyucu etkileri mevcuttur. Ayrıca bağırsak peristaltizmini uyarır.  Diğer taraftan anne sütünün sn-2 pozisyondaki palmitik asit içeriğinden dolayı yağ asitlerinin sindirimi daha kolaydır ve kalsiyum sabunları oluşmaz. 38  Anne sütü laktoz ve galaktooligosakkarit içeriği ve probiyotiklerin işbirliğiyle kabızlığı önleyicidir. Ancak şiddetli laktoz intoleransı olanlarda veya anne sütü içeriğine bağlı alerjik proktokolit olanlarda ishal sonrasında kabızlık gelişebilir.

39 Probiyotikler 39 Kesin kanıt yok. Bilgiler sınırlı. Ancak faydalı etkilerini ortaya koyan çalışmalar umut verici New Options in Constipation Management. Curr Oncol Rep Dec;17(12):55. Constipation in children: fibre and probiotics. BMJ Clin Evid Mar 10;2015. pii: 0303.

40 Kabızlıkta çinko tedavisi  Kesin bir kanıt yok, ancak çinkonun etkileri düşünülürse faydalı olabilir.  Alerjiyi önler  Barsak peristaltizimini uyarır  Mukozayı iyileştirir  İştahı açar 40 Zinc carnosine, a health food supplement that stabilises small bowel integrity and stimulates gut repair processes. Gut Feb;56(2):168-75

41 İlaç tedavisi  Boşaltıcı tedaviler: Tedavinin başında tercih edilmeli  Lavmanlar, Laksatifler  İdame tedavi: Uzun süreli (1-3 ay) olmalı, yavaş yavaş azaltılarak kesilmeli (Toplam tedavi süresi 6-12 ay)  Polietilen glikol  Magnezyum tuzları  Sıvı Parafin  Anal fissür tedavisi 41

42 Son sözler  Kabızlık daha çok küçük yaşları etkileyen, bazı hazırlayıcı faktörlerin eşlik ettiği ve çoğunlukla fonksiyonel olan bir hastalıktır,  Anal lezyonlar ve ağrılı dışkılama çocuklarda kabızlığı tetikleyen en önemli faktörlerden biridir.  Özellikle küçük çocuklarda gıda alerjilerinin olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.  Kabızlıkta tuvalet adabı, dengeli ve yeterli beslenme, sıvı alımının artırılması, lifli gıda tüketimi önemlidir,  İlaç kullanımı gerekiyorsa aile ve çocuk uyumunun sağlanması ve ilacın sorunlar kaybolmaya başladığı andan itibaren giderek azaltılarak uzun bir sürede kesilmesi gerekir 42

43 43 Teşekkür ederim


"Çocuklarda Kabızlık ve Enkoprezis Prof. Dr. Coşkun Çeltik İzmir Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları